Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Zapalenie kaletki maziowej często najczęściej pojawia się w wyniku urazu lub nadwyrężenia kolana. Nie powinno być ono ignorowane. Kiedy lekarz potwierdzi zapalenie kaletki maziowej, warto dać kolanu odpocząć. Wtedy szybciej powrócisz do pełnej sprawności. Jak leczyć zapalenie kaletki maziowej kolana i jak poradzić sobie z problemami z błoną maziową w stawie kolanowym?

Zapalenie kaletki maziowej w kolanie − co to właściwie jest?

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Żeby zrozumieć, czym jest zapalenie kaletki maziowej w kolanie, najpierw wyjaśnię może, czym sama kaletka jest. Kaletki maziowe to struktury, które zmniejszają tarcia między narządami podczas ruchu. Mają istotny wpływ na poruszanie się, bo wspomagają m.in. pracę stawu łokciowego i kolanowego.

W kolanie kaletka maziowa umiejscowiona jest między rzepką a skórą. Zbudowana jest z maziowej warstwy wewnętrznej oraz włóknistej warstwy zewnętrznej.

Oprócz zmniejszania tarcia podczas ruchów pełni również funkcje ochronne, przez co często jest narażona na urazy. I to one w głównej mierze powodują stan zapalny kaletki maziowej w kolanie. Dotykające kaletki procesy zapalne zwykle nie mają podłoża bakteryjnego i wynikają głównie z nadwyrężeń i kontuzji.

Kiedy nadwyrężysz kolano lub doznasz jakieś kontuzji, może wystąpić zapalenie kaletki przedrzepkowej. Możesz wtedy zauważyć obrzęk na swoim kolanie. W niektórych przypadkach może towarzyszyć Ci ból.

Pojawiający się obrzęk jest efektem gromadzenia płynu w kaletce. Płyn ten produkowany jest przez wewnętrzną błonę kaletki i powoduje zwiększenie objętości całej struktury.

Jeśli nie jest go dużo, wystarczy, że odciążysz kolano, a płyn ma szansę wtedy sam się wchłonąć.

Kiedy możesz mieć problemy z kaletką przedrzepkową? Najczęściej dolegliwości związane ze stanem zapalnym tej struktury dotykają osoby często obciążające staw kolanowy. Może to mieć związek z wykonywaną pracą (częste przebywanie w pozycji klęczącej) czy rodzajem uprawianego sportu.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Zapalenie kaletki maziowej kolana − jak je leczyć?

Jeśli obrzęk kolana jest duży i odciążenie stawu nie daje zadowalających rezultatów, możliwe, że lekarz zaleci Ci punkcję. Dzięki temu z Twojego kolana usunięty zostanie wysięk, a kolano szybciej będzie się goić.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Jak wspomniałam wcześniej, zapalenie kaletki maziowej nie jest spowodowane infekcją bakteryjną. Ale może dojść do zainfekowania kaletki przez urazy skóry w okolicach kolana, np.

jeżeli stan zapalny wdał się po upadku i otarciu kolana.

Jak rozpoznać takie zakażenie bakteryjne? Zazwyczaj możesz odczuwać wtedy znaczący ból, Twoja skóra w tej okolicy może być zaczerwieniona i gorąca (miejscowe podniesienie temperatury skóry).

Jeśli zachodzi ryzyko, że stan zapalny kaletki ma podłoże bakteryjne, zwykle zalecana jest punkcja i zbadanie pobranego płynu. Po potwierdzeniu infekcji, lekarz przepisze Ci antybiotyki.

Usunięcie kaletki maziowej kolana − czy to konieczne?

W przypadku nawracającego czy przewlekłego stanu zapalnego kaletki przedrzepkowej lekarz może zaproponować Ci operacyjne usunięcie tej struktury. Zwykle decyzje taką podejmuje się, gdy pomimo wielokrotnego usuwania nagromadzonego płynu, obrzęk kaletki odnawia się, opuchlizna jest znaczna i ponadto odczuwasz ból i ograniczenie sprawności stawu kolanowego.

O tym, czy pacjent może poddać się zabiegowi decyduje lekarz. Decyzję taką podejmie, mając na uwadze choroby towarzyszące, które u Ciebie występują, a także Twoje uwarunkowania fizjologiczne.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Po zabiegu okres rekonwalescencji zwykle trwa do 6 tygodni. W tym czasie lekarz zaleci Ci odciążenie stawu i stopniowy powrót do aktywności fizycznej.

Przerost błony maziowej kolana − czy zawsze kończy się rehabilitacją?

W wyniku powtarzających się stanów zapalnych kaletki maziowej może dochodzić do przerostu błony maziowej w kolanie. Wewnętrzną warstwę torebki stawowej (błonę maziową) tworzą komórki, które mają zdolność produkowania mazi stawowej. W fizjologicznej ilości zapewnia odżywienie chrząstce stawowej i niezbędny do poruszania się poślizg powierzchni stawowych.

W efekcie urazów czy przebytych stanów zapalnych błona maziowa może przerastać i sprawiać Ci ból. Przerastać mogą również występujące czasem zafałdowania błony. Przy przeroście, zaburzeniu może ulec wydzielanie mazi przez błonę, co będzie skutkować zmienionymi właściwościami tej wydzieliny.

Zaburzone będzie więc i odżywianie chrząstki i poślizg w Twoim stawie. Zwykle, jeśli dochodzi do takich nieprawidłowości, lekarz może zalecić Ci ograniczenie aktywności i odciążenie stawu, często również stosowanie preparatów przeciwzapalnych. Pomocne mogą okazać się także zabiegi u fizjoterapeuty.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Jeśli zastosowane metody leczenia nie dadzą zadowalających efektów, konieczne może okazać się leczenie artroskopowe, które ma usunąć nadmiar przerośniętej błony. Po tego typu zabiegach zalecana jest odpowiednia rehabilitacja.

Kiedy odczuwasz ból kolana, ale nie chcesz rezygnować z aktywności, sprawdź, jakie ćwiczenia możesz wykonywać przy bolących kolanach w artykule Adriana: Jak się odchudzić, gdy bieganie boli? Czyli proste ćwiczenia na bolące kolana.

Gęsia stopka

Gęsia stopka – sama nazwa może być nieco myląca, gdyż problem ten dotyczy kolana, a nie stopy, jak ona sugeruje. Syndrom gęsiej stopki odnosi się do zespołu objawów bólowych zlokalizowanych w obrębie około 5 cm poniżej przyśrodkowej strony stawu kolanowego. Jest to miejsce łączenia się końcowych przyczepów trzech mięśni: krawieckiego, smukłego i półścięgnistego.

Przyczepy te łączą się z powięzią kości piszczelowej tworząc łącznotkankową taśmę ścięgnistą, która swoim wyglądem przypomina błonę występującą między palcami gęsi. Stąd jej nazwa.

Podstawową funkcją mięśni tworzących gęsią stopkę jest zginanie stawu kolanowego, rotacja uda do wewnątrz oraz dynamiczna stabilizacja kolana przeciwdziałająca koślawieniu kolan. Schorzenie to jest bardzo często spotykane u długodystansowych biegaczy, gdy pod wpływem występowania nadmiernego tarcia może powstać lokalny stan zapalny struktur okołostawowych (kaletki, ścięgien mięśni kulszowo-goleniowych).

Gęsia stopka–objawy

Typowymi objawami gęsiej stopki jest ból zlokalizowany po przyśrodkowej stronie stawu kolanowego pojawiający się często w nocy, oraz miejscowa sztywność nad ranem przez więcej niż godzinę, bolesność przy dotyku lub miejscowy obrzęk.

Ból nasila się podczas chodzenia po schodach, a także siadania na krześle i wstawania z niego, czy wysiadania z samochodu. Objawy te nie muszą występować jednocześnie, aby stwierdzić zapalenie w obrębie rejonu gęsiej stopy.

Niektórzy odczuwają symptomy jedynie podczas biegania, gdy przyczepy mięśniowe ulegają podrażnieniu przez nieprawidłowe ustawienie biomechaniczne kończyny dolnej lub błędną technikę biegu.

W zależności od tego, w jakim stopniu mięśnie kontrolujące ustawienie biomechaniczne kończyny są wydolne, ból może pojawiać się na początku, w trakcie lub na końcu przebytego dystansu. Nie bez znaczenia jest również intensywność treningów – okres zwiększenia obciążeń może być przyczyną zapoczątkowania dolegliwości.

Ważna jest w tym przypadku dokładna diagnostyka, gdyż dolegliwości mogą pochodzić również z uszkodzonej łąkotki przyśrodkowej, zmian zwyrodnieniowych przyśrodkowego przedziału stawu kolanowego, uszkodzenia więzadła pobocznego przyśrodkowego, czy zapalenia tkanki tłuszczowej w obrębie przyśrodkowej strony stawu kolanowego.

Dominującymi objawami zapalenia gęsiej stopki są:

  • ból o umiarkowanym nasileniu
  • ból nasilający się podczas aktywności fizycznej- zwiększony dyskomfort w godzinach porannych
  • zwiększone napięcie mięśni gęsiej stopy
  • miejscowy obrzęk

Gęsia stopka–przyczyny

Przyczyna często leży w biomechanice ustawienia kości udowej – zwiększenia przodopochylenia miednicy, rotacji wewnętrznej kości udowej, nadmiernej pronacji tyłostopia, są to czynniki predysponujące do urazu.

Przejawia się to koślawieniem kolan, nadmiernym zgięciem tułowia w stawach biodrowych (pochyleniem ciała w przód) podczas biegu, czy zapadaniem się łuku podłużnego stopy. Syndrom ten powoduje najczęściej połączenie koślawości kolan z niestabilnością więzadłową potwierdzoną przez specjalne testy ortopedyczne.

Zazwyczaj przyczyną nieprawidłowego ustawienia struktur kostnych podczas pracy dynamicznej jest osłabienie siły i wytrzymałości mięśniowej obręczy miednicznej, grupy mięśni kulszowo-goleniowych, mięśnia czworogłowego oraz przywodzicieli stawu biodrowego.

Istotnym czynnikiem jest również możliwość wykonywania pracy ekscentrycznej (kontrolowane wydłużanie mięśnia) przez mięśnie grupy kulszowo-goleniowej. Taki rodzaj pracy jest kluczowy dla utrzymania prawidłowej kontroli podudzia podczas hamowania jego wyprostu w kończynie wykrocznej podczas biegu.

Częstą przyczyną zapalenia gęsiej stopki, szczególnie u biegaczy, mogą być błędy treningowe (w tym brak rozgrzewki), przetrenowanie, lub trenowanie pomimo wyraźnej dysfunkcji stawu kolanowego i ograniczonych zakresów ruchu, a także niewłaściwa technika wykonywanych ćwiczeń oraz źle dobrane buty biegowe.

Gęsia stopka–leczenie

W początkowym stadium, przy dużych dolegliwościach bólowych, stosuje się zmniejszenie obciążeń treningowych tak, by nie prowokowały ani nie nasilały dolegliwości.

Możliwe jest schładzanie bolesnego obszaru oraz umieszczanie poduszki pomiędzy kolanami w trakcie snu. Postępowanie fizjoterapeutyczne obejmuje rozluźnianie mięśni wchodzących w skład gęsiej stopy.

Wprowadzany jest również stretching oraz ćwiczenia wzmacniające grupę mięśni przywodzicieli oraz mięsień czworogłowy jako podstawowy aparat stabilizujący staw kolanowy. W szczególności istotne jest wzmacnianie mięśnia obszernego przyśrodkowego.

Przy doborze ćwiczeń ważna jest analiza biomechaniki ciała w celu określenia przyczyny powstawania dolegliwości. Częstym narzędziem wykorzystywanym przez fizjoterapeutów do tego celu jest test FMS (Functional Movement Screen).

You might be interested:  Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy, diagnostyka, leczenie

Gęsia stopka–ćwiczenia

Przykładowe ćwiczenia rozciągające, prezentuje mgr Zuzanna Kulczyńska

Ćwiczenie 1. Rozciąganie przedniej części biodra

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Klęk jednonóż. Należy zwrócić uwagę, aby miednica była w prawidłowym ustawieniu poprzez podwinięcie kości ogonowej. Ruch tułowiem w przód tak, aby rozciągał się przód uda.

Ćwiczenie 2. Rozciąganie mięśni pośladkowych

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

W siadzie prostym jedna noga wyprostowana, druga zgięta w kolanie, ustawiona po bocznej stronie kolana nogi wyprostowanej. Należy zwrócić uwagę aby kręgosłup był wyprostowany. Wykonujemy ruch rotacji tułowia w stronę nogi zgiętej tak, aby poczuć rozciąganie w pośladku.

Ćwiczenie 3. Rozciąganie wewnętrznej strony uda

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

W siadzie rozkrocznym, kolana trzymamy wyprostowane. Należy zwrócić uwagę, aby kręgosłup lędźwiowy był wyprostowany. Z pozycji wyjściowej wykonujemy ruch skrętny tułowia.

Ćwiczenie 4. Rozciąganie mięśni kulszowo-goleniowych

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

W leżeniu na plecach, noga dolna prosta w kolanie leży na podłożu. Noga górna oparta o ścianę. Powinna być wyprostowana w kolanie tak, aby udo pozostało w pozycji pionowej. W tej pozycji należy pozostać ok. 30-40 sekund

Leczenie gęsiej stopki

Mówi dr Dominik Sojak (ortopeda Rehasport w Gdańsku)

  1. Zawsze zaczynamy od rehabilitacji i fizykoterapii, polegającej na działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, a także terapii manualnej i rozciąganiu. Jeśli przez 4-6 tygodni nie mamy wyraźnego efektu w leczeniu, przy dodatnim obrazie ultrasonograficznym, decydujemy się na ostrzyknięcie kaletki kortykosteroidem.
  2. Ostrzyknięcie kaletki kortykosteroidem. Podanie zastrzyku sterydowego może odbywać się pod kontrolą USG, jest dokładniejsze, jednak w przypadku gęsiej stopki nie jest to konieczne. Lekarz ortopeda może podać lek bezpośrednio. Najczęściej podaje się tylko jeden zastrzyk, który w zupełności powinien wystarczyć, aby znieść dolegliwości, albo doprowadzić je do takiego poziomu, które nie są uciążliwe dla pacjenta i które można jeszcze doleczyć rehabilitacją.W stanie ostrzejszym dopuszcza się podanie do trzech zastrzyków w odstępach kilkutygodniowych. Ważne jest, aby po ostrzyknięciu kaletki kortykosteroidem, unikać aktywności fizycznej do ok. tygodnia. W przypadku wyczynowych sportowców, którzy nie mogą sobie pozwolić na dłuższe zaniechanie treningu, przerwa może być 2-3 dniowa. Jeśli badanie ultrasonograficzne daje obraz kaletki wypełnionej płynem, wykonujemy tzw. drenaż, usuwając płyn za pomocą strzykawki.

Gęsia stopka–jak zapobiegać

Przede wszystkim trzeba zadbać o korekcję biomechanicznych ustawień ciała poprzez wprowadzenie odpowiednich ćwiczeń dostosowanych indywidualnie przez fizjoterapeutę oraz poprawienie biomechaniki biegu. Warto również skonsultować się z trenerem w celu przygotowania odpowiedniego treningu, zarówno biegowego, zawierającego indywidualnie dostosowane obciążenia jak i treningu przygotowania motorycznego.

Gęsia stopka–gdzie szukać pomocy?

Jeśli podejrzewasz, że cierpisz na gęsią stopkę, a odpoczynek i przerwa w treningach nie pomogły to czas skontaktować się ze specjalistą. Możesz liczyć na pomoc ze strony naszych fizjoterapeutów oraz ortopedów w mieście Warszawa, Poznań, Gdańsk oraz Konin.

Zapalenie kaletki maziowej – przyczyny i leczenie zabiegami fizykalnymi

Porady eksperta

Kaletek maziowych mamy w ciele dużo, ale kilka z nich znajduje się w szczególnie newralgicznych miejscach, przez co uszkadzamy je wyjątkowo często. W jaki sposób rozpoznać zapalenie kaletki podbarkowej? Jakie mogą być przyczyny zapalenia kaletki łokciowej? Jak wygląda leczenie zapalenia kaletki krętarzowej? Odpowiedzi znajdziecie poniżej.

Kaletki maziowe chronią tkanki przed nadmiernym tarciem i ułatwiają ich ruch. Dlatego najczęściej znajdują się one między kośćmi a mięśniami, ścięgnami, skórą lub stawami, z którymi bywają połączone.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Zapalenie kaletek zwykle jest efektem przeciążenia lub urazu danego obszaru (np. długiego ucisku). Do najczęstszych należą:

  • zapalenie kaletki podbarkowej,
  • zapalenie kaletki łokciowej (tzw. łokieć studenta),
  • zapalenie kaletki  kolana (przedrzepkowej),
  • zapalenie kaletki krętarzowej (w stawie biodrowym).

Poniżej prezentujemy umiejscowienie kaletki maziowej w stawie:

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacjaBudowa stawu – kaletka maziowa umiejscowiona pod ścięgnem a nad kością.Źródło: https://bit.ly/3al79Tz

Rodzaje kaletek

Kaletek maziowych w całym naszym ciele jest mnóstwo: od szyi (kaletka podgnykowa, kaletka zagnykowa, kaletka mięśnia napinacza podniebienia miękkiego, kaletka podskórna wyniosłości krtaniowej), przez barki, ramiona i łokcie (m.in. kaletka podbarkowa, kaletka podzębata, kaletka podścięgnowa mięśnia podłopatkowego, kaletka mięśnia obłego większego, kaletka podnaramienna, kaletka mięśnia kruczo-ramiennego, kaletka łokciowa międzykostna), aż po biodra, uda i kolana (m.in. kaletka biodrowa podścięgnowa, kaletka krętarzowa podskórna, kaletka krętarzowa mięśnia pośladkowego wielkiego, kaletka mięśnia gruszkowatego, kaletka mięśnia podkolanowego, kaletka przedrzepkowa, kaletka gęsia, kaletka podskórna piętowa, kaletka ścięgna Achillesa).

W takiej sytuacji trudno omówić oddzielnie każde zapalenie kaletek – leczenie jednak jest dość podobne. Najpierw odpowiedzmy na pytanie, jak to schorzenie rozpoznać?

Objawy zapalenia kaletki maziowej

Zapalenie kaletki może rozwijać się powoli lub gwałtownie i tak też pojawiają się sygnały, że coś się dzieje. Typowymi objawami stanu zapalnego są:

  • ból nasilający się podczas ruchu,
  • uczucie sztywności,
  • ograniczona ruchomość,
  • obrzęk,
  • zaczerwienienie,
  • tkliwość.

Oczywiście, w zależności od miejsca urazu, objawy pojawią się w innej części ciała: zapalenie kaletki podbarkowej będzie powodować ból w okolicy łopatki, a zapalenie kaletki łokciowej ograniczy zakres ruchu w łokciu. Nie zawsze też będzie widoczna opuchlizna – o ten objaw trudno np. podczas zapalenia kaletki krętarzowej, która znajduje się w biodrze.

Zapalenie kaletek – przyczyny

Jak już wspominaliśmy, to schorzenie może być skutkiem ucisku lub przeciążenia, jeśli nie rozgrzaliśmy się przed treningiem. Ze względu na dużą różnorodność tych urazów, podamy tylko kilka przykładowych przyczyn:

  • zapalenie kaletki kolana/przedrzepkowej – spowodowane długotrwałym klęczeniem, dlatego często doskwiera m.in. osobom układającym podłogi,
  • zapalenie kaletki kulszowej – prowokowane przez siedzenie na twardej powierzchni,
  • zapalenie kaletki łokciowej/łokieć studenta – efekt podpierania się na łokciu,
  • zapalenie kaletki ścięgna Achillesa – bywa skutkiem noszenia zbyt ciasnego obuwia, które uciska stopę.

Ryzyko kontuzji mogą zwiększać niektóre schorzenia, m.in. zapalenie stawów lub dna moczanowa. Natomiast infekcje bakteryjne należą do rzadkości.

Zapalenie kaletki maziowej – leczenie zabiegami fizykalnymi

Wywiad i badanie fizykalne, czasem wsparte badaniem RTG lub USG, wystarczają, by zdiagnozować zapalenie kaletek. Leczenie zwykle obejmuje zażywanie leków przeciwzapalnych, odciążenie danej części ciała, stosowanie zimnych okładów i fizykoterapię.

Jakie zabiegi zaleca się najczęściej?

  • Terapia TECAR – fala radiowa wysokiej częstotliwości dostarcza energię do tkanek, przyspieszając gojenie i powrót do zdrowia.
  • Laseroterapia – zwłaszcza wysokoenergetyczna, która pozwala dotrzeć do głębszych tkanek w ciele, stymulując je do odbudowy. Lasery wysokoenergetyczne iLUX jednocześnie oddziałują na układ nerwowy, zmniejszając bolesność m.in. zapalenia kaletki.
  • Terapia światłowodowa LaserNeedle – metoda łącząca laseroterapię i akupunkturę redukuje obrzęk, ból i stan zapalny oraz pobudza samonaprawę chorego miejsca.
  • Terapia falą uderzeniową – działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Dzięki efektowi masażu nie tylko poprawia mikrokrążenie, ale i rozluźnia mięśnie.
  • Elektroterapia – jonoforeza z lekiem o działaniu przeciwzapalnym pozwala dotrzeć substancjom czynnym bezpośrednio do chorej tkanki.
  • Magnetoterapia – pole magnetyczne niskiej częstotliwości redukuje ból i stymuluje organizm do regeneracji.
  • Diatermia – leczenie ciepłem aparatem do diatermii Curapuls zmniejsza ból i obrzęk, a także ma działanie przeciwzapalne.

Operację drenażu lub usunięcia kaletki przeprowadza się tylko w przypadku stanów zapalnych nawracających lub niereagujących na leczenie zachowawcze. Zwykle jednak farmakoterapia wsparta fizjoterapią jest skuteczna.

Zapalenie kaletek maziowych

Kaletki maziowe (łac.

bursae synoviales) znajdują się między narządami, na przykład między kością a skórą, między kością a mięśniem lub ścięgnem, a zatem w miejscach, gdzie przy ruchach poszczególnych części należy zmniejszyć tarcie do minimum i ułatwić przesuwanie się narządów względem siebie. Kaletka maziowa zbudowana jest z włóknistej warstwy zewnętrznej i delikatnej maziowej warstwy wewnętrznej. Może się ona łączyć ze stawem, stanowiąc uwypuklenie właściwej jamy stawowej.

Kaletki maziowe generalnie stanowią ochronę okolic narażonych na urazy i przeciążenia. Ich stany zapalne zwykle mają charakter zapalenia jałowego, to znaczy powstają na skutek urazów lub przeciążeń okolic, w których znajdują się kaletki. Do okolic predysponowanych należą łokcie, okolice krętarza większego oraz kolana.

You might be interested:  Nadkrzepliwość – przyczyny, objawy, leczenie

W przypadku powtarzających się urazów okolic łokcia, takich jak częste upadki lub siedzenie z łokciami opartymi o podłoże, dochodzi do drażnienia kaletki łokciowej nad wyrostkiem łokciowym.

Z kolei u osób przeciążających okolicę kolan na skutek długotrwałego klęczenia (np. przy układaniu podłóg czy płytek), może dojść do zapalenia kaletki przedrzepkowej. W obu opisanych przypadkach rozwija się wyraźnie widoczny obrzęk tych okolic (wyrostek łokciowy, rzepka). Płyn nie gromadzi się w samym stawie, tylko w obrębie kaletki leżącej między kością (wyrostek łokciowy, rzepka) a skórą.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Podrażniona warstwa wewnętrzna, czyli maziowa, kaletki zaczyna produkować większe ilości płynu, powodując poszerzenie samej kaletki oraz obrzęk ponad nią. Jest to płyn przesiękowy.

Jeśli jest go niedużo, to odpoczynek, czyli brak drażnienia kaletki powoduje samoistne wchłonięcie się tego płynu.

W przypadku większego nagromadzenia płynu, wskazana jest punkcja i ewakuacja nadmiernej ilości treści z kaletki, co wspomaga proces gojenia.

Jeśli występuje zaczerwienie skóry danej okolicy, bolesność, zwiększona temperatura okolicy, może to oznaczać, że rozwinął się dodatkowo proces zapalny wywołany przez bakterie (np.

na skutek zakażenia od drobnej rany skóry).

Wskazana jest wtedy punkcja kaletki maziowej, aby móc ocenić aspirowaną treść (czy jest wysiękowa czy ropna), bowiem od tego uzależnione jest ewentualne leczenie antybiotykiem.

Tylko w nielicznych przypadkach przewlekłego stanu zapalnego i powtarzania się wysięków w kaletce maziowej rozważa się leczenie operacyjne polegające na jej całkowitym wycięciu.

Zapalenie kaletki – przyczyny, objawy, leczenie zapalenia kaletki maziowej

Zapalenie kaletki to stan zapalny tkanki łącznej tworzącej kaletkę maziową, czyli strukturę, która znajduje się w punktach, gdzie mięśnie i ścięgna przesuwają się po kościach.

Kaletki maziowe ochraniają staw przed zmianami zwyrodnieniowymi i procesami degeneracyjnymi, upośledzenie ich funkcji może więc mieć nieprzyjemne skutki w postaci bólu, obrzęku oraz usztywnienia stawu.

Jakie są przyczyny zapalenia kaletki maziowej i jak wygląda leczenie i rehabilitacja?

Kaletka maziowa, z łac. bursa synovialis, to struktura o zróżnicowanym, pęcherzykowym kształcie, jej wielkość różni się w zależności od topografii.

Kaletka posiada cieniutkie ściany i znajduje się w miejscach, które są wybitnie narażone na pojawianie się tarcia i gdzie pożądane jest wzajemne ślizganie poszczególnych struktur anatomicznych między sobą.

Te miejsca to przestrzenie pomiędzy skórą a kością, ścięgnem a torebką stawową, a także w przedziale kostno–mięśniowym. 

Wyróżnia się m.in. kaletkę przedrzepkową, nadrzepkową, podrzepkową – zaliczane do kaletek kolana, czy kaletkę ścięgna Achillesa.

Zapalenie kaletki – przyczyny 

W literaturze podaje się kilka głównych przyczyn zapalenia kaletki. Zapalenie kaletek maziowych może być wynikiem sumujących się w czasie mikrourazów powstałych w efekcie długotrwałych przeciążeń. Mowa tutaj o nadmiernej kompresji kaletki spowodowanej np.

noszeniem zbyt ciasnych butów (zapalenie kaletki w stopie) czy wymuszoną pozycją w pracy (długotrwałe klęczenie na kolanach), nawykach w postaci podpierania się na łokciach podczas siedzenia oraz leżenia – mówi się nawet o przypadłości zwanej łokciem studenta – termin ten określa stan zapalny kaletki maziowej stawu łokciowego.

Gwałtowny uraz prowadzący do złamania bariery regeneracyjnej i wytrzymałościowej tkanek także jest czynnikiem predysponującym do powstania stanu zapalnego kaletki maziowej. Zalicza się tutaj uderzenia, upadki i kontuzje podczas których generowana jest olbrzymia siła kompresyjna. 

Zapalenie kaletki maziowej – objawy

Zapalenie kaletek maziowych może dawać bardzo różne symptomy i odmienny charakter nasilenia. Najczęściej pojawiające się objawy zapalenia kaletki maziowej to:

  • zaczerwienie skóry,
  • ocieplenie danej okolicy,
  • obrzęk,
  • bolesność samoistna, która nasila się z reguły pod wpływem wykonywanego ruchu,
  • usztywnienie stawu,
  • tkliwe palpacyjnie mogą okazać się okoliczne struktury miękkotkankowe.

Warto nadmienić, że kaletki maziowe mogą dawać objawy o zmiennym charakterze, oznacza to, że dolegliwości mogą okresowo ustępować lub nasilać się pod wpływem zmian pozycji. Dodatkowo podczas procedury badania fizykalnego lekarz stwierdza często obecność zbiornika płynowego i podwyższoną temperaturę ciała.

Jest to efekt nadprodukcji płynu przez podrażnioną kaletkę stawową. Jej poszerzenie i pojawiająca się opuchlizna mogą narastać, gromadzi się płyn przesiękowy.

Niekiedy dochodzi dodatkowo do zainfekowania przez bakterie (może to dotyczyć zarówno kaletki kolanowej, kaletki maziowej w stopie, kaletki Achillesa czy kaletki maziowej przedrzepkowej).

Zapalenie kaletki maziowej – diagnostyka

Diagnostyka zapalenia kaletek maziowych w pierwszej kolejności to wywiad oraz badanie palpacyjne. W jego trakcie lekarz określa miejsce bolesności oraz wstępną przyczynę.

Aby dogłębniej przeanalizować zapalenie kaletki, dokonuje badania obrazowego z wykorzystaniem ultrasonografu, co pozwala na dokładne zobrazowanie ilości ewentualnego płynu przesiękowego oraz prognozę odnośnie możliwości i skuteczności proponowanego leczenia. 

Nagromadzenie bardzo dużej ilości płynu przesiękowego będzie wymuszało pobranie jego próbki do badania i oceny pobranej treści. Gwałtowny uraz mogący być przyczyną owego stanu niesie za sobą także ryzyko złamania. W tej sytuacji specjalista może podjąć decyzję o wykonaniu badania różnicowego w postaci zdjęcia rentgenowskiego. 

Zapalenie kaletki maziowej – leczenie

Leczenie zapalenia kaletki jest uzależnione od ilości nagromadzonego płynu, jego charakteru i tempa przybywania. I tak, w sytuacji, kiedy aspirowana treść jest ropna, oznacza to, że doszło najprawdopodobniej do infekcji bakteryjnej i sama ewakuacja płynu będzie wówczas niewystarczająca. Niezbędne jest wdrożenie w takiej sytuacji antybiotykoterapii.

Czasami dokonuje się także punkcji, wspomagając ewakuację nadmiernej ilości cieczy. W razie nasilonych objawów stanu zapalnego warto zastosować dostawowe iniekcje z glikokortykosteroidów (raz na kilka miesięcy), znacząco pomaga to w regeneracji i obniżeniu bólu spowodowanego zapaleniem kaletki maziowej.

W celu poprawy funkcji stawów rekomendowane są także preparaty zawierające kwas hialuronowy. 

Leczenie farmakologiczne to także wykorzystanie maści oraz żelów przeciwbólowych zawierających niesteroidowe leki przeciwzapalne. W przypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego stosuje się metody operacyjne. Wówczas dokonuje się resekcji kaletki. Taką procedurę stosuje się np.

w zapaleniu kaletki maziowej kolana, (usunięcie kaletki przedrzepkowej), jest to zabieg artroskopowy. Nieco mniej inwazyjną procedurą jest drenaż., nie zawsze jednak jest on w pełni skuteczny.

Polega na przecięciu skóry, czasowym zamieszczeniu drenu, którego zadaniem jest wspomaganie usuwania nadmiaru gromadzącego się nieustannie płynu. Zazwyczaj dren jest pozostawiany na kilka dni.

Zapalenie kaletki maziowej – fizjoterapia

Działania związane z zastosowaniem procedur rehabilitacyjnych są stosowane w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z przejrzystym płynem – sugeruje to zapalenie aseptyczne, oraz z płynem krwistym – uraz.

Wtedy rekomendowane są zabiegi fizykalne i maści na zapalenie kaletki.

Wśród nich wyróżnia się miejscowe schładzanie parami azotu – krioterapię (leczenie zimnem), laseroterapię, magnetostymulację oraz stymulowanie wchłaniania jonów leku o działaniu przeciwzapalnym za pomocą prądu (jonoforeza). 

Domowe sposoby na zapalenie kaletki to wykorzystanie pozycji odciążających (w tym celu wykorzystuje się również czasowe unieruchomienie w ortezie), unikanie aktywności ruchowej i schładzanie miejsca bólowego za pomocą okładów z lodu lub zimnych kompresów (kilka razy dziennie przez 10–15 minut).

Przewlekłe zapalenie kaletki maziowej wymaga wykorzystania dodatkowo ćwiczeń poprawiających stabilizację oraz przywracających normy długości mięśni, zakres ruchomości. Ważne jest także zmodyfikowanie miejsca pracy – regulacja wysokości krzesła, biurka. Unikać należy aktywności o gwałtownym przebiegu, mogących być ryzykiem przeciążenia tkanek.

Postępowanie jest zazwyczaj bardzo podobne niezależnie od lokalizacji – zapalenie kaletki maziowej barku, kolana, piętowej, czy palucha.

Zapalenie kaletki łokciowej

Kaletka łokciowa znajduje się z tyłu łokcia, bezpośrednio pod skórą na warstwie ścięgien mięśni prostowników łokcia przyczepiających się do wyrostka łokciowego. Jej funkcją jest poprawa ślizgu (zmniejszenie tarcia) tkanek tej okolicy.

Jednak jej powierzchowne położenie czyni ją podatną na urazy i infekcje. Zdrowa kaletka jest przestrzenią zbudowaną z błony maziowej produkującej płyn do jej wnętrza. Jej tkanka i płyn są tak cienkie, że bez obecności patologii nie można jej wybadać manualnie.

Kiedy jednak dojdzie do jej podrażnienia, wypełnia się płynem co manifestuje się wyraźnym, lokalnym obrzękiem.

Zapalenie kaletki łokciowej jest dość powszechną dolegliwością, choć dokładne badania epidemiologiczne nie zostały wykonane. Ze względu na swoją etiologię zapalenia można podzielić na aseptyczne (niebakteryjne) i septyczne (bakteryjne).

Szacuje się, że zapalenia niebakteryjne kaletki łokciowej stanowią 2/3 wszystkich jej zapaleń. Częstość pojawiania się przypadków o etiologii bakteryjnej wynosi około 10/100 000/rok (Kanada) i zdecydowanie częściej występuje u mężczyzn.

You might be interested:  Kaszka na twarzy – jakie są przyczyny i jak się jej pozbyć domowymi sposobami?

Przyczyny zapalenia to najczęściej:

  • uraz (upadek z podparciem na łokciu, stłuczenie);
  • mikrourazy – podparcie podczas pisania, sporty kontaktowe (zapasy, jujitsu);
  • skaleczenie, rana w okolicy łokcia (bakteryjne);
  • inne (układowe).

Głównym objawem zapalenia kaletki łokciowej jest obrzęk. Jest on wyraźnie ograniczony, występuje w tylnej okolicy łokcia i kształtem przypomina kurze jajo. Może on być bolesny lub bezbolesny. Tkliwość podczas badania manualnego jest obecna częściej w zapaleniach bakteryjnych.

Wiedząc o tym, należy dokładnie wypytać pacjenta o urazy i początek dolegliwości. Stan zapalny bakteryjny w większości przypadków skojarzony jest z wcześniejszymi skaleczeniami okolicy kaletki, które stają się wrotami infekcji.

Charakterystyczne jest to, że pacjent nie przypomina sobie znacznego urazu, który mógłby doprowadzić do patologii. Dodatkowo podczas zakażenia, w okolicy mogą pojawić się zmiany skórne, również zapalne. Zwykle widoczne jest zaczerwienienie, obrzęk, obecny jest ból miejscowy.

Często stan ogólny pacjenta ulega pogorszeniu (gorczyczka, dreszcze). Rozpoznanie zapalenia infekcyjnego przed podjęciem leczenia jest kluczowe ze względu na wskazania do farmakoterapii (septyczne – antybiotyk, aseptyczne – leki przeciwzapalne).

W przypadkach wątpliwych, przed zastosowaniem leczenia powinno się przebadać płyn pobrany z kaletki podczas punkcji. W przypadku infekcji, przedwczesne zaaplikowanie sterydu w okolicę zapalenia może mieć negatywne skutki.

Podczas badania ruchomości łokcia zwykle nie ma ograniczeń. Ruchom czynnym i biernym nie towarzyszy ból.

Niewielkie zaburzenie ruchomości pod koniec zgięcia w wyniku bólu może być wynikiem kompresji opuchniętej kaletki.

Jeśli pojawiają się wyraźne ograniczenia, w szczególności jednak z bólem, to oznaczać to może, że patologia dotyczy samego stawu (zapalenie, złamanie, inne) i wymaga dalszego badania.

W przypadku przewlekłych dolegliwości lub lokalnego podrażnienia kaletki obrzęk nie musi być tak wyraźny. Wyczuwalne mogą (ale nie muszą) być niewielkie zgrubienia w tkance podskórnej na poziomie tylnej części łokcia.

W takiej sytuacji pacjent zgłasza dolegliwości niestałe, podczas podpierania się na łokciu, przy pewnym ustawieniu, pojawia się ostry, piekący ból. Jest to wynik kompresji podrażnionej kaletki na tkance kostnej.

Najczęściej dotyczy to pacjentów z przeciążeniami wynikającymi z podporów na łokciach (mikrourazy).

Zapalenie kaletki łokciowej może również pojawić się na przebiegu wielu chorób reumatoidalnych, autoimmunologicznych. W tym kontekście, w celu wykluczenia procesu układowego, ważny jest wywiad rodzinny, zbadanie innych stawów, zmian skórnych, guzków reumatoidalnych oraz innych symptomów.

Przy rozpoznaniu przydatne są badania krwi, dzięki którym można określić charakter patologii (septyczna, zapalna-pourazowa, reumatoidalna). Podstawowym badaniem obrazowym jest USG, które z łatwością potwierdzi obecność płynu w kaletce i wykluczy inne patologie (np.: cystę maziówkową). W celu wykluczenia złamań wykonuje się badanie RTG.

Badanie rezonansem magnetycznym stosuje się tylko w sytuacjach wątpliwych, w celu określenia charakteru płynu, tkanek.

Leczeniem z wyboru jest punkcja, w czasie której ewakuuje się płyn z przestrzeni kaletki. W przypadkach aseptycznych zwykle wystarcza jedna lub dwie i dodatkowe zabiegi fizjoterapeutyczne. W przypadkach infekcyjnych punkcję stosuje się częściej, a leczenie oparte jest na odpowiednio dobranych antybiotykach.

Przy zapaleniach aseptycznych leczenie zachowawcze obejmuje, poza punkcją, ćwiczenia, techniki mobilizacyjne oraz całą gamę zabiegów fizykoterapeutycznych. Dodatkowo stosuje się chłodzenie (pacjent we własnym zakresie), odciążenie kończyny (unikanie podparć i prowokacji bólu), opaskę uciskową (po punkcji).

W przypadkach urazowych można nie wykonywać punkcji i zobaczyć jak będzie postępować leczenie. Zwykle obrzęk wycofuje się w ciągu kilku tygodni. W przypadkach bólowych i dużego obrzęku można zastosować iniekcję sterydową, ale tylko w przypadku zapaleń aseptycznych.

Po ostrzyknięciu może pojawić się nasilenie objawów, jeśli steryd zacznie działać po kilku dniach, a wcześniej przestanie działać środek znieczulający. Pacjent musi być o tym poinformowany na wypadek, gdyby taka sytuacja faktycznie zaistniała.

Leczenie chirurgiczne stosuje się w przypadkach opornych na leczenie. Pierwszym z wariantów jest drenaż kaletki, nieco inny niż podczas punkcji. W tym wypadku wykonuje się nacięcie skóry i kaletki oraz zakłada się dren, którym wypływa płyn z kaletki.

Jeśli zapalenia kaletki nawracają, usuwa się ją. Po kilku do kilkunastu dni odrasta ona w formie nieprzerośniętej. Podczas operacji chirurg nie wchodzi do jamy stawu łokciowego ze względu na to, że kaletka jest strukturą powierzchowną. Zabieg ten, mimo iż technicznie nie jest skomplikowany, stosuje się w ostateczności.

Zapalenie kaletki podbarkowej: objawy, sposoby leczenia

Kaletka podbarkowa jest tworem w kształcie balona wypełnionego płynem. Oddziela i amortyzuje ścięgna mięśnia stożka rotatorów od wyrostka barkowego oraz zapewnienia lepszy ślizg głowy kości ramiennej  pod wyrostkiem barkowym.

Zapalenie kaletki podbarkowej jest najczęstszym schorzeniem barku. Z reguły towarzyszy lub jest spowodowane przez inne schorzenia w stawie ramiennym, takie jak:

Zapalenie kaletki podbarkowej może być również spowodowane czynnikami ogólnoustrojowymi np. infekcją wirusową, chorobami metabolicznymi lub reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Czasami, najczęściej u osób około 40 roku życia, dochodzi do samoistnego zapalenia kaletki podbarkowej, niespowodowanego innymi schorzeniami w stawie ramiennym.

Objawy

Zapalenie kaletki podbarkowej objawia się silnym, rozlanym po całym barku bólem, bardzo często występują bóle nocne.

Diagnostyka

  • rentgen (w celu wykluczenia innych schorzeń stawu ramiennego)
  • usg

Leczenie zachowawcze

Zapalenie kaletki podbarkowej leczy się głównie zachowawczo. Leczenie operacyjne stosuje się w przypadku, gdy zapalenie kaletki podbarkowej towarzyszy innym schorzeniom barku, wymagającym leczenia operacyjnego oraz przy reumatoidalnym zapaleniu stawów.

Leczenie zachowawcze polega na:

  • unieruchomieniu kończyny w  temblaku przez około 10-14 dni. W przypadku nasilonych objawów unieruchomienie przedłuża się
  • unikaniu ruchów, będących czynnikiem drażniącym
  • zastosowaniu iniekcji sterydowych (zastrzyk do kaletki podbarkowej, mający silne działanie przeciwzapalne)
  • doustne niesteroidowe leki przeciwzapalne
  • chłodzenie
  • maści o działaniu przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym

W przypadku osób, u których doszło do samoistnego zapalenia kaletki (czyli niespowodowanego przez inne schorzenia stawu ramiennego), np. w wyniku przeciążenia (osoby ćwiczące na siłowni), po leczeniu unieruchomieniem i leczeniu przeciwzapalnym należy również zastosować kinezoterapięleczenie ruchem, która ma na celu wzmocnienie pierścienia rotatorów w stawie ramiennym.

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne zapalenia kaletki podbarkowej stosuje się w przypadku, gdy towarzyszy ono innej patologii w stawie barkowym wymagającej operacji. Leczenie operacyjne stosuje się również, gdy zapalenie kaletki podbarkowej jest wynikiem reumatoidalnego zapalenia stawów.

  • Leczenie operacyjne polega na usunięciu kaletki w ramach zabiegu artroskopii.
  • Orientacyjny czas zabiegu:2h
  • Typ znieczulenia:ogólne dotchawicze

Pobyt w szpitalu:Pacjent przychodzi do szpitala w dniu zabiegu. Wszystkie badania oraz konsultacja anestezjologiczna wykonywane są wcześniej. Następnego dnia po operacji, jeśli nie ma żadnych powikłań, usuwany jest dren, pacjent dostaje instruktaż rehabilitacji i jest wypisywany do domu.

Postępowanie pooperacyjne

Pierwszy tydzień po operacji

Pierwsza kontrola poszpitalna, zdjęcie szwów po 7 dniach. Na wizycie pacjent dostaje skierowanie na rehabilitację.

Przez pierwszy tydzień po operacji pacjent przyjmuje leki przeciwbólowe. Zazwyczaj nie ma konieczności podawania leków przeciwkrzepliwych ani antybiotyku. Operowany bark powinien być chłodzony co 2-3 h przez 10-15 min, dzięki czemu zmniejszony będzie obrzęk i dolegliwości bólowe. Operowana kończyna powinna być unieruchomiona przez cały czas w ortezie ramiennej.

Pierwszego dnia po operacji bark może być mocno spuchnięty. Opuchlizna zmniejsza się zazwyczaj w ciągu 48h.

Drugi-czwarty tydzień po operacji

  1. Operowana kończyna powinna być unieruchomiona w ortezie ramiennej do momentu ustąpienia dolegliwości bólowych
  2. Rehabilitacja w 2-4 tygodniu:
  3. – 2-3 razy w tygodniu

Kinezoterapia: Stosuje się ćwiczenia oparte na ruchach czynnych i biernych. Stosuje się też ćwiczenia mobilizujące łopatkę, a także czynne ćwiczenia nadgarstka oraz palców, aby nie doprowadzić do przykurczy, które mogą być następstwem unieruchomienia.

Fizykoterapia: zabiegi elektrostymulacji stożka rotatorów i mięśnia naramiennego, pole magnetyczne, krioterapia z azotem.

Czwarty-ósmy tydzień po operacji

Kontrola lekarska czwartym  tygodniu od operacji. Lekarz ocenia stopień zaniku mięśniowego i  zakres ruchu w stawie ramiennym. Na ogół nie ma potrzeby dalszej rehabilitacji.

Autor: Rafał Mikusek – ortopeda traumatolog

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *