Rak węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie

Węzeł chłonny to skupisko tkanki limfatycznej, które leży na przebiegu naczyń chłonnych. Węzły chłonne stanowią integralną część układu immunologicznego, którego zadaniem w organizmie jest filtracja limfy z drobnoustrojów, dojrzewanie i magazynowanie limfocytów. Układ odpornościowy jest również miejscem, gdzie wytwarzane są przeciwciała.

Powiększone węzły chłonne stanowią częsty objaw choroby nowotworowej i mogą być sygnałem ostrzegawczym dotyczącym postępującego procesu chorobowego lub pojawienia się przerzutów raka.

Powiększone węzły chłonne

Powiększone węzły chłonne u pacjenta są wynikiem – w zależności od przyczyny – zwiększonej liczby prawidłowych lub nowotworowych limfocytów lub/i komórek zapalnych. Zgodnie z wytycznymi, o istotnie powiększonych węzłach chłonnych mówimy, gdy u osoby dorosłej węzły posiadają średnicę większą lub równą 1 cm.

W diagnostyce i ocenie stanu węzłów chłonnych stosuje się w pierwszej kolejności badanie przedmiotowe (palpacyjne) przeprowadzone przez specjalistę. W niektórych przypadkach konieczne może być wykonanie diagnostyki obrazowej z wykorzystaniem RTG, ultrasonografii, rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej.

PRZEJDŹ DO: BADANIE HISTOPATOLOGICZNE

Powiększenie węzłów chłonnych – objawy

Podczas badania i oceny węzłów chłonnych w gabinecie lekarza należy zwrócić uwagę na kilka ważnych cech.

  • Lokalizacja – ograniczone powiększenie węzłów chłonnych może sugerować przyczynę miejscową, natomiast zajęcie uogólnione może być objawem choroby układowej np. nowotworu.
  • Konsystencja węzłów – twarde węzły chłonne są częstym objawem choroby nowotworowej, chłoniaków lub występującym w przebiegu przewlekłych białaczek. Miękkie węzły chłonne mogą być sygnałem ostrej białaczki, gruźlicy lub zapalenia.
  • Tkliwość – ból podczas palpacyjnej oceny węzłów chłonnych może sugerować ich szybko postępujące powiększenie – typowe dla zapalenia; rzadziej może stanowić symptom procesu nowotworowego.
  • Przesuwalność węzłów chłonnych względem skóry i podłoża – postępujący proces zapalny lub nowotworowy może powodować łączenie węzłów w tzw. pakiety i utratę ich przesuwalności. Niezmienione i zdrowe węzły chłonne są dość łatwo przesuwalne względem skóry i tkanki podskórnej.

Rak węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych

Najczęstsze przyczyny powiększenia węzłów chłonnych stanowią zakażenia, choroby o podłożu immunologicznym, nowotwory, choroby spichrzeniowe i schorzenia, które zdiagnozuje endokrynolog.

Powiększone węzły chłonne mogą być wynikiem rozwoju nowotworów limfoproliferacyjnych, takich jak: chłoniak Hodgkina, chłoniaki nie-Hodgkina, ostra białaczka limfoblastyczna oraz przewlekła białaczka limfocytowa.

Powiększenie węzłów chłonnych może także świadczyć o pojawieniu się u pacjenta przerzutów nowotworowych pochodzących z guzów litych. Objaw ten wymaga konsultacji ze specjalistą, który wyjaśni przyczynę powiększenia węzłów.

Węzeł chłonny wartowniczy – tzw. wartownik

Węzeł chłonny wartowniczy, zwany potocznie wartownikiem, to pierwszy węzeł chłonny na drodze spływu chłonki z ogniska pierwotnego nowotworu.

Biopsja węzła chłonnego wartowniczego jest procedurą diagnostyczną stosowaną w onkologii, która umożliwia identyfikację węzła chłonnego, do którego w pierwszej kolejności spływa chłonka z obszaru, gdzie zlokalizowany jest guz nowotworowy.

W węźle chłonnym wartowniczym w pierwszej kolejności występują przerzuty nowotworowe. Brak przerzutów nowotworowych w wartowniku oznacza, że prawdopodobieństwo odnalezienia przerzutów w kolejnych węzłach chłonnych jest bardzo niskie.

Dzięki sprawdzeniu węzła wartownika w niektórych przypadkach można zrezygnować np. z usuwania węzłów pachowych u pacjentek z rakiem piersi, co wiąże się z istotną redukcją ryzyka wystąpienia obrzęku chłonnego ręki.

PRZEJDŹ DO: NAJCZĘSTSZE OBJAWY RAKA

Co oznaczają powiększone węzły chłonne?

Węzłami chłonnymi, lub także węzłami limfatycznymi, nazywa się struktury, które leżą na przebiegu naczyń limfatycznych. Zbudowane są z tkanki limfatycznej i pełnią rolę ochronną, filtrując i wytwarzając limfocyty (komórki układu odpornościowego) zdolne do wychwytywania oraz unieszkodliwiania wirusów, bakterii czy komórek nowotworowych.

Węzły chłonne zlokalizowane są w całym ciele, jednak ich główne skupiska znajdują się w okolicach żuchwy i uszu, na szyi, w okolicy pach, jamie brzusznej, w pachwinach oraz pod kolanami. Z budowy przypominają dosyć gęstą siatkę.

Widoczne pod skórą noszą miano węzłów obwodowych, które są łatwe z badaniu i mogą stanowić wyraźny sygnał, że w organizmie toczy się proces chorobowy. Inaczej sprawa wygląda z węzłami głębokimi, które zlokalizowane są w okolicach narządów wewnętrznych.

Aby móc sprawdzić ich kondycję, konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań, jak tomografia komputerowa, USG czy limfogram.

ZOBACZ TEŻ: Nadczynność tarczycy – przyczyny, objawy i leczenie

Jakie są objawy powiększonych węzłów chłonnych?

W sytuacji, gdy w obrębie węzłów chłonnych dochodzi do nagromadzenia limfocytów lub innych komórek, można zaobserwować ich powiększenie. Stan ten nazywa się limfadenopatią. Mogą towarzyszyć mu:

  • katar i ból gardła,
  • obrzęk i ból w jego obrębie,
  • gorączka,
  • silne zmęczenie,
  • spadek wagi.

U dorosłych o powiększonym węźle chłonnym mówimy wówczas, gdy jego średnica przekroczy 1 cm. To, czy rzeczywiście mamy do czynienia z powiększonym węzłem chłonnym można łatwo sprawdzić w trakcie badania palpacyjnego. Pod skórą wyczuwalne będą powiększone i bolesne guzki.

Jeżeli powiększenie węzłów chłonnych dotyczy tylko jednego miejsca (np. szyi), mówimy o tzw. limfadenopatii zlokalizowanej (limfadenopatii szyjnej).

Jeżeli powiększeniu uległy węzły w kilku miejscach, wówczas mamy do czynienia z limfadenopatią uogólnioną

Rak węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych

Prawdopodobnie wiele osób doświadczyło w swoim życiu powiększenia węzłów chłonnych. Przyczyną przeważnie są łagodne infekcje dróg oddechowych na tle wirusowym, które mijają w ciągu kilku dni. Jednak obrzęk utrzymujący się dłużej niż przez 2 tygodnie powinien wzbudzić nasz niepokój i skłonić do konsultacji z lekarzem rodzinnym. Co może być przyczyną powiększenia węzłów chłonnych?

  • Infekcje wirusowe – choroby o podłożu wirusowym są częstą przyczyną powiększenia węzłów chłonnych. Do tej grupy schorzeń zalicza się: różyczkę, ospę wietrzną czy odrę. Powiększone węzły chłonne pod pachą mogą być objawem cytomegalii, zaś z podobne zmiany w okolicach uszu i żuchwy odpowiadać może półpasiec, mononukleoza, wirus opryszczki czy wirus HIV.
  • Infekcje bakteryjne – u dzieci powiększenie węzłów chłonnych okolicy szyi przeważnie świadczy o rozwijającej się anginie. Podobne objawy obserwuje się także w przypadkach gruźlicy. Również szkarlatyna, kiła, zakażenie gronkowcem czy nawet próchnica zębów przyczynia się do powiększenia węzłów chłonnych.
  • Infekcje grzybicze – blastomykoza (choroba Gilchrista), histoplazmoza (choroba Darlina),  kokcydioidomykoza, kryptokokoza (drożdżyca europejska), sporotrychoza to zakażenia grzybicze, które objawiają się m.in. powiększeniem węzłów chłonnych,
  • Choroby nowotworowe – przy chorobach nowotworowych do powiększenia węzłów chłonnych może dość w przypadku przerzutów nowotworowych, a także w przebiegu tych schorzeń, które wywodzą się z komórek układu limfatycznego. Przerzuty to węzłów chłonnych może dawać m.in. rak jelita grubego czy rak szyjki macicy.

Powiększenie węzłów chłonnych może być także objawem niektórych chorób o podłożu autoimmunologicznym, jak toczeń rumieniowaty układowy, choroba Hashimoto czy reumatoidalne zapalenie stawów. Również choroby endokrynologiczne, jak nadczynność tarczycy, mogą przyczyniać się do tego stanu.

Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych nie zawsze muszą mieć podłoże chorobowe. Czasem jest to jeden z objawów reakcji na leki stosowane w leczeniu dny moczanowej lub padaczki. Do powiększenia węzłów chłonnych często dochodzi także po szczepieniach przeciwko odrze, ospie czy różyczce.

ZOBACZ TEŻ: Najczęstsze przyczyny bólu kręgosłupa

Powiększone węzły chłonne – co robić?

W żadnym wypadku nie należy stawiać diagnozy na własną rękę pod wpływem opisanych powyżej symptomów.

You might be interested:  Polekowy nieżyt nosa – przyczyny, objawy i leczenie nieżytu nosa po lekach

Jeżeli występujące objawy wzbudzają nasz niepokój, trzeba udać się na wizytę do lekarza rodzinnego, który przeprowadzi pogłębiony wywiad medyczny i wykona wszelkie niezbędne badania, które ułatwią diagnozę lub będą podstawą, by skierować pacjenta do specjalisty.

Wizytę u lekarza możemy zarezerwować bez wychodzenia z domu w serwisie LekarzeBezKolejki.pl. Do wyboru mamy tysiące terminów w każdym zakątku kraju.

Powiększenie węzłów chłonnych często powoduje dyskomfort. Ulgę mogą przynieść ciepłe kompresy, które złagodzą obrzęk. Jeżeli przyczyną powiększenia węzłów chłonnych jest infekcja, lekarz zaleci przyjmowanie leków przeciwwirusowych lub antybiotyków (w zależności od podłoża schorzenia). W zmniejszaniu bólu stosuje się leki przeciwzapalne i przeciwbólowe.

ZOBACZ TEŻ: Ból w prawym boku brzucha – co może oznaczać?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Powiększone węzły chłonne – przyczyny i leczenie

Powiększone węzły chłonne u dziecka lub osoby dorosłej to objaw, którego nie można lekceważyć. Zwłaszcza gdy towarzyszą mu inne dolegliwości: ból, obrzęk, zmęczenie, podwyższona temperatura. Zobacz, jakie są przyczyny powiększonych węzłów chłonnych.

Węzły chłonne są częścią układu odpornościowego. Są one zlokalizowane na całym ciele, ale najwięcej znajduje się na szyi, pod pachami, w pachwinach i za uchem.

Ich zadaniem jest filtrowanie limfy (usuwanie z niej toksyn i drobnoustrojów), a także produkcja komórek odpowiedzialnych za zwalczanie patogenów – bakterii, wirusów, a nawet komórek nowotworowych. Węzły chłonne mogą znajdować się tuż pod skórą lub być umieszczone głębiej.

W obu przypadkach nie są one wyczuwalne, widoczne, ani nie powodują żadnych dolegliwości. Wyjątek stanowią powiększone węzły chłonne. Gdy dojdzie do takiej sytuacji, konieczna jest wizyta u lekarza.

Kiedy stwierdza się powiększone węzły chłonne?

Powiększone węzły chłonne osoby dorosłej stwierdza się, gdy po przyłożeniu dłoni do miejsca, w którym się znajdują, wyczuwa się niewielkie zgrubienie. Jego wielkość może być różna. Za niepokojące uznaje się sytuacje, gdy średnica przekracza 1 cm u osoby dorosłej. Natomiast powiększone węzły chłonne u dziecka stwierdza się, gdy ich rozmiar przekroczy 2 cm. Wiele zależy jednak od tego, gdzie są one zlokalizowane oraz czy towarzyszą im jakiekolwiek inne objawy.

Niekiedy powiększone węzły chłonne na szyi, za uchem lub pod pachami widać gołym okiem. Mają postać lekkich wybrzuszeń pod skórą. Po przyłożeniu dłoni w to miejsce można wyczuć twarde guzki. Czasami pojawia się też ból lub obrzęk.

Powiększone węzły chłonne i objawy im towarzyszące

Powiększone węzły chłonne (za uchem, na szyi, pod pachami lub w pachwinach) mogą nie dawać żadnych objawów, a zmiany w ich obrębie są rozpoznawane przypadkowo – pacjent zauważa je np.

podczas czynności higienicznych. Częściej jednak towarzyszą im inne dolegliwości. Są to miejscowy obrzęk, zaczerwienienie skóry, ból oraz tkliwość.

Powiększone węzły chłonne szyjne mogą być przyczyną trudności z przełykaniem lub oddychaniem.

  • Niekiedy przy powiększonych węzłach chłonnych u dzieci i dorosłych stwierdza się objawy ogólne. W zależności od przyczyny zaburzeń mogą to być:
  • – podwyższona temperatura ciała,
  • – ból gardła,
  • – uczucie przewlekłego zmęczenia,
  • – wzmożona potliwość,
  • – katar,
  • – niezamierzona utrata wagi,
  • – osłabienie,
  • – ogólnie złe samopoczucie.

Powiększone węzły chłonne – przyczyny

Przyczyny powiększonych węzłów chłonnych mogą być różne. Dlatego konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki. Tylko dzięki temu możliwe jest wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Przyczyną powiększonych węzłów chłonnych u dziecka i osoby dorosłej jest zwiększenie liczby limfocytów lub innych komórek w ich obrębie. Objaw ten obserwuje się m.in. w czasie infekcji (bakteryjnej, wirusowej lub grzybiczej).

Występuje on również w chorobach odzwierzęcych (np. choroba kociego pazura). Powiększone węzły chłonne mogą być też wynikiem chorób niezakaźnych, np.

nowotworów, reumatoidalnego zapalenia stawów lub innych schorzeń autoimmunologicznych.

Jedną z przyczyn powiększonych węzłów chłonnych jest próchnica zębów. Zwłaszcza gdy jest ona nieleczona lub w zaawansowanym stadium. Jest to wynik zajęcia głębiej położonych tkanek przez bakterie znajdujące się w jamie ustnej i rozwinięcia się procesu zapalnego.

  1. Bardzo często powiększone węzły chłonne znajdują się w najbliższej okolicy tkanek zajętych przez proces chorobowy:
  2. – powiększone węzły chłonne szyi (z jednej strony lub z obu stron) – choroby górnych dróg oddechowych (np. angina) lub choroby zakaźne,
  3. – powiększone węzły chłonne za uchem – schorzenia stomatologiczne lub choroby zakaźne,
  4. – powiększone węzły chłonne pod pachami – nowotwór piersi oraz inne choroby nowotworowe,

– powiększone węzły chłonne w pachwinie – infekcje w dolnych partiach ciała (np. choroby przenoszone drogą płciową).

Warto jednak pamiętać, że powiększać mogą się także węzły odległe.

Co robić w przypadku powiększonych węzłów chłonnych?

Powiększone węzły chłonne są wskazaniem do konsultacji lekarskiej. W pierwszej kolejności należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który po zebraniu wywiadu i przeprowadzeniu badania fizykalnego podejmie decyzję o dalszym postępowaniu.

Zwykle kolejnym krokiem jest wydanie skierowania na testy laboratoryjne krwi (morfologia z rozmazem, CRP, OB, próby wątrobowe).

Bardziej szczegółowa diagnostyka może obejmować USG, badania w kierunku chorób zakaźnych, biopsję, tomografię komputerową, a także konsultację ze specjalistami z innych dziedzin (np. hematologiem).

Leczenie powiększonych węzłów chłonnych zależy od przyczyny problemu. W przypadku infekcji konieczne jest stosowanie antybiotyków i leków przeciwwirusowych, a także środków pomocniczych (np.

leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych). Natomiast nowotwory wymagają wdrożenia chemioterapii, radioterapii i/lub zabiegów chirurgicznych.

Odpowiednią metodę leczenia powiększonych węzłów chłonnych zawsze wybiera lekarz.

Źródła:

1. J. Styczyński, Limfadenopatia u dzieci i dorosłych: zasady postępowania diagnostycznego, Acta Haematologica Polonica, 2019, 50 (30, s. 98-102.

2. M. Karlikowska, Powiększone węzły chłonne, Medycyna praktyczna https://www.mp.pl/pacjent/objawy/170512,powiekszone-wezly-chlonne (dostęp 17.09.2020).

3. K. Pawelec, J. Wiechecka, D. Boruczkowski, Diagnostyka różnicowa powiększonych węzłów chłonnych u dzieci, Nowa Pediatria, 2012, nr 3, s. 55-60.

Autorka

Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.

Chłoniak grudkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Chłoniak grudkowy (z ang. skrót FL) występuje w Polsce dość rzadko. Głównym objawem choroby są powiększone węzły chłonne. Podobnie jak w innych chłoniakach węzły te są dość duże (mają powyżej 2 cm), są niebolesne, a skóra nad nimi nie jest zaczerwieniona.

Choroba może też zajmować śledzionę powodując jej powiększenie oraz migdałki. Czasami zdarza się, że chłoniak ten zajmuje też inne narządy.
Chłoniak grudkowy należy do tak zwanych chłoniaków indolentnych, czyli powoli postępujących.

Choroba zaczyna się najczęściej w jednym węźle chłonnym, powoduje jego stopniowe powiększanie się  i z czasem zaczyna dawać przerzuty do innych węzłów chłonnych, a w późniejszej fazie także do szpiku.

Może to powodować zmniejszoną ilość krwinek czerwonych (niedokrwistość), i/lub płytek krwi, a także zmniejszoną lub znacznie zwiększoną ilość białych krwinek.  Ponieważ proces ten jest bardzo powolny i daje mało dolegliwości, dlatego w 2/3 przypadków choroba jest rozpoznawana dopiero w stadiach zaawansowanych.

Nierzadko zdarza się, że choroba jest rozpoznana dopiero, gdy węzły chłonne osiągają rozmiary kilkunastu centymetrów. Czasem przyczyną rozpoznania może być płyn w jamie opłucnej, typowy dla choroby zaawansowanej i związana z nim znaczna duszność.

You might be interested:  Wkłady koronowe – inlay, onlay, overlay – wskazania, etapy wykonywania, alternatywa

Jakie stopnie wyróżnia się w chłoniaku grudkowym?

W chłoniaku grudkowym wyróżnia się 4 stopnie zaawansowania choroby.

W pewnym uproszczeniu można to przedstawić następująco:
I stopień – zajęta pojedyncza grupa węzłów chłonnych (do których zalicza się także śledzionę i migdałki)
II stopień – zajęte dwie lub więcej grup węzłów chłonnych po tej samej stronie przepony (czyli np. zajęte węzły chłonne szyjne i pachowe)
III stopień – zajęte węzły chłonne po obu stronach przepony (czyli np. zajęte węzły chłonne szyjne i pachwinowe)

IV stopień (najbardziej zaawansowany) – zajęte węzły chłonne oraz narząd pozawęzłowy- najczęściej szpik kostny.

Jakie są objawy chłoniaka grudkowego?

Powiększenie węzłów chłonnych szyi, pach jest najczęstszym objawem choroby nowotworowej układu chłonnego; powiększone węzły mają średnicę powyżej 2 cm i wyczuwane są przez pacjenta jako bezbolesne podskórne guzki lub pakiety guzków, nad którymi skóra nie jest zaczerwieniona, ani zmieniona zapalnie, nie ma przetok. 
Sytuacja zmienia się, gdy powiększone są węzły chłonne położone głębiej, których nie ma możliwości zbadania przez powłoki skórne.
Mogą one powodować ucisk innych narządów i powodować kaszel, uczucie duszności, ból brzucha, ból pleców czy ból w klatce piersiowej, a nawet trudności w oddychaniu.
Zajęte przez proces nowotworowy mogą być także inne narządy układu limfatycznego, jak śledziona, migdałki, zdecydowanie rzadziej narządy pozalimfatyczne jak przewód pokarmowy czy skóra.
Ponad to mągą wystąpić:

  • zlewne nocne poty
  • gorączka bez uchwytnej przyczyny powyżej 38oC, trwająca co najmniej 2 tygodnie
  • niezamierzona utrata masy ciała powyżej 10% w przeciągu nie więcej niż 6 miesięcy
  • zmęczenie
  • brak apetytu
  • niedokrwistość
  • infekcje, częste przeziębienia i zakażenia, które trudno poddają się leczeniu i nawracają
  • krwawienia, wybroczyny, zmiany na skórze spowodowane są zmniejszoną ilością płytek krwi; często pojawiają się krwawienia z dziąseł i krwawienie z nosa oraz zwiększona predyspozycja do tworzenia się zasinień
  • powiększenie śledziony

Jak wygląda leczenie chłoniaka grudkowego?

Leczenie chłoniaka grudkowego dostosowywane jest do poszczególnych pacjentów, w zależności od stadium choroby, wieku oraz chorób towarzyszących, takich jak cukrzyca, choroba wieńcowa lub przewlekła obturacyjna choroba płuc.

Zabieg chirurgiczny, choć przeważnie ma miejsce w toku leczenia guzów litych, nie odgrywa szczególnie istotnej roli w leczeniu chłoniaka grudkowego, ponieważ chłoniak, ze względu na charakterystykę układu chłonnego, rzadko obejmuje wyłącznie jedną okolicę ciała.

Leczenie może prowadzić do stabilizacji (opanowania) lub wyleczenia chłoniaka. Może również poprawić jakość życia pacjentów poprzez złagodzenie objawów choroby.

Strategia leczenia chłoniaka grudkowego może obejmować jeden lub więcej celów, takich jak możliwie najszybsze zniszczenie komórek nowotworowych, zahamowanie wzrostu nowych komórek chłoniaka, leczenie objawów choroby, m.in.

bólu, gorączki, dreszczy i nocnych potów i/lub utrzymywanie poczucia kontroli pacjentów nad wyborem strategii leczenia i dalszym życiem.
Generalnie, przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych dotyczących leczenia chłoniaka grudkowego pod uwagę branych jest kilka metod.

Należą do nich uważna obserwacja, radioterapia*, chemioterapia* i leczenie celowane za pomocą przeciwciała monoklonalnego. Z wyjątkiem uważnej obserwacji, wymienione metody można łączyć, co przeważnie ma miejsce. 

Uważna obserwacja

Uważna obserwacja jest terminem stosowanym na określenie strategii, która polega na ścisłym monitorowaniu stanu pacjenta, bez stosowania jakiegokolwiek leczenia, dopóki nie pojawią się objawy choroby lub nie nastąpi ich zmiana. Strategia ta ma zastosowanie w przypadku chłoniaków grudkowych o niewielkiej masie nowotworu, gdyż znane są przypadki spontanicznych, częściowych regresji.

Chemioterapia

Chemioterapia jest metodą leczenia przeciwnowotworowego, w której stosuje się leki mające na celu hamowanie wzrostu komórek nowotworowych poprzez ich zabijanie lub blokowanie ich podziałów.

W rzadkich przypadkach, gdy doszło do rozsiewu chłoniaka grudkowego do mózgu, chemioterapia może być podawana do płynu mózgowo-rdzeniowego, aby zabić komórki nowotworowe znajdujące się w mózgu i/lub rdzeniu kręgowym. Sposób podawania chemioterapii zależy od stadium choroby.

Chemioterapia wielolekowa polega na jednoczesnym stosowaniu dwóch lub więcej leków przeciwnowotworowych. W celu zabicia komórek chłoniaka do schematu leczenia mogą być również dołączane leki sterydowe.

Immunoterapia

Immunoterapia jest typem leczenia, który wzmacnia działanie własnego układu odpornościowego pacjenta lub wykorzystuje gotowe leki nazywane przeciwciałami monoklonalnymi*, które atakują określony cel na powierzchni limfocytów (komórek, z których rozwija się chłoniak). Przeciwciało monoklonalne rytuksymab jest lekiem stosowanym w leczeniu chłoniaka grudkowego, podawanym we wlewie dożylnym.

Przeszczepienie szpiku kostnego

Przeszczepienie szpiku kostnego pochodzącego albo od samego pacjenta albo od dawcy może być częścią leczenia chłoniaka.

Przed przeszczepieniem szpiku kostnego stosuje się radioterapię i chemioterapię, mające na celu zmniejszenie liczby komórek szpiku zajętego przez chorobę. Leczenie zależy przede wszystkim od stadium choroby.

W bardziej zaawansowanych stadiach (stadium III i IV) cel leczenia obejmuje dwie główne strategie. Po pierwsze, wywołanie regresji guza (faza indukcji). Po drugie, konsolidacja lub utrzymanie tej regresji (faza konsolidacji/podtrzymująca).

Szczegółowe informacje na temat leczenia, w zależności od stadium, znajdują się poniżej. 

Radioimmunoterapia

Radioimmunoterapia oznacza metodę leczenia, w której substancja promieniotwórcza dołączana jest do przeciwciała monoklonalnego*.

Gdy przeciwciało monoklonalne* dotrze do celu komórkowego, substancja promieniotwórcza działa na komórki chłoniaka i potencjalnie na niektóre okoliczne komórki.

W leczeniu takim stosowany jest ibrytumomab tiuksetanu znakowany radioizotopem itru- 90.

Teleradioterapia

Teleradioterapia (radioterapia z wykorzystaniem zewnętrznego źródła promieniowania) jest metodą leczenia przeciwnowotworowego, w której wysokoenergetyczne promieniowanie rentgenowskie* lub inne rodzaje promieniowania, są stosowane do zabijania komórek nowotworowych i hamowania ich wzrostu. W teleradioterapii stosuje się urządzenia, które generują wiązkę promieniowania i kierują ją w stronę guza.

Gdzie w Warszawie jest bardzo dobry lekarz hematolog i radioterapeuta?

Onkolmed Lecznica Onkologiczna to przychodnia, w której działa Poradnia Hematologii Ogólnej i Onkologicznej.

Pracuje w niej bardzo dobry lekarz hemtolog, który po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu i dokładnej analizie wyników badań zaleci właściwe leczenie.

W Onkolmed Lecznica Onkologiczna działa też Poradnia Radioterapii gdzie można skonsultować chłoniaka grudkowego z radioterapeutą w sytuacji kiedy lekarz hematolog zaleci takie leczenie.

W celu umówienia się na konsultację u lekarza hematologa, radioterapeuty skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48222902337.

Źródła:
hematoonkologia.pl/info-o-chorobach/chloniak-grudkowy

.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/nowotwory/chloniak-grudkowy-przyczyny-objawy-leczenie-aa-kZzp-Gzf5-XwBb.html#chloniak-grudkowy-objawy

Chłoniaki – charakterystyka, objawy, leczenie

Pod wpływem różnych czynników komórki mogą ulegać przemianom nowotworowym, co prowadzi do nieprawidłowego i niekontrolowanego przez organizm namnażania zmutowanej linii komórkowej. Komórki układu chłonnego, które najczęściej ulegają przemianom nowotworowym to limfocyty B, limfocyty T i komórek NK (naturalne komórki cytotoksyczne).

You might be interested:  Zmiany w jamie ustnej – przyczyny, objawy, leczenie zmian w ustach

W zależności od tego, z jakich komórek układu chłonnego wywodzi się nowotwór, może powodować on różne objawy i zajmować różne narządy. Wśród chłoniaków wyróżnia się chłoniaki nie-Hodgkina/nie-Hodgkinowskie (nieziarnicze, NHL – non-Hodgkin lymphoma) i chłoniaka Hodgkina (ziarniczego, HL – Hodgkin lymphoma).

Mając na względzie dynamikę rozwoju choroby, chłoniaki nie-Hodgkina można zaś podzielić na:

  • chłoniaki powolne (tzw. indolentne) – np. chłoniak grudkowy;
  • chłoniaki agresywne np. chłoniaki rozlane z dużych komórek B (DLBCL);
  • chłoniaki bardzo agresywne (np. chłoniak Burkitta).

Chłoniaki nieziarnicze znajdują się na 6 miejscu wśród nowotworów złośliwych jeśli chodzi o zachorowalność i śmiertelność spowodowaną chorobami nowotworowymi. Natomiast chłoniak Hodgkina stanowi około 0,5% wszystkich nowotworów złośliwych z zachorowalnością na poziomie 2-3 osób na 100.000 w ciągu roku.

W przypadku tej choroby obserwuje się dwa szczyty zachorowalności – trzecią dekadę życia i po 50tym roku życia.

Szacuje się, iż w Polsce występuje kilkanaście nowych zachorowań na chłoniaki nieziarnicze na 100 000 mieszkańców rocznie.

Najczęściej występującą grupą chłoniaków nie-Hodgkina są chłoniaki rozlane z dużych komórek B (DLBCL), które wywodzącą się z dojrzałych, obwodowych limfocytów B.

Zachorowania na DLBCL stanowią około 35% wszystkich zachorowań na chłoniaki i około 80% na chłoniaki agresywne. Częstość występowania DLBCL w Europie szacuje się na kilkanaście przypadków na 100 000 w roku i wzrasta ona wraz z wiekiem.

Ponad połowa pacjentów w momencie rozpoznania ma co najmniej 65 lat, jednak choroba może pojawić się właściwie w każdej grupie wiekowej.

Przyczyny zachorowań

Tak jak w przypadku innych chorób nowotworowych, dokładna przyczyna rozwoju nowotworu nie jest znana. Najczęściej przyczyn jest co najmniej klika, a są to zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe – tzw. wieloczynnikowa i złożona etiopatogeneza.

Tym niemniej w części przypadków chłoniaków, istnieją pewne uznane czynniki ryzyka zachorowania. Można je podzielić na środowiskowe, zawodowe, infekcyjne, immunologiczne i jatrogenne. Niekiedy decydującą rolę odgrywają czynniki genetyczne.

  • Większą zachorowalność na chłoniaki obserwuje się u pracowników przemysłu chemicznego – zwłaszcza gumowego i petrochemicznego, rolników oraz osób narażonych na kontakt z pestycydami, herbicydami, benzenem, azbestem i promieniowaniem jonizującym.
  • Spośród czynników infekcyjnych sprzyjających zachorowaniu na chłoniaki wymienia się przede wszystkim zakażenie wirusem EBV (Epsteina Barr) oraz ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV).
  • Immunosupresja i niedobory odporności o różnej etiologii to także bardzo istotne czynniki zwiększające ryzyko nowotworów układu chłonnego.
  • Podwyższone ryzyka zachorowania występuje także u osób w przeszłości poddawanych chemioterapii bądź chemioradioterapii z powodu innych nowotworów.

Objawy

Do postawienia rozpoznania chłoniaka konieczne jest wykonanie badania histopatologicznego całego zmienionego chorobowo węzła chłonnego lub fragmentu zajętej tkanki. Konieczne jest badanie mikroskopowe, a poza standardową oceną histopatologiczną wykonuje się badania immunofenotypowe w celu dokładniejszej oceny typu/podtypu chłoniaka.

Ponadto w razie podejrzenia/rozpoznania chłoniaka wykonuje się także badania obrazowe określające stopień zaawansowania choroby np.

badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej (USG), barania radiologiczne (RTG, tomografia komputerowa).

Obecnie często w celu określenia zaawansowania choroby oraz monitorowania efektów leczenia wykorzystuje się badanie PET/CT (positron emission tomography) z fluorodeoksyglukozą (FDG).

W momencie rozpoznania choroby z reguły określa się także rokowanie z uwzględnieniem czynników prognostycznych.

Stopień zaawansowania klinicznego chłoniaków jest określany za pomocą tzw. skali Ann Arbor – tabela 2. Często stopnie zaawansowania I i II określa się łącznie jako zaawansowanie ograniczone, zaś stopień II z rozległą masą węzłową (tzw. bulky) oraz stopień III i IV – jako chorobę rozległą.

Obecność objawów ogólnych choroby, czyli gorączki powyżej 38st C przez minimum 2 tygodnie, nocne poty, utrata masy ciała >10% w czasie nie dłuższym niż 6 miesięcy oznacza się literą B, zaś ich nieobecność – literą A.

Stopnie zaawansowania klinicznego chłoniaków wg Ann Arbor

  1. I/IE – zajęcie jednej grupy węzłów chłonnych lub narządu limfatycznego (I) lub jednego narządu pozalimfatycznego(IE).

  2. II/IIE – zajęcie 2 lub więcej grup węzłów chłonnych lub narządów limfatycznych po jednej stronie przepony (II), ewentualnie z dodatkowym zajęciem jednego narządu pozalimfatycznego po tej samej stronie przepony (IIE).

  3. III/IIIE – zajecie 2 lub więcej grup węzłów chłonnych lub narządów limfatycznych po obu stronach przepony (III), któremu może towarzyszyć zajęcie jednego narządu pozalimfatycznego (IIIE).

  4. IV – rozsiane zajęcie kilku narządów pozalimfatycznych z zajęciem jednego lub więcej węzłów chłonnych i narządów limfatycznych.

Objawy kliniczne mogą być bardzo różnorodne. W wielu przypadkach najczęstszym objawem klinicznym jest bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych.

Cechami charakterystycznymi, które powinny wzbudzać niepokój onkologiczny są:

  • Bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych;
  • Średnica węzłów >2 cm;
  • Tendencja do zrastania się w tak zwane pakiety;
  • Niezmieniona skóra pokrywająca patologicznie zmienione węzły chłonne;
  • Może pojawić się samoistne częściowe zmniejszenie rozmiarów węzłów chłonnych, co niekiedy może opóźniać wizytę u lekarza;
  • Ból węzłów chłonnych po spożyciu alkoholu (występuje u części chorych na chłoniaka Hodgkina).

W razie ucisku chorobowo zmienionych węzłów chłonnych na różne struktury, mogą pojawić się takie objawy jak np. duszność, zaczerwienienie i obrzęk twarzy (zespół żyły głównej górnej); wodobrzusze i obrzęki kończyn dolnych (w przypadku powiększonych węzłów w jamie brzusznej).

Inne objawy, które mogą wystąpić:Bóle brzucha;

  • Krwawienia np. z przewodu pokarmowego, z błon śluzowych, z nosa;
  • Żółtaczka;
  • Zmiany skórne;
  • Świąd skóry (u części chorych na chłoniaka Hodgkina);
  • Objawy neurologiczne – np. spowodowane uciskiem nerwów lub obecnością patologicznej masy w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

Część pacjentów może doświadczać również objawów ogólnych choroby z grupy tzw. objawów B:

  • gorączka >38st C;
  • nocne poty;
  • utrata masy ciała >10%.

W razie zajęcia szpiku kostnego występują z reguły nieprawidłowe wyniki krwi – w morfologii krwi obwodowej stwierdza się zwiększoną leukocytozę oraz niedokrwistość i małopłytkowość.

Leczenie

Chłoniaki zasadniczo należą do chorób wrażliwych na chemioterapię, a niektóre także na radioterapię. Ponadto, szeroko wykorzystywana w niektórych typach chłoniaków jest także terapia z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych (np. rituksymab) w skojarzeniu z chemioterapią – wówczas jest to immunochemioterapia.

W przeciwieństwie do guzów litych, leczenie chirurgiczne nie jest standardowo wykorzystywane w terapii chłoniaków.

Warto zaznaczyć, iż strategia oraz cel leczenia są nieco odmienne zależnie od rodzaju chłoniaka. W przypadku chłoniaków powolnych (indolentnych) głównym celem leczenia najczęściej jest uzyskanie i jak najdłuższe utrzymanie całkowitej remisji, zaś w przypadku chłoniaków agresywnych – wyleczenie choroby.

Niektórzy chorzy chorobą nawrotową bądź oporną na leczenie wymagają przeszczepienia macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT – hematopoietic stem cell transplantation).

U pacjentów z chłoniakami w pierwszym rzędzie rozważa się przeszczepienie komórek autologicznych (czyli pochodzących od danego pacjenta), a w razie braku efektu terapeutycznego – u wybranych chorych rozważa się przeszczepienie allogeniczne.

Wówczas źródłem macierzystych komórek krwiotwórczych jest inna osoba – zgodna genetycznie, spokrewniona bądź dawca niespokrewniony.

Poza leczeniem przyczynowym zawsze obowiązuje staranne leczenie wspomagające i objawowe dostosowane do indywidualnej sytuacji klinicznej.

BIBLIOGRAFIA:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *