Wady zgryzu – jakie są rodzaje i jak się leczy?

Wady zgryzu są bardzo powszechne, jednak większość ludzi nie podejmuje ich leczenia. Jednak w przypadku cięższych wad zgryzu, występujących jako część anomalii twarzoczaszki, leczenie ortodontyczne może być wymagane. Czasami niezbędne są procedury chirurgiczne ( chirurgia ortognatyczna).

Korekcja wad zgryzu jest bardzo ważna, ponieważ może zmniejszyć ryzyko rozwoju próchnicy i pomóc w złagodzeniu nadmiernego nacisku na staw skroniowo-żuchwowy.

Leczenie ortodontyczne stosuje się również ze względów typowo estetycznych, kiedy wada zgryzu jest powodem do kompleksów lub poczucia wstydu.

Wady zgryzu mogą być połączone z dysharmonią szkieletu twarzy, w której stosunki pomiędzy szczęką górną i dolną nie są prawidłowe.

Takie szkieletowe dysharmonie często zniekształcają kształt twarzy, poważnie wpływają na estetykę twarzy i mogą być sprzężone z problemami z mastykacją (żuciem) lub mową.

Większość wad zgryzu szkieletowego można leczyć jedynie za pomocą chirurgii ortognatycznej.

Objawy wskazujące na potrzebę zastosowania leczenia ortodontycznego obejmują:

  • niewłaściwe ustawienie zębów
  • stłoczenie lub zachodzące na siebie zęby
  • nadmiar przestrzeni między zębami
  • trudności z przeżuwaniem
  • ból w stawie żuchwy lub szczęki

Leczenie – dla kogo?

Leczeniem ortodontycznym obejmuje się pacjentów bez względu na wiek – korzystają z niego dzieci, nastolatkowie a nawet ludzie starsi. W Polsce leczenie ortodontyczne jest po części refundowane, ale tylko do ukończenia 12. roku życia (nie są jednak refundowane aparaty stałe). Po ukończeniu 13. roku życia, wszystkie usługi ortodontyczne są wykonywane odpłatnie.

Rodzaje leczenia wady zgryzu

Do podstawowych zadań ortodonty należy:

  • zamykanie szczelin pomiędzy zębami
  • wyrównywanie wierzchołków zębów
  • prostowanie krzywych zębów
  • poprawa zdolności mowy lub żucia
  • zwiększenie długotrwałego zdrowia dziąseł i zębów
  • zapobieganie długotrwałemu, nadmiernemu zużyciu lub urazowi zębów

Leczenie może poprawić wygląd zębów, ale może również prowadzić do lepszego funkcjonowania systemu żucia i mowy oraz w niektórych przypadkach – do ochrony zębów przed uszkodzeniem lub próchnicą. Aby osiągnąć te cele, ortodonta korzysta z wielu specjalistycznych urządzeń, które omówimy poniżej.

Wady zgryzu – podział

O wadach zgryzu mówimy, gdy ma miejsce przesunięcie lub nieprawidłowy stosunek pomiędzy zębami obu łuków zębowych Wady te mogą być widoczne w postaci zmienionych rysów twarzy i negatywnie wpływać na różnego rodzaju czynności jamy ustnej – m.in. mogą utrudniać jedzenie, mówienie a nawet swobodne oddychanie.

Etiologia

Wady zgryzu dzielimy na wrodzone i nabyte.

Wady zgryzu – jakie są rodzaje i jak się leczy?

Czego dotyczą poszczególne z nich?

Wrodzone wady zgryzu – najczęstszą przyczyną tego typu wad są uwarunkowania genetyczne, gdy konkretna wada zgryzu jest dziedziczona z pokolenia na pokolenie lub czynniki zewnętrzne, np. niedobory kwasu foliowego, które mogą negatywnie oddziaływać na płód u kobiet w ciąży.

Nabyte wady zgryzu – są to wady, które najczęściej wykształcają się w ciągu pierwszych lat życia dziecka i są spowodowane praktykowaniem niewłaściwych nawyków, takich jak np. ssanie kciuka lub smoczka, zasysanie policzków lub warg, gryzienie przedmiotów, np. kredek lub ołówków a także uporczywe obgryzanie paznokci.

Rodzaje wad zgryzu

Poniżej przedstawiamy rodzaje wad zgryzu w oparciu o trzy płaszczyzny przestrzenne: pionową, poziomą i poprzeczną.

Wady pionowe – są to wady, w których dochodzi do zaburzeń w położeniu dolnego łuku zębowego w stosunku do górnego. Dzielimy je na wady dotylne (tyłozgryz i tyłożuchwie) oraz wady doprzednie (przodozgryz i przodożuchwie). Tyłozgryz jest najczęściej diagnozowaną wadą zgryzu.

To wada, w której dolny łuk zębowy jest cofnięty względem górnego, przy czym zęby przednie nie stykają się ze sobą. Z kolei przodozgryz jest to wada, w której dolny łuk zębowy zachodzi na górny.

Rysy twarzy pacjenta przybierają groźny wygląd, a z profilu widzimy wysunięcie do przodu bródki i dolnej wargi.

Wady poziome – są to wady, które występują w płaszczyźnie poziomej, między górnym i dolnym łukiem zębowym.

Zaliczamy do nich zgryz otwarty (całkowity lub częściowy, przedni lub boczny) oraz zgryz głęboki (całkowity, częściowy lub rzekomy). Przy zgryzie otwartym, zęby w ogóle się ze sobą nie stykają. Powstała przestrzeń nosi nazwę szpary niedogryzowej.

Zgryz głęboki  to stan, w którym górne zęby zachodzą bardzo głęboko na zęby dolne, zakrywając nawet 2/3 ich wysokości.

Wady poprzeczne – są to wady, w których zęby z łuków górnych i dolnych zachodzą na siebie (występuje to w różnych konfiguracjach). Zaliczamy do nich: zgryz krzyżowy (całkowity lub częściowy, przedni lub boczny), zgryz przewieszony oraz boczne przemieszczenie żuchwy (czynnościowe lub morfologiczne).

O wadach złożonych mówimy, gdy nieprawidłowości zgryzu łączą kilka różnych rodzajów wad.

Wśród najczęściej występujących nieprawidłowości zębowych należy wymienić:

Stłoczenie – w zbyt wąskiej szczęce może brakować miejsca na wszystkie zęby. Ortodonta może usunąć jeden lub więcej zębów, aby zrobić miejsce dla innych.

Szparowatość – występuje, gdy odstępy między zębami pojawiają się, gdy wielkość zębów jest mniejsza niż wielkość miejsca w łuku zębowym.

Zatrzymany ząb – dorosły ząb nie wynurza się z dziąseł lub kości, lub pojawia się tylko częściowo. To inaczej ząb z zakończonym rozwojem wierzchołka, który nadal pozostaje niewyrznięty (w kości), mimo iż od czasu jego prawidłowego wyrznięcia minęły już 2 lata.

  • Wystające zęby przednie – leczenie ortodontyczne może poprawić nieestetyczny wygląd i uchronić zęby przed uszkodzeniem podczas urazów lub upadków sportowych.
  • Asymetryczne zęby – górne i dolne zęby nie pasują do siebie.
  • Brak zawiązków zębowych – po wypadnięciu zębów mlecznych, nie wyrastają zęby stałe, najczęściej dotyczy to ósemek (25%), górnych „dwójek” i dolnych „piątek”.
  • Leczenie wad zgryzu odbywa się za pomocą aparatów ortodontycznych: ruchomych lub stałych.

Aparaty ortodontyczne

Najskuteczniejszą metodą leczenia ortodontycznego jest zastosowanie aparatów ortodontycznych. Na rynku dostępnych jest wiele aparatów, które różnią się między sobą rodzajami, technologią i czasem trwania leczenia.

Rodzaje aparatów ortodontycznych obejmują:

Aparaty ruchome – są to aparaty, które można na jakiś czas wyjmować z ust, np. gdy chcemy coś zjeść lub umyć zęby.Aparaty ruchome dla dzieci mogą być: mechaniczne (płyty aktywne), mechaniczno-czynnościowe (modyfikacje aktywatorów) lub czynnościowe (aktywatory).

Aparaty stałe – są to aparaty ortodontyczne, które są mocowane do zębów na określony czas, za pomocą zamków ortodontycznych. Do zamków tych przymocowuje się łuki ortodontyczne, które oddziałują na zęby. Aparaty stałe mogą być: metalowe (tradycyjne), estetyczne (z zamkami kompozytowymi lub porcelanowymi) lub lingwalne (niewidoczne na zewnątrz, mocowane od strony języka).

Czas leczenia

Czas leczenia jest różny, w zależności od indywidualnego pacjenta. Każde uzębienie reaguje bowiem inaczej na leczenie ortodontyczne. Czas leczenia zwykle waha się jednak od 6 do 30 miesięcy, ale standardowe leczenie trwa zwykle 24 miesiące.

Czemu jeszcze służy ortodoncja?

Ortodoncja zapobiega przedwczesnemu wypadaniu zębów i starzeniu się oraz pomaga w optymalizacji innych zabiegów stomatologicznych, takich jak korony i licówki. Prawidłowe wyrównanie zębów przed kosztownym zabiegiem stomatologicznym, może również znacznie poprawić jego wynik.

Zalety wczesnej diagnostyki i leczenia ortodontycznego u dziecka

Nawet jeśli zęby twojego dziecka wydają się być proste, mogą pojawić się problemy, które bardzo szybko mogą wykryć ortodonci. Wczesne wykrycie jest niezwykle ważne, ponieważ może zapobiec wielu problemom, które nieleczone mogą wymagać szerszego leczenia w przyszłości.

Koszta

Ponieważ proces leczenia różni się w zależności od pacjenta, jego koszta mogą się wahać. Lekarz będzie mógł podać dokładny koszt leczenia dopiero po dokładnym zbadaniu zębów podczas konsultacji.

Całkowite koszta leczenia ortodontycznego (konsultacja, założenie aparatu, comiesięczne wizyty kontrolne) wahają się od 6 do nawet 16 tys. złotych.

Przykładowo, założenie stałego aparatu metalowego to koszt rzędu 1800 zł, a comiesięcznej wizyty kontrolnej 150 zł, co przy dwuletnim trybie leczenia daje koszta rzędu 6480 zł. O wiele droższe są aparaty porcelanowe lub kryształowe, które kosztują odpowiednio 2500 i 2800 zł.

Wady zgryzu – jakie są rodzaje i jak się leczy?

Pytania i odpowiedzi

Czym dokładnie jest ortodoncja?

Ortodoncja, zwana także ortopedią dentystyczną, jest wyspecjalizowaną gałęzią stomatologii, która koncentruje się na diagnozowaniu, zapobieganiu i korygowaniu anomalii zębowych i nieprawidłowości zębów.

Kiedy po raz pierwszy powinno się zasięgnąć porady ortodontycznej?

Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Ortodontów, dziecko powinno odbyć badanie u ortodonty najpóźniej do 7. roku życia. Dzięki wczesnej konsultacji, wszelkie problemy z wyrównaniem zgryzu, mogą zostać wykryte tak szybko, jak to tylko możliwe.

Jak często diagnozowane są wady zgryzu u dzieci?

Wady zgryzu diagnozuje się u ponad połowy dzieci w wieku 7-18 lat.

Jakich produktów spożywczych powinienem unikać podczas noszenia aparatu?

Unikaj wszelkich twardych, lepkich lub ciągnących się pokarmów, takich jak:

  • lód
  • skórka pizzy, precle, bułki i bajgle
  • frytki
  • cukierki, lizaki i guma
  • wołowina
  • orzechy
  • żeberka
  • prażona kukurydza
  • surowe marchewki
  • napoje gazowane, napoje dla sportowców i soki owocowe – nie tylko zawierają w sobie cukry, które prowadzą do rozkładu, ale są też bardzo kwasowe, powodując dalsze uszkodzenia szkliwa.

Czy noszenie aparatu ortodontycznego będzie kolidować z moimi zajęciami dodatkowymi, takimi jak sport, gra na instrumencie lub śpiewanie?

Aparat ortodontyczny nie przeszkodzi ci w wykonywaniu zajęć dodatkowych, jednak po założeniu aparatu konieczne może być wprowadzenie pewnych nawyków. Przykładowo, w przypadku uprawiania sportów kontaktowych, zaleca się noszenie specjalnego ochraniacza na zęby.

Czy aparaty ortodontyczne powodują ból?

W rzadkich przypadkach, leczenie ortodontyczne może powodować ból. Wiele osób odczuwa niewielki dyskomfort przez kilka dni po wizycie, ponieważ zęby, dziąsła i usta wymagają dostosowania się do procesu leczenia.

Czy muszę chodzić do dentysty, gdy mam aparat ortodontyczny?

Tak, regularne kontrole u dentysty są bardzo ważne, bez względu na to, czy nosimy aparat ortodontyczny czy nie. W trakcie leczenia ortodontycznego, zaleca się wizytę u dentysty co najmniej raz na cztery miesiące.

Podsumowanie

Ortodoncja to dziedzina stomatologii, która specjalizuje się w diagnozowaniu, zapobieganiu i leczeniu nieprawidłowości w obrębie zębów i twarzy, w celu doprowadzenia zębów, warg i szczęk do właściwego ustawienia.

Wady zgryzu mogą być wrodzone (dziedziczone) lub nabyte. Wrodzone problemy mogą obejmować stłoczenie zębów, zbyt dużą przestrzeń między zębami, dodatkowe zęby, wrodzone braki zębów i szeroki zakres rozbieżności szczęk, zębów i twarzy.

Nabyte problemy mogą być spowodowane urazami oraz nawykami, takimi jak ssanie kciuka lub palca, a także zatkaniem dróg oddechowych przez migdałki, chorobami zębów i przedwczesną utratą zębów mlecznych lub stałych. Wiele z tych problemów może wpływać nie tylko na harmonię naszych zębów, ale także na rozwój i ostateczny wygląd naszej twarzy.

Niewłaściwie ustawienie zębów może zwiększać ryzyko wystąpienia próchnicy, a także utrudniać jedzenie, rozmawianie a nawet swobodne oddychanie.

Lekarze zalecają, aby dziecko po raz pierwszy było poddane ocenie ortodontycznej zanim ukończy siedem lat. Przesiewowe badanie ortodontyczne nie później niż w wieku 7 lat, pozwala ortodoncie wykryć ewentualne problemy i ustalić najlepszy sposób leczenia.

Wczesne wykrycie wszelkich problemów ortodontycznych jest ważne, aby podjąć szybkie działania i uniknąć późniejszego trudniejszego leczenia.

Leczenie ortodontyczne coraz częściej jest również prowadzone u osób dorosłych, które również marzą o zdrowym i pięknym uśmiechu.

Leczenie ortodontyczne radykalnie się zmieniło w trakcie ostatnich kilkunastu lat. Dzisiejsze aparaty są bardziej komfortowe i wykorzystują technologię, która znacznie zmniejsza dyskomfort pacjenta.

Całkowite koszta leczenia ortodontycznego (konsultacja, założenie aparatu, comiesięczne wizyty kontrolne), w zależności od użytego materiału, wahają się od 6 do nawet 16 tys. złotych.

Najdroższą formą leczenia jest użycie aparatu lingwalnego (językowego), który umieszcza się na zębach od wewnątrz, czyli od strony języka, dzięki czemu jest on całkowicie niewidoczny dla otoczenia.

Wady zgryzu – rodzaje, przyczyny powstawania, leczenie

O wadach zgryzu mówi ortodonta dr n. med. Anna Rosnowska-Mazurkiewicz.

Narząd żucia należy do jednych z najwcześniej zawiązujących się organów człowieka. Aż trudno uwierzyć, że w kilkutygodniowym płodzie zaczyna formować się szczęka. I zawsze wykształca się w specyficzny sposób: dziecko rodzi się z cofniętą żuchwą (tyłożuchwiem). W miarę upływu czasu następuje korekcja. Albo nie…

Bardzo dużo przyczyn

Przyczyny powstawania wad zgryzu są bardzo liczne i różnorodne. – Wady dziedziczne, czyli wrodzone, zdarzają się rzadko. Ale ich zalążek może powstać już w pierwszej fazie ciąży. Wpływ mogą mieć choroby wirusowe, np.

grypa, praca w warunkach szkodliwych dla zdrowia, promienie rtv, stres, alkohol, nikotyna, nadużywanie leków przez przyszłą matkę – wylicza dr n. med. Anna Rosnowska-Mazurkiewicz.

– Niebezpieczeństwo może też nieść moment rozwiązania: poród kleszczowy, twarzyczkowy – ale to też przypadki nieliczne.

Najwięcej problemów przysparzają nawyki takie jak ssanie smoczka, palca, poduszki, wkładanie języka między łuki zębowe, oddychanie przez usta, nieprawidłowe ssanie oraz ssanie dolnej wargi. Zagrożenie stanowi także próchnica i jej następstwa i urazy – utrata kilku, a nawet jednego zęba, złamanie szczęki żuchwy.

Od urodzenia

Tyłożuchwie u dziecka jak już wiemy w sposób naturalny przechodzi w prawidłowy stan. Jednak proces ten można poważnie zakłócić niewłaściwą pielęgnacją niemowlęcia. Młode matki powinny przede wszystkim pamiętać o odpowiednim ułożeniu dziecka podczas karmienia.

Powinno być przystawiane do piersi pod kątem 45 stopni. To zapewni wysuwanie żuchwy. W podobny sposób odbywać się powinno karmienie butelką. Podawanie jej leżącemu na wznak dziecku powoduje utrwalanie tyłozgryzu. Z tych samych przyczyn dbać należy o prawidłowe układanie główki dziecka.

Trzeba, aby głowa i szyja spoczywały zawsze na lekkim podwyższeniu.

Marchewka zamiast papki

Dziecko 2,5-letnie ma już zazwyczaj w pełni wykształcony zgryz mleczny i całkowite uzębienie. Wtedy niektóre wady już widać.

Można się skonsultować ze specjalistą, aby uczulić się na zagrożenia, ale nie należy popadać w panikę, na jakiekolwiek kroki lecznicze jest zdecydowanie za wcześnie.

Natomiast wiek 3–4 lata – to odnosi się do wszystkich dzieci – jest najkorzystniejszą porą, by zacząć eliminować złe nawyki.

Oduczanie dziecka od ssania smoczka, palca, wargi to wielce pożądane działania profilaktyczne. Wskazana jest przemyślana akcja. W żadnym wypadku nie należy dziecka zawstydzać, wyszydzać, czy krzyczeć na nie, bo to droga prowadząca do stresu i kompleksów. Najlepiej jest malucha czymś zająć, zainteresować, odwrócić uwagę nową książeczką.

– Zęby służą do gryzienia – mówi dr Anna Rosnowska-Mazurkiewicz. I przypomnienie tej oczywistej prawdy jest najzupełniej na miejscu. Cywilizacja i wygodnictwo podsuwają dzieciom gotowe zupki i kremiki.

W sam raz do łykania. Zęby przy takim odżywianiu nie pracują, zwężają się łuki zębowe. Oprócz gotowych papek podawajcie mamy swoim pociechom twardą marchewkę i podobne warzywa oraz owoce do pochrupania.

To wzmacnia zęby i kształtuje zgryz.

Konieczne jest leczenie mlecznych zębów. Pokutuje, niestety, dość powszechnie mniemanie, że mleczaków nie ma sensu leczyć, bo przecież i tak wypadną. Jest to bardzo szkodliwy pogląd.

Należy dbać o jak najdłuższe utrzymanie całkowitego uzębienia pierwotnego, bo ubytki powodują rozchwianie pozostałych zębów i ich przegięcia. To może utrudniać prawidłowy wzrost zębów właściwych. Okres wymiany uzębienia, to czas krzywych zębów. Zęby nie ustawiają się od razu prawidłowo.

Proces „prostowania” trwa 1–2 lata. Dopiero u 6-, 7-latka można stwierdzić, czy wymaga on przyszłej interwencji ortodonty.

Czas na leczenie

Zbyt wczesne rozpoczynanie leczenia ortodontycznego mija się z celem. Dla kilkuletniego dziecka aparat nazębny jest dolegliwością nie do zniesienia. Rzeczowe argumenty do niego nie trafiają i przy każdej sposobności będzie się tej uciążliwości pozbywał.

Podjąć leczenie w tym okresie można tylko wtedy, gdy wada jest bardzo widoczna i przeszkadza dziecku. Czas na leczenie poniekąd sam przyjdzie.

Zwykle kiedy rozpoczyna się wzrost: u dziewczynek w wieku 10–11 lat, przed okresem dojrzewania i u chłopców w wieku 11–13 lat, przed okresem pokwitania. Koleżanka lub kolega powie – masz krzywe zęby, a lustro to potwierdzi. O lepszy bodziec trudno.

W porę rozpoczęte leczenie ortodontyczne trwa przeciętnie około roku. Spóźnione albo inicjowane dopiero w dorosłym wieku, niestety dłużej. W obu przypadkach czas noszenia aparatu zależy od rodzaju wady.

Konsekwencje zaniechania

Wady zgryzu należy leczyć w każdym wieku. Jeśli napisałam, że nie należy zaczynać zbyt wcześnie, to teraz dodam, że nigdy nie jest za późno. Przemawiają za tym nie tylko względy estetyczne, tak ważne dla młodych ludzi.

Stłoczenie zębów utrudnia ich czyszczenie, co może prowadzić do próchnicy, ich niewłaściwy kontakt może spowodować rozchwianie zębów, wysuwanie zębów, choroby przyzębia. A to może być przyczyną zmian w stawach skroniowo-żuchwowych, dających o sobie boleśnie znać w późniejszym wieku.

Przy zgryzie otwartym, czyli braku kontaktu zębów górnych z dolnymi, występują kłopoty z gryzieniem, gdy wada rozwinięta jest na boki gryźć w ogóle się nie da. Łykanie nieprzeżutych kęsów powodować może zaburzenia funkcji całego organizmu.

  • Niewłaściwy zgryz bywa też powodem różnorakich wad wymowy.
  • Rita Krzyżaniak
  • *  *  *

Wady zgryzu:

  • Przodozgryz – żuchwa jest nadmiernie rozrośnięta ku przodowi albo wzrost szczęki został zahamowany. W zależności od skali wady może być częściowy lub całkowity.
  • Tyłozgryz – żuchwa jest cofnięta w stosunku do zębów szczęki.
  • Zgryz otwarty – zęby nie mają kontaktu w płaszczyźnie pionowej.
  • Zgryz krzyżowy – zęby zachodzą na siebie odwrotnie.

Ortodontyczne tortury

No, może nie aż tortury, ale duży dyskomfort. Noszenie aparatu ortodontycznego wymaga samozaparcia, konsekwencji i odpowiednich zabiegów higienicznych. Są dwa rodzaje aparatów: stałe i ruchome.

Aparat stały składa się z zameczków przylepionych klejem do licowej powierzchni zęba. Zwykle są zrobione z metalu, tworzywa sztucznego, porcelany, bardzo rzadko ze złota. Drugim elementem są pierścienie mocowane na zębach trzonowych.

Pierścienie i zameczki są połączone drucikami. Te przewleczone przez zameczki druciki muszą być systematycznie wymieniane, zazwyczaj co miesiąc. Leczenie wymaga cierpliwości. Trwać może nawet i dwa lata.

Po zdjęciu aparatu kontynuowane jest leczenie aparatem innego rodzaju albo za pomocą odpowiednich szyn. Jest to tzw. leczenie podtrzymujące, które też zwykle trwa dość długo. Aparat ruchomy można zdjąć z zębów bez problemu, więc od pacjenta zależy skuteczność leczenia.

Zakłada się go na noc i nosi przez kilka godzin w ciągu dnia. Im dłużej tkwi na zębach, tym lepszych można oczekiwać efektów.

Na tego rodzaju aparat składają się klamry utrzymujące śruby bądź sprężyny. Wytwarza się je przeważnie z akrylu (można wybrać sobie nawet kolor). Koryguje się je raz w miesiącu, niekiedy rzadziej. W zależności od wady zgryzu leczenie takim aparatem może trwać od 1 roku do 3–4 lat.

Aparatów ortodontycznych nie mogą nosić osoby cierpiące na próchnicę, stany zapalne jamy ustnej. Nie są też wskazane przy niektórych schorzeniach ogólnych.

O aparaty trzeba szczególnie dbać. Ruchome należy dokładnie czyścić po każdym wyjęciu z ust. Trzymać w suchym i czystym pudełku, a przed włożeniem zwilżyć.

Noszący aparaty stałe muszą czyścić zęby po każdym, nawet najmniejszym posiłku. Nie wolno dopuścić, aby resztki jedzenia zatrzymywały się w zakamarkach aparatury. W dokładnym czyszczeniu pomocne być mogą specjalne szczoteczki do zębów i nici dentystyczne.

R.K.

Wady zgryzu u najmłodszych – rodzaje, leczenie i zapobieganie | ON

Wady zgryzu u dzieci to obok próchnicy jeden z najczęstszych problemów stomatologicznych dotykający najmłodszych.

Obserwuje się je u ponad połowy dzieci w wieku szkolnym, jednak warto zaznaczyć iż swój początek biorą one już w okresie niemowlęcym.

To właśnie wtedy w znacznym stopniu rodzice nieświadomie pozwalają na nawyki, które sprzyjają ich rozwojowi. Z jakimi wadami możemy mieć do czynienia i jak je leczyć?

Jakie są rodzaje zgryzu?

Ortodonci wyróżniają kilka rodzajów zgryzu, z których większość określana jest jako wada i wymaga odpowiedniego leczenia. Pod kątem ustawienia zębów górnych i dolnych wyróżnia się następujące rodzaje zgryzu:

  • przodozgryz,
  • tyłozgryz,
  • zgryz głęboki,
  • zgryz otwarty,
  • zgryz krzyżowy.

Czym są wady zgryzu?

Wada zgryzu to nic innego jak zaburzenie w budowie i funkcjonowaniu narządów jamy ustnej. Zazwyczaj wady zgryzu utrudniają takie czynności jak jedzenie, oddychanie oraz prawidłową mowę. Mogą także wpływać na stan uzębienia oraz otaczających jamę ustną stawów.

Nie bez znaczenia jest też aspekt estetyczny. Często bowiem wady zgryzu są przyczyną kompleksów, zwłaszcza w przypadku osób starszych i wad prowadzących do deformacji twarzy.

Jeżeli chodzi o nieprawidłowy zgryz, wady dzielone są głównie ze względu na ułożenie przestrzenne i wyróżnia się:

  • wady pionowe (zgryz krzyżowy, zgryz przywieszony),
  • wady pośrodkowe (tyłozgryz, przodozgryz)
  • wady poprzeczne (zgryz otwarty, głęboki zgryz).

Dodatkowo wyróżnia się inne nieprawidłowości, takie jak np. krzywy zgryz u dziecka spowodowany nadmiernym stłoczeniem zębów w jamie ustnej czy też wadę przeciwną, polegającą na powstawaniu zbyt dużych szpar pomiędzy poszczególnymi zębami.

Przyczyny wad zgryzu u dzieci

Wady zgryzu u dzieci wynikają z nieprawidłowego położenia względem siebie kości szczęki i łuków zębowych. Zdarza się, że mają one charakter wrodzony, wynikający z silnych predyspozycji genetycznych lub np.

stosowanych przez ciężarną środków leczniczych. Zdecydowanie częściej jednak wada zgryzu u dziecka pojawia się wraz z jego rozwojem i jest efektem pewnych nieprawidłowych zachowań.

Wśród czynników sprzyjających powstawaniu wad zgryzu wymienia się:

  • nieprawidłowe przystawianie dziecka do piersi lub karmienie butelką,
  • ssanie kciuka,
  • zasysanie policzków i warg,
  • oddychanie przez usta,
  • gryzienie różnego rodzaju przedmiotów,
  • zgrzytanie zębami.

Krzywy zgryz u dzieci może być również wynikiem nieleczonej próchnicy. Zazwyczaj ma to związek z przedwczesnym usunięciem jednego lub kilku zębów i przemieszczaniem się w puste przestrzenie innych zębów, zwłaszcza stałych.

Z tego względu niezwykle ważna jest codzienna higiena jamy ustnej u dzieci, między innymi za pomocą bezpiecznych i naturalnych produktów z serii natureON.

Regularnie stosowana pasta natureON Kids, dzięki zawartości ksylitolu oraz naturalnego ekstraktu z mięty nie tylko hamuje rozwój chorobotwórczych bakterii, ale także tworzy na powierzchni zębów swoistą barierę przeciwpróchniczą, zabezpieczającą szkliwo zębów przed uszkodzeniem.

Z czasem może ona być zastąpiona u starszych dzieci przez pastę natureON Aloe Vera Sensitive, która jest równie bezpieczna i skuteczna w walce z próchnicą, a jej doskonałym uzupełnieniem jest płyn do płukania jamy ustnej z tej samej serii.

Jakie są rodzaje wad zgryzu u dzieci?

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, jeżeli chodzi o wady zgryzu u dzieci, rodzaje dzieli się między innymi ze względu na ułożenie przestrzenne. Osobną grupę stanowią poza tym wady zgryzu wynikające z przesunięcia pojedynczych zębów. Z jakimi nieprawidłowościami u dzieci najczęściej borykają się stomatolodzy?

W statystykach zdecydowanie wygrywa tyłozgryz, który diagnozowany jest w ponad 70% przypadków.

Czym się charakteryzuje? W jego przypadku obserwuje się wysunięcie górnego łuku zębowego do przodu, przez co niemożliwe jest zetknięcie się ze sobą przednich zębów.

Odwrotnością tej wady jest przodozgryz, kiedy to obserwowana jest wysunięta dolna szczęka u dziecka, a zęby zachodzą z przodu na zęby górne. Obie te wady prowadzą do nienaturalnego napięcia mięśni twarzy i z czasem zdeformowania jej wyglądu.

Zdecydowanie rzadszą, lecz równie poważną wadą jest zgryz otwarty, w przypadku którego obserwowany jest brak styku pomiędzy zębami górnymi i dolnymi na przednim lub tylnym odcinku łuków zębowych, w efekcie czego powstaje tzw. szpara niedogryzowa. Nieleczony zgryz otwarty może prowadzić m.in. do wykształcenia się tzw.

podniebienia gotyckiego, a także obniżenia napięcia mięśni języka oraz warg i niedorozwój szczęki oraz mowy.

Równie rzadką wadą jest zgryz głęboki, w przypadku którego dochodzi do zachodzenia zębów górnych na dolne i ścierania się szkliwa, a także zgryz krzyżowy, kiedy łuki zębowe nieprawidłowo zachodzą na siebie i wykazują niesymetryczne przesunięcie względem siebie.

Krzywy zgryz to ponadto wszelkiego rodzaju stłoczenia i odseparowania zębów. W przypadku stłoczeń, wyrastające zęby stałe nie mają miejsca na poprawne ułożenie i obracają się i ustawiają pod różnymi, nieprawidłowymi kątami. Taki brak miejsca może wynikać m.in. ze zbyt wąskiej szczęki lub przesunięć zębów po usunięciu niektórych z nich.

Zdarzyć się może jednak również sytuacja odwrotna, kiedy miejsca jest aż za dużo. Wtedy w uzębieniu widoczne są spore szpary, utrudniające m.in. prawidłową wymowę. Najczęściej szparowatość ma charakter rodzinny i udowodniono, że niektóre osoby są do niej predysponowane genetycznie.

 Zdarza się jednak, że jest ona efektem nadmiernego wypadania zębów w wyniku rozwijającej się w jamie ustnej próchnicy.

Leczenie wad zgryzu u dzieci

Pojawienie się wady zgryzu u dziecka stanowi poważne zagrożenie dla jego prawidłowego rozwoju.

Krzywy zgryz często powoduje różnego rodzaju choroby dziąseł i utrudnia dbanie o codzienną higienę, w efekcie prowadząc do wystąpienia próchnicy, a także zaburza prawidłowe funkcjonowanie stawów szczęki.

 Warto podkreślić, że rzadko kiedy wady występują samodzielnie. Zazwyczaj mają one charakter złożony, a najbardziej widoczna z nich uznawana jest za wadę wiodą

Leczenie wad zgryzu jeszcze w okresie dziecięcym jest istotne, ponieważ pozwala uniknąć wielu ze wspomnianych wyżej konsekwencji. Tak naprawdę nie ma jednoznacznie wyznaczonych kryteriów, według których należy rozpocząć leczenie, jednak zazwyczaj powinno ono mieć miejsce nie później niż do 12.

roku życia dziecka. Podstawą do rozpoczęcia leczenia jest uzębienie stałe, wady zgryzu mleczaków leczone są wyłącznie wtedy, gdy utrudniają one maluchom codzienne funkcjonowanie. Nie zmienia to jednak faktu, iż w przypadku ich stwierdzenia mały pacjent powinien pozostawać pod stałą opieką ortodonty lub stomatologa.

Ortodonta rozpoczyna leczenie od zebrania dokładnego wywiadu lekarskiego i określenia, która wada jest dominująca w przypadku naszego dziecka i pod tym kątem dobiera odpowiednią metodę leczenia. Najczęściej terapia wad zgryzu opiera się o:

  • ćwiczenia mięśniowe,
  • leczenie narzędziami typu szpatułka, płytka przedsionkowa lub proca bródkowa,
  • aparaty ortodontyczne ruchome i stałe,
  • w skrajnych przypadkach chirurgię szczękową.

Odpowiednio szybkie rozpoczęcie leczenia pozwala uzyskać w krótkim czasie satysfakcjonujące rezultaty, w tym nawet całkowitą redukcję danej wady. Z tego względu warto regularnie kontrolować stan uzębienia dziecka i nawet przy braku wyraźnych przesłanek raz na jakiś czas odwiedzić z dzieckiem ortodontę.

Pierwsza taka wizyta powinna nastąpić w momencie, kiedy dziecko posiada już pełne uzębienie mleczne. Pamiętajmy, im mniejsza wada tym leczenie jest krótsze i mniej inwazyjne, a jednocześnie pozwala uzyskać doskonałe i trwałe rezultaty.

W leczeniu ważną rolę odgrywa również profilaktyka, dlatego rodzice powinni zwracać szczególną uwagę na eliminację wszelkiego rodzaju nieprawidłowych nawyków u swoich dzieci.

Wady zgryzu – rodzaje i przyczyny, leczenie

  • Ekstrakcja zęba:
  • Wskazania i przygotowanie do zabiegu 
    • Wady zgryzu
    • Zęby zatrzymane
  • Postępowanie po zabiegu 
    • Pielęgnacja dziąseł
    • Higiena jamy ustnej

Istnieje wiele sposobów leczenia wad zgryzu.

Niestety część naszego społeczeństwa cierpi na większe bądź mniejsze anomalie zgryzu. Nie wszyscy uważają, że należy je korygować, inni twierdzą, że już mają zbyt dużo lat, żeby nosić aparaty na zęby. Można jednak skutecznie z wadami zgryzu walczyć za pomocą aparatów ortodontycznych.

Więcej o rodzajach aparatów, ich doborze i inne niezbędne informacje na ten temat znajdziesz w poniższym artykule.

1. Wady zgryzu – rodzaje i przyczyny

Wyróżnia się trzy ogólne kategorie wad:

  • Wady zgryzu;
  • Wady twarzowo-szczękowe;
  • Wady zębowe.

Wyróżnia się kilka rodzajów wad zgryzu (123RF)

Wyróżnia się rodzaje wad zgryzu ze względu na nieprawidłowości w budowie łuków zębowych. Kilka najczęściej spotykanych wad zgryzu:

  • zgryz otwarty – brak stykania się zębów;
  • tyłozgryz – cofnięcie żuchwy;
  • przodozgryz – całkowity lub częściowy;
  • zgryz krzyżowy – nieprawidłowe zachodzenie uzębienia.

Wszystkie te wady podlegają korekcie ortodontycznej, czasami zdarza się, że musi również zostać włączona chirurgia twarzowo-szczękowa. Wady zgryzu są najczęściej dziedziczone, ale mogą być nabyte. Czynniki dziedziczenia obejmują m.in.

zbyt ciasno ułożone zęby, nietypowy kształt szczęki, w tym rozszczep podniebienia.

Wady zgryzu mogą być również nabywane na skutek nawyków, a także z powodu schorzeń takich jak powiększone migdałki, które prowadzą do oddychania ustami.

Inne przyczyny wad zgryzu obejmują np.:

  • ssanie kciuka;
  • wypychanie języka,
  • zbyt długie ssanie smoczka (dzieci powyżej 3 r.ż.);
  • nieprawidłowo ukształtowane zęby;
  • źle dopasowane wypełnienia stomatologiczne, np. korony

2. Wady zgryzu – leczenie

Leczenie ortodontyczne jest jedyną skuteczną metodą leczenia wad zgryzu, niewymagającą operacji. Jednakże, w zależności od przyczyny i ciężkości stanu, ortodonta może zaproponować inne urządzenia jako alternatywę dla aparatów.

Stomatologia estetyczna oferuje dwa najbardziej popularne rodzaje aparatów ortodontycznych:

  • Aparaty stałe przymocowywane do zębów na okres dwóch lat, potem następuje leczenie podtrzymujące;
  • Aparaty ruchome, używane w nocy lub kilka godzin w ciągu dnia, im dłużej noszone, tym skuteczniejsze działanie aparatu.

Możliwe powikłania leczenia za pomocą aparatu ortodontycznego:

  • Próchnica zębów;
  • Dyskomfort w trakcie leczenia;
  • Podrażnienie jamy ustnej i dziąseł (zapalenie dziąseł);
  • Trudności z mówieniem lub żuciem (podczas leczenia).

O leczeniu ortodontycznym warto pomyśleć, kiedy dziecko jest małe. Nie ma jednak żadnych ograniczeń wiekowych i do ortodonty może udać się śmiało każdy, kto pragnie mieć ładny uśmiech.

Amelia Śledzik,  ponad rok temu

Smilenation

Opublikowane 2020-04-06

Wady zgryzu to nie tylko krzywe zęby. Jest wiele rodzajów wad zgryzu, spowodowanych różnymi przyczynami. Często pacjenci nie zdają sobie nawet sprawy, że mają wadę zgryzu, gdyż na pierwszy rzut oka ich zęby wydają się proste.

W takim razie czym dokładnie jest wada zgryzu i jak się objawia? Czy warto leczyć krzywe zęby i jak wygląda leczenie wad zgryzu? Który aparat ortodontyczny jest lepszy do korekcji wad zgryzu u dorosłych? Na te pytania odpowiemy w tym tekście!

Wady zgryzu – co to jest? Jakie są rodzaje wad zgryzu.

Wada zgryzu to nie tylko krzywe zęby. Jest to zaburzenie w budowie i w czynnościach narządów jamy ustnej. Może powodować zniekształcenie mowy, trudności w oddychaniu, czy jedzeniu. Najczęściej wady zgryzu są spowodowane zaburzeniami w położeniu dolnego łuku zębowego względem górnego. Można rozróżnić następujące rodzaje wad zgryzu zarówno u dorosłych jak i dzieci:

  • tyłozgryz – polega na cofnięciu się dolnego łuku zębowego względem łuku górnego. Zęby przednie nie stykają się, występuje pomiędzy nimi przerwa. Może powodować cofnięcie wargi dolnej i pogłębienie bruzdy wargowo-bródkowej, a także nieprawidłową wymowę głosek s i z.
  • przodozgryz – dolny łuk zębowy jest wysunięty do przodu, przez co przednie zęby dolne zachodzą na górne. W rysach twarzy zauważalne jest wysunięcie dolnej wargi i wygładzenie bruzdy wargowo-bródkowej
  • zgryz krzyżowy – zęby dolne zachodzą na górne w pewnych obszarach łuków zębowych lub na całej ich długości. Linia dolnych siekaczy może być przemieszczona w prawo lub w lewo. W rysach twarzy widoczna jest niewielka asymetria.
  • zgryz otwarty – zęby nie stykają się ze sobą w przednim lub tylnym odcinku łuków zębowych. Na skutek tego zaburzenia tworzy się wysokie podniebienie i szpara niedogryzowa, przez co odgryzanie pokarmów jest utrudnione. Występuje problem z wymową głosek: d, t, c, ł, dz.
  • zgryz głęboki – zbyt silne zachodzenie przednich zębów górnych na dolne. Powoduje asymetrię twarzy i ścieranie się zębów, może także być przyczyną chorób dziąseł.
  • stłoczenie – zęby są zbyt duże w stosunku do zębodołów, co jest przyczyną ich wyrastania pod złym kątem – są poobracane. Stłoczenie jest przyczyną szerzenia się próchnicy, chorób dziąseł i ścierania się zębów.
  • zęby odseparowane – wada powstaje, gdy w szczęce lub żuchwie jest za dużo miejsca, w związku z czym są widoczne przestrzenie międzyzębowe (szpary między zębami).
  • diastema – zbyt szeroka szpara (>2mm) między górnymi jedynkami. Może prowadzić do nieprawidłowości w wymowie, chorób przyzębia, stłoczenia pozostałych zębów w łuku. Dowiedz się więcej o diastemie.

Wady zgryzu – jakie są przyczyny ich powstania? 

 

Wady zgryzu występują zarówno u dzieci jak i u dorosłych. Przyczyny złego zgryzu u dorosłych i dzieci są nieco inne. Warto na nie zwrócić uwagę, aby zapobiec rozwojowi nieprawidłowego zgryzu i idących za nim konsekwencjami.

Przyczyny wad zgryzu u dzieci wynikają z nieprawidłowego porodu, rozwoju czy też karmienia:

  • poród kleszczowy, twarzyczkowy
  • nieprawidłowe układanie dziecka do snu
  • nieprawidłowe przystawianie do piersi
  • ssanie kciuka lub źle skonstruowanego smoczka

Wady zgryzu u dorosłych mogą być przetrwałymi wadami z dzieciństwa lub nabytymi przez różnego rodzaju parafunkcje:

  • ssanie warg i policzków
  • ssanie kciuka
  • obgryzanie paznokci
  • ciągłe nadgryzanie różnych przedmiotów, np. kredek, ołówków
  • częste oddychanie przez usta
  • zgrzytanie zębami (bruksizm)

Niezależnie od przyczyny nieprawidłowego zgryzu, powinno się jak najszybciej wdrożyć leczenie ortodontyczne, aby zapobiec rozwojowi różnych chorób jamy ustnej.

Do czego prowadzą nieleczone wady zgryzu? 

Krzywe zęby wpływają nie tylko na estetykę twarzy, ale też i przede wszystkim na rozwój zaburzeń i schorzeń jamy ustnej. Nieleczona wada zgryzu u dorosłych w zależności od stopnia zaawansowania może także wpływać na czynności życiowe, a także na komfort psychiczny. Wady zgryzu powodują: 

  • nadmierne napinanie mięśni twarzy – może powodować bruksizm
  • zaburzenia funkcjonowania stawów skroniowo-żuchwowych – mogą powodować ból ucha, głowy, szyi; trzeszczenia w stawie
  • nieprawidłowe ułożenie szczęki i żuchwy – zaburzenie symetrii twarzy
  • próchnicę – spowodowana utrudnioną i złą higieną jamy ustnej; może powodować ból i utratę zębów, 
  • choroby przyzębia – powodują bolesne zapalenie dziąseł, parodontozę
  • uszkodzenie błony śluzowej warg i policzków – rany powodują ból
  • problemy z wypowiadaniem się – seplenienie, niepoprawna mowa
  • problemy z gryzieniem i żuciem – niechęć do publicznego spożywania posiłków
  • ból podczas gryzienia i żucia – niechęć do jedzenia 

Wady zgryzu u dorosłych prowadzą często do trwałych uszkodzeń zarówno wewnątrz jamy ustnej, jak i w stawie skroniowo – żuchwowym, powodując zmniejszenie jakości życia.

Warto więc zadbać o poprawny zgryz i uchronić się przed przykrymi konsekwencjami nieleczonych wad ustawienia zębów. Korekcja wady zgryzu jest na wyciągnięcie ręki – wypełnij kwestionariusz.

Sposoby leczenia wad zgryzu – jakie metody leczenia krzywego zgryzu są najskuteczniejsze?

png?v13’>

Niezależnie od przyczyny powstania wady zgryzu u dorosłych, zalecana jest konsultacja u lekarza ortodonty i leczenie zaburzeń w jamie ustnej aparatem ortodontycznym.

Korekta wady zgryzu jest niezwykle ważna, nie tylko ze względów estetycznych, ale też zdrowotnych. Jakie są metody i koszty leczenia krzywego zgryzu? Na rynku stomatologicznym jest wiele rodzajów aparatów ortodontycznych. 

Najbardziej tradycyjną metodą korekty złego zgryzu jest stały, metalowy aparat ortodontyczny. Koszt stałego aparatu na zęby to około 8 tysięcy złotych.

Jak działa aparat ortodontyczny? – To proste. Zamki umocowane na zębach są połączone z metalowym łukiem, który wyzwala siły przesuwające zęby do właściwego ustawienia.

Jest to dość bolesna metoda i trwa dość długo (około 2 lat).

Istnieje bardziej komfortowe i szybsze leczenie wady zgryzu. W przypadku korekcji średnich i lekkich wad zgryzu (diastemy, stłoczenia zębów, lekkie wysunięcie i wykrzywienie) świetnym wyborem są nakładki na zęby typu Invisalign, Clear Aligner i Smilenation.

Jest to przezroczysty aparat na zęby, który przesuwa zęby w kości w niemal bezbolesny sposób i w bardzo krótkim czasie. Należy pamiętać, że zarówno po korekcie wady zgryzu stałym aparatem na zęby jak i nakładkami, wręcz obowiązkowy jest aparat retencyjny, który ma za zadanie utrzymać efekt leczenia na długo. Nakładki na zęby są niewidoczne i bardzo wygodne.

Dzięki temu, że zdejmuje się je podczas jedzenia i mycia zębów, nie jest wymagana specjalna dieta, a utrzymanie higieny jamy ustnej jest niezwykle łatwe. Niekwestionowaną zaletą nakładek jest bardzo szybkie działanie – leczenie wady zgryzu jest możliwe nawet w 6 miesięcy! Niestety cena nakładek Invisalign i Clear Aligner jest bardzo wysoka – sięga od 14 tysięcy złotych w góre.

Natomiast cena nakładek Smilenation to 7400 zł, z możliwością rozłożenia kosztów na raty. Daje to zaledwie kilkaset złotych miesięcznie. 

Zobacz co się składa na cenę leczenia nakładkami.

Odpowiedź na pytanie, który aparat ortodontyczny jest lepszy, zależy głównie od rodzaju wady zgryzu pacjenta. Należy skonsultować aparat na krzywy zgryz z lekarzem ortodontą. 

Wypełniając formularz zgłoszeniowy w Smilenation także dowiesz się o możliwości leczenia Twojej wady zgryzu nakładkami.

Pamiętaj, że jeśli nie zakwalifikujesz się do leczenia nakładkami Smilenation, otrzymasz pełny zwrot kosztów za materiały do wycisków.

Nie zwlekaj i sięgnij po piękny i zdrowy uśmiech. Wylecz swoją wadę zgryzu w bardzo krótkim czasie i za niewielką cenę tylko z aparatem Smilenation!

To Cię też może interesować

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *