Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?

2019-11-25 15:21 lek. Tomasz Nęcki

Niepokój to odczucie, które trudno jednoznacznie zdefiniować.

Zetknąć się z nim może każdy z nas, wewnętrzny niepokój pojawiać się może bowiem może zarówno w przypadku różnych przejściowych, ciężkich sytuacji życiowych, jak i w związku z zaburzeniami psychicznymi.

Jak więc pozbyć się uczucia wewnętrznego niepokoju, jakie są przyczyny niepokoju i dlaczego ciągle odczuwamy wewnętrzny niepokój?

Spis treści:

  1. Niepokój: przyczyny
  2. Niepokój: objawy
  3. Niepokój: jak sobie z nim radzić?

Niepokój – trudno go jednoznacznie określić. Pacjenci zgłaszają się przecież do lekarzy z różnymi dolegliwościami.

Jedne z nich są prostsze do opisania (tak jest chociażby w przypadku bólu w klatce piersiowej czy odczuwania pieczenia w przełyku), inne objawy są z kolei zdecydowanie mniej specyficzne i pacjent może doświadczać niemałych trudności z tym, jak w ogóle przedstawić medykowi, co mu tak naprawdę dolega.

Z drugą z opisanych sytuacji można spotkać się w przypadku problemu, którym jest uczucie wewnętrznego niepokoju. Ciężko jest jednoznacznie zdefiniować to zjawisko – różni ludzie mogą bowiem odmiennie odczuwać wewnętrzny niepokój. Nie jest on jednak związany z powszechnie znanymi problemami, takimi jak np. pieczenie, świąd czy ból.

Wewnętrzny niepokój odczuwać można ogólnie – bez konkretnego umiejscowienia tejże dolegliwości – jak i możliwe jest, że pacjent będzie doświadczał tego problemu w jakimś konkretnym miejscu ciała.

Najczęściej spotkać się można ze skargami polegającymi na odczuciu wewnętrznego niepokoju w klatce piersiowej czy w odczuciu wewnętrznego niepokoju w obrębie brzucha.

Problem ten może być zarówno przemijający i szybko przemijający, jak i możliwe jest odczuwanie przez pacjentów przewlekłego wewnętrznego niepokoju.

Odczuwać niespecyficzny, wewnętrzny niepokój może tak naprawdę każdy – dziecko, młoda kobieta czy mężczyzna na emeryturze. Teoretycznie wydawać by się mogło, że taka dolegliwość w zasadzie jest niegroźna, w rzeczywistości jednak uczucie wewnętrznego niepokoju może wynikać z istnienia u pacjenta nawet poważnych zaburzeń stanu jego zdrowia.

Niepokój: przyczyny

Odczuwanie wewnętrznego niepokoju głównie jest powiązane z jednymi z częstszych psychiatrycznych problemów, którymi są zaburzenia lękowe (zaburzenia nerwicowe).

Wspominane uczucie występować może w różnych jednostkach zaliczanych do tej grupy, jednakże najbardziej typowe jest odczuwanie wewnętrznego niepokoju w przebiegu zaburzenia lękowego uogólnionego (nazywanego także zespołem lęku uogólnionego).

Możliwą przyczyną uczucia wewnętrznego niepokoju są też inne zaburzenia psychiczne, którymi są zaburzenia afektywne (nastroju) – opisywane uczucie może się pojawiać szczególnie w przebiegu różnorodnych postaci zaburzeń depresyjnych.

Nie jest jednak tak, że każda osoba, która odczuwa wewnętrzny niepokój, cierpi na zaburzenia lękowe czy zaburzenia nastroju. Przemijający wewnętrzny niepokój może się bowiem pojawiać w wielu różnych sytuacjach, z którymi styka się każdy człowiek.

Mowa tutaj chociażby o przepracowaniu, zetknięciu się z całkowicie nową, prowadzącą do stresu sytuacją (np. zmianą pracy czy miejsca zamieszkania), czy też o przygotowaniach do oświadczenia się swojej wybrance.

Odczuwać wewnętrzny niepokój może więc tak naprawdę dowolny człowiek, aby jednak móc określić, czy stanowi on poważny problem, należy się zastanowić, czy temu uczuciu towarzyszą jeszcze jakieś inne problemy.

Wewnętrzny niepokój może martwić szczególnie wtedy, kiedy współistnieje on razem z innymi dolegliwościami.

Stałe, nadmierne zamartwianie się, odczuwanie ciągłego lęku oraz problemy somatyczne: napady pocenia się, zawrotów głowy i przyspieszonego bicia serca, połączone z zaburzeniami uwagi i koncentracji oraz z drażliwością, mogą wynikać z istnienia u pacjenta zaburzeń nerwicowych.

Jeżeli zaś wewnętrznemu niepokojowi towarzyszy wyraźne obniżenie nastroju, w połączeniu z utratą energii, zaburzeniami snu i apetytu, a także apatia i anhedonia, to istnieje wtedy duże prawdopodobieństwo, że pacjent zmaga się z zaburzeniami afektywnymi.

Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?

Jeśli w sytuacji stresowej potrzebujesz wsparcia “z apteki”, skutecznym, bezpiecznym i nieuzależniającym środkiem są psychobiotyki. Są to szczepy probiotyczne o korzystnym działaniu na zdrowie psychiczne.

Takimi szczepami są  Lactobacillus helveticus Rosell®-52 oraz Bifidobacterium longum Rosell®-175 (dostępne w produkcie Sanprobi® Stress). Psychobiotyki wspierają nasz organizm wielokierunkowo.

Z badań wynika, że bakterie te, gdy zadomowią się w naszych jelitach, obniżają poziom kortyzolu we krwi (nazywanym – nie bez powodu – hormonem stresu), łagodzą dolegliwości żołądkowo-jelitowe wywołane stresem oraz zmniejszają intensywność lęku.

Z takim wsparciem łatwiej jest zadbać o inne aspekty zdrowego stylu życia: dietę, ruch, sen i relaks, które łącznie zadbają o nasz dobry nastrój.

Niepokój: jak sobie z nim radzić?

Osoby, u których uczucie wewnętrznego niepokoju pojawia się ze względu na istnienie u nich zaburzeń psychicznych, zdecydowanie powinny udać się do specjalisty. Może to być psychiatra, psycholog czy psychoterapeuta.

Dokładny rodzaj terapii uzależniony jest od tego, jaka jest przyczyna wewnętrznego niepokoju, jednakże zarówno w przypadku zaburzeń nerwicowych, jak i w zaburzeniach nastroju, wykorzystanie znajdują zarówno psycho-, jak i farmakoterapia.

Jeżeli pacjent rzeczywiście cierpi na któreś z wymienionych schorzeń, to wtedy właściwe ich leczenie pozwoli wyzbyć się uczucia wewnętrznego niepokoju.

Niepokój – jak to już wcześniej zarysowano – występuje jednak nie tylko w związku z zaburzeniami psychicznymi. Doświadczać go przecież można w różnych sytuacjach, które prowadzą tylko do przejściowego “nadwyrężenia” zdolności adaptacyjnych ludzkiej psychiki.

W takich sytuacjach, aby wyzwolić się od wewnętrznego niepokoju, pomocne mogą być przede wszystkim różnorodne techniki relaksacyjne. Jednego, uniwersalnego remedium w tym przypadku po prostu nie ma – każdy człowiek relaksuje się przecież w całkowicie odmiennych sytuacjach.

Jednej osobie pomagają ćwiczenia oddechowe, drugiej aktywność fizyczna, a trzeciej spędzenie czasu z przyjaciółmi.

Z tego właśnie względu po prostu trzeba się słuchać samego siebie – jeżeli odczuwamy wewnętrzny niepokój i chcemy z nim walczyć, to należy zwyczajnie oddać się tym aktywnościom, które redukują w nas poziom stresu i pozwalają nam się zrelaksować.

Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami? Absolwent kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Wielbiciel polskiego morza (najchętniej przechadzający się jego brzegiem ze słuchawkami w uszach), kotów oraz książek. W pracy z pacjentami skupiający się na tym, aby przede wszystkim zawsze ich wysłuchać i poświęcić im tyle czasu, ile potrzebują.

Czy artykuł był przydatny?

Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?

Nasze życie obfituje w sytuacje, gdy trudno zachować spokój. Chcąc uniknąć wybuchu, w powodujących stres sytuacjach zażywamy Nervomix lub inny lek uspokajający i marzymy o tym, by szybko iść do domu i położyć się spać. Specjaliści radzą, by nagromadzony stres najpierw odreagować, a dopiero później wziąć ciepłą kąpiel i porządnie odpocząć.

Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?Aptekagemini Nervomix Forte

Co robić ze stresem? Jak sobie z nim radzić? Czy warto sięgnąć po Nervomix?

Kiedy coś wyprowadzi nas z równowagi zaczynamy się denerwować, a odczuwamy to w bardzo nieprzyjemny sposób. Serce zaczyna bić szybciej, ciśnienie skacze, wydzielają się hormony stresu: adrenalina i kortyzol. Taki zastrzyk energii daje nam siły do walki z zagrożeniem, którym jest trudna sytuacja.

Jeśli jednak stres trwa długo, utrudnia funkcjonowanie i szybko odbiera siły – w ten sposób szybko doprowadzimy się do stanu, gdy trudno będzie funkcjonować. Zanim do tego dojdzie, zażyjmy Nervomix czy inny lek uspokajający, by się wyciszyć. Taki stres mija szybko, więc nie jest bardzo groźny.

Pamiętajmy, że ani bycie kłębkiem nerwów, ani trzymanie nerwów na wodzy nie są dla nas dobre. Pozostawanie w długotrwałym stresie szkodzi zdrowiu psychicznemu i fizycznemu, więc koniecznie trzeba go odreagować. Każdy człowiek ma inne sposoby na odreagowania. Po ciężkim dniu wiele osób sięga po używki, np.

alkohol, które pozwalają się rozluźnić, ale nie jest to dobre rozwiązanie, gdyż może prowadzić do uzależnienia. Zanim położymy się spać, rozładujmy napięcie, by sen był spokojny i pozbawiony obciążeń. Kojącym nerwy rozwiązaniem jest rozmowa z bliską osobą, której możemy opowiedzieć o tym, co nas spotkało.

Już samo mówienie o problemach sprawia, że wydają się one nieco łatwiejsze do rozwiązania. Jeśli zjadają nas nerwy, zażyjmy Nervomix i obejrzyjmy ulubioną komedię czy program, który bardzo lubimy.

W tym dziale  Zalety poruszania się po mieście na rowerze

Nervomix i inne sposoby, by odzyskać spokój

Zwolennicy spokojnego relaksu mogą poczytać czy poćwiczyć. Ważne jest także głębokie oddychanie, które sprawdzi się również w czasie nerwowej sytuacji. Osoby potrzebujące kontaktu z naturą mogą iść na długi, relaksujący spacer, podczas którego dotlenią się i nabiorą dystansu. Kontakt z naturą zawsze uspokaja.

Kiepski dzień trzeba po prostu z siebie wyrzucić i cieszyć się, że już minął. Po rozmowie i spacerze zróbmy sobie długą, aromatyczną kąpiel i połóżmy się do łóżka w dobrze wywietrzonej sypialni. Jeśli boimy się, że złe myśli wrócą, zażyjmy Nervomix, który zapewni nam dobry sen. Jest to lek ziołowy, łagodnie uspokajający i ułatwiający zasypianie.

You might be interested:  Wazokonstrykcja – co to jest i jakie są przyczyny?

W aptekach znajdziemy także Nervomix Forte, który pomaga opanować silny stres.

Stresujący pojawia się w życiu każdego z nas, więc musimy znaleźć swoje sposoby na radzenie sobie z nim. Jeśli jesteśmy zestresowani, zażyjmy Nervomix, a po powrocie z pracy zrelaksujmy się.

Stres – objawy i sposoby radzenia sobie ze stresem

Wszyscy żyjemy w stresie. Odczuwamy stres w pracy i w życiu codziennym. Zwykle się spieszymy, nie mamy czasu jeść regularnie, odpocząć czy wyspać się. Jeśli widzisz u siebie objawy nadmiernego napięcia, dowiedz się, jakie są sposoby na stres.

Choć definicji stresu jest wiele, najogólniej możemy określić go jako nieswoistą reakcję organizmu na wszelkie stawiane mu “żądanie”. Przez “nieswoistą” rozumiemy taką reakcję, która jest podobna do innych, niezależnie od wywołującego ją bodźca. Bodźce, które ją powodują, nazywamy stresorami.

Inna, nieco bardziej rozbudowana definicja, mówi, że możemy w trojaki sposób traktować omawiane zagadnienie:

  • jako bodziec, czyli określoną sytuację,
  • jako reakcję organizmu na czynniki stresujące, 
  • jako wynik interakcji między osobą a otoczeniem.

Warto również zwrócić uwagę, że zwykle używając słowa „stres”, mamy na myśli negatywne napięcie, czyli tzw. dystres. 

Czy stres może działać pozytywnie?

Tak, jest jeszcze jedno oblicze stresu – tzw eustres, czyli taki rodzaj stresu, który motywuje do działania. Jest niezbędny do tego, abyśmy działali efektywnie. Mobilizuje nas, poprawia wydajność i pomaga skoncentrować energię na zadaniu, jakie mamy do wykonania.

Stres w tym wydaniu jest potrzebny, mechanizm eustresu utrzymywał w gotowości do działania, ucieczki i radzenia sobie z wyzwaniami człowieka pierwotnego, współcześnie również pomaga nam z radzeniem sobie z codziennym życiem.

Sposoby na stres

Zapobieganie stresowi

Walka ze stresem nie jest niczym trudnym, jeśli tylko zastosujemy odpowiednie metody radzenia sobie. Po angielsku nazywa się na to „coping”, czyli „aktywność ukierunkowaną na odzyskanie równowagi pomiędzy wymaganiami i możliwościami oraz na poprawę stanu emocjonalnego”.

Metod radzenia sobie ze stresem jest wiele.

Poniżej przedstawiono kilka wybranych sposobów walki ze stresem, które są dostępne niemalże dla wszystkich i które można łatwo zastosować w codziennym życiu.

6 metod radzenia sobie ze stresem

  1. Głębokie oddychanieNajprostszym sposobem i chyba najbardziej znanym, który można zastosować w obliczu dystresu jest głębokie oddychanie. Należy zwracać jednak uwagę, aby oddech był spokojny i miarowy. Badania naukowe wskazują, że wzięcie głębokiego oddechu pomaga w przywróceniu równowagi i zmniejszenia poczucia niepokoju.

  2. WizualizacjeChodzi o wyobrażanie sobie pozytywnych rzeczy. Codziennie rano warto wyobrazić sobie, co miłego cię dzisiaj spotka. Wizualizacje pomagają zmienić negatywne nastawienie i przezwyciężyć stresujące chwile.
  3. Aktywność fizyczna.

    Aby skutecznie radzić sobie ze stresem, należy regularnie wykonywać ćwiczenia fizyczne dostosowane do swoich możliwości. Ruch bowiem poprawia nasze samopoczucie i pozwala naszej psychice odpocząć. Aktywność fizyczna jest również bardzo dobrym sposobem na rozładowanie emocji i powrócenie do równowagi po stresującym dniu.

  4. Regularny senWłaściwa ilość, jakość i regularność snu jest niezbędna, aby organizm wypoczął i tym samym, aby zwiększyły się nasze zasoby radzenia sobie ze stresem.
  5. Odpowiednie odżywianie się Zwracajmy uwagę na to, co jemy i jak szybko spożywamy posiłek. Im wolniej jemy i im mniej jest np.

    tłustych potraw w naszej diecie, tym lepiej się czujemy. Warto wykorzystać wspólne spotkania przy stole, jako okazję do nawiązania kontaktu z innymi ludźmi, celebrowanie posiłku i czerpanie z niego przyjemności.

  6. WypoczynekStarajmy się zachować równowagę pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym, dając sobie szansę na wypoczynek.

    W zależności od upodobań i cech charakteru możesz się zdecydować na wypoczynek czynny (np. sport, zwiedzanie, podróżowanie) lub bierny (np. sen).

Przeczytaj: Stres a oddychanie. Jak prawidłowo oddychać, aby poradzić sobie ze stresem?

Objawy stresu

Każdy z nas nieco inaczej zachowuje się w stresującej sytuacji, postępuje zgodnie ze swoim wzorcem zachowania. Najbardziej typowe objawy to zwykle:

  • przyspieszone tętno,
  • wzmożone pocenie się,
  • suchość w jamie ustnej,
  • kołatanie serca,
  • poczucie napięcia,
  • rozdrażnienie,
  • nerwowość,
  • zaburzenia koncentracji uwagi,
  • nadpobudliwość ruchowa,
  • chaotyczne wypowiadanie się,
  • tiki nerwowe.

Należy zaznaczyć, że mogą występować też nietypowe reakcje na stres, takie jak np.:

  • atak śmiechu, który ma rozładować napięcie 
  • zastyganie w bezruchu bez możliwości jakiegokolwiek działania. 

Objawy związane z przeżywanym przez dziecko stresem z kolei, najczęściej ujawniają się w jego zachowaniu – może to być:

  • nadmierna lękliwość,
  • agresywność,
  • zaburzenia w skupianiu uwagi,
  • obniżenie wyników w nauce,
  • czynności nawykowe (ssanie kciuka, ogryzanie paznokci), zaburzenia snu (koszmary nocne),
  • zaburzenia odżywiania a także dolegliwości somatyczne takie jak bóle głowy, brzucha, moczenie.

Przyczyny stresu są bardzo różne. Dotyczą zarówno sfery zawodowej jak i prywatnej. Najczęściej występującymi przyczynami mogą być: utrata bliskiej osoby, wypadek, utrata pracy czy zdrowia, problemy finansowe, ale również pozytywna zmiana taka jak: zawarcie związku małżeńskiego, awans czy narodziny dziecka.

Ogólnie, można stwierdzić, że stres pojawia się zwykle wtedy, gdy mamy do czynienia z czymś nowym, nieznanym, a jednocześnie brakuje nam doświadczenia i schematu postępowania w danej sytuacji.

Jeżeli chodzi o stres w pracy, to pojawia się on zwykle przy poczuciu niskiej kontroli  przy wykonywaniu zadań lub jej braku, niedocenianiu dobrze wykonanych zadań, niejasnych lub zbyt wysokich oczekiwaniach czy przy pracy w środowisku pełnym presji.

Dzieciństwo to nie tylko czas na beztroską zabawę, to również okres, kiedy dzieciom stawia się wysokie wymagania.

Przyczyn stresu u dzieci najczęściej upatruje się w takich sytuacjach jak pójście do przedszkola, separacja od rodziców, trudności związane z koniecznością funkcjonowania w grupie rówieśniczej i utratą wyjątkowości.

W okresie szkolnym stres wiąże się z wysokimi wymaganiami związanymi z nauką, presją osiągania sukcesów, najlepszych ocen oraz przeciążeniem obowiązkami pozaszkolnymi. Skutkuje to brakiem czasu wolnego i coraz częściej występującymi problemami z funkcjonowaniem w grupie.

Do sytuacji stresowych zalicza się także różnego rodzaju traumatyczne wydarzenia, których doświadczają dzieci np. przemoc w rodzinie, bycie świadkiem przemocy, rozwód rodziców, śmierć bliskiej osoby, powódź, wypadek czy diagnoza choroby zagrażającej życiu lub zdrowiu. 

Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?

Rozpoznanie stresu

Jeżeli czujemy, że stres w naszym życiu jest zbyt silny i nie potrafimy sobie z nim poradzić lub występują dodatkowe dolegliwości np. ze strony układu pokarmowego, należy zgłosić się do internisty lub psychologa, który postawi odpowiednie rozpoznanie na podstawie wywiadu i odpowiednich testów oraz zajmie się leczeniem.

Leczenie stresu

Leczenie długotrwałego stresu, w zależności od przypadku, polega na przyjmowaniu odpowiednich leków uspokajających lub tylko na uczęszczanie na wizyty do psychologa. Psycholog edukuje pacjenta w kwestii radzenia sobie ze stresem lub w przypadku cięższego stanu, prowadzi z pacjentem psychoterapię.

W zależności od przyczyny stresu stosowane są różne techniki, np. w przypadku fobii czy traumatycznego przeżycia stosuje się m.in. tzw. desensytyzację polegającą na stopniowym obniżaniu intensywności reakcji pacjenta na bodziec stresogenny.

Inną techniką jest modelowanie, gdzie pacjent uczy się pożądanych zachowań poprzez obserwowanie i naśladowanie.  

Leczenie stresu u dzieci 

W przypadku dzieci zalecane jest następujące postępowanie:

  • Należy pamiętać, że najważniejsze jest wsparcie od rodziców, poświęcanie dziecku czasu, wykazanie spokoju, zainteresowania przeżyciami dziecka, uważne słuchanie oraz unikanie sytuacji, filmów, które mogą powodować narastanie symptomów.
  • Rodzice nie powinni wymuszać rozmów na trudne tematy, ale zachęcać dziecko do inicjowania samemu takich rozmów, ważne są uczucia dziecka.
  • Należy przykładać dużą wagę do zdrowego odżywiania dziecka oraz jego odpoczynku.
  • Dziecko powinno mieć zapewnione poczucie bezpieczeństwa oraz po stresującym wydarzeniu szybko powrócić do codziennych przyzwyczajeń, rytuałów, poprzedniego rytmu życia.   

W sytuacji kiedy objawy związane z przeżytym przez dziecko stresem utrzymują się ponad miesiąc i uniemożliwiają dziecku prawidłowe codzienne funkcjonowanie  warto zgłosić się po poradę do psychologa.     

Rokowanie i powikłania stresu

Rokowania w tym przypadku zależą głównie od chęci i stanu pacjenta.

Zwykle za pomocą psychoedukacji, zwłaszcza dzięki omówieniu na wizycie u psychologa, a potem zastosowaniu przez pacjenta odpowiednich metod radzenia sobie ze stresem, istnieje szansa zmniejszenia stresu do pożądanego poziomu. Jeżeli natomiast stres był długotrwały i wystąpiły powikłania, wskazana jest psychoterapia a czasami również farmakoterapia.

Skutki długotrwałego, chronicznego stresu mogą być bardzo rozległe i dotyczyć zarówno sfery psychologicznej jak i somatycznej.

Jeżeli chodzi o psychologiczne powikłania to pojawiają się np. zaburzenia psychosomatyczne, epizody depresyjne czy zaburzenia lękowe. Najbardziej jednak charakterystycznym jest zespół wypalenia zawodowego.

Jeżeli chodzi o somatyczne powikłania stresu, to stres może być jednym z czynników ryzyka rozwoju chorób układu krążenia, układu pokarmowego czy cukrzycy.

W polskiej literaturze naukowej, problem wypalenia zawodowego zaczął być poruszany w latach 80. XX wieku.

Pionierką w tej dziedzinie była Christina Maslach, która stworzyła konstrukt wypalenia zawodowego.

Określiła go, jako „psychologiczny zespół wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji oraz obniżonego poczucia dokonań osobistych, który może wystąpić u osób pracujących z ludźmi w określony sposób”.

Syndrom ten może pojawić u osób, które mają częsty kontakt w pracy z drugim człowiekiem a jego składnikami są:

  • wyczerpanie emocjonalne,
  • depersonalizacja, czyli negatywny, pozbawiony empatii stosunek do innych oraz
  • obniżone poczucie dokonań osobistych.

Objawami wypalenia zawodowego mogą być np.:

  • bóle głowy, pleców, mięśni,
  • poczucie porażki, zwątpienia w siebie,
  • utrata motywacji,
  • wzrastające cyniczne i negatywne poglądy,
  • izolowanie się od innych,
  • zwlekanie z wykonywaniem zadań,
  • wyładowywanie swoich frustracji na innych.

Zalecane postępowanie

Zalecane postępowanie podczas wdrażania powyższych sposobów w codzienne życie to stosowanie kilku prostych zasad na przykład:

  • wysypiaj się,
  • dobrze się odżywiaj,
  • sprawiaj sobie małe przyjemności każdego dnia,
  • nie pracuj zbyt długo,
  • ćwicz każdego dnia.

Źródła:

  • Selye H., Stres okiełznany, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977 str. 25
  • Reykowski J., Osobowość w: Tomaszewski T., Psychologia ogólna, PWN, Warszawa 1992
  • Sęk H., Wypalenie zawodowe. Przyczyny i zapobieganie, GWP, Gdańsk 2006 str. 15

Załóż konto aby odkryć pełnię możliwości portalu!

Jak się uspokoić i opanować nerwy oraz pozbyć się stresu

Zazwyczaj nerwy nie wymagają poważniejszego leczenia farmakologicznego, jeśli nie zamieniają się w stan permanentny i nie powodują problemów ze zdrowiem fizycznym i psychicznym.

Kiedy chcemy się po prostu uspokoić, zrelaksować, pozbyć stresu i napięcia, możemy sięgnąć po domowe sposoby oraz suplementy, które wzbogacą nasz organizm o witaminy i minerały, potrzebne do zachowania równowagi psychicznej.

Pamiętajmy jednak, że jeśli nasz stan będzie niepokojąco się nasilał, a łagodniejsze środki nie przyniosą ulgi, powinniśmy poprosić o pomoc lekarza oraz zrobić zalecone przez niego badania. Permanentnego stresu nie należy lekceważyć.

Można go jednak łagodzić, np.:

  • Ćwiczeniami relaksacyjnymi i oddechowymi

Jednym z najprostszych i najlepszych sposobów na skołatane nerwy jest aktywność fizyczna. Jest ona nie tylko jednym z elementów potrzebnych do zachowania zdrowia fizycznego. Pozwala również zachować równowagę psychiczną.

Oprócz sportu, który sprawia nam przyjemność, dobrze też zastosować ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe. Dobrze sprawdzi się stretching, czyli rozciąganie w wolnym tempie.

Nie tylko pomoże nam się uspokoić, ale zadziała zbawiennie na spięte mięśnie.

Skutecznym i wykorzystywanym od wieków sposobem na ukojenie nerwów są napary z ziół, działających jak balsam. Właściwości uspokajające wykazuje melisa, waleriana, chmiel oraz lawenda.

Stosuj ziołowe produkty na uspokojenie i zdrowie>>

Uspokajające zioła oraz zapachy, które pozytywnie nam się kojarzą, możemy wykorzystywać również w aromaterapii. Wykorzystajmy je podczas masażu, zapalmy kadzidełka lub świece lub dodajmy kilka kropli zapachowych olejków do kąpieli.

  • Środki na uspokojenie bez recepty

Jeśli nie możemy sobie poradzić ze stresem i nerwami, szybką ulgę mogą przynieść środki uspokajające bez recepty. Ważne, aby wybierać te na bazie naturalnych składników, które nie uzależniają, nie otumaniają i działają bardzo łagodnie, ale skutecznie. Należy stosować je zgodnie z zaleceniami zawartymi na opakowaniu, a gdyby ich działanie było niewystarczające, skonsultować się z lekarzem.

  • Zmiana diety i odpowiednia suplementacja

Nerwy i stres mogą być spowodowane niedoborem pewnych składników odżywczych. Zazwyczaj jest za nie odpowiedzialny magnez. Aby więc pozbyć się problemów, należy zmienić swoją dietę. O jakie witaminy i minerały należy zadbać?

Wzbogać dietę o uspokajające witaminy i minerały>>

Co na uspokojenie i stres – dieta na stres i nerwy

Stres może być też związany z niedoborem pewnych minerałów w diecie. Aby zapewnić sobie równowagę emocjonalną i nie być narażonym na negatywne skutki zdenerwowania, warto więc wprowadzić do swojego jadłospisu produkty bogate w składniki tj.:

Magnez i stres to para, która żyje w prawdziwej symbiozie. Jeśli w twojej diecie zabraknie tego cennego składnika, będziesz bardziej narażony na działanie negatywnych emocji. Równocześnie pod wpływem stresu poziom magnezu spada. Z tego powodu tak ważne jest dostarczanie go sobie w diecie oraz odpowiednia suplementacja.

W naszym jadłospisie powinny znaleźć się produkty tj.: kakao i gorzka czekolada, orzechy i pestki, migdały, kasza gryczana, banany, płatki owsiane, szpinak i warzywa strączkowe. W suplementach szukajmy zestawienia magnezu z witaminą B6, która poprawia jego przyswajanie.

Sprawdź, jak dostarczyć sobie odpowiednią dawkę magnezu>>

Potas i magnez to dwa pierwiastki, które są najważniejsze w walce z nerwami i stresem. O niedoborze tego pierwszego mogą świadczyć pojawiające się skurcze mięśni oraz przemęczenie. Aby do tego nie dopuścić, warto wprowadzić do diety: banany, pomidory, soję, białą fasolę, soczewicę, groch, suszone owoce, awokado.

Cynk wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mózgu oraz hormonów odpowiedzialnych za pracę układu nerwowego. Wzmacnia też odporność, z którą możemy mieć problemy, żyjąc pod wpływem ciągłego stresu. Znajdziemy go w produktach tj.: migdały, zielony groszek, fasola, kakao, pestki dyni, orzechy nerkowca, olej lniany, ostrygi, żółtko, wątróbka.

Zazwyczaj łączymy wapń ze zdrowiem kości, jednak jest on również niezbędny w funkcjonowaniu układu nerwowego. To on koi nerwy, daje energię do życia i poprawia koncentrację. Znajdziesz go w: zbożach, żółtku jaj, jarmużu, kalafiorze, sezamie, serze, mleku, roślinach strączkowych.

Nie tylko witamina B6 jest ważna, kiedy borykamy się z niepokojem i stresem. Cenne dla układu nerwowego są również witaminy B1, B2, B6 i B12. Ich źródłem jest: wątróbka, zboża, mięso, rośliny strączkowe, orzechy, drożdże, jaja, ryby, awokado, szpinak.

Aby zachować równowagę psychiczną powinniśmy wprowadzić do diety produkty bogate w zdrowe kwasy tłuszczowe omega-3. Odpowiednie będą: olej lniany i rzepakowy, ryby morskie i owoce morza, orzechy włoskie.

To aminokwas odpowiedzialny za produkcję serotoniny, czyli hormonu szczęścia. Aby go sobie dostarczyć, powinniśmy jeść: kaszę gryczaną, kakao, rośliny strączkowe, przetwory mleczne, banany.

Jak się uspokoić przed snem

Jednym z najbardziej dokuczliwych skutków stresu są problemy ze snem. Zdenerwowanie nie pozwala nam się wieczorem wyciszyć i uspokoić natłoku myśli. Trudności z zasypianiem i budzenie się w środku nocy sprawia, że problem jeszcze narasta.

Jak radzić sobie z nerwami?

Żyjemy w ciągłym pędzie. Brakuje nam na wszystko czasu. Wiele obowiązków jest na wczoraj. Doba powinna mieć więcej niż 24 godziny. Bezustanny stres, napięcie psychiczne, skołatane nerwy, wyzwania życiowe, obowiązki domowe, nadgodziny w pracy.

Czasem nasz organizm nie wytrzymuje presji i zaczyna się buntować.

Bycie w ciągłym stanie gotowości skutkuje bowiem zaburzeniami snu, spadkiem wagi, przemęczeniem, apatią, redukcją efektywności pracy, zaburzeniami pamięci i koncentracji uwagi, drażliwością, frustracją i trudnościami w kontaktach z innymi. Jak sobie radzić z nerwami?

1. Skutki stresu

Stres i napięcie psychiczne to syndrom naszych czasów. O konsekwencjach długotrwałego stresu napisano wiele książek. Specjaliści zwracają uwagę, że ciągłe uczucie niepokoju i przemęczenia oraz mobilizacji sił organizmu może skutkować:

  • spadkiem odporności,
  • problemami ze snem,
  • chorobą wrzodową,
  • zespołem jelita drażliwego,
  • bólami głowy,
  • problemami gastrycznymi (nudności, wymioty, zaparcia, biegunki),
  • nadciśnieniem tętniczym,
  • chorobami serca,
  • dolegliwościami dermatologicznymi (czyraki, grzybice, egzemy),
  • zaburzeniami odżywania,
  • spadkiem samopoczucia,
  • destabilizacją psychiki.

Permanentny stres zakłóca funkcjonowanie układu nerwowego i ma negatywny wpływ na psychikę. Człowiek zestresowany staje się nerwowy, drażliwy, zły, łatwo go rozgniewać, ma poczucie braku kontroli nad własnym życiem, bezustannie się czegoś boi, spada poczucie własnej wartości i wiara we własne umiejętności.

Pojawia się nastrój depresyjny, zazdrość, natrętne myśli, tiki nerwowe, obgryzanie paznokci, zgrzytanie zębami. Jednostka spożywa nadmierne ilości kawy, szuka ukojenia w alkoholu, narkotykach i innego rodzaju używkach.

Spada zainteresowanie seksem, człowiekowi trudno skoncentrować się na pracy, nadmiernie fantazjuje, pojawiającą się postawy roszczeniowe, myślenie życzeniowe, zachowania agresywne lub/i bierne.

Zdenerwowanie manifestuje się w postaci różnego rodzaju destrukcyjnych zachowań, które stają się swego rodzaju mechanizmem obronnym w walce z długotrwałymi stanami napięcia psychicznego.

Jak zdystansować się do problemów życiowych? Jak radzić sobie ze stresem? Jak dawać sobie prawo do niepowodzeń i porażek? Jak przekłuć napięcie nerwowe w zachowania konstruktywne i budujące? Jak nie odreagowywać frustracji na innych ludziach? Jak panować nad gniewem? Jak nie pamiętać o drobnych troskach i utrapieniach? Jak cieszyć się z życia i nie dać się załapać w sidła permanentnego stresu? Te pytania zadaje wiele osób i mimo wielu poradników oraz naukowych sugestii, trudno czasem odnaleźć wewnętrzną równowagę.

2. Sposoby na skołatane nerwy

  • Nazywaj problem – jeśli coś cię trapi albo z czymś sobie nie radzisz, mów o tym innym. Nie udawaj, że jesteś niezłomnym twardzielem. Milcząc, uniemożliwiasz korzystanie ze wsparcia, które mogłyby zaoferować ci inne osoby, przyjaciele, rodzina, znajomi. Szczera rozmowa z partnerem pozwala rozładować dyskomfort i nieprzyjemne napięcie oraz spojrzeć na frustrujący problem z zupełnie innej strony.
  • Odłóż problem na potem – ucieczka od kłopotów nie jest najlepszym sposobem na radzenie sobie ze skołatanymi nerwami, ale kiedy niepięcie i frustracja sięgają zenitu, warto pozwolić sobie na odrobinę „luzu”. Pod wpływem skrajnie silnych emocji na pewno trudno będzie znaleźć konstruktywne wyjście z sytuacji, dlatego lepiej zrelaksować się nad ciekawą książką, pójść do kina albo na zakupy, by później z nieco innej perspektywy i w lepszej kondycji psychicznej zabrać się za to, co spędza sen z powiek.
  • Uwzględniaj zdanie innych – zdenerwowanie i kumulacja stresów skutkuje niejednokrotnie konfliktami z bliskimi, współpracownikami, dziećmi, małżonkiem. Piętrzą się problemy i nieporozumienia, które nierzadko wynikają z nieumiejętności uwzględniania punktu wiedzenia innych osób. Warto pamiętać, że nie jest się nieomylnym i że niekiedy inni tez mają rację, dlatego warto słuchać ich wskazówek niż mówić bezustannie „NIE!”.
  • Panuj nad gniewem – gniew stanowi skutek frustracji i niezadowolenia, jednak reagowanie złością i agresją w kierunku innych nie przyczyni się do załatwienia sprawy. Kiedy czujesz, że twoje granice cierpliwości i wytrzymałości są na skraju wyczerpania, lepiej idź na długi spacer, pobiegaj, poćwicz na siłowni. Rozładuj negatywne emocje w postaci wysiłku fizycznego. To bardziej dyplomatyczne wyjście z sytuacji niż bezowocne krzyczenie na wszystkich w około.
  • Zainwestuj w innych – koncentracja na sobie i swoich problemach nie sprzyja radzeniu sobie ze stresem, a ponadto naraża nas na etykietę „egocentryka”. Pora na decentrację. By poczuć się lepiej, zrób coś dla innych. Inni mogą mieć o wiele poważniejsze kłopoty życiowe i potrafią zachować więcej optymizmu. Bierz z nich przykład, ucz się od innych i czerp satysfakcję, że możesz komuś pomóc w jego wysiłkach nad wyciszeniem skołatanych nerwów.
  • Naucz się akceptować niepowodzenia – pamiętaj, że nie we wszystkim musisz być najlepszy. Na świecie nie ma ideałów. Ktoś jest błyskotliwy z matematyki, ale może kompletnie nie radzić sobie z historią albo w negocjacjach z innymi. Stawiając sobie poprzeczkę coraz wyżej, narażasz swój organizm na szybką eksploatację. Skoncentruj się na tym, co umiesz robić najlepiej i co sprawia ci przyjemność. Nie musisz nikomu niczego udowadniać. Doceń siebie za swoje, nawet najdrobniejsze sukcesy.
  • Trochę tolerancji nie zaszkodzi – zbyt wygórowane aspiracje, oczekiwania i przerost ambicji szybko skutkuje niezadowoleniem z siebie, z innych i ze świata. Zbyt duże wymagania często idą w parze z rozczarowaniem. Nikt nie odbiera ci prawa do krytycznego myślenia, ale warto zmienić sposób percepcji – zamiast dostrzegać same wady, negatywy, niedociągnięcia, lepiej skoncentrować się na plusach, sukcesach, zaletach i docenić indywidualny potencjał każdej osoby. Nikt nie musi sprostać naszym wymaganiom ani zgadzać się z naszymi poglądami. Szanujmy zdanie innych, by inni szanowali nasze.
  • Buduj sieć wsparcia – nie unikaj kontaktów z ludźmi. W chwilach słabości warto mieć przy sobie kogoś bliskiego, kto wesprze, pomoże, wysłucha, doradzi, pocieszy. Osamotnienie pogłębia jedynie smutek, przygnębienie i może uprawdopodabniać pojawienie się zaburzeń nastroju, np. depresji.
  • Nie odmawiaj sobie odpoczynku – nikt nie jest cyborgiem czy robotem. Ciężka praca, wysiłek umysłowy, brak czasu, nadmiar obowiązków powodują, że organizm zaczyna słabnąć. Wtedy czas powiedzieć: „STOP!”. Pora na spacer, sen, basen, zabawę z dzieckiem, masaż z partnerem albo hobby.
  • Uspokój zmysły – nie tylko ciało wymaga regeneracji w postaci zdrowej diety, nawodnienia, sportu, ćwiczeń fizycznych. Integralną częścią jest też psychika, która też musi od czasu do czasu odpocząć. Pomyśl zatem o jodze, treningu autogennym, obcowaniu z przyrodą, medytacji, hydromasażu czy saunie.

Oczywiście, powyższy katalog metod na ukojenie nerwów nie jest zamknięty. Każdy jest indywidualną osobą i wymaga odmiennego repertuaru walki ze stresem. Jeden uspokoi się, biegając intensywnie na bieżni, drugi – mogąc wykrzyczeć się w lesie, inny – wypacając stresy na siłowni, a jeszcze inny – rozmawiając z przyjacielem od serca. Każdy z nas musi odnaleźć własny sposób radzenia sobie z nerwami i kontrolowania negatywnych emocji.

Artykuł zweryfikowany przez: Mgr Kamila Drozd Psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji międzypłciowej.
psycholog Kamila Krocz,  12 miesięcy temu

  • Borkowski J., Radzenie sobie ze stresem a poczucie tożsamości, „Elipsa”, Warszawa 2001, ISBN 83-7151-423-9.
  • Łosiak W., Stres i emocje w naszym życiu, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61408-73-4.
  • Zawadzki R., Stres – sztuka życia, WSiP, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08937-0.

Rozdrażnienie: jakie choroby sygnalizuje, leczenie

Rozdrażnienie to uczucie pobudzenia, poirytowanie, rodzaj reakcji na zmiany w otoczeniu, na stresujące nas sytuacje. Może to być zwykła i przejściowa reakcja, która zdarza się nam co jakiś czas, albo patologiczna, nadmierna wrażliwość na bodźce.

Jeżeli jest to zachowanie, które w gruncie rzeczy pomaga nam uporać się z sytuacją, to uznaje się je za zachowanie adaptacyjne. Rozdrażnienie w tym przypadku może być reakcją na przykład na uczucie głodu czy pragnienia, które następnie sobie uświadamiamy i podejmujemy działanie.

Zachowania nieproporcjonalne i przedłużone, nieproduktywne, kończące się czasem nawet agresją, jest objawem różnych zaburzeń w organizmie. Rozdrażnienie powoduje, że łatwiej wpada się w stan frustracji oraz gniewu.

U małych dzieci rozdrażnienie wiąże się najczęściej ze zmęczeniem, chorobą w której odczuwają ból, na przykład ucha czy brzucha. Dziecko głodne lub spragnione także będzie rozdrażnione.

Przyczyny fizyczne rozdrażnienia:

  • brak snu
  • zmęczenie
  • infekcja ucha
  • ból zębów
  • niski poziom cukru we krwi, głód, łaknienie
  • niektóre objawy cukrzycy
  • grypa
  • niektóre zaburzenia oddechowe

Rozdrażnienie może być wywołane zmianami hormonalnymi w organizmie, związanymi z zespołem napięcia przedmiesiączkowego (PMS), zespołem policystycznych jajników (POS), klimakterium, a także z cukrzycą oraz nadczynnością tarczycy.

Wśród psychologicznych przyczyn rozdrażnienia wymienić można:

  • autyzm
  • zaburzenia lękowe, niepokój, napięcie, stres
  • zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, schizofrenia, zaburzenia efektywne dwubiegunowe

Trzeba pamiętać także, że rozdrażnienie może być efektem ubocznym przyjmowanych leków. A ponadto rozdrażnienie towarzyszy przyjmowaniu narkotyków, a także alkoholizmowi oraz stanom odstawienia nikotyny lub kofeiny (zespoły abstynencyjne).

Z punktu widzenia neurofizjologii rozdrażnienie może być związane z ośrodkami nagrody w mózgu. Jeżeli istnieje niedopasowanie między oczekiwaniami a rzeczywistą nagrodą, może to doprowadzić do stanu frustracji.

Jest to zachowanie ewolucyjne, mające przygotować organizm do radzenia sobie z trudnościami.

Podstawą jest zmniejszenie się wydzielania dopaminy, co z jednej strony mówi organizmowi, że coś jest nie w porządku (brak nagrody), a z drugiej strony zwiększa prawdopodobieństwo agresji, ponieważ władzę przejmują hormony strachu.

Zobacz wideo Czy długotrwały stres wywołuje wrzody?

Czasami rozdrażnieniu towarzyszą inne objawy, takie jak przyspieszenie akcji serca, przyspieszony oddech, nadmierna potliwość, kłopoty z koncentracją, splątanie oraz wybuchowość, gniew lub myśli samobójcze. Przy rozdrażnieniu związanym z nierównowagą hormonalną występują także bóle głowy, uderzenia gorąca, nieregularne cykle miesiączkowe i spadek libido.

Często odczuwane rozdrażnienie, nieadekwatne do sytuacji, powinno nas skłonić do pójścia do lekarza i zrobienia kilku badań. Zazwyczaj zaczyna się od oceny stanu psychicznego oraz badań poziomu hormonów we krwi. Analiza moczu oraz poziomu glukozy we krwi to także wstęp do diagnozowania cukrzycy, jednej z potencjalnych przyczyn rozdrażnienia.

Sposób leczenia uzależniony jest od diagnozy i stanu psychicznego danej osoby. Czasami wystarcza terapia psychologiczna. W przypadku depresji zaleca się ponadto odpowiednie leki.

Rozdrażnienie spowodowane zespołem abstynencyjnym łagodzi się także odpowiednimi lekami oraz psychoterapią. Przy zaburzeniach równowagi hormonalnej lekarz może przepisać hormonalną terapię zastępczą (HTZ).

W przypadku nadczynności tarczycy należy rozpocząć leczenie głównej przyczyny schorzenia.

Aby uporać się ze stałym uczuciem rozdrażnienia czasami jednak wystarczy zmiana stylu życia, zmiana diety, odpowiednie ćwiczenia fizyczne.

Istnieją praktyki radzenia sobie ze stresem, takie jak joga, ćwiczenia relaksacyjne itp. Bardzo pomocny jest sport i ruch na świeżym powietrzu.

W przypadku kłopotów ze snem, które są źródłem rozdrażnienia, istnieją różne techniki poprawiające zasypianie i jakość snu.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *