Biegunka bakteryjna – przyczyny, objawy, leczenie ostrej biegunki bakteryjnej

Biegunka bakteryjna – przyczyny, objawy, leczenie ostrej biegunki bakteryjnejfot. Adobe Stock

Biegunka jest objawem zapalenia żołądkowo-jelitowego i rozpoznaje się ją, gdy dochodzi do zwiększenia częstości wypróżnień oraz ilości wydalanego stolca. Przyczyną biegunek zakaźnych są najczęściej wirusy (zwłaszcza rotawirusy), bakterie, rzadziej pierwotniaki i grzyby chorobotwórcze.

Na skróty:

Co to jest biegunka?

Biegunka, potocznie nazywana rozwolnieniem, to jedna z częstszych przypadłości zdrowotnych. Biegunka polega na oddawaniu zbyt luźnego stolca (półpłynnego lub płynnego) z większą częstotliwością niż zwykle, czyli trzy razy na dobę lub częściej.

Biegunkę można podzielić na:

  • ostrą – trwa do 2 tygodni, zwykle zakaźna, leczy się ją objawowo,
  • przewlekłą – trwającą dłużej niż 3-4 tygodnie, może doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, jak zaburzenia odżywiania i niedobory składników odżywczych.

Przyczyny biegunki

Biegunka może być wywołana:

  • wirusami – np. poprzez spożycie skażonych produktów lub wody,
  • bakteriami – najczęstszą infekcją tego typu jest zakażenie pałeczkami Salmonelli (objawy zakażenia Salmonellą), bakterie stoją też za tzw. biegunką podróżnych,
  • grzybami,
  • pasożytami jelitowymi,
  • lekami – antybiotykami, lekami przeczyszczającymi, na serce, hormonami.

Niektórzy ludzie na silny stres reagują rozwolnieniem i bólem brzucha. Biegunka potrafi towarzyszyć też przy różnych chorobach, np. przy zapaleniu trzustki, chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Biegunka wywołana wirusami

Najczęściej winne są rotawirusy, norowirusy, adenowirusy i astrowirusy. Tego typu biegunka często nazywana jest przez cjorych grypą żołądkową. Charakterystyczne są:

  • wodnisty solec,
  • ból brzucha,
  • wymioty (mogą, ale nie muszą się pojawić).

Tego typu biegunkę zwykle leczy się objawowo (leczenie biegunki infekcyjnej) Jeśli jednak dolegliwośći nie mijają po 2-3 dniach albo nasilają się, warto zgłosić się do lekarza (kiedy z biegunką do lekarza).

Biegunka wywołana bakteriami

Przyczynami biegunek bakteryjnych są zwykle szczepy Salmonella, Shigella, a także Campylobacter jejuni, Yersinia enterocolitica. Do zakażenia zwykle dochodzi poprzez jedzenie. Ta postać zapalenia jelit cechuje się cięższym przebiegiem.

Biegunce bakteryjnej mogą towarzyszyć takie objawy:

  • wysoka gorączka,
  • krew i ropna wydzielina w kale,
  • osłabienie,
  • ból brzucha,
  • nudności i wymioty.

Jeśli biegunka pojawia się w trakcie podróży lub do 10 dni po powrocie, mówimy o biegunce podróżnych. Najczęstszą przyczyną tego schorzenia są bakterie, zwłaszcza Escherichia coli, lub mieszane infekcje bakteryjno-wirusowe.

Biegunka u dzieci

U dzieci do 5. roku życia najczęstszą przyczyną biegunek są rotawirusy. Dziecko oddaje wodniste stolce z obecnością śluzu, ma wymioty i gorączkę zwykle do 38°C. Niekiedy obserwuje się katar i kaszel.

Choroba trwa zwykle od 4 do 10 dni. Wyjątkowo rzadko przedłuża się do kilku tygodni. Ważne, aby wiedzieć, co robić, gdy pojawi się biegunka u nimowląt.

Istotne jest wtedy nawadnianie dziecka i podawanie mu lekkostrawnych produktów.

W domu jako pierwsze choruje dziecko, a następnie pozostali członkowie rodziny. Charakterystyczne jest to, że objawy u kolejnych osób pojawiają się w odstępie kilku dni. Nie wszyscy chorują jednakowo i nie zawsze są obecne wszystkie objawy. U niektórych osób mogą występować tylko nudności lub wymioty, inni mają wyłącznie biegunkę.

Metody leczenia biegunki

Nawadnianie

Podstawą leczenia wszystkich postaci biegunek jest doustne nawadnianie. W tym celu stosuje się takie preparaty jak: Orsalit, Gastrolit, Saltoral, Hipp Ors 200 itd., w większości dostępne w aptece bez recepty.

Dzięki tym lekom uzupełniane są płyny oraz elektrolity i nie dochodzi do odwodnienia organizmu, na które szczególnie narażone są małe dzieci oraz osoby starsze. W przypadku wymiotów należy pić płyn małymi łykami, a dziecku podawać płyny co chwilę, po małej łyżeczce.

Preparaty mają różny smak i niekiedy warto jest zmienić lek na taki, który będzie chętniej wypijany przez malucha.

Dieta

Właściwa dieta lekkostrawna ma istotne znaczenie. Aktualnie nie zaleca się, zwłaszcza u dzieci, powstrzymywania się od przyjmowania pokarmów.

Niemowlęta karmione naturalnie powinny być przystawiane bardzo często do piersi, natomiast dzieciom karmionym sztucznie nie zmienia się dotychczasowego preparatu mlekozastępczego.

Starszym dzieciom i dorosłym, po ustaniu nasilonych wymiotów, można zaproponować słone paluszki, które zmniejszą nudności, banana, kisiel czy jogurt. Korzystnie wpływa też zupa z dużą ilością marchwi i ryżu, ugotowana na piersi kurczaka, czy mus jabłkowy.

Istotne, by spożywać częściej, ale jednorazowo bardzo małe porcje. Ważniejsze jednak od jedzenia pokarmów stałych jest uzupełnianie płynów i w początkowym okresie choroby należy się na tym skupić.

Probiotyki

Zastosowanie probiotyków, czyli preparatów sprzyjających odbudowie naturalnej flory jelitowej, skraca czas biegunki. Istnieje duża dostępność probiotyków, np. Dicoflor, Trilac plus, Osłonik max, Osłonka baby, Enterol 250. Udokumentowane działanie skracające czas biegunki mają szczepy: Lactobacillus rhamnosus lub Saccharomyces boulardii zawarte w tych preparatach.

Środki farmakologiczne na biegunkę

Doustne nawadnianie, odpowiednia dieta, probiotyki to filary prawidłowego leczenia biegunki. Chemiczne leki przeciwwymiotne nie są zalecane rutynowo, a antybiotyki stosuje się bardzo rzadko, w przypadku ewidentnej biegunki bakteryjnej. W celu zmniejszenia dolegliwości pacjenta stosuje się leki objawowe takie jak: drotaweryna, loperamid, leki homeopatyczne.

Część lekarzy stosuje preparaty o działaniu powlekającym błonę śluzowa jelit, np. Smecta lub Tasectan. Ostatnie wymienione łagodzą bóle brzucha, zmniejszają częstość wypróżnień, choć nie zawsze ich smak jest akceptowany przez pacjenta. Drotaweryna, np. No-Spa, zmniejsza skurczowe bóle brzucha.

Niestety niektórzy pacjenci zgłaszająobjawy niepożądane, takie jak: bóle i zawroty głowy, kołatania serca, spadki ciśnienia tętniczego. Loperamid hamuje perystaltykę jelit i zmniejsza częstość wypróżnień, ale nie wpływa na regenerację śluzówki jelit ani nie eliminuje patologicznych mikroorganizmów czy toksyn.

Należy pamiętać, że biegunka jest mechanizmem obronnym organizmu mającym na celu usunięcie substancji szkodliwych, stąd blokowanie tego procesu nie zawsze jest właściwe.

Stosowanie loperamidu bez konsultacji z lekarzem powinno się ograniczać do sytuacji konieczności opuszczenia domu czy podróży. Loperamid nie powinien być stosowany u dzieci w przypadku gorączki czy krwistych stolców.

Leki homeopatyczne na biegunkę

Leczenie zapaleń żołądka i jelit lekami homeopatycznymi jest korzystne z wielu względów. Leki te są skuteczne i mogą zastępować preparaty chemiczne, zwłaszcza w przypadku ich nietolerancji. W trakcie leczenia nie pojawiają się działania niepożądane.

Istnieje łatwość przyjmowania preparatów (pod język lub u małych dzieci po rozpuszczeniu w małej ilości wody) i nie ma ryzyka utraty leku w przypadku wymiotów czy biegunki.

Leki homeopatyczne są chętnie przyjmowane przez dzieci, czyli grupę pacjentów, która niekiedy nie tylko odmawia połknięcia lekarstwa, ale nierzadko reaguje odruchami wymiotnymi na smak czy zapach niektórych leków.

Konsultacja: lek. med. Sylwia Michalak. Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 26.09.2014.

Więcej o problemach żołądkowo-jelitowych:Kiedy biegunka może zagrażać zdrowiu?Domowe sposoby na biegunkęSposoby na 4 typy biegunki u dzieciCo jeść podczas grypy żołądkowej?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Co na biegunkę? Przyczyny i leczenie biegunek ostrych

Najczęstszą przyczyną biegunki ostrej (trwającej do 2 tygodni) są infekcje wirusowe, rzadziej wywołują ją bakterie lub pierwotniaki. Biegunka, czyli częste oddawania wodnistego stolca, zwykle mija samoistnie.

Ważne jest jednak, by w jej efekcie nie doszło do odwodnienia organizmu, co jest szczególnie ryzykowne u małych dzieci i u seniorów Jak postępować przy biegunce i jakie leki stosować, by złagodzić jej uciążliwe objawy?

Ze względu na czas trwania objawów, biegunkę dzielimy na:

  • Ostrą – utrzymuje się do 2 tygodni
  • Przetrwałą – utrzymuje się 2-4 tygodni
  • Przewlekłą – utrzymuje się ponad 4 tygodnie

Biegunki ostre zwykle nie wymagają wizyty u lekarza, chyba, że w ich wyniku doszło do odwodnienia organizmu.

W większości przypadków, przy prawidłowym postępowaniu (nawadnianiu organizmu) ustępują po 2-7 dniach, przy czym objawy towarzyszące biegunce, takie jak wymioty czy gorączka utrzymują się jedynie w pierwszych dniach choroby.

Jeśli biegunka trwa dłużej (biegunka przetrwała i biegunka przewlekła) to może obyć objawem wielu różnych schorzeń, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej i przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki.

>> Tu kupisz: Leki na biegunkę, elektrolity

Biorąc pod uwagę nasilenie objawów mówimy o biegunce:

  • Łagodnej – jeśli nie zaburza codziennego funkcjonowania
  • Umiarkowanej – jeśli ogranicza codzienne aktywności
  • Ciężkiej – jeśli uniemożliwia zwyczajowe funkcjonowanie

Objawy biegunki

Biegunka to częste oddawania stolca (ponad 3 razy dziennie) o zmienionej, półpłynnej lub wodnistej konsystencji, w którym może pojawiać się krew i ropa.

W przypadku biegunki ostrej, konieczność częstego korzystania z toalety może być jedynym objawem infekcji, choć zwykle biegunka występuje z innymi dolegliwościami, tj.: bóle brzucha, wymioty nudności, gorączką, osłabienie.

  Jeśli przyczyną problemy jest infekcja wirusowa przewodu pokarmowego, wówczas biegunki łatwo się rozprzestrzenia, a jej objawy pojawiają się u kilku osób z najbliższego otoczenia pacjenta.

Ostra biegunka wirusowa jest potoczne nazywana „grypą jelitową” bądź „grypą żołądkową”, ponieważ jej objawy bywają podobne do objawów grypy – pojawiają się nagle, biegunce najczęściej towarzyszy gorączka, wymioty i ogólnie złe samopoczucie.

Wirusy wywołujące biegunkę

  • Rotawirusy – biegunki rotawirusowe występują głównie u małych dzieci; szczyt zachorowań i najcięższy przebieg biegunki przypada na okres do 2 roku życia. Z każdym kolejnym zakażeniem rotawirusem organizm radzi sobie lepiej, stąd u dzieci starszych biegunki rotawirusowe są rzadsze a jeśli się zdarzają to mają łagodniejszy przebieg. Biegunki rotawirusowe częściej niż inne prowadzą do odwodnienia. Biegunka rotawirusowa ma nagły początek, zwykle zaczyna się od wymiotów, po nich pojawia się gorączka.
You might be interested:  Tętniak serca – przyczyny, objawy, badania, leczenie tętniaka na sercu

Ostra biegunka to częsta przyczyna hospitalizacji niemowląt i małych dzieci.

  • Norowirusy i sapowirusy – pierwsze odpowiedzialne za biegunki o łagodniejszym przebiegu u dzieci i dorosłych, drugie za biegunki o ostrzejszym przebiegu u dzieci. Norowirusy wywołują też biegunkę podróżnych (choć ta w zdecydowanej większości przypadków wywoływana jest przez bakterie). Zakażenie noro i sapowirusami zwykle trwa krótko (kilka godzin do 3 dni), oprócz biegunki towarzyszą mu nudności, wymioty i skurcze brzucha.
  • Adenowirusy jelitowe – atakują zarówno dzieci, jak i dorosłych, są odpowiedzialne za biegunki o łagodnym przebiegu.

Biegunki bakteryjne to najczęściej efekt niedostatku higieny i  złych warunków sanitarnych. Występują głównie w krajach rozwijających się i o ciepłym klimacie. Bakteryjną przyczynę mają zazwyczaj biegunki podróżnych.

W praktyce, w przypadku biegunki ostrej rzadko określa się, czy jest ona pochodzenia bakteryjnego czy wirusowego. Istnieją wprawdzie kryteria oceny typu infekcji, jednak są one nieostre i mogą być mylące.

Biegunka wirusowa Biegunka bakteryjna 
 

  • szczyt zachorowań przypada jesienią i zimą, przenoszony drogą pokarmową, do zakażenia wystarczy znikoma ilość materiału zawierającego wirusy

 

 

  • szczyt zachorowań przypada latem, przenoszony drogą pokarmową, do zakażenia wystarczy znikoma ilość materiału zawierającego wirusy

 

 

  • stolce są obfite, wodniste bez domieszek w postaci krwi, śluzu, resztek pokarmowych

 

 

  • stolce są rozwodnione, papkowate, z domieszkami w postaci resztek jedzenia, krwi, ropy; objętościowo mniej niż w przypadku biegunek wirusowych.

 

 

  • często biegunce towarzyszą wymioty

 

 

  • wymioty nie występują, z wyjątkiem zatruć pokarmowych toksynami

 

Biegunki ostre, podobnie jak grypa, mają charakter samoograniczający się – należy je „przechorować”, a przyjmowane leki mogą jedynie złagodzić ich objawy.

Biegunka ostra sama w sobie nie jest niebezpieczna o ile nie dojdzie do odwodnienia organizmu i zaburzeń elektrolitowych. Ryzyko odwodnienia jest szczególne wysokie u niemowląt i małych dzieci, u seniorów, osób chorych przewlekle i pacjentów o obniżonej odporności.

Jak leczyć biegunkę?

Leczenie biegunki ostrej sprowadza się do:

  • Nawadniania organizmu
  • Stosowania odpowiedniej diety
  • Stosowania leków łagodzących jej objawy

Nawadnianie to nie tylko dostarczanie organizmowi płynów, ale też glukozy i sodu. Dlatego podczas biegunki ważne jest, żeby pić lekko osłodzone napoje, ale też np. jeść lekko posoloną zupę czy słone krakersy.

To, czym się nawadniamy nie powinno być ani bardzo słodkie, ani bardzo słone, bo wtedy zamiast nawadniać może na zasadzie osomozy wyciągać wodę z organizmu i wzmagać biegunkę.

Dobrze sprawdzą się rozcieńczone soki owocowe i warzywne, lekko posłodzona herbata, kompot oraz oczywiście czysta woda.

Jeśli boimy się zaburzeń elektrolitowych można nawadniać się gotowymi preparatami do picia, dostępnymi w aptekach

W czasie biegunki należy unikać głodzenia się. Obecne rekomendacje odnośnie żywienia wskazują, że pacjent powinien odżywiać się tak, jak przed chorobą. Przy braku apetytu należy stosować dietę lekkostrawną oraz zjadać mniejsze porcje, ale częściej. Można unikać błonnika, aby dodatkowo nie pobudzać pracy jelit.

Jakie leki stosować przy biegunce?

  • Probiotyki – szczepy Saccharomyces boulardi oraz Lactobacillus GG, zalecane są dzieciom i dorosłym, zmniejszają ryzyko nawrotu biegunki. Przykładowe preparaty: Vivomixx, Enterol, LoGGic30, Osłonka Gastro.
  • Diosmektyn  – powleka błonę śluzową przewodu pokarmowego, zwiększa wytrzymałość śluzu na czynniki drażniące, absorbuje bakterie i toksyny i ułatwia ich usunięcie z orgnaizmu.
  • Racekadotryl – hamuje wytwarzanie przez jelita soku jelitowego.
  • Loperamid – lak hamujący motorykę przewodu pokarmowego (preparat Stoperan, do stosowania u dorosłych, nie u dzieci).
  • W razie gorączki lub silnego bólu brzucha można doraźnie zastosować paracetamol i leki przeciwskurczowe.
  • Czytaj więcej: Choroba Leśniowskiego-Crohna (nieswoiste zapalenie jelit) – objawy i leczenie
  • Czytaj więcej: Zespół jelita drażliwego (nerwica żołądka) – objawy, leczenie. Dieta przy zespole jelita drażliwego

Biegunka

Biegunka jest częstym objawem zaburzeń czynności układu pokarmowego.

U większości osób dorosłych niegroźne epizody biegunki występują kilka razy w roku. Zazwyczaj mają one ostry przebieg i ustępują samoistnie w ciągu kilku dni, powodując jedynie przejściowy dyskomfort.

Jednak ciężka ostra biegunka lub biegunka przewlekła (trwająca kilka tygodni lub dłużej) może być niebezpieczna, szczególnie dla małych dzieci i osób starszych.

Może ona spowodować odwodnienie i zaburzenia równowagi elektrolitowej i czasami wymaga leczenia szpitalnego.

Przyczyną ostrej i przewlekłej biegunki może być wiele chorób zakaźnych i niezakaźnych.

Infekcje wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze mogą powodować biegunkę trwającą kilka dni do kilku tygodni, jednak w niektórych przypadkach u osób z upośledzeniem odporności (zakażonych wirusem HIV, chorych na AIDS, z nowotworem lub chorych po przeszczepach) może ona przejść w biegunkę przewlekłą.

Te źródła biegunki są zakaźne, ponieważ w kale chorego znajdują się wirusy, bakterie lub pasożyty, które przenoszone są na drodze kontaktu ustnego z zakażoną powierzchnią. Najczęstszym sposobem zakażenia jest spożycie zakażonej potrawy lub wypicie zakażonej wody.

Osoby wyjeżdżające poza granicę często narażone są na większe ryzyko infekcji wirusowej, bakteryjnej lub pasożytniczej szczególnie, jeżeli podróżują do krajów rozwijających się.

Chorobę może wywołać nawet kostka lodu zrobionego z zakażonej wody, lub jedzenie od sprzedawcy ulicznego. Jeżeli ściśle nie przestrzega się zasad higieny (w szczególności dokładnego mycia rąk), osoba zakażona może zarażać osoby w swoim otoczeniu.

Stanowi to szczególny problem w domach, gdzie przebywają zakażone niemowlęta, w ośrodkach opieki dziennej i domach spokojnej starości.

Czasami udaje się stwierdzić, co wywołało zakażenie bakteryjne lub pasożytnicze w danej grupie (na przykład posiłek w tej samej restauracji czy dana potrawa na pikniku). Bywa również, że infekcja spowodowane jest korzystaniem z zakażonego źródła wody.

Częste przyczyny ostrej biegunki:

Pasożyty: najczęściej spotykane są: ogoniastek jelitowy (Giardia lamblia), pełzak czerwonki (Entamoeba histolytica) oraz Cryptosporidium parvum. Są to organizmy jednokomórkowe występujące w strumieniach górskich i jeziorach całego świata. Mogą one zakażać baseny, łaźnie, a czasami również ujęcia wody pitnej.

Czasami przyczyną zakażenia mogą być również pasożyty takie jak obleńce czy tasiemce.W innych częściach świata, a w szczególności w krajach rozwijających się, dużo częściej występują bakterie patogenne oraz wiele rodzajów pasożytów, takich jak płazińce, obleńce, tęgoryjce i przywry.

Podróżni zazwyczaj zarażają się poprzez spożycie pokarmu lub napoju, w którym znajdują się jaja pasożytów, jednak niektóre z pasożytów dostają się do organizmu przez skórę.

Wirusy: najczęstszą przyczyną silnej biegunki u dzieci jest rotawirus. Inne wirusy powodujące biegunkę to wirus Norwalk, norowirus (zwany również wirusem Norwalk-podobnym), adenowirus, kalciwirus, cytomegalowirus (CMV) oraz HIV.

Wirusy Norwalk i Norwalk-podobne na statkach wycieczkowych wielokrotnie powodowały zapalenia żołądkowo-jelitowe.

Wirusy te są również częstą przyczyną występowania zapalenia żołądkowo-jelitowego w domach opieki, szkołach, jednostkach wojskowych oraz innych skupiskach ludzkich.

Bakterie:

  • Salmonella – często występuje w surowych jajach kurzych, drobiu oraz u gadów hodowanych w domu.
  • Shigella – występuje w pożywieniu i wodzie zanieczyszczonej odchodami
  • Campylobacter – występuje w surowym lub niedogotowanym mięsie drobiowym
  • Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli 0157:H7) – występuje w surowej lub niedogotowanej wołowinie. Wywołuje krwawą biegunkę i może prowadzić do zespołu hemolityczno-mocznicowego (niszczenie krwinek czerwonych i niewydolność nerek).
  • Clostridium difficile – może wystąpić w wyniku przebytego leczenia antybiotykami
  • Inne: gronkowiec złocisty oraz szczepy Yersinia i Vibrio.

Niektóre zatrucia są wywoływane nie tylko po przez zakażenie bakteryjne, ale również przez toksyny produkowane przez bakterie. Objawy wówczas występują po zjedzeniu toksyn, sytuacja taka ma miejsce w przypadku następujących bakterii:

  • Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty)
  • Bacillus cereus

Ostra biegunka może być również wynikiem leczenia antybiotykami o szerokim spektrum działania lub innymi lekami, których działaniem niepożądanym może być biegunka.

Leczenie antybiotykiem może doprowadzić do zniszczenia prawidłowej flory bakteryjnej, czyli   ‘dobrych’ bakterii obecnych w układzie pokarmowym, które wspomagają trawienie i stanowią ochronę przed bakteriami groźnymi dla zdrowia.

Ograniczenie rozrostu prawidłowej flory bakteryjnej powoduje łatwiejszy dostęp i warunki namnażania się patogenów. Toksyna wytwarzana przez bakterię Clostridium difficile często jest przyczyną biegunki będącej wynikiem leczenia antybiotykiem.

Niezakaźne rodzaje biegunki to zazwyczaj biegunka przewlekła, biegunka, która trwa co najmniej kilka tygodni, biegunka sporadyczna oraz biegunka, która występuje naprzemiennie z zaparciem. Przyczyną może być:

  • Stan zapalny jelit, jak np. w chorobie Crohna
  • Zaburzenie pracy jelit, jak np. w zespole jelita drażliwego
  • Zaburzenia wchłaniania, jak np. mukowiscydoza
  • Przebyta operacja żołądka lub pęcherzyka żółciowego (może powodować zmianę w czasie przemieszczania się pokarmu w układzie trawiennym)
  • Nietolerancje pokarmowe, jak np. nietolerancja laktozy lub celiaki
  • Chemioterapia lub naświetlania podbrzusza i przewodu pokarmowego
  • Choroby układu dokrewnego, jak cukrzyca, czy choroby tarczycy
  • Stosowanie środków na przeczyszczenie
  • Przyczyny o podłożu psychologicznym, np. stres.

Biegunka charakteryzuje się częstym oddawaniem luźnych stolców, któremu może towarzyszyć ból w podbrzuszu, skurcze, nudności i zmęczenie. Czasami w stolcu znajduje się krew lub śluz.

Lekarz powinien porozmawiać z pacjentem na temat jego dolegliwości. Częstość, ilość i konsystencja oddawanego stolca różnią się osobniczo.

Zależą one od przemiany materii, diety, aktywności fizycznej, ilości spożywanych płynów, przyjmowanych leków, a nawet poziomu stresu.

Lekarz stara się określić czy w trybie życia pacjenta zaszły zmiany, które mogą świadczyć o stanach klinicznych powodujących biegunkę. Na podstawie uzyskanych informacji lekarz decyduje, które badania laboratoryjne należy wykonać u danego pacjenta.

Przykładowe pytania, które mogą zostać zadane pacjentowi:

  • Jak często następuje wypróżnienie?
  • Od kiedy trwa biegunka?
  • Jaka jest konsystencja, kolor i przybliżona objętość oddawanego stolca?
  • Czy w stolcu występuje krew lub śluz?
  • Jakie objawy towarzyszą biegunce: ból w podbrzuszu, nudności, gorączka, ból głowy, zmęczenie?
  • Jakie potrawy i gdzie pacjent ostatnio spożywał?
  • Gdzie pacjent przebywał na kempingu? Czy było to za granicą?
  • Czy w najbliższym otoczeniu pacjenta (rodzina, znajomi, współpracownicy) ktoś choruje?
  • Czy pacjent był ostatnio leczony antybiotykami?

Badania laboratoryjneJeżeli biegunce nie towarzyszą powikłania i przechodzi samoistnie w ciągu kilku dni, lekarz nie musi szukać jej przyczyny.

Jednak w przypadku, gdy biegunka jest silna, w stolcu obecna jest krew lub śluz, lub nasilenie biegunki nie zmniejsza się, lekarz może zlecić wykonanie jednego lub kilku z poniżej wymienionych badań szczególnie, jeżeli pacjent podróżował poza granicę lub spożywał pokarmy lub napoje, które spowodowały podobne objawy u innych.

Badania te to między innymi:

  • Badania parazytologiczne kału. Ocena próbki kału pod mikroskopem, w kierunku obecności pasożytów oraz ich jaj.
  • Krwinki białe w stolcu (mogą pojawić się w przypadku infekcji bakteryjnej). Tłuszcz w stolcu (może występować w zaburzeniach wchłaniania).
  • Posiew kału (w celu wykrycia patogennych bakterii w przewodzie pokarmowym)
  • Oznaczenie antygenów ogoniastka jelitowego, cryptosporidium i pełzaka czerwonki. Badania te pozwalają wykryć struktury białkowe pasożytów. W przypadku wymienionych tu pasożytów badanie antygenów jest bardziej czułe i swoiste niż badanie parazytologiczne kału.
  • Badania w kierunku alergii i nietolerancji pokarmowych (jak badanie nietolerancji laktozy)
  • Badania w kierunku celiakii, takie jak oznaczenie przeciwciał antyendomyzjalnych i przeciwciał przeciwko gliadynie
  • Oznaczenie przeciwciał przeciw pasożytom. Badanie to nie pozwala wykryć obecnego zakażenia, jednak może dostarczyć informacji odnośnie infekcji przewlekłych lub przebytych w przeszłości, szczególnie, jeżeli istnieje podejrzenie występowania rzadkiej odmiany zakażenia.
  • Szybki test antygenowy na obecność rotawirusa
  • Badanie w kierunku obecności toksyn Clostridium difficile, Jest to szybki test mający na celu wykrycie zakażenia Clostridium difficile poprzez wykrycie w organizmie obecności toksyn wytwarzanych przez te bakterie
  • Oznaczenie poziomu elektrolitów. Jeżeli pacjent jest odwodniony, lekarz może zlecić wykonanie badania krwi, aby sprawdzić czy nie została zaburzona równowaga elektrolitowa
  • Biopsja jelita cienkiego (rzadko), w celu wykrycia objawów zakażenia pasożytniczego
  • Badania poza laboratorium
  • Endoskopia, sigmoidosopia lub kolonoskopia – w celu dokładnego obejrzenia poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego.

Najlepszym sposobem zapobiegania bakteryjnym, pasożytniczym lub wirusowym infekcjom układu pokarmowego jest unikanie wody i pokarmów, które mogą być zakażone oraz przestrzeganie zasad higieny, takich jak mycie rąk.

Produkty spożywcze, które mogą być zakażone, jak surowe mięso lub jajka, należy dokładnie gotować.

Nie należy dopuszczać do styczności przygotowywanych potraw (gotowanych i surowych) z powierzchniami, które mogły być zakażone.

Osobom podróżującym do krajów rozwijających się, zaleca się spożywanie wyłącznie wody butelkowanej, napojów gazowanych i potraw przyrządzanych na gorąco. Należy unikać świeżych warzyw i owoców i spożywać jedynie takie, które można obrać samodzielnie.

Nie zaleca się kupowania gotowych potraw u sprzedawców ulicznych.

Jeżeli ktoś ze współmieszkańców przechodzi infekcję z biegunką, zaleca się dokładne mycie rąk i powstrzymanie się od przyrządzania potraw i napojów dla innych osób do momentu ustąpienia zakażenia.

Zakażenia pasożytnicze oraz bakteriami patogennymi monitoruje się na poziomie danej społeczności.

O ile infekcja nie jest związana z odbytymi podróżami, służby sanitarne starają się ustalić jej pochodzenie, aby móc wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Jeżeli na przykład zakażenie jest wynikiem spożycia posiłku w restauracji lub korzystania z zakażonego ujęcia wody, podejmuje się odpowiednie kroki aby nie dopuścić do rozprzestrzenienia się infekcji.

Jeżeli biegunka przebiega bez powikłań i samoistnie ustępuje w ciągu kilku dni, leczenie może nie być konieczne. Większość bakteryjnych zakażeń przewodu pokarmowego u osób zdrowych przechodzi samoistnie.

W niektórych przypadkach, antybiotyki mogą wręcz przedłużyć okres powstawania patogenu i powodować, że bakterie pozostaną w organizmie pacjenta nawet przez kilka miesięcy (tzw. nosicielstwo). U osób chorych np.

na raka lub zakażonych HIV, stosuje się czasem kurację antybiotykową, ponieważ ich organizm nie jest w stanie samodzielnie zwalczyć infekcji.

W przypadku, gdy biegunka jest silna, krwista, z zawartością śluzu i/lub trwa od kilkunastu dni do dwóch tygodni, lekarz może zlecić wykonanie badań mających na celu wykrycie i leczenie jej przyczyny. Dotyczy to szczególnie osób, które podróżowały za granicę i/lub spożywały posiłki lub napoje, które mogły być zakażone.

W przypadku infekcji wirusowych i wielu zakażeń bakteriami patogennymi, leczenie polega głównie na nawodnieniu pacjenta i uzupełnieniu elektrolitów.

Niemowlęta i osoby silnie odwodnione mogą wymagać krótkiej hospitalizacji, ponieważ nie są w stanie samodzielnie przyjąć ilości płynów wystarczającej do nawodnienia organizmu.

Lekarz prowadzący monitoruje stan zdrowia pacjenta, informuje jak zapobiegać zarażaniu innych osób oraz obserwuje, czy u pacjenta nie występują powikłania.

Większość infekcji pasożytniczych należy leczyć, chociaż niektóre ustępują samoistnie. W przypadku niektórych infekcji bakteryjnych i pasożytniczych leczenia wymaga cała rodzina pacjenta.

Obecnie nie jest dostępny skuteczny lek na cryptosporidium.

Większość chorych z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym zwalcza infekcję samodzielnie, lecz u osób z upośledzoną odpornością (chorzy na AIDS, zakażeni HIV oraz osoby po przeszczepach) zakażenie może przybrać postać przewlekłą.

Przed przyjęciem dostępnych bez recepty leków przeciwko biegunce należy skonsultować się z lekarzem. Biegunka to jeden ze sposobów, w jaki organizm walczy z zakażeniem. Leki przeciwko biegunce mogą spowolnić ten proces, przedłużyć czas trwania infekcji, a czasami pogorszyć ją.

Leczenie biegunki spowodowanej alergią lub nietolerancją pokarmową, jak na przykład nietolerancja laktozy, polega zazwyczaj na unikaniu tych czynników. Rozpoznanie celiakii wymaga powstrzymania się od spożywania wszelkich pokarmów zawierających gluten.

Przyczyny biegunek – jak przebiegają i jakie są objawy biegunek?

Według danych WHO rocznie odnotowuje się na świecie około 2 miliardów zachorowań na biegunkę. Podstawowy podział WHO wyznacza czas trwania biegunki: ostra do 14 dni i przewlekła powyżej 30 dni.

Przebieg biegunki zwykle jest podobny, jednak przyczyny mogą być bardzo różne. W ich odróżnieniu rozstrzygające jest badanie mikrobiologiczne, jednak to wykonuje się sporadycznie. Najczęściej występują biegunki o etiologii zakaźnej.

Biegunka wirusowa

Ponad 90% przypadków ostrej biegunki w naszej szerokości geograficznej ma etiologię wirusową.

Powodem tak znacznego udziału biegunek wirusowych jest wyjątkowa łatwość ich rozprzestrzeniania się, dlatego często lawinowo pojawiają się w żłobkach czy przedszkolach (w przypadku dzieci: zakażenie rotawirusem) lub innych dużych skupiskach ludzi (w przypadku dorosłych: najczęściej zakażenie norowirusem).

Norowirusy często są obecne w pożywieniu, m.in. w owocach morza, i są uznane za jeden z najistotniejszych czynników powstawania zakażeń pokarmowych u dorosłych. Wirusy te są oporne na łagodne detergenty takie jak mydło, zatem „zwykłe” mycie rąk nie zmniejsza ryzyka zakażenia.

W przypadku osób osłabionych oraz w starszym wieku zakażenie tymi wirusami bardzo szybko prowadzi do odwodnienia, a nawet do śmierci. Co ciekawe, rotawirusy i norowirusy są o wiele bardziej zjadliwe od wirusa grypy – zakażenie grypą wymaga 1000 cząstek wirusa, podczas gdy do wywołania tzw. grypy żołądkowej wystarczy nawet około 10 cząstek norowirusa.

Charakterystyczne objawy biegunki wirusowej to gwałtowne narastanie odwodnienia, wymioty, nieznacznie podwyższona temperatura i dreszcze.

Leczenie warto rozpocząć już przy pierwszych objawach biegunki. Zalecane jest również sięgnięcie po Elektrolity, które zapobiegają odwodnieniu i sprawiają, że szybciej odzyskamy siły.

Biegunka bakteryjna

Biegunki bakteryjne występują rzadziej i zwykle nie noszą cech epidemii.

Charakteryzują się silnym parciem na stolec, często z domieszką krwi, śluzu i ropy, a także silnym bólem brzucha i wysoką gorączką. Zwykle nie towarzyszy im odwodnienie, któremu warto zapobiegać, przyjmując Elektrolity.

Biegunka pasożytnicza lub grzybicza

Te typy biegunki występują relatywnie rzadko, a objawy są niecharakterystyczne.

Przebieg takich biegunek zwykle zaczyna się ostro, nie ustępuje samoistnie i ma tendencję do przewlekania się w przypadku niepodjęcia leczenia ukierunkowanego na przyczynę. Jeśli leczenie objawowe po około 7 dniach nie daje rezultatu, należy wykonać badania mikrobiologiczne.

Biegunka tzw. stresowa

Jest związana z zaburzeniami motoryki jelit, które są dość często występującą przyczyną biegunki. Biegunka ta jest krótkotrwała, pojawia się pod wpływem zdenerwowania i ustaje wraz z jego zniknięciem.

Zwykle nie prowadzi do odwodnienia i nie jest groźna dla życia, jedynie jej konsekwencje społeczne mogą być nieprzyjemne. Jednym z typów biegunki stresowej jest zespół jelita drażliwego (IBS), którego głównym objawem są bóle brzucha mijające po oddaniu kilku luźnych stolców.

Biegunka związana z zaburzeniami trawienia i wchłaniania

Te biegunki często mają charakter przewlekły, co oznacza, że trwają powyżej 30 dni. Epizody mogą występować też jako jedno- lub kilkudniowe nawracające, początkowo trudne do odróżnienia od epizodów biegunki ostrej.

Jednym z częstszych powodów biegunki jest nietolerancja laktozy lub wręcz alergia na laktozę (cukier znajdujący się w mleku), ponieważ z wiekiem u niektórych dorosłych zanika produkcja enzymu trawiącego ten cukier.

Nietolerancja objawia się biegunką, która może samoistnie zniknąć po ustąpieniu czynnika wywołującego. To samo dotyczy celiakii, czyli nietolerancji glutenu zawartego w zbożach.

Warto wtedy sięgnąć po lek, który można przyjmować przewlekle.

Biegunki polekowe

  • Ostra biegunka może występować u pacjentów stosujących kurację antybiotykami, które degradują naturalne środowisko jelita.
  • Biegunka towarzyszy także chorobom nowotworowym związanym z układem pokarmowym, a także procesowi leczenia innych nowotworów, w którym wykorzystywana jest chemioterapia.
  • Lecząc biegunkę, sięgnij po lek, który nie wpływa na wchłanianie oraz skuteczność przyjmowania jednocześnie innych leków.

Biegunka podróżnych

Biegunka to dolegliwość, która może przytrafić się osobom podróżującym z krajów wysoko rozwiniętych do krajów o niskim standardzie sanitarno-higienicznym.

Niski standard sanitarno-higieniczny, a więc niedostateczny poziom czystości w toaletach, miejscach przygotowywania, podawania i spożywania żywności, a także niedbałość o higienę osobistą – to wszystko prowadzi do skażenia wody i żywności bakteriami (najczęściej E. coli) i wirusami (np. norowirusami, którymi szczególnie łatwo się zarazić). To właśnie te patogeny odpowiadają za zatrucie organizmu, nieżyt układu pokarmowego i w konsekwencji biegunkę.

Zobacz, jak uniknąć biegunki podróżnych

Inne przyczyny

Zaburzenia hormonalne, np. związane z nadczynnością tarczycy i cukrzycą, także mogą manifestować się biegunką, szczególnie występującą w nocy. Niedokrwienie jelita w przebiegu miażdżycy naczyń brzusznych także może powodować biegunkę.

Skala problemów związanych z biegunką zależy od ogólnej kondycji chorego, jego wieku i możliwości adaptacyjnych organizmu. Biegunka jest groźna dla osób starszych, osób chorujących przewlekle na choroby układu pokarmowego, cukrzycę, choroby nerek, choroby układu sercowo-naczyniowego oraz z obniżoną odpornością.

W tych sytuacjach biegunka może zaburzyć rytm terapii i w ten sposób spowodować negatywne konsekwencje w zupełnie innym obszarze. Wśród kobiet stosujących leki antykoncepcyjne zaburzenie wchłaniania leku podczas biegunki może z kolei przyczynić się do zajścia w ciążę.

Jeżeli nie jesteś w stanie rozpoznać przyczyny dolegliwości, sięgnij po lek, który działa na każdy rodzaj biegunki.

Zakażenia przewodu pokarmowego

Zakażenia przewodu pokarmowego

Wirusy powodujące nieżyt żołądkowo-jelitowy: A – rotawirus, B – adenowirus, C – Norowirus i D – Astrowirus. Wirusy są pokazane w tym samym powiększeniu.ICD-10A02Inne zakażenia wywołane przez SalmonellaICD-10A08Wirusowe i inne określone zakażenia jelitICD-10A09Biegunka i zapalenie żołądkowo-jelitowe o przypuszczalnie zakaźnej etiologiiICD-10K52Inne niezakaźne nieżyty żołądkowo-jelitowe i zapalenia okrężnicyDiseasesDB30726MedlinePlus000252MeSHD005759

Zakażenia przewodu pokarmowego, nieżyt żołądkowo-jelitowy – jest to grupa chorób charakteryzująca się stanem zapalnym układu pokarmowego obejmującym zarówno żołądek jak i jelito cienkie, co prowadzi do jednoczesnego wystąpienia biegunki, wymiotów oraz bólu jamy brzusznej[1]. Zakażenie przewodu pokarmowego nazywane jest także grypą żołądkową lub grypą jelitową, mimo że choroba nie ma nic wspólnego z grypą.

Najczęstszą przyczyną choroby u dzieci na całym świecie są rotawirusy[2]. U dorosłych chorobę najczęściej wywołują norowirusy[3] oraz bakterie z rodzaju Campylobacter[4].

Rzadziej spotykanymi przyczynami są inne bakterie lub ich toksyny oraz pasożyty.

Zakażenie może wystąpić w wyniku spożycia nieodpowiednio przygotowanego posiłku lub skażonej wody oraz poprzez bliski kontakt z osobą zakażoną.

Podstawą leczenia jest odpowiednie nawodnienie. W przypadku łagodnego lub umiarkowanego przebiegu zazwyczaj jest to możliwe przy użyciu doustnych płynów nawadniających (DPN). W przypadku ciężkiej choroby może być konieczne podawanie płynów dożylnie. Wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego występuje najczęściej u dzieci oraz u mieszkańców krajów rozwijających się.

Objawy

Zakażenie przewodu pokarmowego objawia się najczęściej biegunką i wymiotami[5], a czasami występuje tylko jeden z tych objawów[1]. Możliwe są również kurczowe bóle jamy brzusznej[1]. Objawy pojawiają się zazwyczaj od 12 do 72 godzin po kontakcie z czynnikiem zakaźnym[6].

W przypadku wirusa choroba ustępuje samoistnie w ciągu tygodnia[5]. Niektóre przyczyny wirusowe mogą objawiać się gorączką, osłabieniem, bólem głowy, oraz bólem mięśni[5]. W przypadku krwawego stolca przyczyną zwykle nie jest wirus[5], lecz bakteria[7].

Niektóre zakażenia bakteryjne mogą wiązać się z ostrym bólem jamy brzusznej utrzymującym się przez kilka tygodni[7].

Dzieci zakażone rotawirusem zazwyczaj wracają do zdrowia w ciągu trzech do ośmiu dni[8]. Jednak w przypadku ubogich państw leczenie ciężkich przypadków jest często nieosiągalne, w związku z czym biegunka może utrzymywać się przez długi czas[9].

Odwodnienie jest często spotykanym powikłaniem wynikającym z biegunki[10], a poważnie odwodnione dzieci mogą wykazywać opóźniony powrót kapilarny, opóźnione rozprostowywanie się fałdu skórnego oraz zaburzenia oddychania[11].

Do nawrotowych zakażeń może dochodzić w miejscach, gdzie warunki sanitarne są nieodpowiednie oraz gdy występuje niedożywienie[6], zaburzenia wzrostu oraz deficyty intelektualne[12].

Reaktywne zapalenie stawów występuje u 1% osób po zakażeniu rodzajem Campylobacter, podczas gdy zespół Guillaina-Barrégo występuje u 0,1%[7].

Zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS) może również wystąpić w rezultacie wytwarzanej przez rodzinę Escherichia coli lub Shigella toksyny Shiga, co może skutkować obniżoną liczbą płytek krwi, niewydolnością nerek oraz rozpadem (hemolizą) erytrocytów[13].

Dzieci są bardziej narażone na HUS niż osoby dorosłe[12]. Niektóre zakażenia wirusowe mogą wiązać się z łagodną padaczką dziecięcą[1].

Etiologia

Wirusy (zwłaszcza rotawirusy) oraz bakterie Escherichia coli i Campylobacter są najczęstszą przyczyną zakażenia przewodu pokarmowego[14][6]. Jednak istnieje wiele innych czynników zakaźnych, które mogą być przyczyną choroby[12].

Zdarzają się również przypadki nie związane z zakażeniem, ale są one znacznie rzadsze niż przyczyny wirusowe i bakteryjne[1]. Ryzyko zakażenia jest znacznie wyższe u dzieci w związku z ich brakiem odporności oraz stosunkowo słabszym poziomem higieny[1].

Przyczyny wirusowe

Wirusami wywołującymi zakażenie przewodu pokarmowego są rotawirusy, norowirusy, adenowirusy oraz astrowirusy[5][15].

Rotawirusy są najczęstszą przyczyną wirusowego zakażenia przewodu pokarmowego u dzieci[14] i są odpowiedzialne za podobny odsetek zachorowań w krajach rozwiniętych i rozwijających się[8].

Wirusy wywołują około 70% przypadków biegunki infekcyjnej u dzieci[16]. Rotawirusy są rzadszą przyczyną choroby wśród osób dorosłych, co jest związane z nabytą odpornością[17].

Norowirusy są główną przyczyną wirusowego zakażenia przewodu pokarmowego wśród osób dorosłych, stanowiąc przyczynę 90% wybuchów lokalnych epidemii w USA[5]. Do wybuchów lokalnych epidemii dochodzi zazwyczaj, gdy grupa osób spędza czas blisko siebie[5]. Osoby mogą przenosić wirusa nawet po ustaniu biegunki[5]. Norowirusy są przyczyną około 10% zachorowań u dzieci[1].

Przyczyny bakteryjne

Serotyp Salmonella enterica serotypu Typhimurium widziany przez mikroskop po 1000-krotnym przybliżeniu i barwieniu metodą Grama

W krajach rozwiniętych główną przyczyną bakteryjnego zakażenia przewodu pokarmowego jest Campylobacter jejuni, z czego połowa przypadków jest związana z kontaktem z drobiem[7]. W przypadku dzieci, bakterie są przyczyną 15% przypadków, a najczęściej spotykanymi bakteriami są Escherichia coli, Salmonella, Shigella, oraz Campylobacter[16]. W przypadku skażenia żywności bakteriami oraz przechowywania jej w temperaturze pokojowej przez kilka godzin, bakterie rozwijają się, a zagrożenie zakażenia osoby spożywającej żywność wzrasta[12]. Niektóre rodzaje żywności zazwyczaj związane z chorobą to surowe lub niedogotowane mięso, drób, owoce morza oraz jajka, surowe kiełki, niepasteryzowane mleko oraz sery zwarowe, soki owocowe i warzywne[18]. W krajach rozwijających się, zwłaszcza w Afryce subsaharyjskiej oraz Azji, cholera często jest przyczyną zakażenia przewodu pokarmowego. Zakażenie przenosi się zazwyczaj za pośrednictwem wody lub żywności[19].

Toksygenna Clostridium difficile jest istotną przyczyną biegunki, do którego szczególnie często dochodzi u osób w podeszłym wieku[12]. Niemowlęta mogą przenosić te bakterie bez rozwijania objawów[12]. Jest to częsta przyczyną biegunki u osób hospitalizowanych, często związana ze stosowaniem antybiotyków[20].

Wywoływane przez Staphylococcus aureus biegunka może również wystąpić u osób przyjmujących antybiotyki[21]. Biegunka podróżnych jest rodzajem zazwyczaj bakteryjnego zakażenia przewodu pokarmowego.

Leki zobojętniające wydają się zwiększać zagrożenie zakażenia w przypadku wystawienia na działanie mikroorganizmów, w tym Clostridium difficile, Salmonellę oraz Campylobacter[22].

Zagrożenie jest większe w przypadku przyjmowania inhibitorów pomp protonowych niż w przypadku antagonistów receptora H2[22].

Przyczyny pasożytnicze

Wiele spośród pierwotniaków może być przyczyną zakażenia przewodu pokarmowego, najczęstszą przyczyną jest to jednak Giardia lamblia – choć może to również być Entamoeba histolytica oraz Cryptosporidium[16]. Jako grupa, wspomniane czynniki stanowią ok. 10% przyczyn choroby wśród dzieci[13].

Giardia lamblia występuje najczęściej w krajach rozwijających się, ale w pewnym stopniu jest obecna również w innych regionach[23]. Występuje najczęściej u osób, które podróżują na obszary ich występowania, dzieci przebywających w żłobkach, homoseksualnych mężczyzn oraz w rezultacie klęsk żywiołowych[23].

Przenoszenie

Choroba rozprzestrzenia się za pośrednictwem zakażonej wody lub w przypadku współdzielenia przedmiotów osobistych[6]. W miejscach występowania suchej i deszczowej pory roku, jakość wody pogarsza się w czasie pory deszczowej, co koreluje z wybuchami epidemii[6].

W klimacie umiarkowanym zakażenia występują częściej zimą[12]. Karmione sztucznie dzieci przyjmujące pokarm z nieodpowiednio odkażanych butelek są szczególnie narażone na chorobę[6].

Odsetek przenoszenia ma również związek z nieodpowiednią higieną, zwłaszcza wśród dzieci[5], przeludnionymi lokalami mieszkalnymi[24], oraz wcześniejszym niedożywieniem[12].

Po wykształceniu odporności dorośli mogą przenosić niektóre z mikroorganizmów w sposób bezobjawowy, w związku z czym pełnią rolę rezerwuaru zarazków choroby[12]. Podczas gdy niektóre z czynników (jak np. Shigella) występują u naczelnych, inne mogą występować u różnych zwierząt (np.Giardia)[12].

Przyczyny niezakaźne

Wśród przyczyn nieżytu żołądkowo-jelitowego znajduje się wiele przyczyn niezakaźnych[1]. Najczęściej spotykane spośród nich to leki (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne), niektóre pokarmy jak np.

laktoza (u osób nie trawiących jej) oraz gluten (u osób cierpiących na celiakię). Choroba Crohna również może być niezakaźną przyczyną objawów ze strony przewodu pokarmowego[1]. Możliwe jest również wystąpienie chorób związanych z toksynami.

Zatrucie pokarmowe może objawiać się nudnościami, wymiotami i biegunką.

Może być spowodowane zatruciem jadem kiełbasianym związanym zazwyczaj z nieodpowiednim przechowywaniem żywności, zatruciem typu ciguatera związana z zakażonymi rybami drapieżnymi, scombrotoksizm związany ze spożyciem niektórych gatunków zakażonych ryb, zatrucie tetrodotoksyną w wyniku spożycia ryb rozdymkowatych oraz innych[25].

Patofizjologia

Zakażenie przewodu pokarmowego jest zazwyczaj definiowane jako wymioty lub biegunka wynikające z zakażenia jelita cienkiego lub jelita grubego[12].

Zmiany występujące w jelicie cienkim nie mają zazwyczaj charakteru zapalnego, podczas gdy te występujące w jelicie grubym są zapalne[12].

Ilość patogenów w związku, z którymi dochodzi do zakażenia może wahać się nawet od jednego (w przypadku Cryptosporidium) do 108 (w przypadku Vibrio cholerae)[12].

Diagnoza

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *