Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Do najczęstszych skutków udaru należą:

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Poudarowa niesprawność ruchowa wiąże się z utrudnieniem lub niemożnością wykonania czynnego ruchu celowego, upośledzeniem rónowagi i pionizacji ciała.

Odpowiedzialne za to są:

  • niedowład (osłabienie siły mięśniowej) lub porażenie jedno- lub obustronne
  • wzmożone napięcie mięśniowe
  • brak lub zaburzenie odruchów skórnych
  • zaburzenia równowagi
  • zaburzenia czucia głebokiego. Czucie głebokie to czucie pozycji, w jakiej znajduje się dana część ciała, czyli np. przy zamknietych oczach czujesz, że ręka lub noga są uniesione.

Prowadzą one do nierównomiernego obciążania konczyn podczas chodu i w konsekwencji zaburzeń lokomocji.

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Są to zaburzenia, które mogą manifestować się jako:

  • ilościowe zakłócenia czucia, w których wrażliwość na określone bodźce (np. ból) może wzrastać lub maleć aż do całkowitego zaniku,
  • jakosciowe zaklócenia czucia, w których bodźce odbierane są inaczej niż zwykle, np. ból nie da sie dokladnie zlokalizować,
  • zaburzenia czucia bólu i temperatury przy prawidłowym odczuwaniu dotkniecia i zachowanym czuciu glebokim.

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Afazja, występuje wtedy kiedy uszkodzony zostaje obszar w mózgu odpowiedzialny za mowę. Afazja występuje przy uszkodzeniu tzw. półkuli dominujacej. Może objawiać się zaburzeniami rozumiena mowy (afazja czuciowa), niemożnością wypowiadania słów i zdań (afazja ruchowa), lub kombinacją wymienionych.Towarzyszyć jej mogą trudności w czytaniu, pisaniu i liczeniu. 

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

  • Może występować jako niedowidzenie połowicze lub widzenie podwójne.
  • Poza wymienionymi, rzadziej może pojawić się również:
  • Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Apraksja jest zaburzeniem neurologicznym, polegającym na niezdolności do wykonania złożonych i wcześniej wyuczonych precyzyjnych i zamierzonych ruchów czy gestów. Przy czym u chorego nie występuja zaburzenia koordynacji ruchowej, osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia czucia.

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Może to być trudność w wykonywaniu codziennych czynności – ubieraniu się, myciu, spozywaniu posiłków, dezorientacja czasowo-przestrzenna lub zaburzenia pamięci.

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Najczęstszym zaburzeniem psychicznym jest poudarowy zespol depresyjny PSD (Post-Stroke Depression). Mogą też pojawić się urojenia, omamy, majaczenia i zaburzenia świadomości.

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Większość z wymienionych skutków udaru mózgu może zmniejszyć swoje nasilenie dzięki intensywnej, fachowo prowadzonej rehabilitacji, musimy mieć jednak świadomość, że z powodu udaru mózgu w ciągu pierwszego miesiąca na udar niedokrwienny umiera kilkanaście procent chorych, a na udar krwotoczny aż 30-40%.

Udar mózgu (udar niedokrwienny) – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Udar mózgu jest stanem zagrożenia życia. Rozpoznając jego objawy, możemy szybko wezwać pomoc i znacząco zwiększyć szansę osoby chorej na przeżycie i powrót do zdrowia. Jak wygląda udar mózgu i w jaki sposób można mu zapobiegać?

Co to jest udar mózgu?

Udar mózgu to ciężki stan, będący poważnym zagrożeniem życia. Mówimy o nim, kiedy dochodzi do obumarcia części mózgu. Jest to spowodowane nagłym, miejscowym zaburzeniem przepływu krwi i uniemożliwieniem jej dopływu do odpowiednich obszarów mózgu.

Jakie są rodzaje udaru mózgu?

Można wyróżnić dwa podstawowe rodzaje udaru mózgu:

  • udar niedokrwienny (nazywany też zawałem mózgu),
  • udar krwotoczny, potocznie określany jako wylew krwi do mózgu.

Najczęściej mamy do czynienia z udarem niedokrwiennym – udar krwotoczny dotyczy ok. 1/5 przypadków, za to jego konsekwencje są zwykle o wiele poważniejsze. W przypadku udaru niedokrwiennego dochodzi do niedrożności tętnicy, która na skutek tego nie jest w stanie dostarczyć odpowiedniej ilości tlenu.

Następuje niedotlenienie części mózgu.

Z kolei udar krwotoczny związany jest z pęknięciem tętnicy i połączonym z tym wylaniem się krwi – powoduje to nie tylko brak możliwości dotarcia krwi do miejsca docelowego, ale też zniszczenia w obrębie pobliskiej tkanki nerwowej i wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Warto zwrócić uwagę na zaburzenie, jakim jest mikroudar. W tej sytuacji u pacjenta zaobserwować można nagłe nieprawidłowości związane z dopływem krwi do mózgu – podobnie jak w przypadku „zwykłego” udaru. Różnica polega na tym, że jest to zaburzenie czasowe, a objawy ustępują stosunkowo szybko. Trzeba jednak pamiętać, że mogą powracać i zwykle poprzedzają tzw. duży udar.

Jakie są przyczyny udaru mózgu? Wiele zależy od tego, z jakiego rodzaju udarem mamy do czynienia.

Przyczyny udaru niedokrwiennego Przyczyny udaru krwotocznego
· miażdżyca, prowadząca do zwężenia światła tętnicy lub jej zatkania · zator tętnicy na skutek powstania skrzepliny w sercu lub kończynach czy też oderwania się i przemieszczenia fragmentu blaszki miażdżycowej · trwające przez wiele lat nadciśnienie tętnicze i powstające na skutek tej choroby mikrotętniaki · pęknięcie powstałego na skutek wad wrodzonych tętniaka bądź naczyniaka

Jakie są objawy przed udarem mózgu?

Udar niedokrwienny zwiastować mogą takie objawy jak ból i zawroty głowy. Do niepokojących symptomów należą też:

  • trudności z mówieniem,
  • niedowłady kończyn.

Wczesne objawy udaru mózgu mogą ustępować samoistnie i świadczyć o wspomnianym mikroudarze, będącym często sygnałem ostrzegawczym przed dużym udarem.

Do najbardziej charakterystycznych objawów udaru należą:

  • zaburzenia widzenia i zaburzenia mowy,
  • asymetria twarzy,
  • niedowład jednej strony ciała,
  • zaburzenia równowagi,
  • bardzo silny, pojawiający się nagle ból głowy.

Pamiętajmy, że sygnały te świadczyć mogą o wystąpieniu stanu zagrażającego życiu i wymagają natychmiastowego wezwania pogotowia!

Jakie mogą być powikłania po udarze mózgu?

Powikłania po udarze mózgu mogą być bardzo poważne – niestety części pacjentów (ok.

1/3 osób z udarem) nie da się uratować, wielu z nich boryka się z ciężką niepełnosprawnością, a ich kontakt z otoczeniem jest bardzo utrudniony.

Rokowania są gorsze w szczególności w przypadku osób starszych i schorowanych, pacjentów z już przebytymi udarami, czy też tych, których rokowania od początku udaru były mało pozytywne.

Do najczęstszych problemów należą m.in.:

  • niepełnosprawność ruchowa,
  • zaburzenia poznawcze (np. pamięci czy koncentracji),
  • zaburzenia emocjonalne (np. depresja lub stany maniakalne),
  • problemy ogólnoustrojowe (np. powstawanie odleżyn, kłopoty z układem moczowym, zapalenia płuc, a nawet problemy z erekcją).
You might be interested:  Zwieracz odbytu – choroby, niewydolność, uszkodzenie – objawy i leczenie

Podstawą leczenia jest odpowiednio dobrana farmakoterapia – przy udarze niedokrwiennym stosuje się leki minimalizujące ryzyko powstawania zakrzepów (np. Apo-Clodin).

Na szczęście w przypadku udaru niedokrwiennego odpowiednio wczesne udzielenie choremu pomocy znacząco zwiększa jego szanse na odzyskanie sprawności.

Chociaż nie ma możliwości „ożywienia” obumarłych komórek mózgowych, to część niedotlenionych komórek może powrócić do normalnego funkcjonowania, a dzięki plastyczności mózgu pracę utraconych obszarów przejąć mogą częściowo inne komórki.

Kluczowa przy odzyskiwaniu sprawności jest rehabilitacja po udarze, która powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb chorego. Jest ona długotrwała i obejmuje m.in. ćwiczenia ruchowe, ćwiczenia poznawcze, ćwiczenia oddechowe czy logopedyczne.

Jak zapobiec udarowi mózgu?

Profilaktyka udaru mózgu obejmuje zapobieganie chorobom związanym z ryzykiem jego wystąpienia, a więc przede wszystkim chorobom układu krążenia. Warto prowadzić zdrowy tryb życia, zwiększając aktywność fizyczną i kontrolując dietę, by zapobiec nadwadze lub otyłości.

Wskazana jest kontrola ciśnienia tętniczego oraz poziomu cukru we krwi, a także unikanie alkoholu, papierosów i długotrwałego stresu.

Szczególnie narażone na udar mózgu są osoby z już istniejącymi chorobami układu krążenia – w ich przypadku konieczna jest stała kontrola lekarska i wdrożenie odpowiedniej farmakoterapii (np. tabletki Zahron na obniżenie cholesterolu).

Udar mózgu zawsze jest poważnym stanem, wymagającym natychmiastowej interwencji. Szybkie udzielenie pomocy osobie chorej znacząco zwiększa jej szanse na powrót do sprawności i poprawę jakości życia.

Niespodziewany udar

Udar  to niewydolność krążenia krwi, która wpływa na część obszaru mózgu i powoduje śmierć komórek nerwowych. Udar może spowodować porażenie lub utratę przytomności. U większości ludzi nie poprzedza go żaden sygnał ostrzegawczy.

Rodzaje udarów

Istnieją 3 rodzaje udarów:

  • udar niedokrwienny, który stanowi ok. 80% przypadków. W jego przypadku najczęściej dochodzi do zamknięcia tętnicy i ograniczenia dopływu krwi do mózgu
  • udar krwotoczny, ok. 20% przypadków, powstaje w wyniku krwotoku śródmózgowego lub podpajęczynówkowego
  • udar żylny, występujący w mniej niż 1% przypadków, jest konsekwencją zakrzepicy zatok żylnych mózgowia.

Może się zdarzyć, że niedrożność tętnicy mózgowej jest tylko tymczasowa i problem rozwiąże się naturalnie, nie pozostawiając żadnych skutków ubocznych. Zjawisko to nazywane jest mikroudarem. Rozpoznanie potwierdza rezonans magnetyczny.

 Objawy są takie same jak w przypadku „prawdziwego” udaru, ale znikają w ciągu godziny. Mikroudar jest sygnałem alarmowym, który należy potraktować poważnie: w ciągu następnych 48 godzin może nastąpić udar, czasem poważniejszy.

 Dlatego ważne jest, aby jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

Objawy udaru

Jeśli Ty lub ktoś, z Twoich bliskich, może mieć udar, zwróć szczególną uwagę na moment pojawienia się objawów. Niektóre opcje leczenia zależą od czasu ich wdrożenia po udarze.

Objawy udaru obejmują:

  • Kłopoty z mówieniem i rozumieniem tego, co mówią inni. Możesz doświadczyć trudności ze zrozumieniem mowy lub sam mieć kłopoty z mówieniem.
  • Paraliż lub drętwienie twarzy, rąk lub nóg. Może wystąpić nagłe drętwienie, osłabienie lub porażenie twarzy, ręki lub nogi. Często dotyczy to tylko jednej strony ciała. Postaraj się jednocześnie podnieść obie ręce nad głowę. Jeśli jedno ramię zacznie spadać, być może masz udar. Innym objawem jest opadanie jednej strony twarzy, gdy próbujesz się uśmiechnąć.
  • Problemy z widzeniem w jednym lub obu oczach. Możesz nagle widzieć niewyraźne lub mieć ciemne plamy w polu widzenia w jednym lub obu oczach lub możesz widzieć podwójnie.
  • Ból głowy. Nagły i silny ból głowy, któremu mogą towarzyszyć wymioty, zawroty głowy lub zaburzenia świadomości, może wskazywać na udar.
  • Kłopoty z chodzeniem. Możesz się potknąć lub stracić równowagę. Możesz również mieć nagłe zawroty głowy lub utratę koordynacji ruchowej.

Kiedy wezwać karetkę

Zasięgnij natychmiastowej pomocy lekarskiej, jeśli zauważysz jakiekolwiek objawy udaru, nawet jeśli wydają się pojawiać i mijać lub całkowicie znikają. 

Jeśli podejrzewasz, że ktoś w Twojej obecności może mieć udar, działaj szybko i sprawdź:

  • U – utrudniona mowa. Poproś o powtórzenie prostej frazy. Czy mowa jest niewyraźna lub dziwna?
  • D – dłoń opadnięta. Poproś osobę, aby podniosła obie ręce. Czy jedna ręka opada w dół? A może nie może podnieść jednej ręki?
  • A – asymetria ust. Poproś tę osobę, aby się uśmiechnęła. Czy opadnie jedna strona twarzy?
  • R – rozmazane widzenie. Spytaj, czy widzi wyraźnie.

Najważniejszy jest czas. Jeśli zaobserwujesz którykolwiek z tych objawów, natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub na pogotowie ratunkowe: 999.

Nie czekaj, czy objawy ustaną. Liczy się każda minuta. Im dłużej udar pozostaje nieleczony, tym większe jest ryzyko uszkodzenia mózgu i niepełnosprawności.

Skutki udaru

Udary mają bardzo różne konsekwencje. Zależy to od tego, jak rozległy region mózgu został dotknięty i jakie on funkcje kontroluje. Po udarze niektóre osoby mogą mieć problemy z mówieniem lub pisaniem (afazja) oraz problemy z pamięcią. Mogą również mieć mniejszy lub bardziej znaczny paraliż ciała.

Kiedy komórki nerwowe są pozbawione tlenu, nawet przez kilka minut, umierają i nigdy się nie zregenerują. Jednak mózg ma pewną zdolność adaptacyjną. Zdrowe komórki nerwowe czasami potrafią przejąć funkcje martwych komórek, jeśli są stymulowane przez różne ćwiczenia.

Przyczyny udarów

Do najczęstszych przyczyn udaru należą:

  • miażdżyca, czyli tworzenie się płytek lipidowych na ścianie naczyń krwionośnych 
  • wysokie ciśnienie krwi. Z biegiem czasu nieprawidłowe ciśnienie wywierane przez krew na ścianę naczyń krwionośnych może spowodować ich pęknięcie. Pęknięcie tętnicy w mózgu może być spowodowane także przez obecność tętniaka.

Nie zawsze jest możliwe określenie dokładnej przyczyny udaru mózgu. Ważne jest jednak, aby lekarze jej szukali, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu.

Na ryzyko wystąpienia udaru wpływają także następujące czynniki:

  • wysoki poziom cholesterolu LDL (skrót od angielskiego terminu lipoproteiny o niskiej gęstości, zwanego „złym cholesterolem”) lub trójglicerydów przyczynia się do miażdżycy i stwardnienia tętnic
  • dyslipidemia, choroba powodująca zaburzenia gospodarki lipidowej (nieprawidłowy stosunek apoliprotein B do A1; wskaźnik ApoB/ApoA1)
  • palenie, które przyczynia się do miażdżycy. Ponadto nikotyna podnosi ciśnienie krwi, a tlenek węgla obecny w dymie papierosowym zmniejsza ilość tlenu docierającego do mózgu
  • otyłość
  • nieodpowiednia dieta
  • brak aktywności fizycznej
  • chroniczny stres
  • nadmiar alkoholu lub używanie narkotyków
  • przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, szczególnie w przypadku kobiet zagrożonych i mających powyżej 35 lat
  • cukrzyca – przyczynia się do miażdżycy i zmniejsza zdolność organizmu do rozpuszczania zakrzepów
  • choroby serca – podatne na udar są osoby z problemami z sercem (nieprawidłowości zastawek serca, niewydolność serca lub zaburzenia rytmu serca) oraz osoby, które niedawno przeszły zawał mięśnia sercowego. Migotanie przedsionków, forma arytmii serca, jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ powoduje zastój krwi w sercu. Powoduje to tworzenie się skrzepów krwi. Jeśli te skrzepy przemieszczą się do tętnic mózgu, mogą spowodować udar
  • bezdech senny może powodować wzrost ciśnienia krwi i przyczyniać się do powstawania zakrzepów
  • migreny z aurą.
You might be interested:  Jakie są przyczyny ciągłych, nawracających przeziębień i jak leczyć częste infekcje?

Uważać powinny wszystkie osoby, których bliscy krewni mieli udar.

Zapobieganie udarowi

Większości udarów można zapobiec poprzez zmianę stylu życia. 

Zasady zdrowego stylu życia:

  • nie pal
  • unikaj nadmiaru alkoholu 
  • znajdź sposób na podjęcie codziennej aktywności fizycznej
  • utrzymuj zdrową wagę 
  • dokonuj dobrych wyborów żywieniowych: dieta wpływa na kilka czynników ryzyka udaru mózgu. Ogranicz sól (mniej niż 1,2 g dziennie) i jedz dużo owoców, warzyw, orzechów, nasion, produktów pełnoziarnistych i innych, bogatych w potas

Przeczytaj o diecie DASH, która zapobiega nadciśnieniu

  • w razie potrzeby zmień metodę antykoncepcji. Kobiety powyżej 35 roku życia, które przyjmują pigułki antykoncepcyjne i są uważane za zagrożone (ponieważ palą lub mają wysokie ciśnienie krwi), powinny wybrać inną metodę antykoncepcji
  • monitoruj ciśnienie krwi, a jeśli masz nadciśnienie, bierz leki. Jest to najważniejszy czynnik ryzyka, który należy kontrolować 
  • regularnie sprawdzaj poziom lipidów we krwi i działaj, jeśli wyniki nie są dobre
  • sprawdzaj poziom cukru we krwi, aby zapobiec cukrzycy. Jeśli masz cukrzycę, kontroluj poziom cukru we krwi
  • lecz choroby serca. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli masz wyjątkowo szybkie lub nieregularne bicie serca.

Leczenie udaru

Jeśli tętnica jest zablokowana i pojawia się ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia mózgu, podawany jest lek, który pomaga szybko rozpuścić skrzepy (w ciągu godziny lub dwóch). Aby był on skuteczny, trzeba go podać dożylnie w ciągu 3 do 4,5 godziny po udarze.

Kilka godzin po udarze krwotocznym często podaje się leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe. Pomaga to zapobiegać tworzeniu się nowych zakrzepów w tętnicach lub powiększaniu się skrzepów. Gdy udar ustabilizuje się, lekarz zwykle sugeruje stosowanie lżejszych leków, takich jak aspiryna, codziennie przez dłuższy czas.

W zależności od typu udaru i stanu zdrowia pacjenta lekarz dobiera odpowiednie leki, które należy brać z uwagi na przyczynę udaru i po to, by wspomóc rehabilitację.

Gdy udar ustabilizuje się, przeprowadzane są badania, aby dowiedzieć się, czy inne tętnice nie są także zatkane z powodu miażdżycy. Może się okazać, że konieczna jest operacja np. endarterektomia czyli oczyszczenie tętnicy szyjnej z blaszek miażdżycowych, angioplastyka, umieszczenie balonika lub stentu w tętnicy, a w skrajnych przypadkach nawet operacja mózgu.

Po udarze w większości wypadków potrzebna jest rehabilitacja. Ma ona na celu wyszkolenie komórek nerwowych nienaruszonej części mózgu do wykonywania funkcji, które przed udarem były zadaniem innych komórek nerwowych.

Liczba chorych w Polsce

Około 1,1 miliona mieszkańców Europy doświadcza udaru każdego roku, z czego udar niedokrwienny stanowi ok. 80% wszystkich przypadków. Z roku na rok rośnie liczba osób, których udar dotyka w coraz młodszym wieku.

Tymczasem według danych Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce w okresie 2013–2018 spadła liczba pacjentów hospitalizowanych z powodu udaru niedokrwiennego mózgu o 7,6% (z 75,7 tys. do 70,7 tys.). Inaczej niż na świecie, bo globalnie liczba udarów niedokrwiennych nieustannie wzrasta.

Co ważne, coraz więcej osób po udarze w Polsce trafia na specjalistyczny oddział. Spośród 73,8 tys. osób, które trafiły do szpitala, 72% trafiło na jeden z oddziałów udarowych. Na tych oddziałach odnotowano śmiertelność niższą niż na innych oddziałach. NFZ porównał zarówno liczbę zgonów wewnątrzszpitalnych liczonych 30. i 90.

dnia od daty przyjęcia do szpitala, jak i pozaszpitalnych, liczonych rok od zdarzenia. Śmiertelność dla 90 dni od hospitalizacji w skali całej Polski wyniosła 21,9%, przy czym w przypadku oddziałów udarowych —15%, a pozostałych – 39,2%. 30% pacjentów nie przeżywa roku od momentu przyjęcia do szpitala z powodu udaru.

Podobnie jak w przypadku śmiertelności szpitalnej najniższą śmiertelnością cechują się oddziały udarowe —24,3%.

Jedną z potencjalnych przyczyn takiego zjawiska jest stan, w jakim pacjent trafił do szpitala. Dlatego, tak bardzo istotne jest skracanie czasu od wystąpienia pierwszych objawów udaru do rozpoczęcia leczenia.

Od roku 2007 r. obserwuje się w Polsce więcej przypadków udaru niedokrwiennego u mężczyzn niż u kobiet, jak również rośnie suma lat, które mężczyźni mogliby przeżyć, gdyby nie udar i w jego efekcie przedwczesna śmierć.

Bibliografia

NFZ o zdrowiu. Udar niedokrwienny mózgu, Warszawa 2019

Udar mózgu – objawy , przyczyny i rehabilitacja po udarze mózgu – Neurokinesis Rehabilitacja Michał Jania

Udar jest zaburzeniem neurologicznym  spowodowanym nagłym zakłóceniem dopływu krwi do mózgu, powodując częściowe obumarcie tego narządu w wyniku niedotlenienia oraz niedożywienia komórek mózgowych. Mechanizm jego powstawania zbliżony jest do zawału serca i często z tego powodu bywa nazywany także zawałem mózgu. Wyróżnia się dwa główne typy udaru: udar niedokrwienny i udar krwotoczny.

Udar niedokrwienny stanowi 80% wszystkich udarów. Dochodzi do niego w skutek niedrożności naczynia tzn. krew nie przepływa lub przepływa w sposób ograniczony. Za najczęstszą przyczynę udaru niedokrwiennego uznawana jest miażdżyca. Do innych przyczyn niedrożności należą choroby serca zwłaszcza migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze oraz cukrzyca.

Udar krwotoczny nazywany także wylewem powstaje na skutek uszkodzenia, pęknięcia  ściany tętnic i wylania się krwi poza naczynie do okolicznych tkanek.

W wyniku tego krew nie dociera do tkanki   mózgowej w obszarze zaopatrywanym przez pękniętą tętnicę. Dodatkowo, krew która opuszcza pękniętą tętnicę powoduje liczne uszkodzenia oraz wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Najistotniejszym czynnikiem ryzyka jest nadciśnienie tętnicze.

You might be interested:  Nefrektomia (usunięcie nerki) – wskazania, jak wygląda, powikłania

Czym grozi udar mózgu?

Udar mózgu powoduje obumarcie tych obszarów mózgu, odpowiadających za utrzymanie poszczególnych funkcji organizmu, w wyniku czego może dojść do afazji czyli zaburzeń mowy, porażenia czy zdolności poznawczych.

Intensywna rehabilitacja poudarowa może częściowo doprowadzić do przywrócenia utraconych w wyniku udaru sprawności. Uzależnione jest to przede wszystkim od wieku pacjenta oraz obrazu klinicznego.

Wiele zmian może mieć jednak charakter nieodwracalny przyczyniając się do zaawansowanej niepełnosprawności pacjenta.

Jakie są objawy udaru mózgu?

Objawy udaru mózgu uzależnione są od tego, która część mózgu uległa uszkodzeniu. Do najbardziej charakterystycznych objawów udaru mózgu jest niedowład, porażenie połowicze, asymetria twarzy czyli jednostronne opadanie kącika ust oraz opadanie powieki. U pacjenta może także występować: 

  • zaburzenia mowy, takie jak bełkotliwa mowa, trudności z rozumieniem mowy, problemy z przypomnieniem sobie jakiegoś słowa
  • zaburzenia widzenia, takie jak widzenie podwójne, ograniczenie pola widzenia, a nawet całkowitą utratę widzenia z reguły w jednym oku,
  • silny, nagły ból oraz zawroty głowy zwłaszcza w przypadku krwotoku podpajęczynówkowego
  • zaburzenia lub utrata przytomności – rozległy udar może sprawić, że pacjent robi się senny, trudno go rozbudzić, nie wie gdzie się znajduje, a także co się z nim dzieje
  • zaburzenia równowagi i koordynacji ruchów – ruchy chorego nagle stają się niezgrabne, potyka się, upuszcza przedmioty, ma trudności w ubieraniu się
  • osłabienie mięśni gardła oraz języka (u chorego mogą wystąpić trudności w połykaniu).

Wraz z postępem niedokrwienia objawy mogą się nasilać, a następnie, w ciągu kilku lub kilkunastu godzin ustępować, po czym ponownie się nasilać. Jeśli w ciągu 24 godzin ustąpią całkowicie, jest to tzw.

napad przemijającego niedokrwienia mózgu i może on poprzedzać ,,właściwy'' udar mózgu. Do udaru może dojść także w czasie snu i wtedy chory zauważa objawy dopiero po przebudzeniu.

 Jeśli wyżej wymienione objawy występują, bardzo istotny jest jak najszybsze wezwanie pogotowia ponieważ komórki nerwowe mózgu są bardzo wrażliwe na niedotlenienie i zaczynają obumierać już w ciągu 4 minut od momentu wystąpienia niedokrwienia.

Zakłada się, że jeśli specjalistyczna pomoc zostanie udzielona najpóźniej 3 godziny od wystąpienia pierwszych objawów udaru, zmiany można całkowicie odwrócić lub znacznie ograniczyć ich konsekwencje.

  • Udar mózgu rokowania
  • Rokowania po udarze mózgu uzależnione są od rozległości niedokrwienia, a także wieku chorego i jego ogólnej kondycji zdrowotnej.
  • Do najczęstszych powikłań udaru  neleżą:
  • napady padaczkowe
  • powikłania ortopedyczne, które mogą być spowodowane brakiem lub zbyt późnym rozpoczęciem rehabilitacji
  • wzrost ciśnienia śródczaszkowego, w wyniku obrzęku mózgu, który może doprowadzić m.in. do uszkodzenia pnia mózgu
  • powikłania związane z układem krążenia, m.in. niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia tętniczego
  • zaburzenia emocjonalne w tym m.in. depresja (występuje częściej po uszkodzeniu lewej półkuli mózgu ), trudności z kontrolowaniem emocji (występuje częściej po uszkodzeniu prawej półkuli mózgu )
  • zaburzenia metaboliczne – duże wahania poziomu glukozy we krwi
  • infekcje – m.in. bakteryjne zakażenia dróg oddechowych i układu moczowego
  • odleżyny

Jak zapobiegać udarowi mózgu?

Udar mózgu pojawia się niespodziewanie, ale nie bez przyczyny. Każdy z nas jest na niego narażony, ale każdy może także zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia. Profilaktyka udaru mózgu jest w zasięgu każdego z nas. Jest kilka zasad, które mogą zmniejszyć ryzyko udaru:

  • regularna kontrola ciśnienia krwi ponieważ nadciśnienie znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia udaru. Jeśli jego wartości przekraczają 135 mmHg dla ciśnienia skurczowego i 85 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego, to należy skontaktować się z lekarzem
  • prawidłowa waga – otyłość sama w sobie jest czynnikiem ryzyka udaru. Ale może również prowadzić do innych problemów zdrowotnych, takich jak wysokie ciśnienie krwi, choroby serca i cukrzyca, które są dodatkowymi czynnikami ryzyka udaru
  • zdrowa dieta – ograniczenie ilości spożywanej soli, ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych, które zawarte są m.in. w smalcu, boczku czy żółtym serze, a także dieta bogata w warzywa i owoce
  • regularna aktywność fizyczna – ćwiczenia mogą obniżyć ciśnienie krwi, poprawić ogólny stan naczyń krwionośnych i serca. Pomagają także schudnąć i zmniejszać stres
  • ograniczenie spożycia alkoholu i rzucenie palenia papierosów
  • chorzy na cukrzycę powinni regularnie dokonywać pomiarów stężenia glukozy we krwi, ponieważ cukrzyca sprzyja rozwojowi miażdżycy

Rehabilitacja po udarze mózgu

Rehabilitacja poudarowa jest nieodłącznym elementem procesu zdrowienia. Powinna  zostać wdrożona jak najszybciej, najlepiej w pierwszych dniach pobytu pacjenta w szpitalu. Podstawowym celem rehabilitacji po udarze jest zapobieganie odleżynom, przykurczom, nieprawidłowym ułożeniom kończyn, kształtowanie pamięci ruchowej.

  Ćwiczenia po udarze skupiają się na łagodzeniu skutków powstałych niedowładów, próbach łagodzenia spastyczności, zapobieganiu przykurczom, deformacjom, a także spadkowi siły mięśni. Najczęściej wykorzystuje się do tego celu metody usprawniania ruchowego jak np.metoda PNF.

Ważne w rehabilitacji poudarowej jest unikanie błędów, takich jak np. korzystanie z uchwytów do podciągania wiszących na łóżkiem i poręczy, używanie piłeczek do ściskania gdyż ściskanie pobudza i umacnia pierwotny odruch chwytny, prowadząc do powstania dłoni szponiastej oraz zwiększenia spastyczności całej kończyny górnej.

Natomiast odpowiednio dobrane ćwiczenia ręki po udarze, wpływają na poprawę funkcjonowania w czynnościach dnia codziennego.

W procesie rehabilitacji po udarze mózgu ważne jest zachowanie jej ciągłości w celu profilaktyki ponownego udaru mózgu, zapobiegania powikłaniom w układzie oddechowym, układzie krążeniowym, układzie ruchu, a także powstawaniu zespołu rzekomego wtórnego udaru mózgu.

Jeśli powyższy problem dotyczy Ciebie lub bliskiej Ci osoby, szukasz rehabilitacji po udarze w Myślenicach skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 512 624 258, wyślij e-maila na adres [email protected] lub odwiedź nasz gabinet Neurokinesis Rehabilitacja w Myślenicach przy ul. Kraszewskiego 20A.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *