Torbiel na nerce – przyczyny, objawy i leczenie torbieli nerki

Torbiel na nerce – przyczyny, objawy i leczenie torbieli nerki
fot. Adobe Stock

Torbiel na nerce może osiągać od kilku milimetrów do aż kilku centymetrów. Większość torbieli (bo aż ponad 90 proc) jest niegroźna. Zwykle chory pozostaje pod opieką lekarza, jednak nie wymaga żadnego leczenia.

Warto pamiętać, że torbiel jest jednym z najpopularniejszych schorzeń nerek. Szacuje się, że dolegliwość ta może dotyczyć nawet 30% dorosłych. Dodatkowo wraz z wiekiem rośnie prawdopodobieństwo wystąpienia torbieli. Torbiel nerki 2 razy częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet.  

Torbiel na nerce – objawy

Torbiel nerki zwykle przebiega bezobjawowo. Nieprzyjemne dolegliwości mogą się pojawić dopiero wtedy, gdy torbiel przekroczy 5 cm wielkości. Zazwyczaj jest to ból w okolicy lędźwiowej kręgosłupa lub z boku ciała. W bardzo rzadkich przypadkach dochodzi do krwiomoczu oraz gorączki. Wtedy zazwyczaj konieczna jest konsultacja chirurgiczna.

Inne objawy torbieli na nerce:

  • podwyższone ciśnienie tętnicze, 
  • ból brzucha, 
  • przyśpieszenie akcji serca, 
  • osłabienie organizmu, 

Torbiel nerki – rodzaje

Najpopularniejszym rodzajem torbieli na nerce jest torbiel prosta. Większość pacjentów dowiaduje się o jej istnieniu przypadkowo, przy okazji badania USG jamy brzusznej, badania tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego jamy brzusznej.

Do torbieli prostych zalicza się również nabyta torbielowatość nerek. Oznacza ona minimum cztery torbiele na nerce. Pojawia się zwykle u osób z przewlekłą niewydolnością nerek.

Torbiele nerek wrodzone:

  • Gąbczastość rdzenia nerek – bardzo rzadka wada nerek. Szacuje się, że dotyczy 1 pacjenta na 5000.
  • Wielotorbielowata dysplazja nerek. 

Torbiele uwarunkowane genetycznie:

  • autosomalne dominujące zwyrodnienie wielotorbielowate nerek, 
  • autosomalne recesywne zwyrodnienie wielotorbielowate nerek, 
  • nefronoftyza, 
  • torbielowatość rdzenia nerek. 

Torbiel na nerce – przyczyny

Na torbiel nerki szczególnie narażeni są mężczyźni, osoby cierpiące na inne choroby nerek oraz pacjenci z nadciśnieniem tętniczym. Dużą grupę chorych stanowią również osoby obciążone genetycznie.

Torbiel na nerce – leczenie

Torbiele proste nie wymagają leczenia. Usuwane są jedynie te o bardzo dużej średnicy, które pogarszają komfort życia pacjenta. W przypadku nasilonych dolegliwości bólowych stosuje się leki przeciwbólowe i rozkurczowe. Pozostałe rodzaje torbieli zazwyczaj usuwa się operacyjnie lub poprzez nakłuwanie.

Należy również pamiętać, że każda zmiana (nawet ta, która nie wymaga leczenia) powinna być okresowo kontrolowana za pomocą USG. Po jakimś czasie w okolicy torbieli może dochodzić bowiem do rozwoju nowotworu złośliwego. 

Więcej o chorobach nerek:Rak nerek

Kamienie nerkowe

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Torbiel nerki – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Torbiel na nerce – przyczyny, objawy i leczenie torbieli nerki

Fot. Natali_Mis / Getty Images

Torbiele nerki prawej i lewej wraz z towarzyszącymi objawami chorobowymi świadczą o poważniejszym procesie chorobowym. Pojedyncza bezobjawowa torbiel wymaga jedynie kontroli. Rzadkie są powikłania w postaci zakażenia torbieli lub krwiomoczu.

Nerka jest parzystym narządem pełniącym nadrzędną funkcję w układzie moczowym człowieka. Przy badaniu ultrasonograficznym (USG) jamy brzusznej, wykonywanym z innych przyczyn, może zostać zauważona struktura o charakterze torbieli.

Najczęściej są to pojedyncze torbiele niespełniające innych kryteriów chorobowych; nie powodują żadnych objawów i rzadko wymagają leczenia.

Mnogie torbiele lub dodatkowe zwapnienie w obrębie nerek mogą świadczyć o poważniejszej jednostce chorobowej i wymagają niekiedy szczegółowej diagnostyki.

Torbiel prosta nerki

U osób bez przewlekłej niewydolności nerek zwykle diagnozuje się pojedyncze torbiele nerek niespełniające kryteriów innych jednostek chorobowych, jak np. wielotorbielowatego zwyrodnienia nerek.

Zdarzają się u około 30% osób dorosłych, a częstość ich występowania koreluje z wiekiem chorego. Torbiel nerkowa może się powiększać wraz z wiekiem, choć najczęściej nie wywołuje objawów chorobowych.

Jeśli ma więcej niż 5 cm, może powodować ból o różnym nasileniu, najczęściej zlokalizowany w okolicy lędźwiowej. Niekiedy towarzyszą jej dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Rzadkimi powikłaniami torbieli są krwiomocz i zakażenie torbieli. Główną metodą diagnostyczną jest badanie ultrasonograficzne (USG). W razie wątpliwości, dużych torbieli bądź niepokojących objawów można wykonać również tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Najważniejszym etapem postępowania jest wykluczenie zmian nowotworowych.

Bezobjawowe torbiele nie wymagają leczenia, jednak warto obserwować zmianę raz do roku podczas USG. Jeśli pojawią się objawy lub torbiel jest na tyle duża, że daje objawy uciskowe na narządy sąsiednie, wymaga leczenia chirurgicznego.

Leczenie ziołami nie ma żadnego uzasadnienia w przypadku torbieli nerek, szczególnie tych, które nie wymagają żadnej terapii.

Zobaczcie, co powinniśmy jeść a czego nie, aby mieć zdrowe nerki:

Zwyrodnienie wielotorbielowate nerek

Liczne torbiele w korze i rdzeniu nerki mogą świadczyć o uwarunkowanej genetycznie chorobie – zwyrodnieniu wielotorbielowatym nerek.

Postać dziedziczona autosomalnie dominująco ujawnia się najczęściej u dorosłych, choć przedział wiekowy, kiedy jest diagnozowana, przypada na wiek 10–30 lat. Choroba prowadzi do schyłkowej niewydolności nerek i związana jest z koniecznością wdrożenia dializoterapii.

Czasami przez wiele lat choroba nie daje jakichkolwiek objawów i jak torbiel prosta nerki może zostać wykryta przypadkowo podczas badania USG jamy brzusznej. Jeśli daje objawy, mogą one być związane ze wzrostem ciśnienia tętniczego i narastającą niewydolnością nerek.

Pojawiają się ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, a część chorych prezentuje objawy pozanerkowe, czyli torbiele wątroby i trzustki lub tętniaki.

Kryteria rozpoznania zwyrodnienia wielotorbielowatego nerek zależą od tego, czy w rodzinie chorego postawiono już takie rozpoznanie czy nie. Przy dodatnim wywiadzie rodzinnym kryteria rozpoznania są następujące:

  • poniżej 30. roku życia co najmniej 2 torbiele w jednej nerce lub zarówno w lewej, jak i w prawej nerce,
  • między 30. a 50. rokiem życia co najmniej 2 torbiele w lewej, jak i w prawej nerce,
  • powyżej 60. roku życia co najmniej 4 torbiele w lewej, jak i w prawej nerce.

Jeśli w rodzinie chorego nie było przypadków zachorowań, kryteria diagnostyczne kształtują się nieco inaczej:

  • poniżej 30. roku życia co najmniej 5 torbieli w jednej nerce lub zarówno w lewej, jak i w prawej nerce,
  • między 30. a 50. rokiem życia co najmniej 5 torbieli w lewej, jak i w prawej nerce,
  • powyżej 60. roku życia co najmniej 8 torbieli w lewej, jak i w prawej nerce.

Czasami zwyrodnienie wielotorbielowate nerek ciężko odróżnić na początkowym etapie od torbieli prostych nerek. Głównymi kryteriami różnicującymi są dodatni wywiad rodzinny i zmiany pozanerkowe. Leczenie polega na objawowej terapii niewydolności nerek, normalizacji ciśnienia, często dializoterapii. Ostateczną metodą terapii jest przeszczep nerki.

Nabyte torbiele nerek

Jeśli zarówno w lewej, jak i w prawej nerce stwierdzi się obecność co najmniej 4 torbieli, a wyklucza się zwyrodnienie wielotorbielowate nerek, można rozpoznać nabytą torbielowatość nerek, występującą u chorych na przewlekłą niewydolność nerek.

Może pojawić się u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek bez względu na przyczynę. Bardzo często występuje u osób dializowanych. Zazwyczaj torbiele te nie są objawowe, choć mogą być przyczyną krwiomoczu, bólu w okolicy lędźwiowej lub kolki nerkowej.

Rozpoznanie nabytych torbieli nerek odbywa się na podstawie USG. Nie jest potrzebne leczenie, nie ma objawów i powikłań, choć w okresie zaostrzenia stanu chorego i pojawienia się krwiomoczu konieczne bywa leżenie i podanie leków przeciwbólowych. Niekiedy obowiązkowe jest leczenie operacyjne przy ciężkim krwiomoczu i zakażeniu torbieli bądź pojawieniu się podejrzenia raka nerki.

Liczne nabyte torbiele w nerkach są wskazaniem do wykonywania regularnie co roku badań obrazowych celem szybkiego wykrycia zmian nowotworowych.

Nerka gąbczasta

Liczne torbiele średnicy 1–7 mm w rdzeniu nerki z drobnymi zwapnieniami świadczą o zaburzeniu rozwojowym nerki o nazwie „gąbczastość rdzenia nerki”. U osób z tym rozpoznaniem statystycznie częściej dochodzi do zakażeń układu moczowego i rozwoju kamicy nerkowej.

Jak wygląda operacja nerki? Zobaczcie na wideo:


Czy artykuł okazał się pomocny?

Choroby nerek – objawy, przyczyny, leczenie

Choroby nerek to heterogenna i rozległa grupa schorzeń. Należą do nich m.in.

ostre uszkodzenie nerek, przewlekła choroba nerek, choroby kłębuszków nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, tubulopatie, kamica nerkowa, infekcje, torbiele nerek, nowotwory nerek i inne.

Każdy z tych stanów ma swoje przyczyny, objawy i sposób leczenia. Jak rozpoznać chorobę nerek? Co na nią wskazuje i jakie badania warto wykonać?

You might be interested:  Kaszka na twarzy – jakie są przyczyny i jak się jej pozbyć domowymi sposobami?

Torbiel na nerce – przyczyny, objawy i leczenie torbieli nerki

Choroby nerek – objawy, których nie wolno bagatelizować

Zwróć uwagę, jak różnorodną grupą są choroby nerek. Objawy różnią się więc w zależności od konkretnej jednostki chorobowej. W ostrym uszkodzeniu nerek, dominują symptomy choroby, która doprowadziła do uszkodzenia – np.

objawy sepsy, objawy zatorowości płucnej, krwotok czy rzucawka.

W około połowie przypadków dochodzi do skąpomoczu (oddawanie mniej niż 500 ml moczu w ciągu doby) lub bezmoczu (mniej niż 100 ml moczu na dobę), po czym następuje faza wydalania zwiększonych objętości moczu.

Przewlekła choroba nerek może przez dłuższy okres (nawet przez wiele lat) przebiegać bezobjawowo. Po jakimś czasie pojawia się niedokrwistość i jej symptomy (np.

wzmożona męczliwość, trudności z koncentracją), nadciśnienie tętnicze, wielomocz (oddawanie ponad 2500 ml moczu na dobę), nykturia (częste oddawanie moczu w nocy), wzmożone pragnienie i utrata apetytu, osłabienie, nieprzyjemny posmak w ustach, nudności oraz wymioty.

W schyłkowej niewydolności nerek (czyli zaawansowanym stadium choroby nerek), objawy i powikłania pochodzą z różnych narządów i układów. Zaburzenia w układzie krążenia objawiają się nadciśnieniem tętniczym i objawami niewydolności serca.

Pojawia się charakterystyczny kwasiczy, pogłębiony oddech Kussmaula, skóra jest blada i ziemista, ze skłonnością do podbiegnięć krwawych. Zapalenie błony śluzowej żołądka i wrzody trawienne prowadzą do symptomów z przewodu pokarmowego.

Zaburzenia w obrębie układu nerwowego objawiają się upośledzeniem skupiania uwagi i pamięci, wzmożoną drażliwością, bólami głowy, osłabieniem mięśni, a nawet śpiączką. Mogą wystąpić zaburzenia miesiączkowania i obniżenie libido. Zakłócenie metabolizmu kości manifestuje się bólami kości i stawów oraz patologicznymi złamaniami.

Choroby kłębuszków nerkowych to również niejednorodna grupa schorzeń i mogą objawiać się w różny sposób. Na kłębuszkowe zapalenie nerek mogą wskazywać: obrzęki, nadciśnienie tętnicze, krwinkomocz lub krwiomocz, białkomocz, kiepskie samopoczucie, spadek apetytu, nudności, wymioty, skąpomocz, gorączka czy bóle stawów. Dla chorób nerek na tle infekcji, np.

odmiedniczkowego zapalenia nerek charakterystyczny jest natomiast ból w okolicy lędźwiowej, podwyższenie temperatury ciała i dreszcze. W kamicy nerkowej typowo pojawia się kolka nerkowa, o której świadczy ból promieniujący od lędźwi do spojenia łonowego i narządów płciowych, parcie na mocz i częste oddawanie moczu, nudności i wymioty oraz krew w moczu.

Jak sam widzisz, ogromne spektrum symptomów może wskazywać na choroby nerek. Nietypowe objawy, których pewnie nie powiązałbyś z nerkami, np. osutka plamisto-grudkowa, również mogą być nimi spowodowane. Taka wysypka, wraz z bólem lędźwi, gorączką i skąpomoczem jest typowa dla polekowego ostrego cewkowo- śródmiąższowego zapalenia nerek.

Choroby nerek – badania i diagnostyka

Jeśli jesteś w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania na chorobę nerek (np.

chorujesz na nadciśnienie tętnicze czy cukrzycę), wystąpiły u Ciebie niepokojące objawy lub w Twojej rodzinie występują choroby nerek, koniecznie pozostań pod stałym nadzorem lekarza.

Lekarz, w oparciu o obraz kliniczny, Twój wywiad chorobowy i badanie fizykalne, zdecyduje o poszerzeniu diagnostyki w odpowiednim kierunku.

Zwróć uwagę, że przewlekła choroba nerek latami może nie dawać żadnych symptomów. By jej nie przegapić, niektóre badania wykonuje się przesiewowo, szczególnie wśród obciążonych pacjentów.

Badania laboratoryjne przydatne w wykrywaniu chorób nerek to przede wszystkim: badanie ogólne moczu oraz badania z krwi: stężenie kreatyniny (wraz z oszacowaniem GFR), mocznika, kwasu moczowego, triglicerydów, cholesterolu, fosforanów, potasu, wapnia oraz morfologia. Wszystkie powyższe badania możesz wykonać w Diagnostyce. W zależności od podejrzewanej przyczyny choroby, panel badań może obejmować też inne parametry np. miano antystreptolizyny. Czasem konieczne jest wykonanie USG nerek, RTG brzucha lub biopsji nerki.

Choroby nerek – leczenie i profilaktyka

Leczenie choroby nerek w dużej mierze zależy od jej przyczyny. Jeśli znane jest źródło uszkodzenia nerek, konieczne jest dążenie do jego usunięcia (np.

zahamowanie krwotoku, pozbycie się przeszkody utrudniającej odpływ moczu czy zaprzestanie stosowania leków nefrotoksycznych).

Warto pamiętać o leczeniu hamującym postęp przewlekłej choroby nerek, leczeniu chorób współistniejących, zapobieganiu powikłaniom i leczeniu żywieniowym.

W niektórych jednostkach chorobowych stosuje się leczenie immunosupresyjne, przeciwzapalne i przeciwbólowe. W przypadku zaawansowanej choroby, leczenie nerkozastępcze (takie jak hemodializa czy dializa otrzewnowa) może okazać się jedynym wyjściem. Czasem szansą na wyleczenie staje się przeszczepienie nerki.

Aby zapobiegać chorobom nerek, dbaj o odpowiednie nawodnienie, unikaj leków nefrotoksycznych i sumiennie lecz swoje choroby przewlekłe – wiele z nich może bowiem wpływać na stan układu moczowego (szczególnie nadciśnienie i cukrzyca). Nie ignoruj niepokojących objawów, a raz na jakiś czas, w porozumieniu ze swoim lekarzem, skontroluj parametry nerkowe. Odpowiednie badania możesz wykonać np. w Diagnostyce.

SPRAWDŹ E-PAKIET NRKOWY

Bibliografia:

Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik

Torbiele na nerce: rodzaje torbieli na nerce, objawy, leczenie

Torbiele na nerce to przestrzeń w miąższu nerki wypełniona płynem surowiczym. Jest to rodzaj pęcherzyków, mających różne rozmiary, od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów średnicy. Są najczęściej pojedyncze.

Powiększają się wraz z wiekiem, a gdy są spore, wychodzą poza obręb nerki. Torbiele proste występują stosunkowo często, szacuje się, że około 30 proc. dorosłych osób może mieć tę nieprawidłowość.

Ponadto, ryzyko pojawienia się torbieli w nerce rośnie wraz z wiekiem i u osób starszych jest już częstą przypadłością. Mniejsze torbiele nerek nie dają żadnych objawów.

Dopiero większe, o średnicy większej niż 5 cm, powodują ból w okolicy lędźwi, w boku, a także uczucie ucisku w brzuchu, czasem także nudności bez konkretnej przyczyny. Rzadko pojawia się krwiomocz, czy też zakażenie zawartości torbieli.

Jakie są rodzaje torbieli? Najczęściej mamy do czynienia z torbielą prostą, z gładkimi, cienkimi ściankami, bez przegród i zwapnień. Drugi rodzaj torbieli to zwyrodnienie wielotorbielowate nerek. Wyróżnia się ponadto tzw. nabytą torbielowatość nerek.

Torbiele proste nerek zazwyczaj wykrywa się przypadkowo, przy okazji innych badań. Najłatwiej zauważyć je podczas badania USG brzucha Jeżeli istnieje podejrzenie nowotworu, wykonuje się także tomografię komputerową. Jeżeli torbiel prosta nie powoduje bólu, nie wymaga leczenia, lecz jedynie obserwacji.

Jeżeli jednak jest duża i zaczyna wystawać poza nerkę i uciskać sąsiednie narządy, wykonuje się tzw. zabieg sklerotyzacji torbieli. Polega na wprowadzeniu do torbieli igły i opróżnieniu jej zawartości oraz na wstrzyknięciu w to miejsce etanolu, co powoduje zarośnięcie torbieli.

Jeżeli torbiele odrastają lub są duże, można też usunąć je chirurgicznie, metodą laparoskopową.

Torbiele na nerce mogą być nabyte, wrodzone oraz dziedziczne. Nie ma zgodności co to przyczyn powstawania torbieli nabytych.

Może to być powikłanie związane z przewlekłą niewydolnością nerek, uboczny skutek dializ, albo powikłanie po urazie nerek. Wrodzone torbiele nerek diagnozuje się po urodzeniu. Nie wiadomo jednak, co je wywołuje.

Torbiele nerek uwarunkowane genetycznie związane są z wadliwym genem i pojawiają się wtedy u kilku członków rodziny.

Torbiel złożona na nerce to taka torbiel, która charakteryzuje się nieregularnym kształtem. Ma grube, przerośnięte, nieregularne ściany, masy tkankowe, przegrody i zwapnienia. Torbiel złożona może mieć charakter nowotworowy.

Jest to wrodzona choroba obu nerek, objawiająca się obecnością licznych torbieli w korze i rdzeniu nerki. To choroba uwarunkowana genetycznie. Jeszcze w czasie życia płodowego w nerkach pojawiają się maleńkie cysty, które potem, w różnym tempie, rozrastają się w nerce.

W przypadku dziedziczenia autosomalnego recesywnego zwyrodnienie wielotorbielowate wykrywalne jest już w czasie życia płodowego. Natomiast choroba dziedziczona autosomalnie dominująco objawia się zazwyczaj między 15. a 30. rokiem życia. Choroba może nie dawać żadnych objawów przez wiele lat.

Jeżeli dojdzie do pęknięcia torbieli pojawia się ból oraz krwiomocz. U części chorych schorzeniu towarzyszy kamica nerkowa. Objawy to ponadto nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowe wyniki w badaniu moczu. Rozrośnięte torbiele powodują zmiany w miąższu nerek i prowadzą do niewydolności.

Jeżeli torbiele są rozrośnięte, mogą być przyczyną powstania przepukliny brzusznej. Chorobie mogą towarzyszyć torbiele umiejscowione w innych narządach, takich jak wątroba, trzustka oraz tętniaki tętnic wewnątrzczaszkowych.

Nie ma skutecznego sposobu leczenie tej choroby. Stosuje się jedynie leczenie objawowe i obniża ciśnienie tętnicze. W skrajnych przypadkach, gdy dochodzi do niewydolności nerek, dokonuje się przeszczepu nerki.

You might be interested:  Ból głowy po wysiłku (wysiłkowy ból głowy)

Ta postać choroby objawia się u chorych na niewydolność nerek zazwyczaj po 8-10 latach dializ. Diagnozuje się wtedy przynajmniej 5 torbieli w obu nerkach. Nie ma metody skutecznego leczenia tej postaci torbieli. Chorym zaleca się leki przeciwbólowe oraz odpoczynek w łóżku.

Torbiel na nerce – przyczyny powstawania, objawy i rodzaje. Diagnozowanie i leczenie torbieli oraz torbielowatości nerek

Torbiel na nerce to w większości przypadków łagodna zmiana w obrębie tego narządu, która zwykle przez lata pozostaje niezauważona.

Gdy jednak zmiany się powiększają lub stają się liczne, mogą pojawić się dolegliwości i niebezpieczne powikłania.

Pośród licznych rodzajów torbieli nerek występują też takie, które zagrażają życiu – warto więc wiedzieć, czym są, dlaczego powstają i jakie dają objawy, a także jakie są metody ich diagnozowania i leczenia.

Torbiele nerek znajdują się w grupie zmian, które występują w tym narządzie zdecydowanie najczęściej. Ich wielkość bywa różna: te najmniejsze mogą mieć tylko kilka milimetrów średnicy, podczas gdy największych rozmiarów zmiany torbielowate mają już nawet po kilkanaście centymetrów.

Torbiel nerki jest przestrzenią płynową zlokalizowaną w miąższu tego narządu, odgraniczone od niego włóknistą tkanką. To stosunkowo częsta przypadłość, która ma charakter wrodzony lub nabyty, a możliwość jej powstania wzrasta z wiekiem. Może mieć postać łagodną lub złośliwą i zwykle pojawia się w obrębie jednej nerki, choć zdarzają się też przypadki torbieli obustronnych.

Zmiany torbielowate nerek zazwyczaj nie wywołują niepokojących dolegliwości, w związku z czym z reguły są wykrywane przypadkowo np. przy wykonywaniu badania jamy brzusznej metodą ultrasonografii, rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej.

Większość zmian torbielowatych nie wymaga wdrożenia terapii – wystarczy je obserwować, wykonując odpowiednie badania kontrolne. Jeśli jednak lekarz podejmuje decyzję o konieczności leczenia, wybór jego metody zależy od rodzaju i wielkości torbieli.

Torbiele nerek nie wywołują zwykle objawów, ale kiedy stają się duże, zwiększa się ich liczba lub dochodzi do rozwoju powikłań, może się to wiązać z pewnymi charakterystycznymi dolegliwościami. Wśród tego typu objawów można wymienić:

  • ból i ogólny dyskomfort w boku, okolicy lędźwiowej i krzyżowej kręgosłupa oraz jamy brzucha (przy dużych rozmiarach zmian),
  • uczucie pełności i ucisku w jamie brzucha,
  • dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i niestrawność,
  • epizody krwiomoczu,
  • objawy kolki nerkowej,
  • wyczuwalny guz (gdy torbiel jest bardzo duża),
  • zwiększenie obwodu brzucha (przy dużej liczbie torbieli),
  • wielomocz, czyli częste i obfite oddawanie moczu,
  • nykturia, czyli nocne oddawanie moczu,
  • nadciśnienie tętnicze (ponad 140/90 mm Hg).

Torbiel nerki w zdecydowanej większości przypadków nie wymaga podjęcia leczenia. Konieczne jest jednak regularne kontrolowanie takiej zmiany. W związku z tym specjaliści zalecają coroczne wykonanie badania USG brzucha. Pozwala to ocenić, czy torbiel na nerce się nie powiększa lub czy nie tworzą się dodatkowe zmiany.

Zdarzają się jednak przypadki, w których nasilenie objawów lub wystąpienie powikłań wymusza zastosowanie odpowiedniego leczenia. Może to być:

  • Nakłucie torbieli – ma na celu odessanie znajdującego się w niej płynu i podanie substancji niszczącej wyściełający ją nabłonek, co zapobiega nawrotom.
  • Leczenie chirurgiczne – stosuje się je wyłącznie wtedy, gdy dojdzie do powikłań, takich jak pęknięcie torbieli, jej zakażenie lub masywne krwawienie spowodowane przez torbiel.
  • Usunięcie nerki – jest rozważane w sytuacji, gdy nerki osiągają bardzo duże rozmiary, a alternatywą jest przeszczep nerki lub włączenie leczenia nerkozastępczego.
  • Przeszczep nerki – to najrzadziej stosowana forma leczenia, między innymi u chorych na wielotorbielowate zwyrodnienie nerek w bardzo zaawansowanej fazie choroby, gdy znajdzie się odpowiedni dawca.

Widok torbieli w lewej nerce w obrazie uzyskanym metodą badania za pomocą rezonansu magnetycznego. Ptrump16/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Torbiele nerek proste i złożone

Torbiele na nerkach określane jako proste to ograniczone przestrzenie płynowe, których ściany są zbudowane z tkanki łącznej włóknistej i wyściełane od środka nabłonkiem sześciennym.

Torbiele proste w większości przypadków są zlokalizowane w obrębie kory nerek, ale zdarza się też, że zmiany tworzą się przymiedniczkowo, w rdzeniu. Torbiele proste są zmianami łagodnymi. Mogą występować w jednej lub obu nerkach, pojedynczo albo mnogo.

W diagnostyce torbieli na nerce najczęściej wykorzystywane jest badanie USG, w obrazie którego torbiel jest wyraźnie odgraniczona od innych tkanek. Jeśli przeprowadzana jest tomografia komputerowa, zmiana tego typu nie wykazuje silnego wzmocnienia sygnału po podaniu środka kontrastowego, co oznacza, że nie jest dobrze unaczyniona.

Do niepokojących zmian w obrębie torbieli zalicza się zwapnienia, echo wewnętrzne oraz nieregularny obrys jej ścian. W takiej sytuacji lekarz zleca dokładniejszą diagnostykę, aby zróżnicować zmianę z innymi schorzeniami torbielowatymi nerek oraz z rakiem nerki.

W przypadku prostych torbieli nerek leczenie wdrażane jest tylko u tych pacjentów, u których dużych rozmiarów zmiana wywołuje ból i dyskomfort. Wówczas torbiel jest usuwana chirurgicznie przez urologa metodą laparoskopową lub otwartą.

Czasem wykonuje się także nakłucia torbieli, aby usunąć nagromadzony w niej płyn. Metodą leczenia cyst jest również sklerotyzacja, czyli podanie do światła torbieli 95-procentowego roztworu etanolu, który niszczy nabłonek wyściełający wnętrze takiej zmiany i powoduje zmniejszenie jej rozmiarów.

W przypadku tych metod istnieje jednak wysokie ryzyko rozwinięcia się nowotworu.

Powikłaniem po leczeniu torbieli na nerkach może być zakażenie ich zawartości, epizody krwiomoczu i przemijający ropomocz.

Torbielami złożonymi nazywa się wszystkie zmiany, których poszczególne cechy dostrzeżone w trakcie badania obrazowego nie pozwalają na określenie ich jako torbiele proste.

Mogę one posiadać zwapnienia, charakteryzować się grubymi ścianami lub też wzmacniać się, gdy podczas tomografii komputerowej zostaje podany kontrast.

Jeśli lekarz stwierdzi, że ma do czynienia ze zmianą złożoną, konieczne jest pogłębienie diagnostyki, przede wszystkim w celu wykluczenia procesu nowotworowego.

Z nabytą torbielowatością nerek zmagają się osoby, które chorują na przewlekłą niewydolność nerek. Najbardziej charakterystyczną cechą tego schorzenia jest występowanie powyżej 4 torbieli w każdej z nerek. Chorobę diagnozuje się po wcześniejszym wykluczeniu wielotorbielowatego zwyrodnienia nerek.

Do tej pory nie wiadomo do końca, co jest przyczyną powstawania tego typu zmia . Specjaliści zauważyli jednak, że liczba torbieli rośnie wraz z postępem choroby podstawowej. Dużą grupę pacjentów, u których diagnozowana jest nabyta torbielowatość nerek, stanowią osoby poddawane przez wiele lat dializom.

Schorzenie nazywane wielotorbielowatym zwyrodnieniem nerek lub po prostu torbielowatością nerek jest chorobą uwarunkowaną genetycznie. Charakteryzuje się występowaniem dużej liczby torbieli w korze oraz rdzeniu nerki. Specjaliści rozróżniają 4 rodzaje tego zwyrodnienia:

  • torbielowatość nerek typu dorosłych,
  • torbielowatość nerek typu dziecięcego,
  • wielotorbielowata dysplazja nerek,
  • gąbczastość rdzenia nerki.

Torbielowatość nerek typu dorosłych

Schorzenie to, w skrócie z języka angielskiego określane jako ADPKD, należy do najczęstszych chorób nerek uwarunkowanych genetycznie. Jej przyczyną jest mutacja w genach PKD 1 oraz PKD 2. Zmiany mogą obejmować jedną lub obie nerki pacjenta.

Objawy torbielowatości nerek typu dorosłych pojawiają się zwykle dopiero po 30. roku życia. Na początku pacjenci zaczynają się skarżyć na dolegliwości takie jak:

  • dyskomfort w okolicy lędźwiowej,
  • powracające zakażenie dróg moczowych,
  • wielomocz,
  • częste oddawanie moczu w nocy,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • kolka nerkowa.

Po jakimś czasie dolegliwości bólowe stają się intensywniejsze i dotyczą także okolic jamy brzusznej. Pojawiają się krwiomocz i częste bóle głowy, a obwód brzucha znacząco wzrasta. Gdy choroba się rozwinie, u pacjenta dochodzi do niewydolności nerek.

Wielotorbielowate zwyrodnienie nerek jest diagnozowane przy pomocy badania USG. W jego obrazie zauważyć można dużą liczbę torbieli w obu nerkach, które mają różne rozmiary. Same nerki stają się natomiast powiększone i guzowate.

W razie potrzeby specjalista może także zalecić wykonanie scyntygrafii, urografii, arteriografii czy tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Warto dodać, że cysty mogą pojawić się również w innych narządach, jak wątroba, śledziona, płuca albo trzustka.

Leczenie tego schorzenia polega przede wszystkim na prowadzeniu przez chorego oszczędnego trybu życiu. Leczenie jest objawowe, a w jego ramach kontroluje się gospodarkę wodno-elektrolitową i ciśnienie tętnicze. Przeciwdziała się też infekcjom układu moczowego.

Metody leczenia operacyjnego są wykorzystywane wyłącznie wtedy, gdy choroba zagraża życiu pacjenta. Osoby, u których wystąpi schyłkowa niewydolność nerek, są poddawane dializoterapii. W takiej sytuacji należy też rozważyć możliwość ewentualnej transplantacji nerki.

You might be interested:  Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Torbielowatość nerek typu dziecięcego

Schorzenie, jakim jest torbielowatość nerek typu dziecięcego, w skrócie z angielskiego nazywane ARPKD, to bardzo rzadko występująca choroba uwarunkowana genetycznie. Jej przyczyną jest mutacja w genie PKHD 1. Rezultatem choroby jest nieprawidłowa budowa cewek zbiorczych w obrębie nerek pacjenta, a dokładnie ich torbielowate poszerzenie.

Chorobę tę diagnozuje się u noworodków, choć już w życiu płodowym dziecka można zaobserwować zmiany mogące świadczyć o jej obecności.

Podczas wykonywania badania prenatalnego w obrazie USG jest wówczas widoczne znaczące powiększenie nerek, które mają nierówną guzowatą powierzchnię. Korzystając z nowoczesnych urządzeń można też dostrzec sporą liczbę torbieli o bardzo małych rozmiarach.

W przypadku tego schorzenia również zalecane jest rozszerzenie diagnostyki na inne narządy wewnętrzne malucha, bo również tam mogą pojawić się zmiany.

Niestety, większość małych pacjentów boryka się z obustronnym zajęciem nerek przez torbiele, a rokowania są dla nich mało optymistyczne.

Aż 75 procent dzieci cierpiących na obustronną torbielowatość nerek umiera w przeciągu dwóch lat od narodzin.

W zaawansowanym stadium choroby, gdy pacjent zmaga się już ze schyłkową niewydolnością nerek, jedyną możliwą metodą leczenia są dializy, a w dalszej perspektywie czasu również przeszczep nerki.

Jaki rodzaj wody wybrać, by się dobrze nawodnić? Tych faktów…

Wielotorbielowata dysplazja nerek, nazywana również torbielowatością dysplastyczną, jest rzadkim schorzeniem, które obecnie można rozpoznać już podczas prenatalnego badania USG.

Przyczyną powstania wielotorbielowatej dysplazji nerek jest ich nieprawidłowy rozwój w życiu płodowym. W rezultacie w nerkach pojawia się duża liczba torbieli, a układ kielichowo-miedniczkowy jest nieprawidłowy. W większości przypadków zmiana dotyczy jednej nerki, choć u niektórych pacjentów może dojść do obustronnego zajęcia tego narządu.

Diagnostyka wielotorbielowata dysplazja nerek obejmuje zarówno nerki, jak i cały układ moczowy. Wstąpienie choroby może być bowiem związane ze zwężeniem moczowodu w nerce i powstaniem odpływu pęcherzowo-moczowodowego, ale też z wrodzonymi wadami innych narządów, takich jak np. serce czy jelita.

Torbielowatość nerek: gąbczastość rdzenia nerki

Schorzenie nazywane też nerką gąbczastą jest wrodzone i charakteryzuje się występowaniem torbielowatych poszerzeń w cewkach zbiorczych w piramidach nerkowych, a także ich rozmiękania.

Choroba występuje stosunkowo rzadko i rozwija się u pacjentów od urodzenia. W większości przypadków przez długi okres czasu nie daje jednak specyficznych objawów. Pierwsze z nich można zazwyczaj zaobserwować dopiero pomiędzy 40. a 50. rokiem życia.

W celu zdiagnozowania nerki gąbczastej wykonuje się zdjęcia RTG układu moczowego oraz badanie urograficzne. Można wówczas zaobserwować występowanie złogów w obrębie brodawek nerkowych, natomiast w obrazie z USG widoczne są torbiele o średnicy do 7 mm i duża liczba zwapnień.

Leczenie tego schorzenia jest tylko objawowe. U pacjenta może dochodzić do częstych zakażeń układu moczowego oraz do kamicy nerkowej.

Torbielowatość rdzenia nerek jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, której rezultatem jest występowanie małych torbieli oraz zwłóknień miąższu nerek, co z kolei powoduje to, że stają się one mniejsze.

Diagnostyka choroby opiera się na przeprowadzeniu wywiadu rodzinnego z pacjentem, wykonaniu badań laboratoryjnych i USG nerek. Ważna jest też obserwacja objawów, do których należą między innymi:

  • zwiększone pragnienie,
  • wielomocz,
  • białkomocz,
  • niedokrwistość nerkowopochodna,
  • zmiany w osadzie moczu.

Torbielowatość rdzenia nerek jest leczona objawowo, a w sytuacji, gdy u chorego dochodzi do niewydolności nerek, wdrażana jest dializoterapia.

Jako torbielowatość rdzenia nerek klasyfikowana jest także nefronoftyza. To choroba uwarunkowana genetycznie, która jest najczęstszą przyczyną schyłkowej niewydolności nerek u dzieci. Dotyka też dorosłych.

Pierwsze objawy tego schorzenia pojawiają się zazwyczaj u małych pacjentów pomiędzy 4. a 8. rokiem życia i są takie same, jak w przypadku torbielowatości rdzenia nerek.

U pacjentów zmagających się z tym schorzeniem mogą występować zmiany niezwiązane z samymi nerkami, takie jak zaburzenia wzrostu lub degeneracja siatkówki oka.

ZOBACZ: Na czym polega krzyżowy przeszczep nerek?

Urologa Kraków – Torbiele Nerek

We speak english. Consultations in english
Wir sprechen Deutsch. Konsultationen in der deutschen Sprache

Torbiel nerki jest przestrzenią płynową zlokalizowaną w cewkach miąższu nerkowego.

Przyczyna powstawania torbieli nerek nie została do tej pory jednoznacznie poznana, urologia jeszcze nie poznała powodu ich powstawania.
Mogą znajdować się i w rdzeniu w korze nerek.

Ich rozmiary bywają różne, od ledwo wykrywalnych do mierzących po kilkanaście centymetrów średnicy i wyczuwalnych przez powłoki brzuszne.

Torbiele nerkowe mogą być pojedyncze lub mnogie, to znaczy, że może być ich bardzo dużo w obrębie jednej nerki. Torbiel nerki może być prosta, gdy występuje jedna regularna pojedyncza przestrzeń płynowa, lub złożona, gdy w obrębie jednej torbieli znajdują się przegrody, czyli w skład jednej torbieli wchodzi jakby więcej, pooddzielanych przestrzeni płynowych.

Istotny problem w urologii i nefrologii stanowi takie schorzenie jak torbielowatość rodzinna. Jest to choroba genetyczna objawiająca się najczęściej w trzeciej lub czwartej dekadzie życia. Dochodzi wtedy do tworzenia się bardzo dużej liczby torbieli obydwu nerkach.

Torbiele te stopniowo powiększają się doprowadzając do nieodwracalnego uszkodzenia miąższu nerkowego, co doprowadza do powstania niewydolności nerek. Dawniej choroba ta doprowadzała do śmierci, gdyż nie ma skutecznej metody leczenia, ani urologia ani nefrologia nie posiadają skutecznej terapii.

Obecnie jedyną skuteczna metodą pomocy takim chorym jest przeszczep nerki.

Jest to choroba podstępna, nie dająca w początkowym okresie żadnych dolegliwości.

Często pierwszym objawem dawniej były mocznica, czyli zatrucie organizmu produktami przemiany materii, których uszkodzone nerki nie były w stanie usunąć, krwiomocz powstający w trakcie pękania licznych torbieli nawet w trakcie minimalnego urazu, i oczywiście w przypadkach zaawansowanych ból w okolicach lędźwiowych.

Występowanie torbieli nerek jest obok kamicy nerkowej jednym z częściej diagnozowanych schorzeń układu moczowego. Dzięki dostępności badania ultrasonograficznego torbiele są wykrywane często przez lekarzy innych specjalności w sposób przypadkowy.

Pojedyncze niezbyt duże torbiele zazwyczaj nie dają żadnych dolegliwości i są diagnozowane przypadkowo. Czasami jeżeli rozmiary torbieli pojedynczej są duże może dochodzić do dolegliwości związanych z wywoływanym uciskiem na narządy otaczające.

Może wtedy dochodzić do dolegliwości bólowych w okolicy lędźwiowej, uczucia ucisku i bólu brzucha, jak również do zaburzeń ze strony układu trawiennego. Rzadko morze dojść do zakażenia zawartości torbieli, wtedy obok dolegliwości bólowych pojawia się gorączka.

Czasami torbiel może być tak zlokalizowana, że powoduje utrudnienie odpływu moczu powodując ucisk na fragment moczowodu, miedniczkę nerkową lub układ kielichowy.

Istnieją przypadki kiedy torbiel zlokalizowana głównie w części centralnej nerki, szczególnie w okolicy tak zwanej szypuły nerkowej doprowadza do ucisku na tętnicę nerkową co w następstwie może być przyczyną podwyższonego ciśnienia tętniczego w tym przypadku urologia łączy się z chorobami układu sercowo naczyniowego.

Bardzo ważna jest okresowa kontrola torbieli badaniem ultrasonograficznym w celu wykluczenia powiększania się torbieli bądź powstawania w ich obrębie zwapnień, pogrubień torebki torbieli lub rozrostu tkanki guzowatej.

W większości przypadków wystarcza jedynie okresowa kontrola ultrasonograficzna. Natomiast jeżeli torbiel przybiera zbyt wielkie rozmiary, lub jest powodem dolegliwości bólowych czy nadciśnienia tętniczego wskazane jest leczenie operacyjne.

W przypadku torbieli złożonych posiadających liczne wewnętrzne przegrody, często pogrubiałe i nierówne, po poszerzeniu diagnostyki na przykład o tomografię komputerową, podejmuje się decyzje o leczeniu operacyjnym.

Dawniej powszechną metodą leczenia prostych torbieli była punkcja torbieli pod kontrolą badania USG jednak ta metoda leczenia obarczona jest dużym procentem nawrotów torbieli. Obecnie stosuje się metodę laparoskopową leczenia torbieli, uważaną za bardziej skuteczną.

W przypadku dużych torbieli złożonych, podejrzanych o zmiany nowotworowe stosuje się częściową resekcję nerki lub nawet czasami całkowite jej usuniecie.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *