Skolioza – co to jest, jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Skolioza – co to jest, jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Skolioza jest poważnym schorzeniem kręgosłupa, z którym zmaga się wiele osób. Choroby tej nie wolno lekceważyć, ponieważ nieleczona może doprowadzić do groźnych powikłań, np. niewydolności krążenia. Jak ją rozpoznać we wczesnym stadium? Czy można zahamować jej rozwój?

Skolioza – kluczowe informacje

Skolioza, kojarzona najczęściej z bocznym skrzywieniem kręgosłupa, w rzeczywistości obejmuje jego deformację w trzech płaszczyznach:

  • czołowej (kręgosłup wygina się do boku, występuje wtedy boczne skrzywienie kręgosłupa),
  • strzałkowej (kręgosłup skręca, mówimy wówczas o ordoskoliozie lub kifoskoliozie),
  • poziomej (występuje rotacja i torsja kręgów).

Choroba objawia się deformacją kręgosłupa – zamiast krzywej o delikatnie łukowatym kształcie, przybiera on postać litery S.

Skolioza zazwyczaj obejmuje piersiowy odcinek kręgosłupa i górną część pleców (skolioza piersiowa) lub rozwija się pomiędzy odcinkiem piersiowym a lędźwiowym, obejmując środkową część pleców. Dosyć rzadko występuje tylko w odcinku lędźwiowym.

Ze względu na wielkość kątową skrzywienia kręgosłupa (mierzoną według skali Cobba), została podzielona na trzy stopnie:

  • I stopień – obejmuje skoliozy o kącie od 10 do 24 stopni,
  • II stopień – skoliozy o kącie 25-40 stopni,
  • III stopień – skoliozy o kącie 50 stopni i więcej.

Jakie są objawy skoliozy?

Pierwszym, zauważalnym objawem skoliozy jest występowanie nierównych wcięć w talii (skolioza prawostronna lub skolioza lewostronna), nierówne ustawienie łopatek lub ramion oraz wysunięcie jednego biodra do boku.

Bardzo niepokojącym objawem jest widoczna asymetria pleców (uwypuklenie po jednej ze stron), podczas pochylania się do przodu. Na skutek skoliozy kręgosłup ulega wygięciu w jednym z jego odcinków. Powoduje to zaburzenie równowagi tułowia i przesunięcie środka ciężkości.

Pojawiają się wówczas deformacje sylwetki widoczne gołym okiem, takie, jak na przykład:

  • wystające łopatki,
  • narastanie garbu z jednej strony pleców (tzw. garb żebrowy),
  • ramiona i biodra znajdują się na nierównej wysokości,
  • wcięcie w talii z jednej strony ma inną szerokość niż z drugiej,
  • jedna noga jest krótsza od drugiej (w zaawansowanej postaci choroby).

Postępująca skolioza prowadzi do szybszego rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, co skutkuje przewlekłym bólem pleców nawet u bardzo młodych osób.

Kiedy skolioza jest w stadium zaawansowanym, może dojść do poważnych powikłań – przede wszystkim zniekształcenia klatki piersiowej mogą spowodować ucisk na narządy wewnętrzne, w szczególności płuca i serce, co łatwo może doprowadzić do niewydolności krążenia i układu oddechowego.

Skolioza może być wrodzona lub rozwinąć się w późniejszym okresie życia. Skolioza wrodzona stanowi około 2/3 wszystkich przypadków wad kręgosłupa i często towarzyszy wrodzonym wadom serca i układu moczowo-płciowego. Skolioza nabyta może być spowodowana różnymi czynnikami, na przykład:

  • przepukliną krążka międzykręgowego,
  • różnicą długości kończyn,
  • porażeniem mózgowym,
  • dystrofią mięśniową,
  • porażeniem mięśni po chorobie Heinego-Medina,
  • guzami kości,
  • zrostami żeber,
  • chorobą opłucnej,
  • operacjami na klatce piersiowej, wykonywanymi w okresie wzrostu (tzw. skoliozy torakogenne).

Wbrew powszechnemu mniemaniu krzywica, siedzenie w nieodpowiedniej pozycji czy noszenie teczki w jednej ręce nie powodują skrzywienia kręgosłupa, mogą jednak istniejące deformacje pogłębiać. W większości przypadków przyczyna choroby nie jest znana. Są to tzw. skrzywienia idiopatyczne.

Skolioza u dzieci

Skolioza u dzieci występuje dużo częściej niż u dorosłych, a deformacja kręgosłupa może pojawić się w dowolnym okresie ich rozwoju. Specjaliści w zależności od wieku dziecka podzielili skoliozę na trzy rodzaje:

  • wczesnodziecęcą (do 3 roku życia),
  • dziecięcą (między 3. a 10. rokiem życia),
  • młodzieńczą (nabytą w okresie dojrzewania).

Skolioza najszybciej rozwija się w okresie szybkiego wzrostu dziecka, kiedy mięśnie nie nadążają za rozwojem kośćca i nie mogą stanowić wystarczającej podpory dla kręgosłupa.

Dlatego dzieci powinny być poddawane regularnym badaniom postawy ciała, szczególnie między 11. a 13. rokiem życia, kiedy ryzyko wystąpienia lub pogorszenia się skrzywienia jest największe.

Postęp skoliozy zazwyczaj ustaje z chwilą ukończenia wzrostu kręgosłupa (u dziewcząt w wieku 15-16 lat, u chłopców w wieku 17-18 lat).

Skolioza u dorosłych

Skolioza u dorosłych rozwija się zazwyczaj po 40 roku życia na skutek zwyrodnienia stawów międzykręgowych. Szczególnie niebezpieczna jest wtedy, gdy równocześnie występuje osteopenia lub osteoporoza, które dodatkowo przyczyniają się do osłabienia kręgosłupa.

Jak powinno się leczyć skoliozę?

Sposób leczenia skoliozy zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby oraz wieku pacjenta. Leczenie skoliozy polega na odciążaniu i korygowaniu kształtu kręgosłupa za pomocą ćwiczeń mięśni i noszenia gorsetów korekcyjnych. W zaawansowanych postaciach choroby niezbędna jest operacja skoliozy.

Dziecko, u którego stwierdzono boczne skrzywienie kręgosłupa, powinno spać na twardym materacu, bez poduszki (może używać „jaśka”). Należy dbać o to, aby nie podpierało się łokciem i nie wyginało się, siedząc przy biurku podczas odrabiania lekcji.

Wysokość blatu oraz krzesło muszą być dostosowane do jego wzrostu, aby podczas siedzenia stopy opierały się płasko o podłogę, a przedramiona o blat. Krzesło powinno mieć wyprofilowane oparcie (wybrzuszone na odcinku lędźwiowym), o regulowanej wysokości i podpórkach pod łokcie.

Przy skoliozie nie zaleca się jazdy konnej, ponieważ wstrząsy powstające podczas uderzania pośladkami o siodło mogą przyczynić się do pogłębienia skrzywienia.

U osób z nieznacznym skrzywieniem (I stopień) stosuje się gimnastykę korekcyjną – szczególnie wskazane są ćwiczenia na basenie. Przy II stopniu skoliozy polecane są sztywne gorsety ortopedyczne oraz fizjoterapia.

Gorsety naciskają one na kręgosłup, wymuszając jego właściwe ustawienie, co zapobiega jego dalszej deformacji i poprawia kształt klatki piersiowej oraz tułowia (bardzo skuteczny jest gorset Cheneau, który oddziałuje trójpłaszczyznowo).

Gorset należy nosić przez kilkanaście godzin w ciągu doby lub tylko przez noc. Stosuje się również gips korygujący, specjalne aparaty oraz wyciągi.

Kiedy występuje skrzywienie boczne spowodowane skróceniem jednej kończyny, zalecane są specjalne wkładki oraz buty ortopedyczne.

W III stopniu skoliozy przeprowadza się leczenie operacyjne połączone z wszczepieniem metalowych aparatów i implantów. Operacje te wykonywane są najczęściej u młodzieży w wieku 13-15 lat, jednak nie przywracają one kręgosłupowi pełnej sprawności.

Ćwiczenia na skoliozę

Ćwiczenia na skoliozę mogą skutecznie pomóc w przypadku I stopnia, szczególnie u dzieci w wieku szkolnym. Należy je wykonywać regularnie, najlepiej codziennie, pod okiem terapeuty. Poniżej przedstawiono trzy przykłady odpowiednich ćwiczeń:

  1. W pozycji stojącej rozstawiamy nogi na szerokość bioder. Następnie wykonujemy naprzemiennie wykroki – prawą i lewą nogą, stawiając stopę jak najdalej do przodu i wracając do pozycji wyjściowej. Podczas ćwiczenia plecy powinny być przez cały czas proste. Wykonujemy około 10 półkroków każdą nogą,
  2. Siadamy na piłce. Stopy rozstawiamy na szerokość bioder – plecy proste. Naprzemiennie unosimy raz jedno kolano, raz drugie w stronę brzucha. Powtarzamy 10 razy na każdą nogę.
  3. Wykonujemy powoli jaskółkę, starając się utrzymać prosto plecy. Powtarzamy 5 razy.

Czy da się zapobiegać skoliozie?

Skoliozie nie da się zapobiec, jednak prowadzenie higienicznego trybu życia, aktywność fizyczna i odpowiednie odżywianie pomogą na dłużej utrzymać sprawność fizyczną i zmniejszą ryzyko progresji ewentualnego skrzywienia.

Skolioza – przyczyny, objawy i leczenie

Ponownie na naszym blogu poruszamy temat związany z nieprawidłowościami i anomaliami sylwetki, które potocznie określa się mianem wad postawy ciała.

Problem skoliozy okazuje się niezwykle niebezpieczną przypadłością, który przy braku właściwego postępowania terapeutycznego może spowodować szereg poważnych skutków.

Czym jest skolioza? Po czym ją rozpoznać i w jaki sposób należy przeciwdziałać jej progresji?

Mianem skoliozy określa się wyjątkową wadę postawy ciała, którą precyzyjnie nazywa się trójpłaszczyznową deformacją kręgosłupa. Ta pozornie trudna do zrozumienia definicja jest związana z mechanizmem działania zmian skoliotycznych, które powodują zniekształcenie struktur kostnych w obrębie wszystkich trzech płaszczyzn:

  • czołowej – wygięcie kręgosłupa w kierunku bocznym
  • strzałkowej – spłaszczenie naturalnych krzywizn
  • poprzecznej – patologiczne i nadmierne skręcenie wokół własnej osi

Równie wartościową definicją jest ta zaproponowana przez SRS (Scoliosis Research Society). Wedle niej skoliozą określa się każde boczne skrzywienie kręgosłupa ze współtowarzyszącą rotacją, którego wartość kątowa wynosi co najmniej 10°.

You might be interested:  Zapalenie ucha zewnętrznego – przyczyny, objawy i leczenie

Znaczna część bocznych skrzywień kręgosłupa ma charakter idiopatyczny, co oznacza, że powstaje bez konkretnej i uchwytnej przyczyny. Proces deformacji przebiega samoistnie i bez działania konkretnych czynników.

Bardzo często lekarze podkreślają, że rozwój skoliozy jest wypadkową oddziaływania kilku rozmaitych bodźców, które przyczyniają się do stopniowego deformowania prawidłowych warunków czynnościowych i strukturalnych związanych z prawidłową postawą ciała.

Niemniej jednak według wielu specjalistów powstawanie skolioz jest uzależnione od działania dwóch konkretnych grup czynników. Pierwszym z nich jest czynnik etiologiczny, który może być naprawdę różnorodny – począwszy od nieprawidłowego środowiska rozwoju i warunków do życia (np.

źle przygotowane stanowisko do nauki dla dziecka, które będzie wymuszać tendencję do przyjmowania niewłaściwej postawy ciała), przez rozmaite choroby dotyczące aspektów strukturalnych i funkcjonalnych elementów kostnych, mięśniowych czy nerwowych (np.

jako wyraz porażeń mięśniowych w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego), a skończywszy na wrodzonych deformacjach i odstępstwach od prawidłowej budowy ciała.

Drugim natomiast jest czynnik biomechaniczny, który występuje praktycznie w każdym przypadku skoliozy. Jego oddziaływanie jest zgodne z prawami wzrostu i fizyki. To właśnie on determinuje tempo postępowania skoliozy i stopień pogorszenia stanu funkcjonalnego chorego.

Istnieje wiele czynników, które pozwalają na klasyfikację bocznych deformacji kręgosłupa. Jednym z najczęstszych kryteriów podziału jest oczywiście wielkość kąta skrzywienia, który określa się za pomocą metody Cobba. Na tej podstawie wyróżnia się skoliozy:

  • I stopnia czyli o skrzywieniu o wielkości od 10° do 24°
  • II stopnia czyli o skrzywieniu o wielkości od 25° do 40°
  • III stopnia, które wynoszą powyżej 40°

Skoliozy mogą być również różnicowane ze względu na wiek chorego. Większość trójpłaszczyznowych deformacji dotyczy dzieci, których proces wzrostu kostnego wynikający z postępującego dojrzewania jest niezwykle podatny na wszelkiego rodzaju zniekształcenia.

Rozwijający się kręgosłup w niezwykle prosty sposób może ulec zdeformowaniu pod wpływem bardzo dużej siły nacisku – dlatego też osoby młode nie powinny zbyt szybko decydować się na treningi oporowe, które w przypadku nieprawidłowej techniki wykonywania ćwiczeń mogą zwiększyć ryzyko powstawania rozmaitych nieprawidłowości.

Kolejnym kryterium podziału jest oczywiście lokalizacja. Skoliozy mogą rozwijać się na całej długości kręgosłupa i obejmować każdy z odcinków, co pozwala wyróżnić skrzywienia:

  • szyjne
  • piersiowe (najczęstsze)
  • lędźwiowe
  • mieszane (występowanie kilku łuków)

Innym kryterium jest etiologia skolioz.

Wśród nich należy wymieniać skoliozy wrodzone (będące wynikiem wad rozwojowych, mutacji genetycznych czy wszelkich innych nieprawidłowości występujących od momentu narodzin) oraz nabyte, które należy podzielić na wcześniej wspomniane idiopatyczne i spowodowane działaniem konkretnych czynników (np.

niedostatecznej aktywności fizycznej, nadmiernej masy ciała, nieprzestrzegania zasad ergonomii pracy i utrzymania prawidłowej postawy ciała czy innych anomalii związanych z sylwetką – nierównej długości kończyn, wad stóp czy nieprawidłowego ustawienia miednicy).

Oprócz powyższych skoliozy można podzielić na:

  • czynnościowe – powodujące deformacje i wygięcia jedynie w płaszczyźnie czołowej, które są możliwe do cofnięcia na drodze procesu rehabilitacji
  • strukturalne – będące następstwem nieleczonej i niezdiagnozowanej skoliozy czynnościowej, która oprócz skrzywień w płaszczyźnie czołowej powoduje deformacje w pozostałych płaszczyznach i prowadzi do anomalii strukturalnych tzw. rotacji kręgu. Najczęściej leczone operacyjnie.

Skolioza – co to jest, jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Trójpłaszczyznowy charakter skoliozy spowoduje występowanie rozmaitych anomalii kręgosłupa w każdej z płaszczyzn:

  • czołowa – wyboczenie czyli odchylenie od osi anatomicznej ciała
  • strzałkowa – zmiana wielkości fizjologicznych krzywizn (tj. kifozy i lordozy)
  • poprzeczna – rotacja kręgu, która polega na przemieszczeniu trzonu w kierunku wypukłości skrzywienia a wyrostków kolczystych w kierunku wklęsłości

Oprócz zmian w obrębie struktur kostnych i budowy ciała nie można zapominać o funkcjonalności mięśni. Partie znajdujące się po stronie wypukłości łuku skoliozy ulegną nadmiernemu osłabieniu i patologicznemu rozciągnięciu.

Z kolei po stronie wklęsłej dochodzi do wzrostu ich napięcia, co wielokrotnie skutkuje bolesnym przykurczem. Dodatkowo nie można zapominać o niekorzystnym wpływie wygięcia kręgosłupa na narządy wewnętrzne.

Osoby ze skoliozą często mogą borykać się z problemami o charakterze zaburzeń oddechowych, ucisku na struktury nerwowe i występowanie objawów neurologicznych czy nieprawidłową pracą układu pokarmowego.

Nietrudno domyślić się, że skoliotyczne wygięcie kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej (tj. w kierunku bocznym) spowoduje globalną asymetrię sylwetki.

W związku z tym rodzice, fizjoterapeuci i specjaliści z zakresu rehabilitacji ruchowej muszą w głównej mierze dokonać wizualnej oceny ciała pod kątem symetrycznego ułożenia konkretnych elementów ciała i miednicy, jednakowo od strony przedniej i tylnej. Analiza powinna obejmować m.in.

kąty szyjno-barkowe, wyrostki barkowe łopatek, mięśnie kapturowe, brodawki sutkowe, katy dolne łopatek, przebieg linii wyrostków kolczystych oraz wielkość tzw. trójkątów talii.

Wielkość kąta jest analizowana za pomocą popularnej metody Cobba, która polega na wyznaczeniu prostych wzdłuż górnej powierzchni górnego kręgu krańcowego i skrzywienia i dolnej powierzchni dolnego kręgu krańcowego.

Po narysowaniu prostych prostopadłych do tych linii powstaje kąt, który umożliwia jednoznaczne określenie obecności skoliozy.

Ta metoda umożliwia dokładne określenie rozmiaru występującej deformacji, co daje też informację o ewentualnym ryzyku występowania utrwalonych zmian strukturalnych.

Najważniejszym elementem leczenia skoliozy jest rehabilitacja, zwłaszcza jeżeli stopień skrzywienia nie jest jeszcze zbyt duży.

Niewielki rozmiar asymetrii oraz niedostatecznie rozwinięte nieprawidłowości czynnościowe dają znacznie lepsze rokowania dla rozpoczętej fizjoterapii. Jej podstawowym założeniem jest przywrócenie utraconych zdolności funkcjonalnych ciała.

Ponadto specjaliści muszą być ukierunkowani na ponowne nauczenie zasad „trzymania” prawidłowej postawy i zwiększyć świadomość pacjenta m.in. na temat szkoły pleców czy ergonomii życia dnia codziennego i zawodowego.

Proces rehabilitacji bazuje przede wszystkim na gimnastyce korekcyjnej, która jest realizowana na wiele rozmaitych sposobów.

Aktywna praca na rozciąganiu i wzmacnianiu mięśni, ćwiczeniach oddechowych czy świadomym treningu korygowania występujących błędów.

Przy dużych problemach związanych z napięciem mięśniowym można dodatkowo wspierać się fizykoterapią, która wspomoże łagodzenie przesadnego tonusu mięśniowego i ułatwić przygotowanie struktur do pracy poprzez aktywność fizyczną.

W skrajnych przypadkach wykorzystuje się także „gorsetowanie”, czyli formę terapii z wykorzystaniem zaopatrzenia ortopedycznego.

Jego zadaniem jest wymuszanie na pacjencie przyjmowania prawidłowego ustawienia tułowia, co uaktywnia odpowiednie struktury i oddziałuje na świadomość pacjenta. Gorsety korekcyjne stosuje się głównie u młodych dzieci i w okresie dojrzewania, bez zakończonego wzrostu kostnego.

Najważniejszym aspektem jest szybkie wykrycie skoliozy, aby nie dać jej szansy progresowania i cofnąć ją za pomocą fachowo przeprowadzonej fizjoterapii.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami! Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Asymetria barków i bioder, wygięcie kręgosłupa: to mogą być objawy skoliozy!

Skolioza jest nienaturalnym, patologicznym skrzywieniem kręgosłupa. To schorzenie poważne i skomplikowane, które należy leczyć.

Nieleczone może bowiem prowadzić do rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, do przewlekłego bólu, a nawet do ograniczenia ruchomości.

 Skolioza jest zwykle zauważana przez członków rodziny, a pierwszymi oznakami są często trudności we właściwym dopasowaniu odzieży, nierówno ustawione barki, odstająca łopatka. 

Skolioza, zwana „bocznym skrzywieniem kręgosłupa”, to termin określający trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa.

Skolioza nie jest skrzywieniem naturalnym i w każdym przypadku uznawana jest za patologię.

 Trójwymiarowemu skrzywieniu kręgosłupa towarzyszy skrzywienie w osi przednio-tylnej oraz rotacja kręgów wokół osi pionowej. Kręgosłup u chorych na skoliozę przypomina literę „S” lub długie „C”.

O skoliozie kręgosłupa mówi się wtedy, gdy skrzywienie kręgosłupa widoczne na zdjęciu rentgenowskim przekracza 10 stopni wg Cobba. 

Boczne skrzywienie kręgosłupa oznacza łukowate wygięcie kręgosłupa do boku, choć skolioza obejmuje deformację na trzech płaszczyznach: skrzywienie boczne, rotację kręgów (skręcenie ich wokół osi kręgosłupa) oraz zniekształcenie kręgów (torsję). 

Termin skolioza pochodzi od greckiego skoliós', czyli krzywy.

Przyczyny skoliozy

Najczęściej występująca skolioza, czyli skolioza idiopatyczna, tworzy się i postępuje w trakcie okresu wzrostowego dziecka, po zakończeniu wzrastania stabilizuje się, a w niektórych przypadkach się cofa. Nieznane są przyczyny skoliozy idiopatycznej, choć udowodniono tło genetyczne.

You might be interested:  Obojnactwo (dwupłciowość) u człowieka

Przyczyną skoliozy mogą być także nieprawidłowe nawyki siedzenia, noszenie ciężkiego plecaka na jednym ramieniu. Na skoliozę cierpią również często chorzy na dystrofię mięśniową czy porażenie mózgowe. Jedną z przyczyn skoliozy może być również osteoporoza.

Skoliozy dzieli się ze względu na przyczyny występowania:

  • skoliozy idiopatyczne:  najczęstsze, rozwijają się głównie u młodzieży w momencie skoku pokwitaniowego. Ich dokładna przyczyna nie została do tej pory odkryta.
  • skoliozy wrodzone: rzadka postać skoliozy związana z wrodzonymi wadami kręgosłupa. 
  • skoliozy nerwowo-mięśniowe: mogą się pojawić ze względu na słabość mięśni kręgosłupa spowodowaną problemami neurologicznymi. Powszechne u chorych na dystrofię mięśniową lub porażenie mózgowe.
  • skoliozy zwyrodnieniowe (inaczej skoliozy dorosłych): rozwijają się w późniejszym okresie życia, gdy zwyrodniałe stawy międzykręgowe i krążki powodują niestabilność kręgosłupa.

Objawy skoliozy

Gdy popatrzymy od tyłu na człowieka w pozycji wyprostowanej, to jego kręgosłup wygląda, jakby był prosty. Patrząc z boku widać natomiast trzy fizjologiczne, naturalne krzywizny kręgosłupa na odcinku szyjnym, piersiowym i lędźwiowym.

Człowiek, którego kręgosłup posiada fizjologiczne krzywizny, których kąt nie przekracza przyjętych norm, przyjmuje normalną postawę wyprostowaną. Jego plecy są proste, łopatki, biodra i klatka piersiowa nie wystają nadmiernie.

Natomiast u osób, u których rozwija się skrzywienie kręgosłupa, dochodzi do deformacji tułowia i zmiany wyglądu sylwetki.

 Powstaje garb w obrębie klatki, jedna łopatka zaczyna odstawać od klatki, a w wyższych piersiowych skrzywieniach ramiona ustawiają się skośnie, dochodzi także do spłycenia lub wręcz kifotyzacji lordozy lędźwiowej, asymetrii talii. Duże skrzywienie w odcinku lędźwiowym kręgosłupa może być przyczyną skośnego ustawienia miednicy.

Postępująca skolioza prowadzi do szybszego rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, co skutkuje przewlekłym bólem pleców (kręgosłupa) nawet u bardzo młodych osób. Patologicznie duże skoliozy mogą być również przyczyną powikłań neurologicznych, zaburzeń oddechowych i krążeniowych.

Objawy skoliozy widoczne „gołym okiem”:

  • wygięcie kręgosłupa na bok: szczególnie w części piersiowej i w prawą stronę, najbardziej widoczne po pochyleniu ciała w dół;
  • wystawanie barku do przodu oraz ku górze z jednej strony;
  • asymetria trójkątów taliowych;
  • przemieszczenie jednego z bioder ku górze i do przodu;
  • wystawanie do tyłu jednej strony klatki piersiowej (tzw. garb żebrowy); 
  • u dziewcząt może dojść do cofnięcia się jednej piersi, co sprawia wrażenie, że jest mniejsza.

Leczenie skoliozy

Skolioza jest schorzeniem skomplikowanym, które często dotyczy całego organizmu, nie tylko kręgosłupa. Podstawowym kryterium branym pod uwagę w czasie planowania leczenia jest dojrzałość kostna pacjenta, a także stopień skrzywienia kręgosłupa.

Leczenie skoliozy polega na wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń: gimnastyce korekcyjnej, fizykoterapii, rehabilitacji, a także noszeniu specjalnego gorsetu ortopedycznego.

W zaawansowanych przypadkach, gdy skrzywienie kręgosłupa jest znaczne i utrudnia normalne poruszanie się, wykonuje się operacje kręgosłupa korygujące skrzywienie. 

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ortopediaireumatologia.pl

Skolioza – przyczyny, leczenie i profilaktyka

Liczba osób, które polecają ten artykuł: 8

Skolioza – co ją wywołuje i jak jej uniknąć?

Skolioza to typ bocznego, trójpłaszczyznowego skrzywienia kręgosłupa. Jest to jedna z najczęściej występujących wad postawy u dzieci. Skolioza obejmuje zwykle piersiowy odcinek kręgosłupa i przyczynia się do jego nienaturalnego wygięcia, które przypomina listerę S. Jakie są przyczyny tej wady postawy i jakie działania profilaktyczne pomagają jej uniknąć?

Przyczyny powstawania wad postawy u dzieci

Styl życia oraz uwarunkowania środowiskowe to dwa główne czynniki, które w znacznym stopniu przyczyniają się do powstania wad postaw u dzieci i młodzieży.

Kilkugodzinne siedzenie w ławce szkolnej, a następnie spędzanie dnia przed komputerem czy telewizorem z całą pewnością nie wpływają pozytywnie na zdrowie najmłodszych.

Do tego należy dołożyć brak ruchu oraz spożywanie kalorycznych i przetworzonych pokarmów.

Wśród przyczyn występowania wad postawy u dzieci najczęściej wymienia się:

  • uwarunkowania genetyczne,
  • zaburzenia równowagi,
  • choroby przewlekłe,
  • złe warunki bytowe.

Można stwierdzić, że dziś wady postawy to problem cywilizacyjny. Złe nawyki przekazywane dzieciom skutkują pogorszeniem stanu ich zdrowia oraz brakiem motywacji do wprowadzania zmian. Trzeba jednak pamiętać, że wczesne wykrycie zmian w budowie ciała, a szczególnie rozpoznanie skoliozy, daje realne szanse na wprowadzenie skutecznej profilaktyki i leczenia.

Najczęściej występujące typy skoliozy

Zdecydowanie częściej skoliozę rozpoznaje się u dzieci niż u osób dorosłych. W zależności od wieku, w którym diagnoza została postawiona, wyróżnia się następujące typy skoliozy:

  • wczesnodziecięcą (dotyczy ona dzieci do 3-go roku życia),
  • dziecięcą (która obejmuje grupę dzieci w wieku od 3 do 10 lat),
  • młodzieńczą (nabytą w okresie dojrzewania).

Boczne skrzywienie kręgosłupa często właśnie w okresie dorastania nabiera na sile. Duże skoki wzrostu sprawiają, że mięśnie nie nadążają za rozwojem szkieletu i nie są w stanie zapewnić kręgosłupowi odpowiedniej podpory.

Z kolei ze względu na przyczynę powstania skoliozy, wyróżnia się jej dwa typy:

  • funkcjonalną,
  • strukturalną.

Skolioza funkcjonalna objawia się skróceniem jednej z kończyn dolnych oraz przykurczem biodra. Dotyczy ona zwykle odcinka lędźwiowego kręgosłupa i bardzo często jest możliwa do wyleczenia po ustąpieniu przyczyny.

Z kolei pod pojęciem skoliozy strukturalnej kryje się typ wady postawy, który najczęściej powstaje w okresie wzrostu. W obrębie tego typu skolioz wyróżnia się skrzywienia:

  • kostnopochodne (wrodzone, torakopochodne, układowe),
  • neuropochodne (wrodzone, porażenne-wiotkie, porażenne-spastyczne, inne),
  • mięśniopochodne (wrodzone, w przebiegu dystrofii mięśni, inne),
  • idiopatyczne – o nieuzasadnionej etiologii.

Jakie są przyczyny powstawania skoliozy kręgosłupa?

W sytuacji, gdy skolioza jest chorobą wrodzoną, często pojawia się razem z innymi wadami. W przypadku skoliozy nabytej jej przyczyną zwykle są:

  • guzy kości,
  • przepuklina krążka międzykręgowego,
  • różna długość kończyn,
  • choroby neurologiczne (np. porażenie mózgowe),
  • operacje na klatce piersiowej,
  • choroby opłucnej,
  • zwyrodnienia stawów.

Jak rozpoznać skoliozę u dziecka?

U osób, które cierpią na skoliozę, naturalne krzywizny kręgosłupa ulegają spłaszczeniu lub wygięciu. Wówczas możemy zaobserwować:

  • Plecy płaskie – wszystkie krzywizny kręgosłupa zanikają, a barki znacznie się obniżają,
  • Plecy okrągłe – barki i głowa przybierają charakterystyczny wygląd wysunięcia do przodu, łopatki odstają od linii pleców, a plecy wyglądają, jak zgarbione,
  • Plecy wklęsłe – w tym typie skoliozy charakterystyczne jest wypięcie brzucha do przodu oraz uwypuklenie pośladków,
  • Plecy wklęsło – wypukłe – jest to połączenie pleców wklęsłych i okrągłych.

W celu zdiagnozowania skoliozy zwykle pacjent proszony jest o stanięcie prosto (z odkrytymi plecami) i wykonanie skłonu.

Jeśli plecy podczas skłonu nie są symetryczne, wyraźnie zarysowuje się wystająca łopatka, pojawia się także większe wcięcie w talii po jednej stronie ciała, czy bardziej wysunięte biodro, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że zdiagnozowana zostanie skolioza.

W trakcie badania lekarz może zlecić także dodatkowe badania w postaci RTG kręgosłupa, tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego.

W jaki sposób leczy się skoliozę kręgosłupa?

Wybór optymalnej metody leczenia zależy od etiologii choroby, wieku i stanu pacjenta oraz zaawansowania skoliozy. Całe postępowanie nakierowane jest na zmniejszenie lub usunięcie zmian w kręgosłupie, zatrzymanie postępu choroby oraz utrwalenie pozytywnych efektów terapii.

Niestety leczenie rozwiniętej skoliozy to proces bardzo skomplikowany i długotrwały. Polega on głównie na wzmacnianiu mięśni kręgosłupa, gimnastyce korekcyjnej i fizykoterapii. Bardzo dobre efekty przynoszą zajęcia na basenie.

W terapii stosowane są także specjalistyczne gorsety, które poprzez nacisk na wybrane partie kręgosłupa wymuszają jego odpowiednie ustawienie. W przypadku skolioz wywołanych przez skróconą kończynę zaleca się stosowanie specjalnych wkładek ortopedycznych. Często niestety konieczna jest także ingerencja chirurgiczna.

Zwykle zaleca się ją pacjentom, których skrzywienie kręgosłupa wynosi ponad 60 stopni.

Profilaktyka skoliozy, którą każdy z nas może wprowadzić w życie

W powrocie do formy bardzo ważne są wszelkie działania, które podejmują w życiu codziennym opiekunowie dziecka. Jeśli nasza pociecha cierpi na skoliozę, to przede wszystkim powinniśmy zadbać o to, by spała na twardym materacu, a poduszka, której używa do snu, nie była zbyt duża.

Drugą ważną kwestią jest sposób siedzenia. Zaleca się, aby dziecko korzystało z fotela z odpowiednio wyprofilowanym oparciem i miało zapewnione podparcie dla łokci. Zarówno wysokość blatu biurka, jak i siedziska fotela muszą być dostosowane do wzrostu dziecka.

You might be interested:  Anemia (niedokrwistość) sierpowata (sierpowatokrwinkowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Nie bez znaczenia jest także waga i sposób noszenia plecaka szkolnego. Uczmy dzieci zakładania plecaka na dwa ramiona oraz pilnujmy, aby w tornistrze znajdowały się tylko niezbędne na dany dzień książki, bez zbędnego przeciążania pleców dziecka.

Warto także zwrócić uwagę na typ obuwia. Odpowiednio wyprofilowane wkładki butów dają poczucie komfortu oraz wygody i tym samym sprawiają, że chód dziecka ma naturalny charakter.

Koniecznie należy także zadbać o odpowiednią, zbilansowaną dietę oraz stałą aktywność ruchową. Warto w tym celu udać się do specjalisty, który pokaże zalecane ćwiczenia oraz w jaki sposób należy je wykonywać. Listę fizjoterapeutów ze specjalizacją w rehabilitacji dziecięcej znajdziesz w portalu Sprawdzony Fizjoterapeuta.

Skolioza – przyczyny, objawy, metody leczenia – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czas na Zdrowie

Na boczne skrzywienie kręgosłupa, czyli skoliozę cierpi spora część społeczeństwa, w tym dzieci.

Co ciekawe, określenie “boczne skrzywienie kręgosłupa” nie jest do końca poprawne, ponieważ przebiega trójpłaszczyznowo, w płaszczyźnie czołowej, strzałkowej i poziomej.

O skoliozie mówimy, gdy kąt skrzywienia kręgosłupa wynosi przynajmniej 10°, a najczęściej rozpoznaje się ją u dzieci w okresie dojrzewania. 

Skolioza to schorzenie, na które cierpią głównie dzieci, a w zależności od wieku wyróżniamy:

  • skoliozę wczesnodziecięcą – do 3 roku życia, 
  • dziecięcą – 3-10 rok życia, 
  • młodzieńczą – osoby w okresie dojrzewania. 

Od czego powstaje skolioza? Przyczyny

Skolioza jest schorzeniem, które może być zarówno wrodzone, jak i nabyte. W przypadku osób z wrodzoną skoliozą wpływ na jej rozwój mogą mieć takie czynniki jak: 

  • zaburzenia równowagi i czucia, 
  • asymetryczna struktura pnia mózgu, 
  • zaburzenia produkcji kolagenu i płytek krwi. 

Ogromny wpływ ma także czynnik genetyczny, a także inne występujące wady w organizmie. 

Inne czynniki zwiększające ryzyko rozwoju skoliozy to:

  • brak aktywności fizycznej, 
  • nieprawidłowa postawa podczas siedzenia, 
  • zwyrodnienie stawów międzykręgowych, 
  • choroby i wady w organizmie, 
  • przeprowadzane operacje w okresie dojrzewania. 

Skolioza – objawy

Częstym i najbardziej zauważalnym objawem skoliozy jest nienaturalne skrzywienie kręgosłupa, które rozwija się bardzo powoli przez dłuższy czas.

Staje się bardziej widoczne dopiero w bardziej zaawansowanym etapie. Zdarza się również, że rodzice czy opiekunowie nie zauważają zmian w postawie swojego dziecka.

Dopiero podczas rutynowego badania lub bilansu lekarz zauważa pewne zmiany i kieruje pacjenta na dodatkowe badania. 

Jakie są inne objawy skoliozy? Są to efekty uboczne, które można zauważyć nawet samemu. Np. jedna nogawka od spodni jest dłuższa od drugiej lub t-shirt układa się nierównomiernie w okolicach talii. 

Skolioza kręgosłupa – leczenie 

Pierwsze rozpoznanie i diagnoza najczęściej występują w okresie rozwoju dziecka, czy to przez rodzica, czy przez lekarza rodzinnego. Gdy występuje podejrzenie skoliozy lub innego schorzenia lekarz rodzinny wystawia skierowanie do ortopedy. Często dolegliwość wymaga również konsultacji z fizjoterapeutą. 

Sposób leczenia skoliozy w dużej mierze uzależniony jest m.in. od wieku pacjenta, jednak najczęściej są to ćwiczenia gimnastyczne, odciążające. Warto skorzystać z pomocy fizjoterapeuty, szczególnie na początku leczenia. W ten sposób pacjent nauczy się poprawnej techniki wykonywania ćwiczeń. 

Skolioza – objawy i podział skoliozy, przyczyny, leczenie

Skolioza to trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa, które ujawnia się głównie u dzieci.

W zależności od stopnia zaawansowania objawy mogą się różnić, ale im bardziej pogłębiona skolioza tym większe pochylenie do przodu i nasilone objawy skoliozy.

Przyczyny skoliozy u dzieci mogą być różne, ale większość z nich jest nieznanego pochodzenia. Leczenie skoliozy zależne jest od stopnia zaawansowania choroby. W ciężkich przypadkach wymagane jest leczenie operacyjne skoliozy.

1. Skolioza – objawy i podział skoliozy

Widoczne objawy skoliozy obejmują:

  • wygięcie kręgosłupa na bok w części piersiowej;
  • bark przesunięty ku górze i do przodu;
  • asymetria trójkątów taliowych;
  • przemieszczenie jednego z bioder ku górze i do przodu;
  • garb żebrowy tj. wystająca klatka piersiowa z jednej strony;
  • wyboczenie tułowia;
  • wał lędźwiowy;
  • cofnięcie jednej piersi u dziewcząt, w wyniku czego optycznie ulega ono zmniejszeniu.

Wraz z postępowaniem skoliozy następuje coraz większe pochylenie postawy do przodu. Przy obecnych objawach skoliozy pojawia się bardzo często trudność we właściwym dopasowaniu odzieży.
[content id=”552ce44c9a26b63f508b4567″ title=”Najpopularniejsze choroby i problemy wieku dziecięcego”]

Skolioza może być dzielona ze względu na różnego rodzaju czynniki, m.in. wiek, w którym się pojawia, wielkość kąta skrzywienia, ilość łuków czy jej przyczynę.

Podział skoliozy ze względu na wiek:

  • skolioza wczesnodziecięca – od 1/2 do 3 roku życia
  • skolioza dziecięca – od 3 do 8 roku życia
  • skolioza młodzieńcza – występuje w okresie pokwitania.

Podział skoliozy ze względu na ilość łuków to skolioza jedno-, dwu- lub wielołukowa. Może być także skolioza piersiowa, lędźwiowa lub szyjna.

Podział skoliozy ze względu na wielkość kąta skrzywienia:

Wyróżnia się tutaj kilka podziałów ze względu na metodę pomiaru, jednak najbardziej uznawany jest podział skolioz wg Grucy, przy wykorzystaniu metody diagnostycznej Cooba:

  • I stopień – do 30°
  • II stopień – od 30 do 60°
  • III stopień – od 60 do 90°
  • IV stopień – powyżej 90°

2. Skolioza – przyczyny

Większości występujących skolioz u dzieci, ok. 80%, to skoliozy idiopatyczne, a więc takie, których przyczyna powstawania nie jest znana.

Skoliozę można podzielić także ze względu na przyczynę, na:

  • skoliozę czynnościową;
  • skoliozę strukturalną.

Skolioza czynnościowa, inaczej funkcjonalna, to wada postawy, która dotyczy jednej płaszczyzny, głównie jest to boczne skrzywienie kręgosłupa i przy usunięciu czynnika ją wywołującego jej objawy ustępują.

Skolioza strukturalna jest to skrzywienie kręgosłupa w trzech płaszczyznach:

  • czołowej – boczne skrzywienie kręgosłupa;
  • strzałkowej – lordoza lub kifoza;
  • poziomej – rotacja i torsja kręgów.

Wśród skolioz strukturalnych możemy wyróżnić skoliozy kostnopochodne, nerwopochodne czy mięśniowopochodne. Część z nich to wrodzone skoliozy wynikające z zaburzenia w rozwoju płodu.

Do chorób w przebiegu, których pojawia się skolioza zaliczamy, m.in.:

  • dystrofia mięśniowa;
  • mózgowe porażenie dziecięce;
  • mielodysplazja;
  • choroba Scheuermanna;
  • choroba Marfana;
  • choroba Ehlersa-Danlosa;
  • kostniejące zapalenie mięśni;
  • wrodzona łamliwość kości;
  • choroba Heinego – Medina;
  • inne.

Niekiedy mówi się także o skoliozach jatrogennych, a więc takich, które powstały jako powikłanie zabiegów operacyjnych, naświetlania czy oparzenia klatki piersiowej.

3. Skolioza – leczenie

Badania diagnostyczne skoliozy są bardzo różne, jednak podstawowym jest badanie radiologiczne kręgosłupa. Wykonywany jest niekiedy także test Rissera, który służy do oceny dojrzałości kostnej kręgosłupa. Stosowane są również:

  • jądrowy rezonans magnetyczny,
  • badanie USG,
  • tomografię komputerową 3D.

Do innych testów pomocniczo wykonywanych przy szczegółowej diagnostyce skoliozy, zalicza się m.in. test Bertranda, którego celem jest wykazanie różnic w obu stronach tułowia, test ścienny Degi – rozpoznanie ograniczenia ruchomości w obrębie stawów ramienno-barkowych, czy test Thomasa, który ma na celu wykrycie przykurczu zginaczy stawu biodrowego, a także wiele innych badań.

Leczenie skoliozy zależne jest od postaci skoliozy i jej zaawansowania. Gimnastyka korekcyjna pozwala na wyleczenie skoliozy czynnościowej. Stosowane są różnego rodzaju metody rehabilitacyjne. W głębszych skoliozach, tj.

gdy kąt skrzywienia jest większy niż 20° konieczne jest założenie gorsetu ortopedycznego. Jego zadaniem jest zatrzymanie postępującego skrzywienia kręgosłupa. W przypadku, gdy skolioza jest bardzo zaawansowana, tj. kąt skrzywienia powyżej 40° stosowane jest leczenie operacyjne skoliozy.

Polega ono głównie na wstawienie specjalnych śrub i prętów, które podtrzymują w odpowiedni sposób kręgosłup.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *