Choroby sromu i warg sromowych

Rak sromu jest to nieprawidłowy i nieustający rozrost komórek nowotworowych wywodzących się z komórek nabłonku sromu. Należy on do nowotworów występujących stosunkowo rzadko. Współczynnik zachorowalności na tę chorobę waha się między 0,1 a 2,6 przypadków na 100 tys.

kobiet w skali roku i jest ściśle uzależniony od regionu geograficznego świata. U około 40% pacjentek z tą chorobą rozpoznaje się ją w znacznym stopniu klinicznego zaawansowania. W Polsce występuje średnie ryzyko zachorowania na raka sromu.

Odsetek pięcioletnich przeżyć jest w Polsce niski i wynosi we wszystkich stopniach klinicznego zaawansowania nowotworu około 35%.

Choroby sromu i warg sromowych

Czynniki ryzyka

W badaniach  wyodrębniono wiele czynników zwiększonego ryzyka zachorowania na raka sromu, które w mniejszym lub większym stopniu mogą przyczynić się zarówno do powstania samego procesu chorobowego, jak i szybkości jego przebiegu.

Wiek

W miarę wzrostu długości życia kobiety ryzyko zachorowania na raka sromu znacznie się zwiększa. Uważa się, że największa liczba zachorowań na raka sromu zawiera się w przedziale wiekowym 70-80 lat.

Choroby infekcyjne

Spośród czynników zakaźnych odgrywających rolę w powstawaniu raka sromu szczególne znaczenie przypisuje się przebytym zakażeniom wirusowym: wirusem opryszczki (HSV) typu 2, a zwłaszcza wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 16 i 18.

Potwierdzono związek zakażenia HPV z rozwojem raka sromu, występującego znacznie częściej u pacjentek młodych, z dużą liczbą partnerów seksualnych, palących papierosy.

Pozostałe czynniki infekcyjne, wykazujące szczególny związek z rozwojem raka sromu, należą do drobnoustrojów wywołujących choroby przenoszone drogą płciową.

Występowanie raka sromu jest kojarzone z przebyciem w przeszłości kiły lub ziarniniaka pachwin, co jest szczególnie zauważalne w krajach tropikalnych, gdzie znacznie częściej obserwuje się występowanie tych chorób. Obecnie w powstaniu raka sromu podnosi się także znaczenie zakażenia chlamydią.

Czynniki genetyczne

W latach 90. ubiegłego wieku pojawiły się informacje na temat roli mutacji (przekształcenia) genu o skrócie p53 i zmian jego aktywności w rozwoju raka sromu, szczególnie w przypadkach niezwiązanych z infekcją HPV. Gen ten w warunkach prawidłowych zachowuje się jak gen hamujący proces powstawania nowotworu.

Funkcją tego genu jest wytwarzanie białka p53, kontrolującego cykl komórkowy i zatrzymującego proces dzielenia się komórki w przypadku jej nieprawidłowości. Jego zmiana lub zahamowanie wywołane mutacją może prowadzić do niekontrolowanego mnożenia komórek nieprawidłowych i w konsekwencji do rozwoju raka.

Bada się także inne geny mogące odpowiadać za powstawanie tego nowotworu.

Nienowotworowe nabłonkowe zmiany sromu

Jest to grupa zmian chorobowych skóry sromu charakteryzująca się nadmiernym rozrostem lub ścieńczeniem nabłonka. Zalicza się do niej rozrost płaskonabłonkowy oraz liszaj twardzinowy. Możliwość ich przekształcenia się w raka sromu pozostaje kontrowersyjna, choć częściej może dotyczyć tego ostatniego schorzenia.

Objawy, wczesne wykrycie

We wczesnym okresie przebieg raka sromu może być bezobjawowy. Pojawiające się pierwsze objawy – świąd i pieczenie, a także zmiana na sromie sugerują, że pacjentki powinny o wcześnie zgłaszać się do lekarza. Jednakże często z powodu wstydu kontakt z lekarzem opóźnia się.

Świąd jest najwcześniejszym, a zarazem najczęściej pojawiającym się objawem raka sromu. Objaw ten utrzymuje się zazwyczaj kilka lat przed zgłoszeniem się po pomoc.

Nie zawsze jednak musi dotyczyć choroby nowotworowej, ponieważ jest częstym objawem różnych innych schorzeń ginekologicznych i dermatologicznych (w stanach zapalnych sromu i pochwy, zwłaszcza grzybiczych i rzęsistkowych, w różnego rodzaju schorzeniach skóry, w niektórych chorobach ogólnoustrojowych, jak cukrzyca, choroby nerek czy wątroby), a także u kobiet w okresie menopauzalnym, który jest związany z niedoborem estrogenów (hormonów płciowych żeńskich). Ból pojawia się zazwyczaj w stanach znacznego zaawansowania choroby, co związane jest z budową anatomiczną tej okolicy ciała. Ból jest także objawem dominującym wówczas, gdy zmiana znajduje się w pobliżu łechtaczki. Zaburzenia oddawania moczu występują zazwyczaj w bardziej zaawansowanych postaciach nowotworu; objawy to bolesne lub trudne oddawanie moczu, niezupełne opróżnianie pęcherza moczowego i przewlekłe zaleganie moczu, co sprzyja występowaniu zakażeń dolnego odcinka układu moczowego. Zaburzenia oddawania stolca pojawiają się rzadko i dotyczą przypadków, w których rak nacieka okolice odbytu oraz krocze. Umiejscowienie nowotworu w pobliżu odbytu powoduje bóle w czasie oddawania stolca, a także utrudnia zabiegi higieniczne w tej okolicy, co staje się przyczyną niekiedy znacznych dolegliwości (np. pieczenia). Obfite krwawienia w przypadku raka sromu należą do rzadkości, bowiem powierzchnia guza jest słabo ukrwiona. Pojawiające się sporadycznie krwawienie towarzyszy zwykle rozpadowi guza i jest mieszaniną produktów jego rozpadu oraz wynaczynionej krwi. Odchody o bardzo nieprzyjemnym zapachu pojawiają się w zaawansowanym okresie choroby i są związane z rozpadem powierzchni guza oraz zakażeniem jej przez liczne bakterie. Ten objaw zmusza często chorą do izolowania się od otoczenia. Do niezwykle rzadko występujących objawów wczesnego raka sromu należy dyspareunia (bóle w czasie stosunku), a także bóle i przeczulica sromu, choć te ostatnie mogą pojawić się nieco częściej w zaawansowanych stadiach choroby. Należy jednak wspomnieć, że istnieją przypadki, w których rozwój raka, poza powiększeniem się masy guza, odbywa się bez wyraźniejszych objawów.

Stadia zaawansowania

Ocena stopnia zaawansowania procesu nowotworowego została zaproponowana przez  Międzynarodową Federację Ginekologii i Położnictwa (FIGO), a podstawą jej jest badanie mikroskopowe materiału operacyjnego. Oceniane jest zajęcie przez proces nowotworowy organu wyjściowego dla nowotworu, okoliczne węzły chłonne oraz narządy.

Klasyfikacja raka sromu jest przedmiotem stałej dyskusji, a zmieniające się co jakiś czas podziały to dowód, że istnieje potrzeba uwzględnienia wielu czynników mających wpływ na końcowy efekt leczenia, takich jak: istnienie stanów wczesnych, umiejscowienie guza, zajęcie węzłów chłonnych miednicy mniejszej oraz dojrzałość i biologia nowotworu.

Typy morfologiczne

Rak płaskonabłonkowy jest najczęściej spotykanym rakiem sromu i obserwuje się go w ponad 90% przypadków. Inne rodzaje nowotworów złośliwych typu nabłonkowego stwierdza się w obrębie sromu niezwykle rzadko.

Diagnostyka

Badanie zmierzające w kierunku rozpoznania raka sromu musi być poprzedzone zebraniem szczegółowego wywiadu z pacjentem, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka rozwoju choroby, a także rutynowym badaniem ginekologicznym, złożonym z dokładnych oględzin zewnętrznych narządów płciowych, badania za pomocą wzierników oraz badania dwuręcznego zestawionego.        Rak sromu jest schorzeniem widocznym, badalnym ręcznie, dlatego powinien być rozpoznawany we wczesnym okresie rozwoju. Trudności diagnostyczne mogą pojawić się we wczesnych postaciach raka, rozwijającego się na podłożu przerostowych zmian nabłonka sromu, a zwłaszcza przy wieloogniskowym sposobie jego wzrostu. Rozpoznanie w takich przypadkach jest trudne i możliwe wyłącznie za pomocą badania mikroskopowego pobranego wycinka.

Badanie cytologiczne i kolposkopowe (oglądanie za pomocą wziernika pochwy, sromu oraz szyjki macicy) są to elementy dokładnej, pozwalającej na określenie zasięgu nowotworu diagnostyki przed rozpoczęciem leczenia, a tym samym odgrywają rolę w ustaleniu taktyki postępowania diagnostyczno-leczniczego we wczesnych stadiach zaawansowania schorzenia. Ocena cytologiczno-kolposkopowa (w przypadku sromu nazywana wulwoskopią) wczesnych postaci raka sromu, chociaż trudniejsza niż ocena takich samych zmian w obrębie szyjki macicy, pozwala na wybór właściwego miejsca do pobrania wycinka do badania mikroskopowego.

Metoda fotodynamiczna (PDD) jest stosunkowo nową techniką, służącą do analiz optycznych tkanek w diagnostyce i leczeniu stanów przednowotworowych i nowotworowych.

Polega na miejscowej podaży fotouczulacza (środka wywołującego świecenie tkanki, która go wchłonęła) i jego pochłonięcia przez komórki zmienionych chorobowo tkanek, wytworzenia fluorescencji za pomocą promieniowania laserowego, a następnie jej rejestracji w tkankach zmienionych chorobowo.

Miejscowe oddziaływanie na komórki nowotworowe fotouczulacza w połączeniu ze światłem laserowym pozwoliło na zastosowanie tej metody w diagnostyce wczesnych stadiów zaawansowania nowotworów złośliwych żeńskich narządów płciowych, w tym także raka sromu.

Wynik badania mikroskopowego jest podstawą do ustalenia ostatecznego rozpoznania raka sromu i warunkuje postępowanie lecznicze. Materiałem do oceny mikroskopowej jest tkanka pobrana podczas biopsji (nakłucia cienką igłą) zmiany w obrębie sromu.

Biopsję można wykonać u większości pacjentek w trybie ambulatoryjnym, stosując jedynie znieczulenie miejscowe.

Każda zmiana na skórze sromu, niezależnie od jej postaci i zabarwienia, a szczególnie zmiana nowo zauważona, jest wskazaniem do wykonania biopsji.

Do elementów badania należy także ocena okolicznych węzłów chłonnych, dostępnych w badaniu palpacyjnym. Ocenia się ich wyczuwalność, wielkość, spoistość, bolesność, przesuwalność względem skóry i podłoża oraz zdolność do tworzenia pakietów. Istnienie przerzutu w węźle chłonnym potwierdza się za pomocą biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej, choć jest to metoda o stosunkowo niewielkiej czułości.

Metody obrazowe znajdują zastosowanie do oceny stopnia zajęcia narządów sąsiadujących bądź do wykrywania przerzutów odległych przede wszystkim w zaawansowanych postaciach raka sromu.

You might be interested:  Pasożyty u dzieci – wszy, owsiki, lamblie

U tych chorych należy wykonać zdjęcie klatki piersiowej, ultrasonografię jamy brzusznej, a w miarę możliwości tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny, szczególnie przydatny w identyfikacji zmienionych węzłów chłonnych pachwinowych.

Stosowana w ostatnich latach emisyjna tomografia pozytonowa (PET) wydaje się najbardziej obiecującym badaniem w określaniu granic i głębokości nacieku zmiany złośliwej, a także występowania przerzutów.

Ta technika obrazowania może dostarczyć całościowych informacji niezbędnych do ustalenia ostatecznej klasyfikacji zaawansowania raka sromu, chociaż w ocenie stanu węzłów chłonnych pachwiny cechuje się nieco gorszą czułością niż magnetyczny rezonans jądrowy.

Badania endoskopowe (badania długimi giętkimi wziernikami) służą ocenie zaawansowania procesu chorobowego, gdy podejrzewa się naciekanie narządów sąsiadujących. Spośród metod endoskopowych w przypadkach zaawansowanego raka sromu zastosowanie znajduje cytoskopia (badanie pęcherza moczowego) i rektoskopia (badanie odbytnicy).

Leczenie

Leczeniem podstawowym w początkowych stadiach zaawansowania tego nowotworu jest leczenie chirurgiczne, czyli wycięcie miejscowe zmiany nowotworowej. W zależności od stopnia zaawansowania przeważnie rozważa się także usunięcie węzłów chłonnych pachwin i ud.

Są także próby zastosowania techniki biopsji węzła wartowniczego (pierwszego węzła, w którym może pojawić się przerzut raka), aby ograniczyć minimalnie zabieg. U chorych, u których nie można przeprowadzić operacji, alternatywne jest napromienianie tej okolicy z zamiarem całkowitego wyleczenia raka.

Radioterapię stosuje się także jako leczenie uzupełniające w bardziej zaawansowanej chorobie. Radioterapia może być także stosowana po leczeniu operacyjnym w profilaktyce nawrotów choroby  u chorych z niedoszczętnie usuniętymi komórkami raka.

Stosuje się ją też przed operacją (czasem łącznie z chemioterapią) w celu zmniejszenia masy guza. W uogólnionej chorobie stosuje się chemioterapię w celu łagodzenia objawów.

Po leczeniu

W razie nawrotu choroby stosuje się leczenie operacyjne – szerokie miejscowe wycięcie z uzupełniającym napromienianiem lub bez niego, usunięcie sromu i chemioterapię łączoną z radioterapią.

Badania kontrolne po leczeniu obejmują badanie lekarskie, pełne badanie ginekologiczne oraz badanie cytologiczne w określonych odstępach czasu.

Prewencja

Obecnie nie rekomenduje się zorganizowanych programów wczesnej diagnostyki w kierunku tego nowotworu (prewencja wtórna). Jako prewencję pierwotną podaje się eliminację czynników ryzyka poprzez edukację oraz szczepienia przeciwko onkogennym typom wirusa HPV.

Rak sromu – Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej

Rak sromu to rzadki nowotwór złośliwy zewnętrznych narządów rodnych kobiety (warg sromowych i łechtaczki). Choroba rozwija się zwykle w postaci drobnego owrzodzenia lub guzka, który można wyczuć w trakcie zwykłych czynności higienicznych.

Większość przypadków występuje u kobiet starszych i ma związek z paleniem tytoniu oraz z infekcją wirusem HPV. Częstym wczesnym objawem chorób sromu, w tym raka sromu, jest swędzenie wynikające ze zmian w nabłonku pokrywającym srom (tzw. dystrofia, czyli ścieńczenie sromu).

U kobiet o niższym statusie społecznym częściej rozpoznaje się zaawansowane przypadki raka sromu, które wiąże się z odwlekaniem czasu zgłoszenia się do lekarza w momencie stwierdzenia pierwszych objawów. Rak sromu może także rozwijać się w kilku miejscach równocześnie (wieloogniskowo).

Zaawansowane postaci raka powodują ból, krwawienia, zaburzenia oddawania moczu, trudności z przebywaniem w pozycji siedzącej. Jednak najczęstszym pierwszym objawem jest zwykle często lekceważony guzek lub owrzodzenie.

Jak często występuje rak sromu?

Rak sromu występuje stosunkowo rzadko. W Polsce to około 490 zachorowań w ciągu roku. Na raka sromu zapada 1 kobieta na 100 tysięcy Polek, najczęściej w zaawansowanym wieku (ok. 70-80 r.ż.).

Rak sromu stanowi 0,7% wszystkich nowotworów złośliwych kobiet. Na całym świecie na tę chorobę zapada stosunkowo niewiele, bo około 27 tysięcy kobiet rocznie.

Większość zachorowań, około 16 tysięcy obserwowana jest w krajach wysoko rozwiniętych.

Jak rozpoznać raka sromu?

Początek choroby zauważysz sama, podczas codziennej higieny miejsc intymnych. Na zewnętrznych narządach płciowych tj. wargach sromowych czy łechtaczce zauważysz powiększający się guzek lub owrzodzenie, rankę, która nie znika nawet po upływie 2 tygodni.

Ostateczną diagnozę rozpoznanych zmian stawia lekarz ginekolog podczas badania ginekologicznego. Widząc podejrzane zmiany w obrębie sromu lekarz pobiera z nich wymaz lub wycinek. Dopuszczalne jest także wycięcie w całości niewielkich guzków.

Dopiero szczegółowe badania pozwalają określić, jaki charakter ma niepokojąca zmiana.

Niestety w wielu przypadkach kobiety zgłaszają się do lekarza zbyt późno z dużymi guzami sromu i krocza rosnącymi w głąb pochwy i odbytu świadczącymi o dużym zaawansowaniu zmian. Często takiemu obrazowi choroby towarzyszą przerzuty do węzłów chłonnych pachwin, dające się wyczuć, jako twarde, niebolesne guzy.

Jak się leczy raka sromu?

Jeśli zgłosisz się do lekarza wystarczająco wcześnie i zostanie rozpoznany on wczesny rak sromu, zostaniesz skierowana na operację wycięcia guza oraz węzłów chłonnych pachwiny. Leczenie operacyjne powinien przeprowadzić ginekolog-onkolog w ośrodku specjalistycznym.

W większości przypadków leczenie się zakończy na operacji będziesz zupełnie wyleczona. W zaawansowanych stadiach raka sromu konieczne może być usunięcie warg sromowych i łechtaczki.

Takie zabiegi są trudne i wymagają dużej wiedzy i doświadczenia oraz połączenia leczenia operacyjnego z radioterapią.
Jeśli w węzłach chłonnych pachwiny lekarz stwierdzi przerzuty lub też nie uda się usunąć guza w całości (np.

z powodu naciekania odbytu) konieczna może być radioterapia (naświetlanie sromu i pachwin). W bardzo zaawansowanych stadiach choroby lekarz może skierować Cię na chemioterapię.

Przed podjęciem decyzji o sposobie leczenia musisz wykonać badania dodatkowe m. in. cytologię szyjki macicy, USG narządu rodnego, zdjęcie rentgenowskie płuc, badania krwi, niekiedy także tomografię komputerową miednicy i jamy brzusznej. Dla przebiegu leczenia ważny jest także Twój stan ogólny oraz brak poważnych chorób internistycznych mogących komplikować podjętą terapię.

Słowniczek

Srom – pojęcie to określa w całości zewnętrzne narządy płciowe kobiety – wargi sromowe większe i mniejsze, łechtaczkę oraz ujście cewki moczowej.
Pachwina – okolica znajdująca się w fałdzie skórnym na granicy przedniej powierzchni uda i podbrzusza.

Zawiera węzły chłonne pachwinowe, będące miejscem przerzutów raka sromu. Wiele ludzi ma nieco powiększone węzły pachwinowe, będące „pamiątką” po urazie kończyn dolnych, jeszcze w dzieciństwie.
Wirus HPV – wirus brodawczaka ludzkiego (ang. human papilloma virus), w 90% przenoszony drogą płciową.

Część raków sromu jest wynikiem rozwijającej się przez wiele lat infekcji sromu tym wirusem.

Rak sromu

Rak sromu to stosunkowo rzadko występujący nowotwór złośliwy zewnętrznych narządów rodnych kobiety, czyli warg sromowych i łechtaczki. Obecnie można wyróżnić dwie grupy kobiet, różniące się między sobą pochodzeniem nowotworu i rokowaniem z nim związanym.

Pierwsza grupa to raki związane z zakażeniem HPV, które głównie dotyczą młodych kobiet (ok. 40.–55. rż.), łączące się z tzw. progresją niezróżnicowanej śródnabłonkowej neoplazji sromu (vulvar intraepithelial neoplasia – VIN) (szansa ok. 4%).

Występują w postaci drobnych, dobrze odgraniczonych od otoczenia grudek różnej barwy, zazwyczaj dające się wyczuć w trakcie zwykłych czynności higienicznych.

Druga grupa raków płaskonabłonkowych (niezwiązana z HPV) rozwija się u kobiet starszych (ok. 70. rż.), bardzo często zmiany te mają postać pojedynczej rozlanej zmiany i powstają na podłożu tzw. zróżnicowanej VIN (dawniej typ II i III, ok. 40% szans na progresję).

Częstym wczesnym objawem chorób sromu, w tym raka, jest bardzo intensywne swędzenie wynikające ze zmian w nabłonku pokrywającym srom (tzw. dystrofia, czyli ścieńczenie sromu). U kobiet o niższym statusie społecznym statystycznie częściej rozpoznaje się bardziej zaawansowane przypadki, które dużo gorzej rokują, dlatego tak ważna jest edukacja młodych kobiet już w okresie szkolnym.

Rozwój raka sromu poprzedzają zwykle, wspomniane wcześniej, zmiany w nabłonku powierzchniowym skóry sromu, określane jako śródnabłonkowa neoplazja sromu (vulvar intraepithelial neoplasia – VIN).

Najczęstszym pierwszym objawem jest zwykle guzek lub owrzodzenie, niestety często lekceważone. U kobiet regularnie chodzących do ginekologa rozpoznanie tych zmian nie jest trudne. Pozwala na ich obserwację i odpowiednio wczesne usunięcie.

Rak sromu może rozwijać się w kilku miejscach równocześnie, czyli wieloogniskowo.

Bardziej zaawansowane przypadki (w których występuje znaczny wzrost guza wraz z naciekaniem okolicznych struktur) powodują ból, krwawienia, zaburzenia oddawania moczu i trudności z siedzeniem.

Należy dodać, że związek raka sromu z paleniem tytoniu czy narażeniem na substancje chemiczne wciąż pozostaje niejasny.

Jak często występuje?

Rak sromu występuje stosunkowo rzadko. W Polsce to około 490 zachorowań w ciągu roku, czyli na raka sromu zapada 1 na 100 tysięcy Polek, najczęściej po 60. roku życia. Rak sromu stanowi 0,7% wszystkich nowotworów złośliwych kobiet. Na całym świecie zapada na niego około 27 tysięcy kobiet rocznie. Większość zachorowań – około 16 tysięcy –obserwuje się w krajach wysoko rozwiniętych.

You might be interested:  Ból płuc – co oznacza ból w płucach?

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie?

Obecnie nie istnieją badania przesiewowe w kierunku raka sromu. Do ustalenia rozpoznania niezbędna jest więc wizyta u lekarza ginekologa. Widząc podejrzane zmiany w obrębie sromu, pobiera się wycinek.

W wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne jest także wycięcie niewielkich guzów w całości. Dopiero na podstawie badania pobranego materiału można rozpoznać raka sromu.

W wypadku ustalenia powyższego rozpoznania lekarz przeprowadzi rutynowe badania obrazowe (TK, MRI) lub dodatkową biopsję węzłów chłonnych pachowych w celu oceny czy proces jest ograniczony czy rozsiany.

Niestety wciąż w wielu przypadkach kobiety zgłaszają się do lekarza zbyt późno, z zaawansowaną chorobą – dużymi guzami sromu i krocza, rosnącymi w głąb pochwy i odbytu lub z przerzutami do węzłów chłonnych, dającymi się, już w badaniu przedmiotowym w gabinecie, wyczuć jako twarde, niebolesne guzy.

Jakie są metody leczenia?

Przed decyzją o leczeniu należy wykonać badania dodatkowe – posiewy bakteriologiczne z guza, cytologię szyjki macicy, USG narządu rodnego, tomografię komputerową (w celu oceny występowania przerzutów choroby). Leczenie raka sromu jest trudne i należy je prowadzić w specjalistycznym ośrodku.

Najczęściej polega na wycięciu warg sromowych wraz z guzem i szerokim marginesem zdrowych tkanek oraz węzłów chłonnych pachwin. Decyzje o zakresie zabiegu podejmuje indywidualnie lekarz w zależności od stopnia zaawansowania choroby (wg FIGO).

Zaawansowane przypadki leczone są napromienianiem albo kombinacją obu tych metod, czyli chirurgii i radioterapii. W wybranych przypadkach (jeżeli zmiany są bardzo rozległe) można zastosować również przedoperacyjną radioterapię. Rak sromu jest mało wrażliwy na chemioterapię (ok. 3% wrażliwości).

Leczenie – jak w każdej chorobie nowotworowej – zależne jest również od wieku pacjentki i jej stanu sprawności.

Jakie jest rokowanie?

Rokowanie w przypadku wczesnego rak sromu, czyli guzka mniejszego niż 2 cm, jest bardzo dobre i pozwala wyleczyć nawet 90% chorych. Rak sromu ma skłonność do nawrotów w obrębie blizny operacyjnej, dlatego należy kontrolować krocze nawet przez kilka lat po zabiegu. Rokowanie znacznie pogarszają przerzuty do węzłów chłonnych pachwin (stopień III choroby) (ok. 50% 5-letnich przeżyć).

Badania kontrolne należy wykonywać co 3 miesiące w pierwszych 2 latach obserwacji, co 6 miesięcy do 5 lat, a następnie raz na rok. Zaleca się badania w ośrodku, który przeprowadził leczenie.

Guzek lub owrzodzenie w okolicach intymnych mogą być objawami raka

Rak sromu należy do rzadkich nowotworów. Chorują na niego głównie kobiety ok. 70. roku życia. Rak rozwija się na podłożu przewlekłych chorób skóry i śluzówki sromu, może być też konsekwencją zakażenia wirusem HPV. Stosunkowo łatwo go rozpoznać, szczególnie odbywając regularne badania kontrolne u ginekologa. Dowiedz się, jak objawia się rak sromu i jak go leczyć.

Rak sromu to nowotwór złośliwy zewnętrznych narządów rodnych kobiety: warg sromowych i łechtaczki. Choroba rozwija się zwykle pod postacią małego guzka lub owrzodzenia, które wyczuć lub zobaczyć można podczas zwykłych czynności higienicznych. 

Wyróżnia się dwa typy raka sromu:

  • Typ zróżnicowany, rak sromu częściej występujący dotyczy kobiet starszych, około 70. roku życia. Rozwija się na podłożu przewlekłych chorób skóry i śluzówki sromu. Ma zazwyczaj postać twardego, bezbolesnego guzka. Jego rozwój poprzedzają zmiany w nabłonku powierzchniowym skóry sromu, określane jako śródnabłonkowa neoplazja sromu.
  • Typ zwykły, to rak sromu występujący rzadziej, to rak u kobiet w wieku 45.-55. lat. Związany jest z infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), którą stwierdza się w około 50–60%  proc. przypadków tej postaci raka. Pojawia się pod postacią owrzodzeń albo płaskich, twardych zmian koloru różowego, czerwonego albo białego.

Rak sromu: przyczyny

Rak sromu to nieprawidłowy i nieustający rozrost komórek nowotworowych wywodzących się z komórek nabłonku sromu.

W badaniach klinicznych wyodrębniono kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania na raka sromu:

  • Wiek: wraz z wiekiem rośnie ryzyko zachorowania na raka sromu. Największa liczba zachorowań dotyczy kobiet w wieku 70-80 lat.
  • Choroby infekcjyne: odgrywają dużą rolę w powstawaniu raka sromu. Szczególne znaczenie przypisuje się przebytym zakażeniom wirusowym: wirusem opryszczki (HSV) typu 2, a zwłaszcza wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 16 i 18. Występowanie raka sromu może być również związane z przebyciem w przeszłości kiły lub ziarniniaka pachwin. Obecnie w powstaniu raka sromu podnosi się także znaczenie zakażenia chlamydią.

Rak sromu: objawy

Wczesny rak sromu może być bezobjawowy. Najczęstszym pierwszym objawem jest owrzodzenie lub guzek w miejscu intymnym. Częstym objawem jest również ciągłe swędzenie lub pieczenie sromu, wynikające ze zmian w nabłonku pokrywającym srom (tzw. dystrofia, czyli ścieńczenie sromu).

  • Ból jest zazwyczaj objawem dominującym, gdy guz znajduje się blisko łechtaczki. 
  • Wraz z postępem choroby, bólu i świądu dołączają: bolesne i utrudnione oddawanie moczu, częściowe opróżnianie pęcherza moczowego, częste zapalenia układu moczowego, a także sporadyczne zaburzenia wypróżniania się i ból przy oddawaniu stolca. 
  • Również zwykłe zabiegi higieniczne mogą wiązać się bólem, podrażnieniem, w niektórych przypadkach może nawet dochodzić do krwawienia.  

Rak sromu: rozpoznanie (diagnoza)

U kobiet, które regularnie odwiedzają ginekologa, rozpoznanie nie jest trudne. Zmiany można bowiem wyczuć lub zobaczyć podczas badania ginekologicznego. Dlatego regularne wizyty u lekarza zwiększają szanse na wczesne rozpoznanie raka. 

Lekarz ginekolog, widząc podejrzane zmiany w obrębie sromu, pobiera wymaz lub wycinek do badania (badanie cytologiczne i kolposkopowe) i na podstawie wyników potwierdza lub wyklucza raka sromu. 

Niestety wiele chorych kobiet zgłasza się do lekarza zbyt późno, gdy rak ma postać zaawansowaną, guzy są bardzo duże, rosną w głąb pochwy i odbytu, pojawiają się przerzuty do węzłów chłonnych pachwin.

Rak sromu: leczenie

Leczenie raka sromu polega najczęściej na wycięciu warg sromowych wraz z guzem i szerokim marginesem zdrowych tkanek oraz węzłów chłonnych pachwin. W zaawansowanych przypadkach stosuje się również radioterapię. 

Rokowania

Rokowania w przypadku małych guzów (mniejszych niż 2 cm) są bardzo dobre. Udaje się całkowicie wyleczyć nawet 90 proc. pacjentek. Rokowania pogarszają przerzuty do węzłów chłonnych pachwin.

Źródło: mp.pl; onkologia.org.pl; ptgo.pl

Częste choroby sromu u dziewcząt

Rachel K. Casey, MD, Veronica Gomez-Lobo, MD

  • Dr Casey, obstetrician/gynecologist completing fellowship in pediatric and adolescent gynecology, MedStar Washington Hospital Center, Children’s National Health System, Washington, DC.
  • Dr Gomez-Lobo, director of pediatric and adolescent obstetrics and gynecology, MedStar Washington Hospital Center, Children’s National Health System, clinical professor of obstetrics and gynecology, MedStar Georgetown University Hospital, Washington, DC.
  • Autorki nie zgłaszają żadnego konfliktu interesów w związku z niniejszym artykułem.

Ginekologia po Dyplomie 2014;16(5):50-58

Zasady rozpoznawania i postępowania w najczęstszych chorobach sromu i pochwy u dziewcząt przed pokwitaniem.

Dolegliwości ze strony sromu i pochwy występują przed okresem pokwitania często i są przyczyną 80% zgłoszeń dziewcząt w tym wieku do ginekologa.1 Najczęściej skarżą się one na swędzenie, podrażnienie, wysypkę, krwawienie i ból.

Przyczyną takich dolegliwości jest cała gama zaburzeń ze strony sromu i pochwy.

Wśród nich najczęstsze są zapalenie sromu i pochwy (w następstwie zakażenia lub niezależne od niego), liszaj twardzinowy, owrzodzenia narządów płciowych zewnętrznych, zrośnięcie warg sromowych oraz wypadanie błony śluzowej cewki moczowej.

2 Objawy towarzyszące tym nieprawidłowościom mogą być podobne, są jednak między nimi dyskretne różnice. Rozpoznanie ustala się najczęściej na podstawie starannie zebranego wywiadu chorobowego oraz wyniku badania przedmiotowego (tab. 1). Wszystkie wymienione schorzenia mają łagodny charakter, a leczenie i wnikliwą obserwację chorych można prowadzić w ambulatorium.

Badanie ginekologiczne małych dziewczynek i nastolatek

W ocenie dziewcząt z dolegliwościami ze strony sromu i pochwy zasadniczą rolę odgrywa badanie ginekologiczne. Wymaga ono dużej delikatności.

Samo badanie i ból, jaki może ono powodować, często budzą niepokój dziewcząt i ich opiekunów.

Należy je uspokoić i wyjaśnić, że wewnętrzne badanie ginekologiczne rzadko jest konieczne u dziewcząt przed okresem pokwitania, zaś delikatnie przeprowadzone badanie zewnętrzne nie sprawia bólu.

Wielu opiekunów obawia się, że przyczyną zgłaszanych przez dziewczęta dolegliwości ze strony sromu i pochwy może być molestowanie seksualne. Lekarz powinien wyraźnie zaznaczyć, że badanie narządów płciowych może być przeprowadzone jedynie ze wskazań medycznych i musi tego dokonać pracownik opieki zdrowotnej.

Opiekunów należy bezpośrednio zapytać, czy podejrzewają wykorzystanie seksualne dziecka. Jeśli jest to poważne podejrzenie, dziewczynka wymaga skierowania na dalsze badania do ośrodka specjalistycznego zapewniającego dzieciom wszechstronną pomoc i opiekę.

Wskazania do takiego postępowania trzeba jednak starannie rozważyć, ponieważ niektóre zmiany sromu i pochwy mogą być mylnie uznane za następstwa wykorzystania seksualnego.

Przykładem są częste u dziewczynek w wieku poniżej 2 lat kłykciny okolicy odbytu i narządów płciowych zewnętrznych wywołane zakażeniem przeniesionym w okresie okołoporodowym, których występowanie nie musi świadczyć o wykorzystaniu seksualnym.3

You might be interested:  Fazy cyklu miesiączkowego – jakie zachodzą zmiany i kiedy można zajść w ciążę?

Guzek na wardze sromowej. Co oznaczają bolesne guzki na sromie?

Pojawienie się różnego rodzaju krostek, zgrubień i guzków na wargach sromowych zawsze wzbudza niepokój. Zmiany mogą powodować ból, obrzęk i świąd lub nie dawać żadnych objawów. Przyczyn ich pojawienia się jest kilka. W celu wykluczenia poważnych chorób należy skonsultować się z lekarzem.

Zobacz też: Obfite miesiączki – czy to normalne? >>> 

Guzki na sromie mogą dotyczyć zarówno warg sromowych większych, jak i mniejszych. Najczęściej pojawiają się pojedynczo, tylko po jednej stronie. Zazwyczaj są to niegroźne zmiany spowodowane zatkaniem się gruczołów nawilżających narządy płciowe, jednak czasami są objawem poważniejszych schorzeń.

Guzek na wardze sromowej większej – torbiel zastoinowa

Wargi sromowe większe to parzyste fałdy skóry, chroniące wejście do pochwy. Są owłosione i posiadają w swojej strukturze gruczoły łojowe, które produkują wydzielinę służącą do nawilżania sromu.

Z powodu obecności martwych komórek naskórka często dochodzi do zatkania się przewodu, którym jest ona odprowadzana na zewnątrz.

Tworzy się wtedy podskórny guzek na wardze sromowej większej , tak zwana torbiel zastoinowa (kaszak), który jest łatwo wyczuwalny podczas czynności higienicznych.

Zobacz też: Jak rodzi się w Polsce? Poród domowy, czy w szpitalu? >>>

Guzek na wardze sromowej , który jest kaszakiem, rośnie powoli i w większości przypadków nie daje objawów w postaci bólu i obrzęku. Na początkowym etapie jest on w kolorze skóry lub ma lekko żółtą barwę. Niekiedy dochodzi do nadkażenia wydzieliny, która się w nim znajduje, co powoduje stan zapalny – kaszak staje się obrzęknięty, bolesny i zaczerwieniony.

Guzki na sromie , które powstały w wyniku zatkania gruczołów łojowych, zazwyczaj znikają samoistnie. Jeśli jednak stale się powiększają i sprawiają dyskomfort, należy udać się do ginekologa, który nakłuje zmianę. Kaszak jest niegroźny, może jednak osiągnąć spore rozmiary i powodować stany zapalne.

Pojawienie się guzka przy wargach sromowych także wskazuje na torbiel zastoinową.

Guzek na wargach sromowych mniejszych – zapalenie gruczołu Bartholina

Gruczoł Bartholina to parzysty narząd, który znajduje się w obrębie warg sromowych mniejszych, blisko ujścia cewki moczowej. Jego funkcją jest produkowanie śluzu, który nawilża pochwę. Jego umiejscowienie i częsty kontakt z moczem sprzyjają rozwojowi infekcji.

Dochodzi wtedy do zablokowania wydzieliny w przewodach, które odprowadzają ją na zewnątrz. Jej gromadzenie się prowadzi do stanu zapalnego i powstania bolesnego guzka na wardze sromowej mniejszej .

Zapalenie gruczołu Bartholina powoduje silny ból krocza, który potęguje się podczas poruszania, chodzenia, siadania. Guzek na sromie może powodować opuchliznę, osiągnąć spore rozmiary i ulec nadkażeniu.

Jego leczenie wymaga interwencji lekarskiej i polega na nacięciu zmiany, w celu odprowadzeniu na zewnątrz zalegającej wydzieliny.

Zobacz też: Ratunku! Moja córka dojrzewa! Jak radzić sobie z dzieckiem, któremu szaleją hormony? >>>

Guzek na sromie – choroby przenoszone drogą płciową

Bezbolesny, twardy guzek na wargach sromowych , który ulega stopniowemu owrzodzeniu, może świadczyć o obecności choroby wenerycznej, w szczególności kiły. Jest to bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową.

Zmiana na narządach płciowych pojawia się w ciągu trzech tygodni od zakażenia, następnie znika samoistnie po kilku tygodniach i wraca w postaci uogólnionej wysypki.

Guzek na sromie w początkowym przebiegu kiły może zostać zbagatelizowany lub nawet niezauważony, ponieważ nie osiąga dużych rozmiarów i nie daje żadnych objawów bólowych.

Początkowy etap zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) także daje objawy w postaci niewielkich, równych guzków na wargach sromowych . Dopiero po pewnym czasie rozrastają się, a ich kształt staje się nieregularny i podobny do różyczek kalafiora.

Guzek na wargach sromowych – rak sromu

Rak sromu jest rzadko występującym nowotworem złośliwym dotyczącym narządów rodnych kobiety. Jego objawem jest pojawienie się twardego guzka na wargach sromowych .

Nie daje on objawów bólowych, niekiedy jednak może pojawić się świąd skóry, która pokrywa zewnętrzne narządy płciowe. Guzek na sromie zaczyna wrastać w głąb pochwy i odbytu. Ma tendencję do naciekania, dlatego w krótkim czasie dochodzi do rozsiewu nowotworu na inne tkanki.

Leczenie polega na wycięciu guza wraz z wargami sromowymi. Rak sromu dotyka kobiety po 60. roku życia.

Innym nowotworem, który dotyczy narządów rodnych i ma postać guzków na wargach sromowych lub zwisających wyrośli, jest włókniak. To niezłośliwa zmiana, która może powstać na skórze różnych części ciała. Nie znikają one samoistnie, dlatego wymagają wycięcia chirurgicznego lub za pomocą lasera.

Guzek na wardze sromowej w ciąży

Bolesny guzek, który pojawia się na wewnętrznej stronie warg sromowych w ciąży może świadczyć o zapaleniu gruczołu Bartholina. Jest ważne, aby skonsultować się z lekarzem w celu leczenia, a przede wszystkim wykluczenia opryszczki narządów płciowych, która jest groźna dla rozwijającego się dziecka.

0 Co sądzisz o tym artykule?

5 najczęstszych chorób sromu. Czy guzek w pochwie jest groźny?

Kobieca budowa anatomiczna sprzyja występowaniu infekcji intymnych o podłożu bakteryjnym i grzybiczym. Bliskość odbytu i cewki moczowej oraz łatwy dostęp do wnętrza pochwy to jedna z przyczyn nawracających infekcji intymnych, jednak nie są one jedynym problemem kobiecego zdrowia intymnego. Jakie choroby sromu i pochwy występują najczęściej?

Choroby kobiece

Choroby kobiece dzielimy m.in. na choroby sromu oraz choroby pochwy. Nazwy te bywają używane zamiennie, jednak nie jest to właściwe, bo srom to nie pochwa i na odwrót. Srom obejmuje zewnętrzne narządy płciowe żeńskie, czyli większe i mniejsze wargi sromowe, łechtaczkę i przedsionek pochwy. Pochwa jest częścią wewnętrznych dróg rodnych, która łączy przedsionek pochwy z macicą.

Znajomość anatomii kobiecego ciała pomaga wykryć różne schorzenia pochwy i sromu, dlatego warto przełamać wstyd lub wewnętrzne opory i nauczyć się rozpoznawać częste objawy infekcji intymnych oraz poważniejszych chorób zewnętrznych narządów płciowych i dróg rodnych. Choć „srom” jest synonimem wstydu, to w XXI wieku nie powinniśmy wstydzić się samobadania i poznawania własnego ciała, które pomaga wykryć zmiany chorobowe i jest sposobem na udane życie seksualne.

Choroby sromu u dziewcząt

Młode dziewczęta, które jeszcze nie zaczęły miesiączkować, równie często, jak dorosłe kobiety cierpią z powodu schorzeń sromu. Infekcje intymne powodowane są m.in.

niewłaściwą higieną, brakiem edukacji z zakresu dbania o czystość zewnętrznych narządów płciowych oraz zmianami hormonalnymi, które są nieodłączną częścią okresu dojrzewania.

Do częstych schorzeń sromu oraz pochwy u dziewcząt, zaliczamy m.in.:

  • zakażenia bakteryjne i grzybicze, które prowadzą do rozwoju stanów zapalnych;
  • liszaj twardzinowy,
  • owrzodzenia sromu,
  • ropnie sromu,
  • wypadanie błony śluzowej cewki moczowej.

Coraz wcześniejsze rozpoczynanie życia seksualnego oraz naturalne eksperymenty i zainteresowanie seksualnością sprzyjają rozwojowi infekcji intymnych i urazom pochwy, które mogą skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

5 częstych chorób sromu i pochwy

1. Stany zapalne sromu

Zapalenie sromu to jedna z częstych, kobiecych dolegliwości. Może mieć ono podłoże bakteryjne i grzybicze oraz alergiczne. Stany zapalne sromu mogą postępować, obejmując także pochwę. Objawiają się świądem, pieczeniem podczas oddawania moczu, przekrwieniem i obrzękiem warg sromowych oraz upławami. W zależności od podłoża choroby objawy mogą mieć różne nasilenie.

2. Stany zapalne pochwy

Nabłonek pochwy podatny jest na zakażenia. Sprzyjają im zaburzenia równowagi mikrobiologicznej pochwy, mikrouszkodzenia powstałe podczas stosunku, nadmierna suchość pochwy, a także zmiany hormonalne. Rozległy stan zapalny jest częstym powikłaniem nieleczonych lub nieprawidłowo leczonych infekcji intymnych.

3. Opryszczka warg sromowych

Opryszczka narządów płciowych jest chorobą wirusową, która przenosi się podczas stosunku. Powodujący ją wirus HSV-2 nie jest tym samym wirusem, który powoduje opryszczkę wargową. Objawy obydwóch chorób wirusowych są jednak podobne; o opryszczce warg sromowych może świadczyć pojawienie się swędzących zmian pęcherzykowatych w okolicy sromu oraz krocza.

4. Rak sromu

Rak sromu należy do nowotworów rzadkich; bywa diagnozowany przede wszystkim u kobiet, które przeszły już menopauzę. Obejmuje zewnętrzne narządy płciowe, czyli wargi sromowe i łechtaczkę. Pierwszym objawem raka sromu może być niewielki, niebolesny guzek lub niegojące się owrzodzenie, któremu towarzyszy świąd.

5. Rak pochwy

Rak pochwy także zaliczany jest do grupy nowotworów rzadkich. Wykrywany jest najczęściej u kobiet w okresie okołomenopauzalnym; ryzyko rozwoju raka pochwy zwiększają m.in. przewlekłe stany zapalne. Charakterystyczne objawy zmian nowotworowych w obrębie kobiecych dróg rodnych to m.in. krwawienia i plamienia z pochwy, zaburzenia w oddawaniu moczu, ból w trakcie stosunku.

Czytaj też:Utrata wagi może pomóc w uniknięciu tego rodzaju raka

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *