Zaburzenia i brak owulacji

Brak owulacji i nieregularne cykle miesiączkowe to jedne z najczęstszych powodów problemów z kobiecą płodnością. Zmiana kilku niekorzystnych nawyków na lepsze może obniżyć ryzyko niepłodności spowodowanej nieregularnymi cyklami i cyklami bezowulacyjnymi.

Zaburzenia i brak owulacji

Brak owulacji i nieregularne cykle miesiączkowe, jedne z najczęstszych powodów problemów z kobiecą płodnością, są ściśle związane ze stylem życia. Dobra wiadomość jest taka, że zmiana kilku z niekorzystnych nawyków na lepsze może obniżyć ryzyko niepłodności spowodowanej nieregularnymi cyklami i cyklami bezowulacyjnymi aż o 80%!

Proces owulacji jest złożony i zależny od wielu czynników. Wiedzą o tym zwłaszcza kobiety, które pragną dziecka i od wielu miesięcy wyczekują na pęknięcie pęcherzyka Graffa i wydostanie się z niego komórki jajowej.

Cykle bezowulacyjne to coraz powszechniejsza przypadłość kobiet w wieku rozrodczym. Zaburzenia owulacji mogą mieć bardzo różne podłoża.

Przede wszystkim jest nim tryb życia i dieta! Dzisiaj skupimy się właśnie na odpowiednim odżywianiu.

Co zaburza owulację

Brak owulacji jest najczęściej symptomem różnych zaburzeń występujących w kobiecym organizmie. Wśród przyczyn cyklu bezowulacyjnego wymienia się:

  • niedoczynność tarczycy, 
  • hiperprolaktynemię (nadmiar hormonu prolaktyny, produkowanego przez przysadkę, który blokuję owulację),
  • nieodpowiednio zbilansowaną dietę (i związaną z nią otyłość lub niedowagę),
  • przewlekły stres,
  • depresję.

Objawy cyklu bezowulacyjnego

Kobieta, która wypatruje owulacji bacznie obserwuje swój organizm. Na jakie objawy samodzielnego monitoringu płodności warto zwrócić uwagę? O braku owulacji może świadczyć np.:

  • brak zmian temperatury w cyklu miesiączkowym,
  • brak obecności przezroczystego, obfitego śluzu mniej więcej w połowie cyklu,
  • brak dolegliwości bólowych (jeśli takowe wcześniej występowały),
  • nieregularne, bardzo krótkie (21 dni) lub bardzo długie cykle (powyżej 35 dni),
  • skąpe krwawienia miesiączkowe,
  • obniżone libido.

Brak owulacji – leczenie

Każdy organizm jest inny i wymaga indywidualnego podejścia pod okiem doświadczonego lekarza. Najważniejsza jest odpowiednia diagnoza. Czasami wystarczy wyeliminowanie czynników stresogennych i wsparcie rodziny. Niekiedy leczenie wymaga wyrównania poziomu hormonów i trwa około 6 miesięcy. Najważniejsza jest wnikliwa obserwacja własnego organizmu.

Nawet u zupełnie zdrowej kobiety mogą wystąpić cykle bezowulacyjne. Szacuje się, że w ciągu roku 1-2 cykle przebiegają bez owulacji i nie wymagają leczenia. Każde odstępstwo od tej normy należy skonsultować z lekarzem. Wczesna diagnostyka pozwala wcześniej wdrożyć terapię umożliwiającą zajście w ciążę.

U pacjentek ze zmniejszoną ilością rezerwy jajnikowej czas ma ogromne znaczenie.

Regulacja cyklu i powrót dni płodnych

W licznych badaniach potwierdzono, że niezbędny do prawidłowego przebiegu owulacji jest cynk, który zapewnia prawidłowy rozwój jajników i reguluje cykl menstruacyjny. Źródłem cynku jest fasola, pestki dyni, krewetki, owoce morza, ostrygi.

Należy pamiętać, że kawa i herbata, a także duże ilości błonnika wpływają negatywnie na absorpcję cynku, więc dobrze jest zwracać uwagę na łączenie ich podczas posiłków. Również przyjmowanie suplementacji żelaza może hamować wchłanianie cynku. Wspaniałym źródłem cynku są także pełnoziarniste zboża.

Dostarczają kilkakrotnie więcej cynku niż zboża oczyszczone. Ponadto pełnoziarniste zboża i inne dobre, czyli nierafinowane węglowodany (gruboziarniste kasze, nasiona strączkowe) są trawione powoli. W efekcie powodują prawidłowy, stopniowy wzrost glukozy we krwi.

Zapobiega to skokowym zmianom stężenia glukozy i insuliny tak bardzo niekorzystnym dla owulacji.

Zaburzenia i brak owulacji

Cykl bezowulacyjny – jakie objawy, przyczyny i leczenie

Zaburzenia i brak owulacji

Cykl bezowulacyjny to cykl, w trakcie którego z jajnika nie została uwolniona komórka jajowa, co oznacza niemożność zajścia w ciążę.

Brak owulacji nie jest powodem do niepokoju w pierwszych latach dojrzewania oraz w okresie premenopauzy. Jednak już u kobiet w wieku rozrodczym jest stanem nieprawidłowym i wymaga diagnostyki.

Jakie są objawy cyklu bezowulacyjnego i na czym polega jego leczenie?

Co to jest owulacja?

Aby lepiej zrozumieć, to czym jest cykl bezowulacyjny, warto przypomnieć sobie informacje na temat samego cyklu miesiączkowego.

Cykl ten nazywany inaczej menstruacyjnym lub owulacyjnym, określa regularnie powtarzające się zmiany zachodzące w organizmie kobiety, które mają na celu przygotować jej narządy rodne do zapłodnienia.

Przy czym długość każdego, liczona jest od pierwszego dnia krwawienia, do ostatniego dnia przed następna miesiączką. Co ważne, cykl owulacyjny trwa średnio 28 dni i jest podzielony na 4 następujące fazy:

  • menstruację, trwającą ok. 4-5 dni, w trakcie której dochodzi do złuszczenia endometrium w wyniku nagłego spadku poziomu progesteronu. Płyn wydostający się w tym czasie z dróg rodnych składa się z krwi tętniczej z domieszką żylnej oraz fragmentów tkanek i prostaglandyn. Menstruacji często towarzyszy dokuczliwy ból będący przyczyną dyskomfortu;
  • folikularną – trwającą ok. 9 dni, podczas której dochodzi do intensywnego rozrostu błony śluzowej macicy przy jednoczesnym wzroście pęcherzyków Graffa (pod wpływem hormonu folikulotropowego FSH);
  • owulację, czyli jajeczkowanie, polegające na uwolnieniu komórki jajowej, która szybko wychwytywana jest przez jajowód, w którym dojrzewa i czeka na zapłodnienie przez plemnika. Jeśli nie nastąpi to w ciągu 24 godzin, to gameta żeńska obumiera;
  • lutealną – która jest najdłuższą fazą cyklu (trwającą 14 dni), podczas której ciało kobiety przygotowuje się na przyjęcie zapłodnionej komórki jajowej. Po jajeczkowaniu bowiem, pod wpływem działania hormonów LH i FSH pozostałość po pękniętym pęcherzyku Graafa przekształca się w tzw. ciałko żółte. Wydziela ono progesteron, który odgrywa kluczową rolę w przygotowaniu błony śluzowej macicy (endometrium) do przyjęcia zarodka (hormon ten jest niezbędny do utrzymania ciąży). Natomiast w sytuacji gdy do zapłodnienia nie dojdzie, to ciałko żółte zanika, a macica znów zaczyna się złuszczać (pojawia się kolejna miesiączka).

Można więc powiedzieć, że owulacja stanowi jeden z najważniejszych punktów całego cyklu miesiączkowego, podczas którego para ma największe szanse na poczęcie dziecka. Ponieważ dochodzi wówczas do uwolnienia z jajnika gotowej do zapłodnienia komórki jajowej (oocytu).

Owulacja zwykle występuje na około 12-16 dni przed spodziewaną miesiączką i nie daje żadnych odczuwalnych objawów (czasem może wystąpić ból po prawej lub lewej stronie podbrzusza).

W tym czasie zaobserwować można natomiast zmianę w temperaturze ciała (w przededniu owulacji następuje jej nieznaczny spadek, po zaś jest ona podwyższona o kilka kresek) oraz w wyglądzie śluzu szyjkowego, który staje się rzadki, bardziej ciągnący i przeźroczysty.

Brak owulacji – jakie przyczyny?

Skoro zatem kulminacyjnym momentem cyklu miesiączkowego jest owulacja, to w przypadku cyklu bezowulacyjnego, do jajeczkowania, a więc wydostania się dojrzałej komórka jajowej z pęcherzyka Graafa, po prostu nie dochodzi.

Często jednak w terminie spodziewanej miesiączki lub po jej upływie pojawia się normalne krwawienie, przez co wiele kobiet nawet nie zdaje sobie sprawy z wystąpienia tego zaburzenia.

Cykl bezowulacyjny może pojawić w każdym wieku, najczęściej występuje jednak w pierwszych latach dojrzewania oraz w okresie tzw. premenopauzy (etapu poprzedzającego przekwitanie).

Doświadczają go także kobiety po porodzie, u których sytuacja ta powinna się po pewnym czasie unormować. Brak owulacji w tej grupie osób jest całkowicie normalny i nie powinien stanowić powodu do niepokoju.

Natomiast brak owulacji u pozostałych kobiet w wieku rozrodczym, występuje z reguły w przebiegu konkretnych schorzeń. Wśród najczęstszych przyczyn cyklu bezowulacyjnego wymienia się:

  • zaburzenia funkcji jajników, w tym zespół policystycznych jajników (PCOS), torbiele, włókniaki, zapalenie przydatków, czy zmiany nowotworowe i interwencje w ich obrębie;
  • choroby tarczycy (np. niedoczynność tarczycy);
  • hiperprolaktynemię, czyli nadmiar hormonu prolaktyny produkowanego przez przysadkę, który może wywołać dysfunkcję gonad i w konsekwencji zanik miesiączki;
  • nadmierną produkcję androgenów (męskich hormonów płciowych) prowadzącą do spadku poziomu żeńskich hormonów płciowych;
  • źle zbilansowaną dietę, która może prowadzić zarówno do nadwagi lub otyłości, jak i niedowagi czy anoreksji;
  • intensywne ćwiczenia;
  • długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej, np. tabletek antykoncepcyjnych;
  • przyjmowanie niektórych leków (w tym przeciwwymiotnych, przeciwhistaminowych, czy psychotropowych);
  • schorzenia w obszarze przysadki mózgowej (niedoczynność, stany zapalne, guzy);
  • przewlekły stres, zaburzenia nerwicowe i depresję.

Jak rozpoznać cykl bezowulacyjny? Jakie objawy?

O ile cykle bezowulacyjne występują w okresie dojrzewania, menopauzy lub do kilku miesięcy po porodzie, nie muszą stanowić powodu do niepokoju. W innym natomiast przypadku mogą być objawem konkretnych, wymienionych powyżej schorzeń, dlatego też wymagają diagnostyki. Szacuje się, że problem cykli bezowulacyjnych dotyka nawet 60 proc.

kobiet w wieku rozrodczym. Mogą one występować sporadycznie po 25. roku życia, a po ukończeniu 35 lat pojawiać się już regularnie, utrudniające zajście w ciążę. To właśnie wtedy kobiety najczęściej dostrzegają problem i zgłaszają się o pomoc do specjalisty.

You might be interested:  Zapalenie okostnej zęba – przyczyny objawy i leczenie zapalenia okostnej

Ponadto o tym, że mamy do czynienia z cyklem bezowulacyjnym, świadczyć mogą następujące objawy:

  • brak zmiany konsystencji, gęstości i koloru śluzu, przez cały czas jest on gęsty i mętny (podczas jajeczkowania jest natomiast rzadki i przezroczysty);
  • brak bólu owulacyjnego (np. w podbrzuszu);
  • stała temperatura ciała (podczas owulacji jest ona podwyższoną o około 0,5 stopnia Celsjusza);
  • brak większej ochoty na seks, jak ma to miejsce w okolicach owulacji;
  • nieregularne cykle owulacyjne (zwykle są one krótsze o ok. 21-24 dni lub dłuższe ok. 35 dni);
  • obfite krwawienie niosące ryzyko wystąpienia anemii i osteopenia (ta choroba kości jest ściśle związaną z obniżeniem ich gęstości mineralnej i z czasem może doprowadzić do osteoporozy).

Kobiety, które uważnie obserwują swoje ciało i śledzą zmiany zachodzące podczas kolejnych faz cyklu miesiączkowego nie powinny mieć problemów z zidentyfikowaniem braku owulacji.

Jak leczyć brak owulacji?

Cykl bezowulacyjny może naturalnie różnić się u poszczególnych kobiet. Pierwszym krokiem do ustalenia przyczyny problemów z zajściem w ciążę może być wykonanie testu owulacyjnego (dostać można go w aptekach), który sprawdza poziom lutropiny (LH) w moczu (hormon ten odpowiada u kobiet za pobudzenie owulacji oraz stymulację syntezy progesteronu).

Należy jednak pamiętać o tym, że mimo tego, że wiarygodność tych testów jest wysoka, to tak ich skuteczność nie jest stuprocentowa. Dlaczego? Ponieważ wyłącznie przewidują one wystąpienie jajeczkowania i dni płodnych, a nie wskazują na uwolnienie się komórki jajowej. Ponadto, w części przypadków, testy owulacyjne mogą być przekłamane z powodu m.in.

przyjmowania niektórych leków, czy występowania zaburzeń hormonalnych.

Ze względu na to, że cykl bezowulacyjny może mieć różne przyczyny niezbędna jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki.

Dlatego też, w przypadku jakichkolwiek niepokojących dolegliwości, należy jak najszybciej zgłosić się do ginekologa.

Zleci on niezbędne badania (ginekologiczne i hormonalne), które pozwolą wykluczyć lub potwierdzić schorzenia jajników czy problemy hormonalne. Stosownie do uzyskanych wyników wdrożony zostanie plan leczenia. W przypadku gdy przyczyną są:

  • zmiany hormonalne, to będzie ono polegać na regulacji gospodarki hormonalnej, ważne jednak, aby leczenie dopasowane było do indywidualnych potrzeb pacjentki. Hormonoterapię stosuje się m.in w przypadku PCOS;
  • zmiany organiczne w narządach rodnych kobiety – zdarzają się również sytuacje, w których niezbędne może okazać się wykonanie zabiegu chirurgicznego w postaci laparoskopii (dotyczy to m.in. torbieli, włókniaków, czy guza jajnika).

Brak owulacji a ciąża

Zawsze warto mieć na uwadze to, że nawet u zdrowej kobiety mogą zdarzać się cykle bezowulacyjne (ma to miejsce średnio 1-2 razy w ciągu roku). Jednak już częstszy brak owulacji w połowie cyklu stanowi podstawę do diagnostyki i odpowiednio wdrożonego leczenia. Przy czym dobrą wiadomość stanowi fakt, że ok.

90 proc. pacjentek, dzięki właściwie dobranym lekom udaje się przywrócić owulację, a tym samym szansę na ciążę droga naturalną.

Jeśli natomiast leczenie nie przyniesie założonych rezultatów, to wówczas konieczne może okazać się zastosowanie, którejś z technik wspomaganego rozrodu (inseminacji domacicznej lub in vitro).

Czasem jednak, aby sytuacja unormowała się, wystarczy jedynie zmiana dotychczasowego trybu życia. Mowa tu o powrocie do prawidłowej wagi w przypadku nadwagi lub też niedowagi, która odpowiada za spadek kobiecych hormonów płciowych – estrogenów. Ważne jest zatem zmiana nawyków żywieniowych i wyeliminowanie czynników stresogennych.

Cykl bezowulacyjny, który zdarza się sporadycznie nie jest powodem do obaw, ani oznaką choroby, tym bardziej nie wymaga wizyty u lekarza.

Jednak w przypadku gdy owulacja występuje rzadko, to niezależnie od tego, czy kobieta stara się o dziecko, czy też nie powinna zgłosić się do specjalisty.

Bowiem każde odchylenie od normy podczas cyklu miesiączkowego może nie tylko utrudnić zajście w ciążę, ale i wiązać się z poważniejszymi zaburzeniami, których nie można bagatelizować.

Zaburzenia i brak owulacji

Czy ten artykuł jest przydatny? 1 0

Brak owulacji – co oznacza brak jajeczkowania?

2019-06-27 14:40 lek. Tomasz Nęcki Zaburzenia i brak owulacji Autor: thinkstockphotos.com

Brak owulacji oznacza, że w czasie cyklu miesiączkowego nie zostaje uwolniona z jajnika komórka jajowa. Przyczyn tego problemu wyróżnia się wiele: brak owulacji może być fizjologiczny, jak i patologiczny. Do czego jednak doprowadza brak owulacji i czy istnieją sposoby na to, aby wywołać u pacjentek owulację?

Brak owulacji to częsty problem, który może powodować trudności z poczęciem. Współcześnie coraz więcej par ma problem z zajściem w ciążę. Ich przyczyny bywają naprawdę różne: niemożność zajścia w ciążę związana może być z patologiami występującymi zarówno u mężczyzny (np. dotyczącymi jakości nasienia), jak i u kobiety.

  • Brak owulacji to jeden z wielu różnych problemów, które (w przypadku pacjentek) mogą stanowić przyczynę trudności z zapłodnieniem obok niedrożności jajowodów czy defektów fazy lutealnej.
  • Wymienione patologie spotykane są z różną częstością, warto jednak nieco szerzej przyjrzeć się tej z nich, która spotykana jest stosunkowo często – mowa tutaj o braku owulacji.
  • Spis treści:

Co to jest owulacja?

Do owulacji – w prawidłowych warunkach – dochodzi podczas każdego cyklu miesiączkowego. W jajnikach już od urodzenia znajduje się zapas komórek jajowych i po rozpoczęciu miesiączkowania, każdego miesiąca, część z tych komórek dojrzewa w trakcie fazy folikularnej cyklu miesiączkowego.

Następującą po niej fazą jest faza owulacyjna, podczas której dojrzała, gotowa do zapłodnienia komórka jajowa, jest uwalniana z pęcherzyka jajnikowego. To tak zwane dni płodne.

  1. Komórka ta wędruje później do jajowodu, gdzie – po zetknięciu się jej z plemnikiem – dochodzić może do zapłodnienia.
  2. Czytaj:
  3. Kalendarz owulacyjny: kiedy jest owulacja?
  4. Podwójna owulacja a ciąża

Jak stwierdzić brak owulacji?

Jajeczkowania gołym okiem nie widać istnieją jednak sposoby na to, aby ocenić, czy rzeczywiście mogło dojść do jej wystąpienia w danym cyklu miesiączkowym. Dokonać tego można poprzez obserwację wahań temperatury ciała – w czasie owulacji dochodzi do wzrostu ciepłoty ciała do około 37 stopni Celsjusza.

Związane z wystąpieniem owulacji są także zmiany śluzu pochwowego (staje się on bardziej obfity i ciągliwy), występować może również drażliwość piersi.

Innymi zjawiskami, które mogą pojawiać się w trakcie owulacji, są również ból owulacyjny (występujący w obrębie podbrzusza i spowodowany pęknięciem pęcherzyka jajnikowego) czy plamienie okołoowulacyjne.

Niektóre pacjentki mogą być przekonane, że jeżeli pojawiło się u nich krwawienie miesiączkowe – czyli jedna z faz cyklu miesiączkowego – to wtedy poprzednie jego fazy (w tym również faza owulacyjna) musiały przebiegać bez zakłóceń. Tak jednak niestety nie jest – miesiączka może występować również i u pacjentek z cyklami bezowulacyjnymi.

Czytaj: Jak rozpoznać owulację? Poznaj jej najczęstsze symptomy!

Brak owulacji – jakie mogą być przyczyny?

Przyczyną braku owulacji najczęściej są różne zaburzenia hormonalne. Problemy z owulacją wynikać mogą z patologii dotyczących różnych narządów, które są zaangażowane w kontrolowanie przebiegu cyklu miesiączkowego.

Do braku owulacji mogą bowiem prowadzić zarówno zaburzenia czynności podwzgórza, jak i patologie dotyczące przysadki mózgowej czy też samych jajników.

Wśród problemów, które najczęściej stanowią przyczyny braku owulacji, wymieniane są:

  • zespół policystycznych jajników (PCOS),
  • przedwczesne wygasanie czynności jajników,
  • różne schorzenia przysadki (np. guzy tego narządu),
  • hiperprolaktynemia,
  • zaburzenia czynności tarczycy,
  • nadmiar męskich hormonów płciowych w organizmie (przyczyną takiego stanu mogą być np. różne choroby nadnerczy),
  • nieprawidłowa masa ciała (doprowadzić do braku owulacji może zarówno nadmiar, jak i niedobór masy ciała).

Wpływ na owulację mają również stan psychiki oraz aktywność fizyczna. Okazuje się bowiem, że u kobiet, które narażone są na przewlekły, ciężki stres czy też u tych, które wyjątkowo intensywnie uprawiają sport, również może dochodzić do pojawiania się cykli bezowulacyjnych.

Czytaj: Zespół policystycznych jajników: objawy, leczenie, dieta przy PCOS

Brak owulacji jako zjawisko fizjologiczne

Istnieją okresy życia kobiety, kiedy brak owulacji nie budzi zdziwienia medyków. Tak jest chociażby w przypadku kobiet, które dopiero co zaczęły miesiączkować – u nich bowiem do 2 lat od pierwszej miesiączki nawet aż połowa spośród wszystkich cykli miesiączkowych może być cyklami bezowulacyjnymi.

Brak owulacji bywa również fizjologicznym stanem u kobiet, które przeszły menopauzę, oprócz tego zwiększającą się ilość cykli bezowulacyjnych można obserwować u kobiet, które znajdują się w okresie okołomenopauzalnym.

Brak owulacji bywa również zjawiskiem spodziewanym – tak jest w przypadku pacjentek stosujących różne hormonalne leki antykoncepcyjne. Preparaty te zabezpieczają przed zajściem w ciążę m.in. właśnie poprzez hamowanie owulacji.

You might be interested:  Leczenie grzybicy stóp – jak szybko i skutecznie leczyć?

Czytaj: Menopauza – w jakim wieku występuje? Objawy przekwitania

Jakie objawy wskazują na brak owulacji?

Brak owulacji zasadniczo nie jest chorobą, a tak naprawdę jest on objawem sugerującym istnienie u pacjentki jakiś zaburzeń stanu zdrowia.

Brakowi owulacji towarzyszyć mogą różne zaburzenia, takie jak np. zmniejszenie częstości występowania krwawień miesiączkowych (czyli oligomenorrhoea) czy nawet zahamowanie miesiączkowania (amenorrhoea).

U pacjentek z cyklami bezowulacyjnymi mogą występować również i inne dolegliwości, wynikające bezpośrednio z samej to przyczyny braku owulacji. Przykładowo, u kobiet z hiperprolaktynemią pojawiać się może mlekotok, z kolei pacjentki z zespołem policystycznych jajników mogą zmagać się m.in. z otyłością, trądzikiem czy hirsutyzmem.

Czytaj: Zaburzenia miesiączkowania: przyczyny, rodzaje zaburzeń

Konsekwencje braku owulacji

Brak owulacji prowadzi zasadniczo do jednego problemu – jeżeli podczas cyklu nie jest uwalniana komórka jajowa, to wtedy nie ma możliwości wystąpienia zapłodnienia. Jeżeli cykle bezowulacyjne pojawiają się u pacjentki sporadycznie (co jak najbardziej jest możliwe), to może ona nawet nie zdawać sobie z tego sprawy.

Problemem może już natomiast być sytuacja, kiedy kobieta chronicznie nie ma owulacji – w takim przypadku doświadcza ona problemów z zajściem w ciążę.

Tak naprawdę to właśnie te pacjentki, które borykają się z trudnościami z poczęciem dziecka, najczęściej zgłaszają się do lekarza w celu zbadania, czy ich cykle są owulacyjne. Jakie jednak badania wykonuje się u takich kobiet?

Czytaj: Niepłodność małżeńska – przyczyny, leczenie

Diagnostyka braku owulacji

Podstawowych ocen tego, czy u danej kobiety występuje owulacja, dokonywać można już w warunkach domowych – w tym celu można przeprowadzać pomiary temperatury ciała, oceniać śluz pochwowy czy też sprawdzać, czy pojawiają się (wymienione wyżej) objawy sugerujące wystąpienie owulacji.

Lekarze dysponują zaś zdecydowanie bardziej specjalistycznymi badaniami, które pozwalają na stwierdzenie, czy dana pacjentka zmaga się z brakiem owulacji.

Przede wszystkim u pacjentki z podejrzeniem braku owulacji wykonywane są oznaczenia stężeń różnych hormonów we krwi: badane są m.in. hormony przysadkowe (takie jak lutropina – LH oraz folikulotropina – FSH), a także żeńskie hormony płciowe (czyli estrogeny i progesteron).

Pacjentkom zlecane mogą być również oznaczenia wielu różnych innych substancji, takich jak np. prolaktyna, hormony tarczycy czy testosteron – konieczność wykonania wielu różnych badań wynika z tego, że aby można było podjąć się leczenia braku owulacji, konieczne jest najpierw znalezienie przyczyny tego stanu.

  • Czytaj:
  • Badania hormonalne: jakie badania powinnaś wykonać przed zajściem w ciążę?
  • Niewydolność jajników: przyczyny, objawy, ciąża

Na czym polega leczenie braku owulacji

Pacjentkom z brakiem owulacji – o ile zostanie znaleziona przyczyna pojawiającego się u nich problemu – wdrażane jest leczenie swoiste dla danej choroby. Wykorzystuje się też różne środki, które mogą stymulować występowanie samej owulacji.

Zalicza się do nich przede wszystkim cytrynian klomifenu, egzogenne gonadotropiny (czyli środki, które wywierają podobne działanie jak naturalne hormony przysadkowe, czyli FSH i LH) oraz gonadoliberyny (preparaty te znajdują wykorzystanie w sytuacji, kiedy za brak owulacji odpowiada niewydolność podwzgórza).

Wszelkie z wymienionych leków bywają podawane tym pacjentkom, które przez niewystępowanie u nich owulacji nie mogą zajść w ciążę.

Cykl bezowulacyjny – przyczyny i leczenie

Cykle bezowulacyjne to coraz powszechniejsza przypadłość kobiet w wieku rozrodczym. Często stanowią główną przyczynę problemów z zajściem w ciążę. Skąd bierze się cykl bezowulacyjny i jak mu zaradzić?

Przyczyny cyklu  bezowulacyjnego

Liczba komórek jajowych jest określona jeszcze w życiu płodowym kobiety. U niektórych, liczba jajeczek sięga aż dwóch milionów, jednak część komórek ulegnie zwyrodnieniu, zanim nastąpi okres dojrzewania; nie są one zdolne do zapłodnienia.

Cykl bezowulacyjny charakteryzuje się tym, że w odpowiednim momencie cyklu miesiączkowego, pęcherzyk Graffa nie pęka i nie wydostaje się z niego komórka jajowa.

W cyklu bezowulacyjnym może się jednak pojawić normalne krwawienie w terminie spodziewanej miesiączki lub po jego upływie, co sprawia, że kobieta często nie wie o zaburzeniach jajeczkowania. Szacuje się, że już po 25. roku życia kobietom zdarzają się cykle owulacyjne, a po 35.

roku życia pojawiają się coraz regularniej, utrudniając zajście w ciążę. Tuż przed okresem pokwitania, cykl bezowulacyjny staje się normalnym zjawiskiem. Po jakimś czasie krwawienie miesiączkowe zanika zupełnie.

Jak sprawdzić, czy wystąpiła u nas owulacja?

Podczas cyklu bezowulacyjnego, oczywiście nie dochodzi do owulacji. Jednak samo jajeczkowanie zazwyczaj również przebiega bez objawów. Po czym poznać, że właśnie zaszła u nas owulacja? Pojawia się:

  • ból brzucha; najczęściej po jednej stronie podbrzusza i promieniujący do miednicy oraz żeber;
  • – lekki wzrost temperatury;
  • – rzadkie pasemka krwi w  śluzie pochwowym, o brązowym, czerwonym bądź brązowym kolorze. Niekiedy pojawia się także skąpe krwawienie, przypominające miesiączkę;

– uczucie osłabienia i zmęczenia mniej więcej około 15. dnia cyklu.

Leczenie cykli bezowulacyjnych

Cykle bezowulacyjne są dużym problemem dla kobiet pragnących zajść w ciążę. Często ich przyczyną jest PCOS – zespół policystycznych jajników, w którego przebiegu pęcherzyki nie zawierają w pełni wykształconych komórek jajowych. Źródło choroby nie jest jeszcze dobrze znane.

Jednak cykle bezowulacyjne często pojawiają się po porodzie, po długotrwałym stosowaniu doustnej antykoncepcji hormonalnej oraz na kilka lat przed menopauzą. W wielu przypadkach, winne cyklom owulacyjnym są duży stres, brak wypoczynku i zbyt szybkie tempo życia, a także rygorystyczna dieta i niedowaga, które odpowiadają za spadek kobiecych hormonów płciowych – estrogenów.

Czasami brak owulacji warunkuje też wysokie stężenie prolaktyny, wydzielanej przez przysadkę mózgową. Prolaktyna odpowiada między innymi za prawidłowy przebieg laktacji. Stąd często kobiety karmiące, które pragną już mieć drugie dziecko, mają problem z zajściem w ciążę.

Wysokie stężenie prolaktyny we krwi może jednak być również objawem zaburzeń hormonalnych, guza przysadki lub wynikiem stosowania niektórych leków (na przykład antydepresantów lub leków na zespół jelita drażliwego).

Dlatego przy podejrzeniu występowania cyklów bezowulacyjnych, należy w odpowiednim czasie (około siódmego-ósmego dnia cyklu, tuż po zakończeniu miesiączki) oznaczyć poziom hormonu we krwi. Zdrowej kobiecie mogą przytrafić się 1-2 cykle bezowulacyjne w ciągu roku. Częstszy brak jajeczkowania w połowie cyklu jest podstawą do diagnostyki ginekologicznej i wdrożenia leczenia.

Zaburzenia i brak owulacji

Klinika leczenia niepłodności

Brak owulacji w cyklu menstruacyjnym oznacza, że z jajnika nie została uwolniona komórka jajowa. W przypadku kobiet starających się o dziecko oznacza to, że w danym cyklu nie mają szans na zajście w ciążę. Jeśli starasz się o dziecko, ale podejrzewasz, że nie masz owulacji, przyjdź do InviMed na konsultację z monitoringiem cyklu.

Kiedy występuje brak owulacji?

Większość cykli u kobiet to cykle owulacyjne, a owulacja ma miejsce około 14 dni przed rozpoczęciem kolejnego cyklu (pierwszym dniem cyklu jest pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego).

Cykle bezowulacyjne to częste zjawisko u dojrzewających dziewcząt (w pierwszych latach miesiączkowania nawet połowa cykli przebiega u nich bez procesu jajeczkowania) oraz u kobiet w okresie tak zwanej premenopauzy (etap poprzedzający przekwitanie).

Cykle bez owulacji u kobiet w wieku rozrodczym z reguły występują w przebiegu konkretnych schorzeń, na przykład niedoczynności tarczycy lub zespołu policystycznych jajników (PCOS). Mogą też pojawić się u kobiet zdrowych, raz lub dwa razy w roku. 

Jeśli starasz się o dziecko i podejrzewasz u siebie zaburzenia lub brak owulacji przyjdź do InviMed na konsultację z monitoringiem cyklu lub na pierwszą konsultację niepłodnościową.

Umów się na konsultację z monitoringiem cyklu

Brak owulacji a okres

Regularne miesiączki to w obiegowej opinii jedna z kluczowych oznak dobrego stanu zdrowia kobiety, a martwić należy się dopiero wtedy, gdy krwawienie pojawia się zbyt rzadko lub zbyt często.

Stwierdzenie to jest do pewnego stopnia prawdziwe, ponieważ zaburzenia miesiączkowania są niepokojącym objawem i należy skonsultować je z ginekologiem. Jednak warto uświadomić sobie, że regularność krwawień nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia.

 Co więcej, samo pojawienie się miesiączki nie oznacza, że w danym cyklu odbył się proces jajeczkowania, a kobieta ma szanse na zajście w ciążę.

Sytuacja, w której występuje brak owulacji, a miesiączka nie budzi większych zastrzeżeń, może trwać miesiącami lub nawet latami – z reguły dopiero po okresie nieudanych starań o dziecko kobiety zaczynają podejrzewać, że ich układ rozrodczy nie funkcjonuje prawidłowo. 

Brak owulacji – przyczyny

Brak jajeczkowania to najczęściej efekt zaburzeń hormonalnych, wynikających z nieprawidłowości w obrębie narządów, które kontrolują przebieg cyklu menstruacyjnego, a mianowicie jajników, przysadki mózgowej i podwzgórza. Wśród schorzeń odpowiedzialnych za cykle bezowulacyjne wymienia się:

  • zespół policystycznych jajników (PCOS);
  • zaburzenia czynności tarczycy;
  • guzy i inne choroby przysadki;
  • włókniaki, torbiele i guzy w jajnikach;
  • hiperprolaktynemię;
  • przedwczesne wygasanie czynności jajników;
  • nadmiernie wysokie stężenie męskich hormonów płciowych (np. w przebiegu schorzeń nadnerczy).
You might be interested:  Zespół gerstmanna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak leczyć?

Często zdarza się, że brak owulacji w cyklu miesiączkowym jest spowodowany nieprawidłową masą ciała – zarówno niedowaga, jak i nadwaga niekorzystnie wpływają na przebieg jajeczkowania.

Nie bez znaczenia jest także długotrwały stres, nadmierny wysiłek fizyczny, zły stan zdrowia psychicznego (depresja, nerwica), stosowanie środków antykoncepcyjnych oraz niektórych leków psychotropowych, przeciwwymiotnych lub przeciwhistaminowych.

Jak rozpoznać brak owulacji?

Jeśli chcesz samodzielnie rozpoznać brak owulacji obserwuj śluz pochwowy i mierz temperaturę ciała. Jeśli dysponujesz już wynikami badań hormonalnych, możesz skorzystać z programu e-owulacja. Jeśli chcesz szybko poznać odpowiedź, umów się na konsultację z mnitoringiem cyklu tuż przed spodziewaną owulacją.

Gdy pojawia się podejrzenie zaburzeń jajeczkowania, warto poświęcić trochę czasu na obserwację śluzu pochwowego w dniach, w których zgodnie z kalkulacjami powinna wystąpić owulacja – w czasie dni płodnych wydzielina z dróg rodnych jest przejrzysta, lepka oraz kleista, i ma konsystencję przypominającą białko jaja kurzego.

Ponadto można dokonywać pomiarów temperatury ciała (jej wzrost ma miejsce podczas owulacji) lub sięgnąć po domowy test owulacyjny, który określa stężenie hormonu luteinizującego w moczu i tym samym pomaga wyznaczyć termin owulacji (jajeczkowanie odbywa się po upływie 10-12 godzin od uzyskania szczytowych wartości tego hormonu).

W diagnostyce zaburzeń jajeczkowania stosuje się oznaczenia stężeń hormonów płciowych (np. progesteron, estrogeny), hormonów przysadkowych (FSH, LH, prolaktyna) oraz hormonów tarczycy we krwi. Należy wykonać także badanie USG ginekologiczne, aby ocenić kształt i rozmiar macicy, jajników oraz jajowodów. Badanie obrazowe pozwala również na ewentualne wykrycie zespołu policystycznych jajników.

Dysponując oznaczeniami hormonów i wynikami USG pomocny może okazać się program e-owulacja (korzystają z niego także lekarze).

Z uwagi na to, że łączy on ocenę ultrasonograficzną z oceną hormonalną, zawsze jako pierwsze powinno być wykonywane badanie USG. Jeżeli nie ma takiej możliwości, należy skorzystać z samych oznaczeń hormonalnych i ograniczyć analizę do cykli naturalnych.

W cyklu bezowulacyjnym system wyświetli komunikat „powtórz badanie za 72 godziny” przy kolejnych kilku oznaczeniach hormonów.

Jeśli starasz się zajść w ciążę i w kilku kolejnych cyklach nie udało się począć dziecka lub też masz inne podejrzenia, co do braku owulacji, umów się na konsultację z monitoringiem cyklu w klinice InviMed.

Lekarz ginekolog specjalizujący się w medycynie rozrodu zbierze wywiad medyczny, wykona transwaginalne badanie USG i określi termin owulacji, a jeśli będzie to konieczne zleci oznaczenia hormonów i dodatkowy monitoring cyklu.

Brak owulacji – objawy

Sposób, w jaki manifestują się zaburzenia jajeczkowania może różnić się u poszczególnych kobiet, na przykład u części z nich występują prawidłowe miesiączki, podczas gdy u innych comiesięczne krwawienie z dróg rodnych jest bardzo obfite lub wyjątkowo skąpe. 

O występowaniu cyklów bezowulacyjnych często świadczy brak konkretnych objawów, typowych dla poszczególnych faz cyklu, takich jak: ból podbrzusza w trakcie owulacji, rozciągliwy i przejrzysty śluz podczas dni płodnych, oraz wzrost temperatury ciała towarzyszący jajeczkowaniu. Niepokojącym sygnałem są również nieregularne cykle.

Oprócz symptomów typowych dla zaburzeń jajeczkowania, kobiety mogą doświadczać także innych objawów, wynikających z przebiegu schorzeń odpowiedzialnych za brak owulacji, np. u pacjentek z PCOS pojawia się nadmierne owłosienie, zmiany trądzikowe lub otyłość.

Jeśli cykle bezowulacyjne powtarzają się co miesiąc, po pewnym czasie mogą przyczynić się do rozwoju cukrzycy typu 2, insulinooporności, zaburzeń gospodarki lipidowej, nadciśnienia lub hiperinsulinemii.

Brak owulacji – leczenie

Podstawą skutecznego leczenia cyklów bezowulacyjnych jest właściwe rozpoznanie przyczyny zaburzeń jajeczkowania.

Jeżeli źródłem problemu jest nieprawidłowa masa ciała lub zbyt intensywne ćwiczenia, zmiany w trybie życia i powrót do właściwej wagi to pierwszy – i często jedyny niezbędny – krok do przywrócenia owulacji.

W przypadku zaburzeń hormonalnych konieczne jest natomiast zastosowanie indywidualnie dobranych leków, które spowodują regulację gospodarki hormonalnej, a co za tym idzie – cyklu menstruacyjnego.

Co oznacza brak owulacji dla kobiet planujących ciążę?

Zaburzenia jajeczkowania to poważny problem wielu par, które starają się o dziecko, dlatego tak ważne jest, aby po postawieniu diagnozy, kobieta podjęła leczenie.

Dobrą wiadomością jest fakt, iż u około 90% pacjentek udaje się przywrócić owulację z pomocą właściwie dobranych leków, dzięki czemu mają duże szanse na zajście w ciążę drogą naturalną.

Jeśli leczenie farmakologiczne nie przynosi efektu, w wielu przypadkach szanse na urodzenie dziecka daje procedura in vitro.

***

Konsultacja medyczna: doktor Tomasz Rokicki, ginekolog-położnik i dyrektor medyczny kliniki InviMed w Warszawie. Na co dzień zajmuje się prowadzeniem par starających się o dziecko. To ekspert w dziedzinie medycyny rozrodu, jeden z założycieli sieci klinik leczenia niepłodności InviMed, a także autor programu e-owulacja.pl.

Brak owulacji – co robić?

Kluczowym momentem cyklu menstruacyjnego jest właśnie owulacja. Proces ten polega na uwolnieniu komórki jajowej z jajnika, dzięki czemu możliwe staje się zapłodnienie. Brak owulacji występuje wtedy, gdy podczas cyklu nie zostaje uwolnione jajeczko.

Nie oznacza to jednak, że nie pojawi się miesiączka. Cykle bezowulacyjne najczęściej dotyczą młodych dziewcząt, które dopiero zaczęły menstruację, a także kobiet dojrzałych przed menopauzą.

Jeden lub dwa razy w roku brak owulacji może wystąpić u zdrowych pań i nie jest to powód do niepokoju.

Przyczyny braku owulacji

Zaburzenia pracy układu rozrodczego mogą być objawem poważniejszych chorób, dlatego warto zwrócić uwagę na ten problem. Do najczęstszych przyczyn braku owulacji należą:

  • problemy ze stanem zdrowia psychicznego – nerwica, depresja, stres;
  • choroby przysadki mózgowej;
  • zwiększona produkcja prolaktyny;
  • choroby jajników – zespół policystycznych jajników, torbiele, guzy, interwencje chirurgiczne, stany zapalne;
  • nadmierna produkcja męskich hormonów;
  • choroby tarczycy;
  • leki psychotropowe, przeciwhistaminowe, przeciwwymiotne;
  • tabletki antykoncepcyjne;
  • zaburzenia hormonalne;
  • niedowaga;
  • nadwaga;
  • intensywne treningi;
  • przedwczesne wygasanie czynności jajników.

Jak widać, przyczyny cyklu bezowulacyjnego mogą mieć różne podłoże, dlatego tak ważne jest regularne sprawdzanie stanu zdrowia pod wieloma aspektami. Diagnostyka pomoże wykryć ewentualną chorobę we wczesnym stadium, co ułatwia późniejsze leczenie.

Brak owulacji – objawy

Trudno rozpoznać cykle bezowulacyjne, ponieważ bez względu na to, czy doszło do jajeczkowania, miesiączka i tak może w nich wystąpić. Każdy organizm jest inny, dlatego też i objawy braku owulacji mogą się różnić między kobietami.

O problemach z jajeczkowaniem świadczyć może brak typowych symptomów, które towarzyszą temu procesowi. Jeśli kobieta nie obserwuje charakterystycznego bólu podbrzusza albo przejrzystego śluzu podczas dni płodnych, może podejrzewać brak owulacji.

Warto również zmierzyć temperaturę ciała, która powinna wzrastać przy uwolnieniu komórki jajowej z jajnika. Zaniepokoić powinny też nieregularne cykle.

Niektóre schorzenia powodujące brak owulacji również wywołują dokuczliwe objawy – problemy hormonalne można rozpoznać na przykład po otyłości, nadmiernym owłosieniu czy trądziku.

Nie wolno lekceważyć zagrożenia, jakie stwarzają cykle bezowulacyjne.

Jeśli powtarzają się co miesiąc, mogą prowadzić do poważnych chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze lub cukrzyca typu 2 i inne.

Jak leczyć brak owulacji?

Aby podjąć właściwe kroki prowadzące do wyleczenia braku owulacji, należy dobrze rozpoznać przyczyny problemu. Czasami wystarczy zmienić trochę styl życia – mniej intensywnie trenować, lepiej się odżywiać albo odpocząć i skorzystać ze wsparcia psychologicznego.

Problemy hormonalne wymagają zazwyczaj leczenia farmakologicznego, które w większości przypadków przynosi pożądane efekty. Czasami niezbędny okazuje się zabieg chirurgiczny poprawiający organiczne zmiany w narządach rodnych. Najlepszym sposobem są jednak działania profilaktyczne w postaci regularnych badań.

Brak owulacji uniemożliwia kobiecie zajście w ciążę i spełnienie marzenia o dziecku. Wiele pań załamuje się na wieść o tym, że przez cykle bezowulacyjne nie może dojść do zapłodnienia.

Jednak nawet w takich przypadkach istnieje rozwiązanie, czyli metoda in vitro. Warto mimo wszystko podejmować walkę o własne zdrowie. Aby uniknąć poważnych powikłań, warto wykonywać badania kontrolne.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *