Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Zuzanna Pujanek

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Ewelina Kaczmarczyk

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Marta Chowaniec

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Lena Helman

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Lena Helman

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Jolanta Pawnik

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Patrycja Nawojowska

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Aneta Wawrzyńczak

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Jolanta Pawnik

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Jolanta Pawnik

Marta Dragan

Zuzanna Kowalewska

Magdalena Więch

Zuzanna Pujanek

Marta Witkowska

Urszula Gruszka

Zuzanna Pujanek

Kinga Żebrowska

Anna Jastrzębska

Ewelina Kaczmarczyk

Magdalena Bury

Magdalena Bury

Małgorzata Germak

Ewa Wojciechowska

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie

Charakterystyczne dla ostrego zapalenia ucha zewnętrznego jest nagłe wystąpienie dolegliwości (w ciągu 48 godzin) w okresie ostatnich 3 tygodni od ekspozycji na czynnik zwiększający ryzyko, np. pływanie w jeziorze lub wizytę na pływalni.

Do objawów ucha pływaka należą:

  • ból ucha (często silny),
  • swędzenie,
  • uczucie pełności,
  • możliwe upośledzenie słuchu,
  • ból okolicy stawu żuchwowo-skroniowego lub ucha podczas żucia.

W większości przypadków objawy ucha pływaka pojawiają się jednostronnie.

Ucho pływaka – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Ucho pływaka – leczenie 

Pierwszym krokiem leczenia jest delikatne oczyszczenie ucha pod mikroskopem i usunięcie zalegającej wydzieliny. Pozwala to na dokładniejszą diagnozę, przyspiesza gojenie oraz ułatwia działanie podawanych miejscowo leków. W większości przypadków wymagane jest przyjmowanie doustnych leków przeciwbólowych.

Podstawą leczenia jest podanie miejscowo antybiotyku (czasami łącznie ze sterydem) przez 7 do 10 dni.

W terapii miejscowej w OEAD stosowane są krople zawierające antybiotyki: aminoglikozydowe (gentamycynę, neomycynę), polipeptydowe (gramicydyna, polimyksyna) lub fluorochinolony (cyprofloksacyna).

Cyprofloksacyna nie ma działania ototoksycznego, może więc być bezpiecznie stosowana nawet w przypadkach perforacji błony bębenkowej (w przeciwieństwie do gentamycyny i neomycyny). 

W trakcie leczenia chory nie powinien moczyć ucha. 

Właściwy sposób podawania kropli do ucha:

  • Przed podaniem krople należy ogrzać do temperatury ciała, trzymając przez kilka minut w ręce lub pod ciepłą wodą.
  • Chory powinien leżeć na wznak, z głową odwróconą chorym uchem do góry. 
  • Należy kilkakrotnie ucisnąć skrawek ucha, tak aby płyn przemieścił się w dół przewodu, a powietrze z jego dna wydostało się na zewnątrz. 
  • Po wypełnieniu kroplami całego przewodu słuchowego chory powinien pozostać w tej samej pozycji przynajmniej przez 5 minut.

Antybiotyki ogólnoustrojowe stosuje się w przypadkach o ciężkim przebiegu, u chorych z zaburzeniami odporności, cukrzycą, a także przy rozlaniu zakażenia na okoliczne tkanki.

Posiew materiału bakteriologicznego zwykle nie jest potrzebny do rozpoczęcia terapii, ale może zostać zlecony w przypadkach o ciężkim przebiegu, u osób z obniżoną odpornością (AIDS, w przebiegu chemioterapii, leczenia immunosupresyjnego, radioterapii itd.) lub w przypadku, gdy terapia pierwszego wyboru nie przyniesie oczekiwanych efektów.

U większości pacjentów poprawa samopoczucia powinna być widoczna po jednym dniu leczenia. Jeśli nie nastąpi ona w ciągu 48 do 72 godzin, lekarz powinien wziąć pod uwagę:

  • nieprzestrzeganie leczenia przez chorego, 
  • błędną diagnozę, 
  • wrażliwość na krople do uszu,
  • niedrożność kanału. 

Ucho pływaka – profilaktyka

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na ostre zapalenie ucha zewnętrznego, należy pamiętać o:

  • niewkładaniu do przewodu słuchowego żadnych przedmiotów,
  • czyszczeniu uszu przy pomocy preparatów rozpuszczających woskowinę,
  • prawidłowej higienie uszu po korzystaniu z basenu, stosując krople osuszające i zakwaszające,
  • unikaniu przeciągów i pływania w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych.

Źródła:

  • Hassmann-Poznańska E., Dzierżanowska D., Poznańska M., Ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego, Polski przegląd otorynolaryngologiczny, 3 (2014) 84–89,
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3567906/.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ucho pływaka

Ucho pływaka to zapalenie ucha zewnętrznego, które powstaje, gdy narząd słuchu wystawiony jest na przewlekłe działanie wilgoci lub wody.

Nazwa pochodzi stąd, że najczęściej występuje u osób, które pływają lub nurkują. Pływanie jednak nie jest jedyną możliwą przyczyną tego schorzenia. Istotą tej choroby jest uszkodzenie nabłonka, który wyściela wnętrze ucha.

Takie uszkodzenie stwarza warunki do rozwoju bakterii czy grzybów.

1. Przyczyny i objawy ucha pływaka

Zapalenie ucha zewnętrznego jest wywołane jego stałym zawilgoceniem, stąd nazwa ucho pływaka. Uszy są stale narażone na wilgoć: podczas pływania, kąpieli i mycia głowy. Również obecność nadmiaru zalegającej woskowiny jest przyczyną wilgotności i lepkości ucha zewnętrznego.

Najczęściej osusza się je patyczkami z watą (pomimo zakazu), usuwając jednocześnie część naskórka, a uszkodzenie skóry stwarza dla bakterii chorobotwórczych miejsce do rozmnażania się.

Ucho pływaka może również pojawić się, gdy:

  • przebywa się dłużej w miejscu o podwyższonej wilgotności powietrza i wysokiej temperaturze (np. w krajach tropikalnych lub w saunie),
  • podrażnia się ucho, np. wtykając w nie głęboko patyczek kosmetyczny,
  • zbyt głęboko wtyka się do uszu słuchawki,
  • zażywa się w lecie kąpieli w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych lub nie dba się o dobre osuszenie uszu po tym, jak dostała się do nich woda.

W tej chorobie dochodzi do uszkodzenia nabłonka wyściełającego przewód słuchowy, co sprzyja rozwojowi bakterii i grzybów.

Pierwsze objawy to swędzenie przechodzące w podrażnienie i zaczerwienienie. Nieleczone zapalenie ucha przechodzi w pełnoobjawowe zakażenie z wyjątkowo silnym bólem.

Wówczas niezbędna jest interwencja lekarska i prawdopodobnie leczenie antybiotykami oraz glikokortykosteroidami. Inne częste objawy to: ból ucha, odczuwany szczególnie podczas jedzenia, dokuczliwe swędzenie, uczucie zatkania ucha, niewielki wyciek z niego, gorączka.

2. Zapobieganie i leczenie ucha pływaka

Diagnozę stawia lekarz po badaniu. Najczęściej stosowane są krople z antybiotykiem do ucha, czasem antybiotyki doustne. Ból zmniejszają leki przeciwbólowe. Należy pamiętać także, aby w czasie kąpieli chronić ucho przed wilgocią. Niewłaściwie leczone schorzenie może postępować.

Sposoby zapobiegania i leczenia tej choroby:

  • należy osuszać dokładnie uszy po ich kontakcie z wodą,
  • należy unikać pływania w zanieczyszczonych zbiornikach,
  • należy unikać przeciągów,
  • należy stosować odpowiednie krople, które utrzymują prawidłową wilgotność w uchu,
  • osoby, które nurkują, mogą korzystać z odpowiednich zatyczek do uszu, a po wypłynięciu powinny zakładać czapkę,
  • leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, tj. aspiryna czy paracetamol, złagodzą dokuczliwy ból ucha do czasu wizyty lekarskiej,
  • ciepłe okłady także łagodzą ból – można użyć nagrzanego ręcznika, butelki z gorącą wodą lub poduszki elektrycznej ustawionej na słabe grzanie,
  • nie wolno całkowicie usuwać woskowiny, która spełnia ważną funkcję ochronną i zabezpiecza zewnętrzny przewód słuchowy poprzez odpowiednie nawilżenie,
  • wazelina jest potrzebna w przypadku zanikania woskowiny, gdyż skutecznie ją zastępuje,
  • domowe preparaty osuszające są szczególnie wskazane w przypadku skłonności do zapaleń ucha i częstego pływania,
  • czysta woda – najlepiej nie kąpać się w brudnej wodzie, np. czysty basen lub kąpielisko stwarzają mniejsze ryzyko zapalenia ucha.

Aparaty słuchowe mogą być przyczyną infekcji, gdyż zatykają ucho, zwiększając wilgotność zewnętrznego przewodu słuchowego. Zaleca się także stosowanie dużych tradycyjnych słuchawek audio zamiast tych małych, wkładanych w przewód słuchowy.

Sylwia Michalczyk,  ponad rok temu

  •    Zapalenie ucha zewnętrznego – czynniki etiologiczne, analiza objawów podmiotowych i przedmiotowych
  • Durko M., Godycki-Ćwirko M., Kosiek K., Latkowski B. Choroby uszu, nosa, jamy ustnej, gardła i krtani, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3705-0
  • Janczewski G., Kosiek K., Latkowski B., Olszewski J. Algorytmy diagnostyki i postępowania w otorynolaryngologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-41-8
  • Latkowski B. Otorynolaryngologia – kompendium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3628-2
You might be interested:  Zespół digeorge’a – przyczyny, diagnostyka, objawy, leczenie zespołu delecji 22q11.2

Zapalenie ucha zewnętrznego – ucho pływaka

Opublikowano: 2019-02-28

Większość zaburzeń związanych z nurkowaniem stanowią choroby otologiczne, w tym zapalenie ucha zewnętrznego. Badanie przeprowadzone na 429 aktywnych nurkach wykazało, że w przywoływanej grupie było to najczęściej występujące schorzenie (43,6%).

Ryzyko wystąpienia zapalenia ucha zewnętrznego jest prawie 5-krotnie większe u osób często pływających, stąd też choroba nosi nazwę „ucha pływaka”.

Infekcja, przebiegająca w zewnętrznym przewodzie słuchowym, jest często wywoływana przez wodę, która pozostaje w uchu po pływaniu, tworząc wilgotne środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii. Typową bakterią wywołującą opisywaną infekcję jest pałeczka ropy błękitnej. Wirusy lub grzyby są mniej powszechną przyczyną zapalenia.

Rozwojowi zakażenia sprzyja również używanie wacików bawełnianych lub innych nieodpowiednich narzędzi do usuwania woskowiny z przewodu słuchowego. Zadrapania w uszach, w które mogą wniknąć bakterie, mogą zwiększyć ryzyko rozwoju infekcji.

Na początku, choroba przebiega łagodnie, nieleczona stopniowo nasila się. Lekarze, w zależności od natężenia objawów, przyjmują podział na trzy stadia choroby. 

  • Łagodne:
    • świąd w przewodzie słuchowym;
    • łagodny dyskomfort, który nasila się po pociągnięciu małżowiny usznej lub chrząstki zlokalizowanej po przeciwległej stronie małżowiny, przy wejściu do kanału słuchowego (tzw. skrawek);
    • bezbarwny, bezwonny wysięk z ucha;
    • nieznaczne zaczerwienienie w uchu;  
  • Umiarkowane:  

    • świąd staje się bardziej intensywny;
    • ból nasila się;
    • zwiększenie wysięku lub pojawienie się wysięku ropnego;
    • większe zaczerwienienie w uchu;
    • uczucie pełności w uchu;
    • niedosłuch;  
  • Zaawansowane:  
    • silny, promieniujący na twarz, szyję lub bok głowy ból;
    • zaczerwienienie lub obrzęk ucha zewnętrznego;
    • całkowite zablokowanie kanału słuchowego;
    • obrzęk węzłów chłonnych w szyi;
    • gorączka.

Nawet łagodne oznaki powyższej infekcji, wymagają kontaktu z lekarzem. Szybkie leczenie może pomóc w zapobieganiu powikłaniom i poważniejszym dolegliwościom. W zależności od przebiegu i stopnia rozprzestrzeniania się infekcji, dobierane są indywidualne metody kuracji.

Pierwszym etapem jest oczyszczenie zewnętrznego przewodu słuchowego, mające na celu ułatwienie przepływu kropli do zainfekowanego obszaru.

Większość przypadków zewnętrznego zapalenia ucha jest leczona za pomocą kropli do uszu zawierających antybiotyk, w przypadku wystąpienia bardziej zaawansowanej infekcji może być wymagane zastosowanie antybiotyków doustnych oraz leków przeciwbólowych.

Niekiedy, infekcja może być spowodowana przez grzyby, tym samym musi być leczona lekami zwalczającymi wyżej wymienione drobnoustroje. Lekarz może podjąć decyzję o zmniejszeniu obrzęku za pomocą steroidowych kropli do uszu.

Ucho pływaka ma tendencje do nawrotów.

Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zwiększa się wraz z częstym przebywaniem w wodzie, a także podczas korzystania z niektórych urządzeń, takich jak słuchawki douszne czy aparat słuchowy.

Również osoby mające wąski kanał uszny są w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania. Dlatego warto wprowadzić kilka zasad, dzięki którym można zminimalizować szansę wystąpienia omawianej infekcji:  

  • nadmiar wilgoci w uchu, która pozostaje m.in. po pływaniu, może stworzyć sprzyjające środowisko dla bakterii, dlatego też zaleca się używania zatyczek do uszu lub preparatów na bazie olejków naturalnych tworzących powłokę na powierzchni kanału słuchowego, tym samym chroniących uszy przed wodą;
  • osuszanie kanału słuchowego po pływaniu;
  • odradza się pływanie w wodzie o podwyższonych poziomach bakterii;
  • zaleca się utrzymywanie właściwej higieny uszu. Woskowina odgrywa ważną rolę w zapobieganiu infekcjom ucha, zarówno jej nadmiar, jak i niedobór jest niewskazany;
  • integralność skóry wewnątrz kanału słuchowego odgrywa dużą rolę w zapobieganiu zapaleniu ucha zewnętrznego. Pęknięta, sucha lub w inny sposób upośledzona skóra sprzyja wystąpieniu infekcji. Należy unikać agresywnego czyszczenia kanału słuchowego;
  • zaleca się stosowanie kropli do uszu. W przypadku podejrzenia pękniętej błony bębenkowej, nie należy samodzielnie stosować kropli.

Zapalenie ucha zewnętrznego zwykle nie jest poważną chorobą, jednak nieleczone może prowadzić do powikłań. Wśród najczęściej występujących, wymienia się tymczasową utratę słuchu. Kiedy infekcja ustąpi, słuch zwykle wraca do normy. Zapalenie może przybrać także formę przewlekłą.

Trwającym ponad trzy miesiące zapaleniom ucha zewnętrznego sprzyjają stany, które utrudniają leczenie, takie jak rzadki szczep bakterii, połączenie zakażenia bakteryjnego i grzybiczego, a także alergiczna reakcja skórna lub uczulenie na przypisane krople.

Nieleczone ucho pływaka, może prowadzić do złośliwego zapalenia ucha zewnętrznego, w którym infekcja rozprzestrzenia się na chrząstki, elementy kostne, układ nerwowy, skórę i tkankę podskórną.

Osoby starsze, alergicy, osoby z cukrzycą lub z osłabionym układem odpornościowym są najbardziej podatne na zakażenia oraz są narażone na większe ryzyko powikłań, które mogą również zagrażać życiu.

Na koniec, warto wskazać różnice między  zapaleniem ucha zewnętrznego, a częstym, zwłaszcza u dzieci, zapaleniem ucha środkowego.

Infekcje różnią się miejscem występowania zapalenia, które znajduje się albo w przewodzie słuchowym ucha zewnętrznego albo uchu środkowym (za bębenkiem usznym).

Jeśli dotknięciu małżowiny usznej towarzyszy ból, prawdopodobnie przyczyną jest zapalenie ucha zewnętrznego. Zakażenie ucha środkowego nie powoduje widocznego obrzęku, swędzenia ani bólu w zewnętrznej części ucha.

Podobnie jak w przypadku innych dolegliwości, przypominamy, że niewłaściwie leczone schorzenie może postępować. Dlatego też zachęcamy do kontaktu z Kliniką, jeśli zauważyli u siebie Państwo objawy mogące świadczyć o wystąpieniu zewnętrznego zapalenia ucha.

Ucho pływaka

Ucho pływaka to zapalenie ucha zewnętrznego spowodowane narażeniem przewodu słuchowego na wodę lub wilgoć. Nazwa bierze się stąd, że choroba najczęściej dotyczy osób nurkujących, czyli pływaków. Pływanie nie jest jednak jej jedyną możliwą przyczyną. Do zachorowania może dojść również, gdy:

  1. przebywasz przez dłuższy czas w miejscu o podwyższonej wilgotności powietrza i wysokiej temperaturze (np. w krajach tropikalnych lub w saunie),

  2. podrażniasz ucho, np. wtykając w nie głęboko patyczek kosmetyczny,

  3. zbyt głęboko wtykasz do uszu słuchawki walkmana,

  4. zażywasz w lecie kąpieli w nie do końca czystych zbiornikach wodnych, lub nie dbasz o dobre osuszenie uszu po tym, jak dostała się do nich woda.

Skutkiem ucha pływaka jest uszkodzenie nabłonka wyścielającego przewód słuchowy, co stwarza warunki do rozwoju bakterii (w tym pałeczki ropy błękitnej). U osób nurkujących przyczyną zakażenia mogą być także grzyby.

Najczęściej pojawiają się następujące objawy:

  1. ból ucha – odczuwany szczególnie podczas jedzenia,

  2. dokuczliwe swędzenie,

  3. uczucie zatkania ucha,

  4. niewielki wyciek z ucha,

  5. gorączka.

Zazwyczaj leczenie ucha pływaka polega na podawaniu do ucha kropli z antybiotykiem. Jeśli choroba jest bardziej zaawansowana, konieczne bywa podanie antybiotyku doustnie.

W przypadku bólu możesz otrzymać także lek przeciwbólowy. Chore ucho wymaga ciepła. Należy pamiętać, by kąpiąc się lub myjąc głowę, zabezpieczać je przed napływem wody.

Ponadto trzeba unikać pływania – nawet przez 1-2 miesiące.

Zapalenie ucha zewnętrznego może nawracać. Niewłaściwie leczone może się przewlekać i stwarzać trudności w terapii.

Ponadto, przy towarzyszącym uszkodzeniu błony bębenkowej zapalenie może przejść na głębiej położone struktury narządu słuchu, co wiąże się z cięższym przebiegiem i większym ryzykiem wystąpienia poważnych powikłań.

Stan zapalny może też przejść z ucha zewnętrznego na tkanki sąsiednie, w tym np. na chrząstkę małżowiny usznej.

  1. Przeczytaj także: Zakaźne kąpiele

You might be interested:  Suchość pochwy w ciąży i po porodzie – jakie są skuteczne sposoby na nawilżenie pochwy?

Czy istnieje skuteczny sposób zapobiegania tej chorobie? Jak najbardziej tak! Oto, co powinieneś robić:

  1. za każdym razem, kiedy do uszu dostanie się woda, starannie, ale delikatnie osuszaj je,

  2. kiedy mimo wszystko uszy zamoczą się, możesz wprowadzić do przewodu słuchowego 2-3 krople mieszaniny alkoholu i octu owocowego (w proporcji 1:1) lub specjalnych kropli, które – zakwaszając środowisko przewodu słuchowego – dezynfekują go i zapobiegają rozwojowi bakterii,

  3. unikaj pływania w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych,

  4. jeśli nurkujesz, w sposób szczególny dbaj o swoje uszy: korzystaj ze specjalnych zatyczek, które zapobiegają dostawaniu się wody do uszu oraz pozwalają utrzymać w nich odpowiednią temperaturę; po wypłynięciu chroń uszy przed zimnem – zakładaj czapkę,

  5. jeśli Twoje uszy mają częsty kontakt z wodą. stosuj profilaktycznie specjalne krople, które pozwalają utrzymać odpowiednią wilgotność w przewodach słuchowych, a dzięki niektórym dodatkom działają przeciwbakteryjnie i ściągająco,

  6. unikaj przeciągów i nagłych zmian temperatur – dotyczy to także pomieszczeń klimatyzowanych!

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Najlepszy laryngolog – umów się na wizytę

  • Zapalenie zatok Zapalenie zatok objawia się katarem, któremu towarzyszą bóle głowy lub jej charakterystycznych części – wyróżniamy kilka rodzajów zapalenia zatok. Przyczyną… Eugeniusz Olszewski | Onet.
  • Angina – wirusowa, bakteryjna, objawy, leczenie, powikłania Angina to dolegliwość charakteryzująca się ostrym grudkowym lub zatokowym zapaleniem migdałków podniebiennych – jest najczęściej spotykaną postacią zapalenia… Eugeniusz Olszewski | Redakcja Medonet
  • Ostre choroby zapalne krtani Ostre choroby zapalne krtani są wywołane wirusami lub bakteriami. Zapalenie może dotykać tylko samą krtań lub wiązać się z podobnymi procesami toczącymi się w… Eugeniusz Olszewski
  • Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego – przyczyny, objawy i leczenie Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego przebiegają z obecnością w przewodzie słuchowym zewnętrznym (PSZ) wydzieliny charakterystycznej dla zakażenia grzybiczego….
  • Zapalenie migdałków podniebiennych i gardła (angina) Angina jest ostrym procesem zapalnym dotyczącym błony śluzowej i tkanki chłonnej migdałków podniebiennych z towarzyszącym zapaleniem gardła. Może występować jako… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Wirusowe zapalenie gardła Wirusowe zapalenie gardła najczęściej wywołują rynowirusy, adenowirusy oraz enterowirusy, które przenoszone są do organizmu zwykle drogą kropelkową. Objawem… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Przewlekłe ropne zapalenie migdałków podniebiennych Przewlekłe ropne zapalenie migdałków podniebiennych to dolegliwość, która jest złożonym procesem mającym różne postacie, a wywoływanym przez różne bakterie,… Eugeniusz Olszewski | Redakcja Medonet
    • Ostre zapalenie migdałków podniebiennych
    • Ostre zapalenie migdałków podniebiennych może przebiegać w postaci ostrego nieżytu – stanu zapalnego migdałków podniebiennych i przyległej błony śluzowej gardła.
    • Eugeniusz Olszewski
  • Zapalenie krtani podgłośniowe

    Podgłośniowe zapalenie krtani najczęściej wywoływane jest przez wirusy. Choroba dotyczy głównie dzieci młodszych i rzadko miewa tak dramatyczny przebieg jak…

    Kazimierz Janicki

  • Zapalenie ucha zewnętrznego

    Zapalenie ucha zewnętrznego to choroba, która może przybierać różne postacie, zazwyczaj jest to wyprysk lub zapalenie, które atakuje przewód słuchowy zewnętrzny,…

    Eugeniusz Olszewski

Ucho pływaka wiesz czym jest? skąd się bierze? objawy

Po wakacjach do laryngologa zgłasza się wielu pacjentów skarżących się na ostry ból i uczucie zatkania ucha, wyciek z przewodu słuchowego zewnętrznego czy pogorszenie słuchu. Często powodem ich wizyt jest ucho pływaka. Co to za choroba?

Czym jest to ucho pływaka?

Ucho pływaka to jedna z potocznych nazw opisujących ostre zapalenie ucha zewnętrznego. Mimo że stan zapalny lokalizuje się przede wszystkim w przewodzie słuchowym zewnętrznym, to tak naprawdę w zaawansowanych przypadkach może on obejmować zarówno małżowinę uszną jak i błonę bębenkową.

Ucho pływaka: skąd się bierze?

Aby móc w pełni zrozumieć tę chorobę, trzeba najpierw wyjaśnić, jak właściwie dochodzi do jej rozwoju. Twoje uszy wyposażone są w naturalne mechanizmy obronne, takie jak np. produkcja woskowiny, która oczyszcza, nawilża, ale też dzięki swoim kwasowym właściwościom hamuje namnażanie się bakterii i grzybów.

Najczęstszym powodem zapalenia ucha zewnętrznego jest infekcja bakteryjna, wywołana drobnoustrojami takimi jak pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), czy gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus). Rzadziej natomiast stan ten powodują grzyby, np. drożdżaki Candida albicans.

By mogło dojść do rozwoju stanu zapalnego ucha, jego mechanizmy obronne muszą zostać osłabione.

Przyczyn może być kilka:

1. Woda w uchu

Ucho pływaka rozwija się najczęściej po wakacyjnych kąpielach w basenie, morzu lub jeziorze. W wyniku dostania się zanieczyszczonej wody do ucha i jej zalegania w przewodzie słuchowym zewnętrznym, tworzą się tam idealne warunki do namnażania się bakterii. Należy zawsze dbać o to, by po basenie Twoje uszy były suche!

2. Nadmierna higiena uszu

Nie trzeba być wcale wytrawnym pływakiem, by mimo wszystko nabawić się ucha pływaka. Zbyt agresywne mycie uszu, używanie zasadowych mydeł i kropli, a także stosowanie patyczków kosmetycznych, zwanych również patyczkami do uszu, zmniejsza ilość ochronnej woskowiny oraz zaburza pH skóry, a to sprzyja infekcji.

Podczas wizyty u lekarza możesz poprosić o dokładną instrukcję, jak prawidłowo powinno się dbać o higienę uszu. Pamiętaj, że nie należy przesadnie usuwać woskowiny usznej, a przede wszystkim nie wolno „upychać” jej w przewodzie słuchowym zewnętrznym przy pomocy  wspomnianych wyżej patyczków.

3. Mikrourazy skóry ucha

Douszne słuchawki, aparaty słuchowe, zabrudzone zatyczki do uszu mogą spowodować uraz naskórka przewodu słuchowego zewnętrznego i  otworzyć tym samym wrota dla bakterii i innych patogenów. Przykładaj szczególną wagę do higieny tego typu urządzeń i pamiętaj, że nie wolno pożyczać ich od innych osób.

4. Reakcje alergiczne

Do zapalenia ucha zewnętrznego może dojść również na podłożu wyprysku alergicznego. W wyniku zadziałania alergenu, np. farby lub lakieru do włosów, biżuterii czy kosmetyków, może rozwinąć się reakcja alergiczna, która sprzyja namnażaniu bakterii.  

Ucho pływaka: objawy

Oto krótka lista objawów, które powinny skłonić Cię do wizyty u lekarza:

  • ostry ból ucha, który może nawet utrudnić lekarzowi badanie
  • ból nasila się szczególnie przy pociąganiu małżowiny usznej lub podczas naciskania na skrawek ucha
  • bólowi towarzyszy nieprzyjemne promieniowanie do żuchwy
  • świąd ucha
  • pogorszenie słuchu, a nawet niedosłuch
  • uczucie zatkanych uszu i pełności w uchu
  • zaczerwienienie i obrzęk małżowiny usznej
  • wyciek treści ropnej lub surowiczo-krwistej z ucha
  • powiększenie okolicznych węzłów chłonnych
  • gorączka
  • złe samopoczucie
You might be interested:  Otępienie naczyniopochodne – etapy, objawy, czynniki ryzyka i rokowania
Pamiętaj: ucho pływaka to stan, który zawsze wymaga pilnej konsultacji lekarskiej i wdrożenia odpowiedniego leczenie.

Wynika to z faktu, ze zapalenie to może mieć bardzo poważne powikłania, włącznie z koniecznością  leczenia chirurgicznego. Jeśli wystąpią u Ciebie wspomniane wyżej objawy i podejrzewasz zapalenie ucha zewnętrznego – jak najszybciej udaj się do lekarza!

Jak wyleczyć zapalenie ucha zewnętrznego?

Na ludzkie ucho składa się ucho wewnętrzne, środkowe oraz zewnętrze.

To ostatnie zbudowane jest z małżowin usznej, zewnętrznej części przewodu słuchowego oraz zewnętrznej powierzchni przewodu bębenkowego.

Rolą ucha zewnętrznego jest wychwytywanie fal dźwiękowych, następnie ich wzmacnianie i precyzyjne kierowanie na błonę bębenkową, skąd trafia do głębiej położonych elementów układu słuchu.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie ucha – dolegliwość wieku dziecięcego

Czynniki ryzyka zapalenia ucha zewnętrznego

Zapalenie ucha zewnętrznego (łac. otitis externa) jest powszechną dolegliwością, która dotyczy zarówno dzieci i dorosłych. Przeważnie obejmuje przewód słuchowy, nie brakuje jednak przypadków, gdy atakuje małżowinę uszną.

Wśród najczęstszych przyczyn stanów zapalnych ucha zewnętrznego lekarze wymieniają zbyt dużą wilgotność w przewodzie słuchowym, spowodowaną m.in. przez częste kąpiele w zbiornikach wodnych.

Ciepłe i wilgotne środowisko sprzyja rozwojowi różnych chorobotwórczych drobnoustrojów, a stąd już tylko krok do infekcji i stanu zapalnego. Dodatkowo woda dostająca się do przewodu słuchowego wypłukuje woskowinę, będącą naturalną barierą ochronną przed patogenami.

Zapalenie ucha zewnętrznego bywa nazywane „uchem pływaka”, ponieważ jest to częsta przypadłość wśród osób korzystających z basenu.

Wpływ na rozwój infekcji mogą mieć również zmiany pH zachodzące w obrębie przewodu słuchowego. Przyczynić się do tego mogą niektóre kosmetyki do mycia i szampony. Wreszcie do zapalenia może dojść na skutek mikrourazu przewodu słuchowego. W tej kategorii prym wiedzie nieumiejętne czyszczenie uszu przy pomocy bawełnianych patyczków.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie dziąseł – jak rozpoznać i zapobiegać?

Zapalenie ucha zewnętrznego – co je wywołuje?

Stan zapalny ucha zewnętrznego wywołują różne drobnoustroje.

Za infekcje bakteryjne najczęściej odpowiedzialne są pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) oraz gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), zaś infekcje o podłożu wirusowym odpowiada wirus opryszczki bądź wirus ospy wietrznej i półpaśca.

W przypadku zakażeń grzybiczych dominującym drobnoustrojem są grzyby z rodzaju Candida i Aspergillus. Do zapalenia ucha zewnętrznego doprowadzić mogą także niektóre dermatozy, w tym łuszczyca, liszaj rumieniowaty i atopowe zapalenie skóry.

Lekarze wymieniają również tzw. ograniczone zapalenie przewodu słuchowego, zwane czyrakiem, na które bardziej narażone są osoby chorujące na cukrzycę lub cierpiące na znaczne niedobory pokarmowe. Tego rodzaju infekcję wywołują przede wszystkim bakterie Staphylococcus aureus i Streptococcus species.

ZOBACZ TEŻ: Suchy kaszel – przyczyny i metody leczenia

Jak objawia się zapalenie ucha zewnętrznego?

Objawy zapalenia ucha zewnętrznego mogą być zróżnicowane, co zależne jest od przyczyny choroby. Typowym i niezależnym od etiologii objawem jest ból w okolicy zainfekowanego ucha, nasilający się przy poruszaniu żuchwą, a także przy uciskaniu małżowiny usznej.

Ból poprzedzać może podrażnienie ucha, często bardzo intensywne, a przez to prowokujące pacjenta do uciskania i drapania skóry zewnętrznego przewodu słuchowego. Wkrótce pojawić się może obrzęk przewodu słuchowego, który zazwyczaj prowadzi do upośledzenia słuchu.

Powyższym objawom towarzyszy rozbicie i znaczne osłabienie, ból głowy, a także gorączka będąca konsekwencją nasilającego się stanu zapalnego.

Jeśli infekcja ma podłoże wirusowe, w okolicy małżowiny usznej pojawić się mogą pęcherzykowate wykwity, podobne do tych w przebiegu półpaśca. Wystąpienie objawów skórnych zazwyczaj poprzedza silny ból ucha. U 9 na 10 chorych półpasiec uszny prowadzi do obwodowego porażenia lub niedowładu nerwu twarzowego.

Charakterystycznym objawem przy infekcjach o podłożu bakteryjnym jest ropny wyciek z ucha, zaś przy zakażeniach grzybiczych wydzielina jest gęsta i ma nieprzyjemny zapach.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie spojówek – najczęstsze przyczyny i sposoby leczenia

Zapalenie ucha zewnętrznego – diagnostyka i leczenie

Objawy zapalenia ucha zewnętrznego są zazwyczaj intensywne i bardzo uciążliwe. Brak odpowiedniego leczenia grozi niebezpiecznymi powikłaniami, dlatego lepiej nie zwlekać z wizytą u lekarza. Konieczne jest przeprowadzenie badania laryngologicznego oraz określenie, z jakim rodzajem patogenu mamy do czynienia, by rozpocząć odpowiednie leczenie.

Przy infekcjach bakteryjnych stosuje się antybiotyki miejscowo (np.

w formie kropli dousznych), a jeżeli występują objawy ogólne, konieczne może się okazać podanie antybiotyki o działaniu ogólnoustrojowym.

Infekcje grzybicze wymagają podania środków przeciwgrzybiczych, zazwyczaj w formie maści lub zawiesiny. W leczeniu półpaśca usznego stosuje się leki przeciwwirusowe.

Jeżeli nie potrafisz znaleźć potrzebnego leku, skorzystaj z wygodnej i intuicyjnej wyszukiwarki KtoMaLek.pl. Nie tylko wskaże Ci apteki, w których dany preparat jest dostępny, ale również umożliwi jego rezerwację.

Celem terapii jest nie tylko wyeliminowanie patogenu, ale również zniwelowanie uciążliwych dolegliwości bólowych. Zazwyczaj stosuje się preparaty na bazie paracetamolu (np.

APAP, Paracetamol Accord, Solpadeine, Panadol) bądź ibuprofenu (np. Ibuprom, Ibum, Nurofen, MIG), które w aptece można nabyć bez recepty.

Przy zapalenia ucha lepiej sięgnąć po lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych na bazie ibuprofenu lub, w przypadku bólu o dużym nasileniu, metamizolu sodowego (Pyralgina) bądź ketoprofenu (np. Ketonal Sprint).

Ważne jednak, by zawsze przestrzegać zalecanego dawkowania. Do miejscowego zastosowania można użyć kropli zawierających substancję znieczulającą miejscowo – lidokainę (np. Lix) lub przeciwzapalną – salicylan choliny (np. Otinum).

ZOBACZ TEŻ: Halitoza – przekleństwo nieświeżego oddechu

Jak uniknąć zapalenia ucha zewnętrznego?

Zapalenie ucha zewnętrznego bardzo często jest konsekwencją niewłaściwej higieny i braku dbałości zdrowie układu słuchu. Przestrzeganie kilku prostych zasad może uchronić nas przed nieprzyjemnym bólem i stosowaniem leków, dlatego warto je wdrożyć od razu.

Podstawowym błędem podczas czyszczenia uszu jest stosowanie bawełnianych patyczków. Można je stosować na powierzchni małżowiny usznej, jednak wtykanie ich w głąb przewodu słuchowego grozi podrażnieniami delikatnych tkanek.

Chcąc zadbać o higienę uszu, lepiej sięgnąć po dostępne w aptekach środki do tego przeznaczone (np. A-Cerumen, Cerumex, Olivocap, Ottilan Med, Solwax Active, Vaxol). Preparaty te pomagają usuwać nadmiar woskowiny oraz chronić uszy przed infekcjami.

Pamiętajmy jednak, by nie przesadzać z usuwaniem woskowiny, ponieważ jest ona naturalną barierą przez bakteriami, wirusami i grzybami.

Po dłuższym przebywaniu w wodzie należy pamiętać o tym, by dokładnie i zarazem delikatnie osuszyć uszy. Jeżeli często korzystamy z basenu, warto zastanowić się nad zakupem pływackich zatyczek do uszu, dzięki którym woda nie będzie miała dostępu do przewodu słuchowego.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie gardła – co zrobić, gdy gardło boli?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *