Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?

Jak bezpiecznie opalać się w solarium? Jakich kosmeyków należy używać, by utrwalić sztuczną opaleniznę? Czym się różni działanie promieni UVA od UVB? Dowiedz się więcej zanim zdecydujesz się na wizytę w solarium.

Pomimo coraz częściej pojawiających się ostrzeżeń na temat szkodliwości tego promieniowania, moda na opaleniznę praktycznie nie przemija i nadal jest wielu chętnych, którzy chcą szybko uzyskać efektowny kolor skóry.

Pierwszym krokiem, jaki trzeba wykonać, korzystając z usług solarium, podobnie jak w przypadku naturalnej ekspozycji słonecznej, jest ustalenie swojego fototypu: Najprostszy podział, który można do tego celu wykorzystać obejmuje 4 podstawowe grupy: I – skóra bardzo jasna, piegi, włosy jasnoblond lub rude, oczy niebieskie, szare – bardzo duże ryzyko poparzenia, II – skóra jasna, włosy blond lub ciemnoblond, oczy niebieskie, zielone – duże ryzyko poparzenia, III – włosy ciemnoblond do brązowych, cera oliwkowa, oczy zielone, piwne, brązowe – średnie ryzyko poparzenia, IV – cera śniada, włosy ciemne – brązowe lub czarne, oczy ciemne – małe ryzyko poparzenia.

Osoby zaliczane do pierwszej grupy nie powinny praktycznie korzystać z usług solarium. Dla pozostałych czas opalania należy ustalać indywidualnie w salonach. Powinien on być dostosowany do rodzaju używanych tam lamp emitujących promieniowanie UV, czasu i częstotliwości opalania, fototypu skóry oraz stopnia zaawansowania opalenizny.

Jakich kosmetyków używać w solarium?

Podczas opalania w solarium należy używać kosmetyków specjalnie do tego celu przeznaczonych, nie zapominając o tym, że i w tym wypadku należy dobrać je do swojej karnacji. W handlu pojawia się coraz szersza oferta tego typu preparatów.

Zwiększają one szybkość, intensywność i skuteczność opalania, zapewniając jednocześnie pielęgnację skóry w czasie opalania i po opalaniu.

Warto tu zwrócić uwagę na fakt, że większość tego typu preparatów nie zawiera w składzie recepturalnym filtrów promieniochronnych, a więc nie mogą być one używane podczas naturalnej ekspozycji słonecznej. Preparaty do solarium bardzo często dzielone są na grupy.

Pierwszą z nich stanowią kosmetyki zalecane osobom nieopalonym, korzystającym z tego zabiegu po raz pierwszy. Ich głównymi składnikami są substancje stymulujące proces wytwarzania melaniny. Układy te określane są mianem aktywatorów melanogenezy, procesu, w wyniku którego, jak już wspomniano, powstaje ten barwnik.

Odpowiednio dobrane przygotowują skórę do opalania, a także przyspieszają proces jej brązowienia. Do powszechnie stosowanych w tej grupie związków zaliczamy między innymi tyrozynę oraz jej pochodne. Aminokwas ten jest biogenny dla naszej skóry.

Występuje on w naskórku, gdzie pod wpływem enzymu – tyrozynazy ulega przekształceniu, do związków, które następnie polimeryzują, tworząc jej naturalny barwnik.

W preparatach do opalania w solarium jako aktywator syntezy barwników skóry wykorzystywana jest także mieszanina substancji znana jako Unipertan. Jest to układ pochodzenia roślinnego, w skład którego wchodzą między innymi elastyna i ryboflawina.

Pojawiające się zabarwienie kosmetyku pochodzi od żółtej substancji zawartej w ryboflawinie. Unipertan stosowany w preparatach kosmetycznych powoduje znaczące przyspieszenie procesu pigmentacji skóry. Swoje miejsce w wyrobach przeznaczonych do użytku w solarium znalazła również heliotropina (helios gr.

słońce), określana czasami mianem immunocząsteczki posiadającej zdolność przyspieszania syntezy melaniny.

Utrwalanie opalenizny

Kolejny segment preparatów do solarium adresowany jest do osób już opalonych. Kosmetyki przeznaczone dla tej grupy odbiorców zawierają surowce pogłębiające opalanie oraz utrwalające opaleniznę. Zaliczamy do nich między innymi wyroby zapewniające tzw. efekt tingle. Określenie to wywodzi się od angielskiego słowa to tingle: szczypać, wywoływać mrowienie.

I faktycznie po zaaplikowaniu preparatu na skórę pojawiają się takie odczucia, którym dodatkowo towarzyszy efekt wydzielania ciepła. Zawarte w kosmetykach typu tingle związki powodują rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych oraz pobudzanie krążenia, które zapewnia lepsze dotlenienie skóry i stymuluje proces opalania.

W wyniku przeprowadzonego zabiegu uzyskuje się naturalną barwę opalenizny jednak z lekko czerwonym odcieniem. Po jego zakończeniu uczucie mrowienia dość szybko ustępuje. Do najczęściej wymienianych substancji zapewniających efekt tingle należą: cynamon, imbir, gałka muszkatołowa.

W recepturach tego typu preparatów można również spotkać związki chemiczne, między innymi pochodne kwasu nikotynowego – nikotynian metylu czy benzylu. Uzyskana opalenizna w dużej mierze zależy od zastosowanego w recepturze systemu oraz jego stężenia. Intensywność efektu tingle oceniana jest w skali punktowej i mieści się w zakresie od 0 do 3.

Wartość charakterystyczna dla danego preparatu powinna być umieszczana na jego opakowaniu. Kosmetyków tego typu nie powinny używać osoby charakteryzujące się skórą wrażliwą, ze skłonnością do rozszerzonych naczyń krwionośnych.

Ostatnia grupa preparatów do solarium to kosmetyki utrwalające uzyskaną barwę, przeznaczone do stosowania po opalaniu. Powinny one nie tylko nawilżać skórę, ale także powodować neutralizację wolnych rodników, które mogą powstawać w wyniku opalania.

W skład kosmetyków tej grupy wchodzą substancje nawilżające, takie jak: gliceryna, mocznik, kwas hialuronowy, proteiny, aminokwasy, ekstrakty roślinne m in. aloes. Ważną grupę związków stanowią tu również powszechnie stosowane inhibitory wolnych rodników, efektywnie chroniące błony komórkowe przed ich działaniem, do których należą witaminy E, C, karoteny, koenzym Q10.

Niezbędne w ich recepturach są także surowce łagodzące podrażnienia oraz regenerujące naskórek: D-pantenol, bisabolol, alantoina, algi, mikroelementy, rumianek.

Pielęgnacja skóry

Nowością na rynku stają się preparaty pielęgnacyjne zawierające różnego rodzaju środki powodujące efekt opalizowania, który szczególnie atrakcyjnie wygląda na opalonej skórze.

Spośród surowców o takim działaniu na uwagę zasługują: tlenki metali osadzane na mice, brokat, drobinki złota. Preparaty do stosowania w solarium produkowane są w różnych postaciach: kremu, lotionu, żelu.

Ostatnio pojawiły się szczególnie wygodne w użyciu kosmetyki w sprayu i w ampułkach. Z reguły oddzielnie oferowane są preparaty przeznaczone do opalania twarzy i ciała.

Ostrożnie z opalaniem

Korzystając z usług solarium, musimy pamiętać, że nie ma bezpiecznego opalania ani zdrowej opalenizny.

Opalanie bez udziału słońca nie chroni nas przed działaniem promieni UVB z zakresu naturalnego światła słonecznego, opalenizna jest znacznie mniej trwała niż naturalna, w znaczący sposób przyspiesza proces starzenia skóry.

Jeżeli jednak, pomimo wielu ostrzeżeń podtrzymujemy decyzję o korzystaniu z solarium, opracujmy swój indywidualny program opalania, dobierając odpowiednie do naszej karnacji, stopnia zaawansowania i intensywności oczekiwanej opalenizny kosmetyki.

Pamiętajmy, że podobnie jak w przypadku normalnej ekspozycji słonecznej istnieje wiele leków doustnych, które mogą przyczynić się do uwrażliwienia skóry na działanie promieni UV i w konsekwencji do jej poparzenia zarówno w przypadku działania promieni słonecznych, jak i w przypadku opalania się w solarium. Należą do nich między innymi niektóre leki przeciwzapalne, przeciwtrądzikowe, czy też środki antykoncepcyjne. Podobny efekt może wywołać wypity przed opalaniem sok z selera lub niektóre dość popularne, napary ziołowe, np. z dziurawca. Spośród układów fotouczulających można również wymienić preparaty z alfa-hydroksykwasami tzw. AHA, perfumy lub barwniki będące składnikami kosmetyków kolorowych. Substancje te pod wpływem ekspozycji słonecznej mogą przyczyniać się do powstawania alergii czy też plam pigmentacyjnych pojawiających się na skórze.

Opalenizna w tabletce 

Oferowaną w ostatnim czasie alternatywą dla opalania na słońcu lub w solarium staje się tzw. słońce w kapsułkach.

W aptekach pojawiły się preparaty doustne, zawierające między innymi beta-karoten, który nadaje skórze, nawet bez ekspozycji słonecznej, efekt lekko opalonej cery, a u osób korzystających z solarium przyspiesza proces opalania.

Dzięki zastosowaniu mieszaniny różnorodnych antyoksydantów zabezpieczają one organizm, w tym także skórę, przed skutkami szkodliwego promieniowania UV. Polecane są do stosowania przez cały rok.

Jakie promieniowanie UV emitują lampy w solarium?

 Zmiana koloru skóry, jej brązowienie, jest jednym z mechanizmów obronnych przed promieniami słonecznymi z obszaru ultrafioletu. Obserwacje efektów fizjologicznych, jakie niesie promieniowanie ultrafioletowe, doprowadziły do podziału na trzy zakresy:

  • UVA (320-400 nm)
  • UVB (280-320 nm)
  • UVC (200-280 nm)

Z punktu widzenia kosmetologii i procesu opalania istotne jest promieniowanie w zakresie UVA i UVB. Jego źródłem może być światło słoneczne a także lampy w solarium.

  • Promieniowanie UV A wywołuje efekt natychmiastowy, tzw. opaleniznę powstającą bezpośrednio po naświetleniu i zanikającą po kilku godzinach.
  • Właściwa opalenizna jest indukowana głównie przez promieniowanie UVB, które powoduje nasilenie syntezy melaniny i przyspiesza proces jej dystrybucji. Odpowiada ono za tzw. opóźniony efekt, widoczny po 72 godzinach od ekspozycji na słońce.
  • Promieniowanie z zakresu ultrafioletu o najkrótszych długościach fal (UVC) jest praktycznie całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową znajdującą się w stratosferze.

Przez długi okres uważano, że tylko promieniowanie UVB odpowiada za szkodliwe zmiany zachodzące w naszej skórze.

Z tego też powodu solaria, w których wykorzystuje się głównie promieniowanie o długościach fal charakterystycznych dla naturalnego zakresu UVA (200-280 nm ), traktowano jako bezpieczną formę opalania.

Obecnie wiadomo już, że zarówno promieniowanie UVA jak i UVB powoduje szereg zmian degeneracyjnych w skórze. Oba działają immunodepresyjnie, a także kancerogennie.

Promieniowanie UVB w dużej mierze odbijane jest przez warstwę rogową. Jednak jego część (20%) przenika do głębszych warstw naskórka i w niewielkim stopniu dociera do skóry właściwej. Wywiera ono wpływ głównie na znajdujące się w naskórku keratynocyty i komórki Langerhansa odpowiedzialne za mechanizmy odpornościowe skóry.

Promieniowanie UVA wnika głębiej. Działa ono na fibroblasty i naczynia kapilarne w obrębie skóry właściwej, a także na strukturę tkanki łącznej.

Promieniowanie to sprzyja powstawaniu wolnych rodników, które mogą powodować cały szereg niekorzystnych zmian zachodzących w skórze, takich jak peroksydacja lipidów, depolimeryzacja kwasu hialuronowego, wzrost metaloproteinaz – enzymów rozkładających białka, m.in.

You might be interested:  Kraniotomia i kraniektomia – co to jest, wskazania, powikłania, rehabilitacja

kolagen i elastynę, tworzące zrąb skóry właściwej i tkanki podskórnej. Może ono także powodować uszkodzenia w strukturach DNA. Promieniowanie to stanowi jedną z przyczyn tworzenia się zmarszczek, przedwczesnego starzenia się skóry.

wróć do bloga czytaj kolejny

  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? mleczko, podrażnienie, dla alergików 8.99 zł
  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? aerozol, spray, ochrona przeciwsłoneczna, bez parabenów 7.99 zł
  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? żel, podrażnienie, dla alergików 7.99 zł
  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? mleczko, oparzenie, podrażnienie, suchość 14.99 zł

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?
  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 
  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? Słowo dieta u większości z nas powoduje skojarzenie z procesem odchudzania (redukcji masy ciała). Tymczasem dieta odnosi się do codziennego sposobu żywienia każdego z nas. W zależności od tego, jakich wyborów spożywczych dokonujemy, menu może być przykładowo zbilansowane i odpowiadająco zapotrzebowaniu naszego własnego organizmu lub całkowicie odbiegać od potrzeb naszego ciała w danym momencie.  
  • Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę? Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  
  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka przedostającego się przez łożysko i krążącego we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.
  • Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.
  • Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.
  • Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Promieniowanie UV – definicja, rodzaje, UVA, UVB, UVC. Wpływ UV na skórę

Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?Definicja promieniowania mówi, że jest to określony strumień fal lub cząstek wysyłanych przez konkretne ciało. Istnieje kilka głównych rodzajów promieniowania UV. Zaliczamy do nich: UVA, UVB, UVC. Więcej informacji na ich temat znajduje się poniżej w artykule.

Promieniowanie UVA

Przez długi okres czasu sądzono, iż pierwszorzędnym sprawcą negatywnych zmian, wynikających z działania słońca, jest promieniowanie UVB. W końcówce lat 90 potwierdzono, że promienie UVA biorą w tym ogromny udział. Aktualnie wiadomo, że to promienie UVA są podłożem fotostarzenia (photoaging) i nowotworowych zmian skóry.

Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?

Promieniowanie UVA jest promieniowaniem o najdłuższej fali od 315 nm do 400 nm.

Wyodrębnia się dwa zakresy:

  • długie UVA1 (340-400nm),
  • krótkie UVA2 (315-340 nm).

Promieniowanie to tworzy 90% wiązki widma docierającego do powierzchni Ziemi. Jest niskoenergetyczne, jednak ma znaczący udział w promieniowaniu słonecznym. Przebija się przez szyby i niektóre sztuczne włókna, także przez materiał z bawełny. Jego natężenie jest stałe przez cały dzień, więc nie zależy od pogody i pory roku.

Nie skutkuje w odpowiednich dawkach powstawaniem rumienia i poparzeń, jednak w dużych ilościach może uintensywniać powstawanie rumienia wzbudzanego promieniowaniem UVB. Odpowiedzialne jest za pigmentację skóry, czyli opaleniznę, w mechanizmie natychmiastowej oksydacji melaniny, uaktywnienia transferu melaniny i melanogenezy.

Należy zwrócić uwagę na to, iż promieniowanie UVA przenika przez naskórek i przedostaje się do skóry właściwej, a konkretnie do warstwy siateczkowej i brodawkowej. Wywiera wpływ na fibroblasty, śródbłonki naczyń oraz macierz międzykomórkową. Niszczy również DNA za pośrednictwem mechanizmu tworzenia się reaktywnych form tlenu. Jest to tzw.

oksydacyjne uszkodzenie DNA, które doprowadza do rozwoju nowotworów. Ponadto promieniowanie UVA powoduje wysychanie skóry i przyspiesza proces starzenia. Wzmaga rozpad kolagenu i przyczynia się do zmiany konfiguracji cząsteczek elastyny, w wyniku czego prowadzi to do tzw. elastozy słonecznej.

UVA jest również wydzielane przez: lampy w solariach, promienniki UV, lampy Wooda, lampy wodorowe, lampy ksenonowe, lampy rtęciowe.

Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?

Promieniowanie UVB

Jest to promieniowanie o długości fali od 280 nm do 315 nm. Największa wydajność występuje przy długości 280 nm. Najsilniej działa ono w okresie letnim oraz między godziną 10:00 a 14:00.

Odległość kątowa Słońca od horyzontu jest najistotniejszym czynnikiem oddziaływującym na siłę tego promieniowania. Filtrowane jest przez szyby oraz chmury, więc w zachmurzony dzień oddziaływanie nie jest silne. Przenika jednak przez wodę i szkło kwarcowe.

Stanowi 5% promieniowania ultrafioletowego, które dociera do Ziemi. W większości absorbowane jest przez cząsteczki ozonu w stratosferze. Posiada wysoką energię.

Odpowiedzialne jest za opaleniznę, syntezę witaminy D, immunosupresję, kancerogenezę oraz oparzenia słoneczne. Przyczynia się do niebezpiecznego uszkodzenia naskórka oraz stanów zapalnych skóry, natomiast nie dociera do skóry właściwej.

Rumień wywołany tym promieniowaniem występuje 4 godziny po ekspozycji, najintensywniejszy jest między 8-24 godziną i niknie w przeciągu doby. Może się on utrzymywać dłużej u osób o jasnej karnacji oraz w podeszłym wieku. Razem z rumieniem mogą występować zmiany na poziomie komórkowym, jak również subkomórkowym.

Dla przykładu warto wymienić obecność apoptotycznych keratynocytów, czyli komórek oparzenia słonecznego. Promienie UVB pochłaniane są przez warstwę rogową, w głównej mierze przez kwas urokainowy, który występuje w formie trans. Po napromienieniu dochodzi do izomeracji i powstaje forma cis kwasu urokainowego, która ma cechy immunopresyjne.

Kwasy nukleinowe pochłaniają UVB, szczególnie DNA keratynocytów. Doprowadza to do powstawania dimerów cyklobutanu pirymidyny, a także innych mutacji. Inicjuje to proces naskórkowej kancerogenezy. Należy zwrócić jednak uwagę na fakt, iż komórki dysponują mechanizmami naprawczymi.

Enzymy endonukleazy umiejętnie wycinają uszkodzone elementy DNA, po czym umieszczają prawidłowe. Cały ten proces nazywa się “ciemną naprawą”, ponieważ zachodzi bez współudziału światła. Jeżeli mechanizmy naprawy nie pomogą, wówczas komórka ulega apoptozie.

Wykorzystywane jest w leczeniu skórnych chorób takich jak: łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, czy też chłoniaki skóry. Przedawkowanie tym promieniowaniem wywołuje oparzenia słoneczne, zaćmę, zmniejsza aktywność immunologiczną, co prowadzi do rozwoju zmian nowotworowych. Równolegle ma to korzystny wpływ na organizm, z uwagi na umiejętność aktywizowania witaminy D w ustroju.

Promieniowanie UVC

Promieniowanie UVC to promieniowanie krótkofalowe o długości fal od 100 nm do 280 nm o najwyższej energii.

Powoduje oparzenia oraz stanowi teoretycznie najsilniejszy czynnik rakotwórczy skóry, ale na ogół nie dociera do powierzchni Ziemi, ponieważ pochłaniane jest przez warstwę ozonową.

W warunkach laboratoryjnych udowodniono, iż w 90% promieniowanie UVC pochłaniane jest przez najbardziej zewnętrzną warstwę rogową skóry. Na dojrzałe komórki warstwy ziarnistej oddziałuje w mniej niż 3%. Do graniczącej z brodawkami skórnymi warstwy podstawowej to promieniowanie może dotrzeć w ok.

0,01%. Tego rodzaju promieniowanie używa się w lampach kwarcowych i bakteriobójczych, szczególnie promieniowanie o długości fali 253 nm. Dostarcza ono tak dużo energii, że żywe tkanki nie są w stanie wytrzymać jego aktywności. Zniszczeniu ulegają kwasy nukleinowe oraz białka.

Na oddziaływanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze wyjątkowo nieodporne są gronkowce, pałeczki duru brzusznego, maczugowce błonicy oraz prątki gruźlicy. Sztuczne promieniowanie UVC stosowane jest w szpitalach do wyjaławiania pomieszczeń i wody. Promieniowanie UVC może powodować również świetlne zapalenie rogówki.

Promieniowanie UV, UVC, UVB, UVA – wpływ na skórę. Jak się chronić?

Promieniowanie słoneczne może łagodzić objawy astmy i niektórych chorób skóry. Negatywne skutki promieniowania to m.in. oparzenia słoneczne (rumień posłoneczny), choroby nowotworowe i fotostarzenie skóry. W jaki sposób promieniowanie wpływa na skórę?

You might be interested:  Zespół adiego – przyczyny, objawy, leczenie

Jest kilka rodzajów promieniowania słonecznego. Każde z nich jest inaczej wpływa na nasz organizm.

Czytaj również: Bezpieczne opalanie – 10 najważniejszych zasad. Czy opalanie jest zdrowe?

Promieniowanie UV

Wpływ na intensywność promieniowania UV ma wiele czynników, takich jak pozycja słońca, pora dnia i roku, odległość od równika oraz wysokość nad poziomem morza. Ludzkie oko go nie widzi w odróżnieniu od narządu wzroku niektórych owadów czy ptaków, które mają zdolność częściowego postrzegania promieni UV.

Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?

Promieniowanie UVC ma długość fali od 100 do 280 nanometrów (nm). To bardzo krótka fala, ale o najwyższej energii. Na szczęście nie dociera do powierzchni Ziemi, gdyż jest pochłaniana przez warstwę ozonową atmosfery. Gdyby nie ona, promieniowanie UV zabiłoby organizmy żywe.

>> SPF, PPD i IPD – czym są tajemnicze skróty na balsamach i kremach do opalania?

Promieniowanie UVB

Promieniowanie UVB także w dużej części jest zatrzymywane przez atmosferę ziemską. Stanowi zaledwie od 4 do 5 proc. promieniowania UV, docierającego do Ziemi. Fala o długości od 280 do 320 nm jest dość krótka i nie wnika głęboko w skórę. Dociera do naskórka, jest pochłaniana w większości przez jego warstwę rogową.

Niewielka ilość wnika jednak do skóry właściwej. UVB odpowiada za powstawanie opalenizny opóźnionej. Melanina wytwarza się dopiero po 48-72 godzinach.

Opalenizna powstaje więc później, ale – co ważne – pozostaje na dłużej.

Pamiętajmy, że promienie UVB mają silne własności rumieniotwórcze, mogą powodować poparzenia słoneczne naskórka oraz niebezpieczne uszkodzenia komórek skóry. To UVB odpowiada za produkcję witaminy D3.

Promieniowanie UVA

UVA to promieniowanie o długości fali od 320 do 400 nm. Jego intensywność jest jednakowa przez cały dzień, niezależnie od pogody i pory roku. To promieniowanie ma długą falę i z tego powodu przenika głęboko i dociera do skóry właściwej. Stanowi aż 95 proc. promieniowania UV, docierającego do Ziemi.

Odpowiada za powstanie opalenizny natychmiastowej. Jest ona widoczna po krótkim czasie opalania, lecz utrzymuje się tylko kilka godzin. Pod wpływem promieniowania UVA nie powstają oparzenia słoneczne, co pozornie jest bezpieczne. Jednak nic bardziej mylnego. Pod jego wpływem powstają niewidoczne dla oka zmiany w DNA komórkowym.

Sprawdź: Opalanie

UVA odpowiada za fotostarzenie, odczyny fototoksyczne i fotoalergiczne oraz nowotwory skóry. Skóra zapamiętuje te uszkodzenia na długo. Tak więc już małe dzieci wystawiane zbyt długo na słońcu i przede wszystkim bez odpowiedniej ochrony są narażone na uszkodzenie kodu genetycznego zawartego w DNA komórki. Te zmiany trwają przez całe życie, nakładają się na siebie i są dużym zagrożeniem.

Promieniowanie UV, czyli jak się nie zestarzeć w wakacje – Dr Marek Wasiluk MEDYCYNA ESTETYCZNA BEZ TAJEMNIC

Wyobraźmy sobie przeciętną 60-letnią kobietę. Zobaczmy jak wygląda skóra na jej twarzy, szyi i dłoniach (czyli w miejscach, które są w sposób ciągły odsłonięte i wyeksponowane na działanie słońca) w porównaniu ze skórą brzucha.

Jest pomarszczona i o wiele bardziej mniej sprężysta, ma przebarwienia i więcej znamion, wygląda mówiąc wprost dużo starzej. To najbardziej namacalny dowód, że słońce ma decydujący wpływ na proces starzenia się skóry.

Uważa się, że odpowiada za nie aż w 80 procentach.

 SŁOŃCE: ŻYCIE VS. DESTRUKCJA

Wiadomo, że słońce jest niezbędne do życia. Rośliny bez niego nie mogłyby przeprowadzić procesu fotosyntezy.

U człowieka aktywuje wytwarzanie witaminy D3 (co u dzieci zapobiega krzywicy, a w starszym wieku osteoporozie), a także zwiększa produkcję serotoniny i melatoniny, które poprawiają nastrój i działa antydepresyjnie oraz regulują nasz rytm dobowy.

 Niestety słońce jest też źródłem promieniowania ultrafioletowego (UV), którego wpływ na człowieka jest szkodliwy.
Są trzy zakresy promieniowania UV: UVA, UVB i UVC.

Promieniowanie UVC jest najbardziej niebezpieczne, ale ono do ziemi nie dociera. Do człowieka dochodzi promieniowanie UVA i UVB, przy czym nie przenika głęboko, oddziałuje w zasadzie jedynie na skórę, powodując jej uszkodzenia.

 Promieniowanie UVB wywołuje bezpośrednie uszkodzenie DNA komórek, jest więc bardzo szkodliwe, bo przyczynia się do mutacji komórek i może spowodować powstawanie komórek nowotworowych. Na szczęście jest go niewiele w spektrum promieniowania słonecznego, bo to UVA stanowi większość (ok.

90 procent) docierającego do nas promieniowania ultrafioletowego. Promieniowanie UVA powoduje powstawianie wolnych rodników, które działają niszcząco na struktury skóry i w dłuższej perspektywie są odpowiedzialne za starzenie się skóry (jej wiotczenie, zmarszczki), uszkadza prawidłową strukturę kolagenu i elastyny.

Dodatkowo pod wpływem promieniowania UV pojawiają się przebarwienia czy piegi, zmiany naczyniowe, może nastąpić zaostrzenie trądziku różowatego.

OPALANIE: TRENDY CZY PASSE?

Gdyby wziąć pod lupę trzy główne efekty promieniowania UV:
1) starzenie się skóry
2) nieestetyczne zmiany na skórze (przebarwienia)
3) zmiany zdrowotne (nowotwory skóry)
to opalania powinno się… zabronić.

Należałoby uruchomić kampanie społeczne promujące nie-opalanie oraz zachęcić gwiazdy, celebrytów i liderów opinii społecznej do kreowania mody na nieskazitelnie jasną, nietknięta słońcem cerę.

Pełne plaże leżących plackiem ludzi świadczą jednak cały czas o tym, że zdrowy rozsądek przegrywa z przyjemnością wylegiwania się na słońcu i z modą na brąz.

Tymczasem opalenizna nie jest wcale oznaką zdrowego, ładnego odcienia skóry, ale zwykłym mechanizmem obronnym przed promieniowaniem. Pod wpływem słońca skóra produkuje więcej melaniny i brązowieje po to, żeby promieniowanie nie wnikało zbyt głęboko.

Ilość promieniowania jaką skóra może tolerować zależy od karnacji. Im jest ona jaśniejsza tym oczywiście mniej oraz tym mniejsza jest odporność na wyższe dawki słońca i skutki promieniowania. Im bliżej równika tym więcej słońca, ale i większe przystosowanie skóry u ludzi mieszkających tam od pokoleń. Dlatego osoby o jasnej karnacji powinny szczególnie uważać przy zmianie strefy klimatycznej w czasie urlopu, bo nadmiar promieniowania bywa dla nich szczególnie niebezpieczny; może powodować poparzenia i przebarwienia.

Dobrze jest też mieć świadomość, że z wiekiem zmniejsza się w organizmie ilość melanocytów. To oznacza, że im starsi, tym jesteśmy bardziej podatni na negatywne skutki promieniowania, dlatego powinniśmy zwrócić większa uwagę na ochronę skóry.

Jednak najważniejsze jest pamiętać, że choć o negatywnych działaniach promieniowania UV najwięcej mówi się w sezonie urlopowym, słońce działa na nas przez cały rok. A to oznacza, że przyjmowane przez skórę na co dzień dawki promieniowania kumulują się i bardziej wpływają na starzenie się skóry niż jednorazowa ekspozycja na plaży. O tym, że mocno można się napromieniować na stoku narciarskim mówi się już głośno (bo im wyżej w góry tym mocniejsze jest promieniowanie, a dodatkowo odbija je śnieg). Ale zapominamy o skutkach promieniowania UV poza sezonem urlopowym. A tymczasem i do pracy, i na spacer powinniśmy nakładać kremy zawierające filtr UV. Mało kto wie, że promieniowanie UVA przenika przez szyby. Więc mimo iż w samochodzie i w pracy się nie opalamy to nie znaczy, że nie jesteśmy narażeni na promieniowanie ultrafioletowe. Promieniowanie przenika też przez ubrania. Jasne bluzki i sukienki noszone latem paradoksalnie mniej nas przed nim chronią aniżeli ciemne ubrania.
Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?

Gdyby wziąć pod lupę efekty promieniowania UV: starzenie się skóry, nieestetyczne zmiany na skórze (przebarwienia), zmiany zdrowotne (nowotwory skóry), to opalania powinno się… zabronić. Fot. Fotolia

JAK SIĘ CHRONIĆ PRZED SŁOŃCEM

Jeśli mamy świadomość zagrożenia oczywiste jest, że powinniśmy się chronić. W jaki sposób? Najlepiej unikając niepotrzebnej ekspozycji na słońce i stosując kosmetyki z filtrami

Są dwa rodzaje filtrów w kosmetykach:
– Fizyczne (mineralne), które odbijają promieniowanie słoneczne, dzięki czemu nie dociera ono do skóry. Są bardzo skuteczne. Ich minus jest taki, że są trudne do rozsmarowania i nie wyglądają zbyt estetycznie na skórze.

– Chemiczne, mają zdolność pochłaniani i przekształcania promieniowania, zazwyczaj w ciepło. Są mniej korzystne od filtrów fizycznych, ale pozwalają uzyskać przyjaźniejszą konsystencję kosmetyków.
Można oba filtry stosować uzupełniająco.

Producenci często łączą oba rodzaje w jednym kosmetyku, i właśnie taki kosmetyk warto wybrać do ochrony przed słońcem.

Kilka przydatnych zasad nie tylko na czas wakacji:
1) Kiedy kupujemy kremy z filtrami należy zwrócić uwagę, czy chronią nas zarówno przed UVA, jaki przed UVB.


2) Warto wybrać faktor 20-30 – do stosowania na co dzień, bo jeśli nie możemy się oprzeć wylegiwaniu na słońcu, albo jedziemy na urlop w ciepłe kraje, to trzeba stosować wyższy. Oczywiście należy uwzględnić różne karnacje, im jaśniejsza tym konieczna jest wyższa ochrona.

3) Jeśli idziemy na plażę nie wystarczy nasmarować się raz. Trzeba tę czynność powtarzać co 2-3 godziny, bo preparat się wyciera. Poza tym pot, piasek, woda zmniejszają jego skuteczność.
4) Przeprowadzone niedawno badania kosmetyków pokazały, że producenci często zaniżają ilość czynników ochronnych w preparatach.

Czyli krem o faktorze przykładowo 30 może mieć w rzeczywistości niższy faktor. Warto o tym pamiętać i kupować preparat o wyższym stopniu protekcji
5) Nawet jeśli nie siedzimy bezpośrednio na słońcu nie oznacza, że jesteśmy chronieni przed promieniowaniem.

Warto o tym pamiętać w czasie długiej podróży samochodem w słoneczny dzień i wtedy, gdy nasze biurko w pracy stoi przy nasłonecznionym oknie.
6) Przed urlopem polecam obejrzeć się dokładnie, zwłaszcza te miejsca, gdzie mamy jakieś znamiona i pieprzyki, i zrobić zdjęcie.

A miesiąc – półtora po powrocie, ponownie zrobić zdjęcie i porównać. Takie sprawdzanie, czy nie pojawiły się nowe zmiany lub czy te które istnieją nie powiększyły się, ma działanie profilaktyczne w kierunku zmian nowotworowych i warto je robić co kilka miesięcy, a nie tylko w okresie urlopowym. W razie zauważenia niepokojących zmian koniecznie trzeba udać się do dermatologa w celu dokładniejszej diagnostyki.

You might be interested:  Zapalenie pęcherza u mężczyzn – leki i domowe sposoby

I zasada najważniejsza – mimo szkodliwego promieniowania UV słońce jest życiodajną siłą, cieszmy się więc każdym słonecznym dniem, a nałożenie kremów z filtrem przed wyjściem z domu traktujmy z taką sama naturalnością jak umycie zębów.

WPŁYW PROMIENIOWANIA UV NA SKÓRĘ

Gdy za oknem widzisz bezchmurne niebo, a na termometrze w szybkim tempie przybywają kolejne kreski, to wiedz, że zaczyna się nie tylko kalendarzowe lato! Ten wspaniały czas w roku jest trudnym momentem dla naszej skóry poddawanej nadmiernej ekspozycji na słońce i promieniowanie UV. Z poniższego artykułu dowiesz się jakie zagrożenia i korzyści może nieść ze sobą długie opalanie!

Promieniowanie ultrafioletowe (inaczej nazywane nadfioletowym, nadfioletem lub UV), podzielono w zależności od długości fali na trzy główne obszary, które wywołują odmienne działanie biologiczne i docierają do różnych warstw skóry: UV-C, UV-B i UV-A.

Jak działa promieniowanie UV?

Człowiek odbiera promienie UV przez dwa układy – skórę oraz narząd wzroku. Głębokość ich penetracji uzależnione jest od struktury powłok skórnych, pigmentacji, unaczynienia oraz długości fali. Przenikanie promieni przez skórę zwiększa się wraz z długością fali.

UV typu A w 50% przenika przez naskórek i tylko 1% dociera do tkanki podskórnej, z kolei UV-B jest przede wszystkim przez niego pochłaniane, a w nieznacznym stopniu dociera do skóry właściwej.

Grubość warstwy rogowej decyduje o odbijaniu promieniowania ultrafioletowego, pod jego wpływem następuje jej zgrubienie.

Naturalnym źródłem ultrafioletu o zmiennym natężeniu, które uzależnione jest od takich czynników jak: pora dnia czy roku, położenie geograficzne, wysokość nad poziomem morza oraz warunki pogodowe, jest słońce.

Promieniowanie ultrafioletowe typu C ma najkrótszą długość fali elektromagnetycznej, którą z kolei cechuje najwyższa energia. Promieniowanie tego typu w warunkach prawidłowych nie dociera do powierzchni Ziemi, gdyż jest prawie całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową atmosfery.

Należy jednak pamiętać o problemie jakim jest dziura ozonowa.

Co to jest promieniowanie UV typu B?

Promienie UV typu B w 90% absorbowane są przez naskórek. Właśnie w tej warstwie obserwuje się główny efekt ich działania. Najistotniejszymi, bezpośrednimi strukturami pochłaniającymi UV-B są DNA, melanina oraz kwas urokainowy. Charakteryzują je bardzo duże właściwości rumieniotwórcze.

Przedawkowanie tego typu promieniowania prowadzi do pojawienia się oparzeń słonecznych. Częsta i zbyt długa ekspozycja może skutkować również powstaniem stanów przedrakowych oraz nowotworów skóry. Ponadto promieniowanie UV-B pobudza melanogenezę. Efektem tego procesu jest z kolei hiperpigmentacja skóry pod postacią późnej opalenizny.

Za to wśród pozytywnych skutków oddziaływania promieni należy wymienić rozpoczęcie syntezy witaminy D3.

Co to jest promieniowanie UV typu A?

Pasmo UV-A w obrębie warstwy ozonowej atmosfery nie ulega osłabieniu, dlatego to ono w największej mierze dociera do obszaru Ziemi. Stopień ten wynosi od 90% do 95% energii promieniowania nadfioletowego.

Natężenie UV typu A jest stałe co oznacza, że intensywność jego działania nie podlega zmianom zarówno podczas trwania doby jak i przebiegu poszczególnych pór roku. Dodatkowo fale UV-A swobodnie przenikają poprzez chmury, szyby okienne, a także samochodowe. Promienie z zakresu UV-A penetrują najgłębiej skórę człowieka.

W ponad 50% przenikają one przez naskórek działając głównie na skórę właściwą. Cechą charakterystyczną długiego promieniowania ultrafioletowego jest uruchomienie procesów prowadzących do uszkodzenia struktury oraz funkcji tkanki łącznej. W wyniku degeneracji kolagenu, elastyny i naczyń krwionośnych dochodzi do przedwczesnego starzenia się skóry.

W obrazie klinicznym fotostarzenia przeważają głębokie zmarszczki i bruzdy. Fale z zakresu UV-A odgrywają także pierwszoplanową rolę w przebiegu wielu schorzeń skóry uwarunkowanych nadwrażliwością na światło. UV typu A cechuje mała rumieniogenność oraz oddziaływanie na powłoki skórne od 10 do 100 razy słabsze niż UV-B.

Jednak bardzo duże dawki UV-A mają znaczący wpływ zarówno na zwiększenie odczynu rumieniowego, ponadto promieniowanie to odpowiedzialne jest za natychmiastową pigmentacje skóry, ponieważ utlenia obecny już w powłokach skórnych barwnik – melaninę!

Oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego na organizm ludzki jest procesem złożonym, uzależnionym od wielu czynników zewnętrznych i indywidualnych cech osobniczych. Stosowanie jego z umiarem jest niezbędne do właściwego funkcjonowania. Nadmiar natomiast wywołuje wiele niekorzystnych objawów.

Wybrane pozytywne i negatywne skutki promieniowania UV:

  • Korzystne: – Synteza witaminy D3
    – Opalenizna
    – Działanie antydepresyjne (wzrost wydzielania endorfin)
    – Leczenie chorób skóry (np. łuszczycy)
    – Przyśpieszenie przemiany materii
  • – Obniżenie poziomu cholesterolu we krwi
  • Niekorzystne:
    – Spadek odporności immunologicznej
    – Choroby skóry
    – Przyśpieszenie starzenia się skóry
    – Nadmierne rogowacenie skóry
    – Uszkodzenie kolagenu i elastyny
    – Przebarwienia skóry / piegi
    – Wzrost zachorowań na raka skóry
  • – Zwiększenie ilości przypadków zaćmy, zapalenia spojówek
  • JEŻELI SZUKASZ PORADY DOTYCZĄCEJ ODPOWIEDNIEJ PIELĘGNACJI W SEZONIE LETNIM LUB CHCESZ JĄ WESPRZEĆ PROFESJONALNĄ OPIEKĄ – UMÓW SIĘ NA BEZPŁATNĄ I NIEZOBOWIĄZUJĄCĄ KONSULTACJE!

Wpływ UV na skórę

Długotrwały wpływ UV na skórę jest bardzo niekorzystny.

Mimo że czasami działanie promieniowania słonecznego przynosi korzyści, takie jak na przykład łagodzenie objawów astmy czy artretyzmu, a opalona skóra wygląda zdrowo i promieniście, skuteczna ochrona przed UV staje się konieczna, by długo cieszyć się młodą skórą i silnym układem immunologicznym. Oto odpowiedź na pytanie, jaki jest wpływ promieniowania UV na skórę.

1. Rodzaje promieniowania

Istnieją trzy rodzaje promieniowania słonecznego:

  • Promieniowanie podczerwone.
  • Światło widziane.
  • Promieniowanie ultrafioletowe (UV) Promieniowanie ultrafioletowe dzielimy na:
  • promieniowanie UVC – w większości pochłaniane przez warstwę ozonową, dlatego nie uczestniczy w procesie niszczenia skóry u człowieka; jest wykorzystywane przez człowieka np. w laboratoriach;
  • promieniowanie UVB – ma działanie rumieniotwórcze, powoduje oparzenia, stymuluje syntezę barwnika i nadaje skórze brązowy kolor; natężanie waha się zależnie od pory roku i dnia – najsilniejsze jest latem, od 10 do 15 godziny; nie przenika przez szyby czy chmury;
  • promieniowanie UVA – stanowi 95% promieniowania UV, które jest wysyłane na ziemię; natężenie jest stałe, niezależnie od pory roku i dnia; przenika przez szyby; nadaje skórze brązowy kolor; wnika w głębsze warstwy skóry, uszkadzając włókna kolagenowe i elastynę, osłabia układ immunologiczny, zmienia DNA skóry; dawki tego promieniowania kumulują się, dlatego efekty działania UVA nie są widoczne od razu; jest ono emitowane także przez lampy w solariach.

2. Skutki promieniowania

Skutki promieniowania UVB i UVA to:

  • Oparzenia słoneczne (rumień posłoneczny) – to najmniej niebezpieczne powikłanie związane z nadmiernym opalaniem się, choć i tak niekorzystne dla zdrowia. Jest to efekt, który pojawia się na skórze najszybciej. Symptomy (zaczerwienienie, bolesność, pieczenie, czasem gorączka, nudności) pojawiają się kilka lub kilkanaście godzin po przedawkowaniu promieniowania. Najlepszym sposobem na te dolegliwości jest zastosowanie zimnego okładu, posmarowanie skóry łagodzącym kremem, zimnym jogurtem naturalnym lub kefirem. Oparzenie następnie zastępuje opalenizna.
  • Fotostarzenie skóry – niestety częste opalanie skóry może spowodować, że człowiek będzie wyglądać starzej niż wskazuje na to metryka. Promienie słoneczne zmieniają nie tylko kolor skóry, lecz także jej strukturę, zmniejszając jednocześnie elastyczność i przyspieszając pojawienie się pierwszych zmarszczek lub pogłębienie już istniejących. Promieniowanie ultrafioletowe aktywuje produkcję wolnych rodników. Za proces fotostarzenia odpowiedzialne jest głównie promieniowanie UVA.
  • Choroby nowotworowe – na skórze często opalanej może pojawić się czerniak, lecz promieniowanie ultrafioletowe może być czynnikiem powodującym nie tylko choroby nowotworowe skóry. Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, na czym polega bezpieczne opalanie. Dzięki niemu skóra jest zdrowa i długo wygląda młodo.

3. Bezpieczne opalanie Przed ekspozycją ciała na słońce warto pamiętać o kilku zasadach:

  • Unikaj opalania, kiedy słońce świeci najintensywniej, czyli od godziny 11 do 15. W tym czasie lepiej zostań w domu.
  • Pamiętaj o kosmetykach zawierających filtry przeciwsłoneczne; dopasuj wysokość faktora do rodzaju swojej skóry. Kremy z poprzedniego sezonu wyrzuć do śmieci, ponieważ filtr w nich zawarty nie jest już aktywny.
  • Skórę przyzwyczajaj stopniowo do opalania. Zwiększaj czas ekspozycji na słońce, na początku wystarczy 15 minut. Zacznij od używania kosmetyków o wyższym faktorze, potem możesz je zmienić na niższe.
  • Chroń skórę, nosząc odpowiednie ubrania – powinny one być luźne, jasne i bawełniane. Pamiętaj o kapeluszu lub chustce.
  • Nie zapomnij o okularach, czyli najskuteczniejszej ochronie oczu przed UV. Promieniowanie UVB może powodować powstanie zaćmy. Ważne jest, żeby okulary były wyposażone w specjalne filtry, w przeciwnym razie mogą bardziej zaszkodzić, niż pomóc.

Wiedząc, jak się opalać, można ograniczyć negatywny wpływ promieniowania UV na skórę, co stanowi skutecznie działanie profilaktyczne przeciwko przedwczesnemu starzeniu się skóry i niebezpiecznym chorobom.

Ewa Janeczko,  ponad rok temu

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *