Chrypka – przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci

Główną wskazówką sugerującą pojawienie się stanu zapalnego występującego w obrębie krtani jest szybkość pojawienia się objawu. W tym przypadku chrypa może wystąpić nagle i prowadzić w ciężkich przypadkach nawet do bezgłosu. Niemniej jednak powstanie chrypy nie wiąże się wyłącznie z infekcją krtani czy dróg oddechowych.

Osoby zawodowo używające głosu, które często nadwyrężają organy odpowiadające za emisję dźwięków, są znacznie częściej narażone na wystąpienie chrypy.

Do tej grupy zaliczyć można nauczycieli czy śpiewaków operowych. W czasie wytężonej pracy narządów mowy może dojść do pojawienia się zmian w obrębie fałdów głosowych.

Są to tak zwane guzki śpiewacze, będące małymi okrągłymi tworami ograniczającymi ruchomość fałdów. 

Chrypka może pojawiać się także u osób chorujących na refluks żołądkowo-przełykowy. Wiąże się on z podrażnianiem kwaśnymi sokami żołądkowymi strun głosowych, a w konsekwencji ich przewlekłym stanem zapalnym. Palenie papierosów, jak również bierne wdychanie dymu tytoniowego także może być przyczyną problemów z prawidłową emisją dźwięków.

Kolejną przyczyną powstania chrypy może być proces nowotworowy zlokalizowany w samej krtani, powodujący bezpośrednie uszkodzenie fałdów głosowych. Może on znajdować się także w innej lokalizacji, a poprzez swój wzrost powodować ucisk na nerw krtaniowy wsteczny, odpowiedzialny za przepływ impulsów nerwowych warunkujących prawidłowe powstawanie dźwięków.

Uszkodzenie nadmienionego nerwu może powstać również jatrogennie (w wyniku błędu lekarza) – jest to jedno z możliwych powikłań operacji w obrębie tarczycy i narządów klatki piersiowej oraz szyi.

Jak widać, chrypka to objaw niecharakterystyczny. Jeśli występuje długotrwale lub ma nietypowy przebieg, wymaga pogłębienia diagnostyki celem wykluczenia bardzo poważnych przyczyn jej powstania.

Chrypka – przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci

Jak pozbyć się chrypy?

Jeżeli chrypka jest następstwem infekcji krtani, wówczas wskazane jest:

  • zażywanie leków łagodzących jej objawy – są to leki przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe; jeśli infekcji towarzyszy uporczywy kaszel, należy zastosować leki przeciwkaszlowe;
  • zminimalizowanie czynników drażniących krtań i nadwyrężone struny głosowe, czyli kurzu, dymu tytoniowego, alkoholu;
  • ograniczenie mówienia do absolutnej konieczności (krzyk jest kategorycznie zabroniony);
  • oddychanie nawilżonym powietrzem w okresie rekonwalescencji – dobrym pomysłem jest oddychanie przez nos, który powinien być drożny w okresie infekcji; w tym celu warto wykonywać inhalacje lub użyć preparatów zmniejszających objawy kataru;
  • przyjmowanie dużej ilości płynów i spożywanie mniej obfitych posiłków; warto także ograniczyć ostre przyprawy, które mogą drażnić i tak już podrażnione fałdy głosowe. 

Chrypka jest uporczywym i stosunkowo często występującym objawem chorobowym. Zatem dobrze jest poznać, w jaki sposób powstaje i czego unikać, gdy już się pojawi. Chrypki nie wolno bagatelizować i jeśli objawy utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować je z lekarzem.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Chrypka u dziecka – przyczyny, domowe sposoby. O czym może świadczyć zachrypnięty głos u dziecka?

Chrypka – przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci Chrypka u dzieci najczęściej jest następstwem infekcji wirusowej lub bakteryjnej. 123rf.com

Chrypka u dziecka w większości przypadków związana jest przede wszystkim z chorobami gardła oraz krtani. Zdarzają się jednak przypadki, gdy charakterystycznie zmieniony głos utrzymuje się u malucha przez dłuższy okres. O czym zatem może świadczyć taka chrypa i jak sobie z nią radzić?

Jeśli u dziecka pojawia się chrypka, jego głos zmienia się na bardziej szorstki i matowy, a przy tym zazwyczaj pojawiają się również trudności z mówieniem.

Jest to związane z tym, iż dochodzi do zaburzeń drgania strun głosowych oraz zmiany przepływu powietrza przez głośnię.

Aby pozbyć się tego problemu, konieczne jest określenie przyczyn chrypki oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Chrypka u dzieci najczęściej jest objawem:

  • Zapalenia krtani.
  • Zapalenia gardła.
  • Infekcji wirusowej oraz bakteryjnej z towarzyszącym katarem.
  • Nadużywania głosu i forsowania strun głosowych, które może być wynikiem krzyku lub płaczu.
  • Guzków głosowych — powstają one w obrębie fałd głosowych u dzieci, które systematycznie i długotrwale wytężają swój głos, na przykład śpiewając; zazwyczaj takie zmiany zanikają samoistnie i nie trzeba ich leczyć.
  • Alergii.
  • Refluksu żołądkowo-przełykowego.
  • Obecności ciała obcego w drogach oddechowych.
  • Podrażnienia dróg oddechowych np. w wyniku zanieczyszczenia wdychanego przez dziecko powietrza.
  • Wad w budowie krtani.
  • Niewłaściwego przebiegu mutacji u chłopców.
  • Urazu dróg oddechowych.
  • Stosowania glikokortykosteroidów wziewnych przez dłuższy okres.
  • Choroby mięśniowej (miastenii).

W niektórych przypadkach, przyczyny występowania chrypki u dziecka nie są jednak jasne i nie da się ich ostatecznie ustalić. W takiej sytuacji przypadłość tą nazywa się chrypką idiopatyczną.

Jeśli chrypka u dziecka utrzymuje się do 2 tygodni, a przy tym mamy pewność, iż jest ona jednym z objawów infekcji lub nadmiernego forsowania strun głosowych, nie powinna ona budzić naszego niepokoju. Wystarczy wówczas przeprowadzenie badania podmiotowego oraz przedmiotowego, a także zastosowanie się do zaleceń specjalisty.

W sytuacji, jednak gdy chrypka u dziecka poniżej trzeciego roku życia utrzymuje się dłużej niż tydzień bez wyraźnej przyczyny, a u dziecka starszego ponad dwa tygodnie, można uznać, iż jest to już przewlekła chrypka u dziecka, która powinna być skonsultowana ze specjalistą.

Najlepiej w takim przypadku udać się od razu do laryngologa, który przeprowadzi między innymi badanie krtani, czyli laryngoskopię.

Konieczna może się również okazać konsultacja foniatryczna oraz przeprowadzenie innego typu badań, zależnie od tego, na jakie możliwe przyczyny chrypki będą wskazywali lekarze.

Ciągła chrypka u dziecka lub jej częste nawracanie, któremu towarzyszą też infekcje, może wskazywać na występowanie różnych nieprawidłowości laryngologicznych, takich jak, chociażby przerośnięte migdałki. Warto zatem jak najszybciej udać się po pomoc do specjalisty, który określi przyczynę takiej dolegliwości i wdroży właściwe leczenie.

Bardzo niebezpieczna jest natomiast sytuacja, gdy chrypka pojawia się nagle, zwykle w nocy i towarzyszy jej gorączka oraz zaburzenia oddychania, takie jak świst oraz znaczny wysiłek oddechowy.

Należy wówczas jak najszybciej udać się po pomoc medyczną, gdyż możemy mieć do czynienia między innymi z podgłośniowym zapaleniem krtani.

W związku z tym, że obrzęk błony śluzowej krtani czy gardła u dzieci postępuje bardzo gwałtownie, taka przypadłość może stanowić nawet zagrożenie dla życia dziecka.

Jeśli długotrwała chrypka u dziecka wynika ze zbyt intensywnego eksploatowania głosu, konieczna może okazać się terapia głosowa u starszych dzieci. Uczestniczące w niej maluchy mogą nauczyć się, w jaki sposób należy się prawidłowo posługiwać głosem, by nie nadwyrężać strun głosowych.

Kulisy zdrowia: Gorączka, katar, ból gardła? Nie posyłaj dziecka do przedszkola czy szkoły:

Oczywiście, aby wyleczyć chrypkę u dziecka, przede wszystkim należy wyeliminować jej przyczyny, którymi może być infekcja, zapalenie krtani, czy refluks. W aptekach można znaleźć również całą gamę produktów dla dzieci, które pomagają zwalczyć tę dolegliwość.

Są to w głównej mierze preparaty stworzone na bazie wyciągów roślinnych m.in. z porostu islandzkiego, korzenia prawoślazu, liści szałwii, tymianku i podbiału, czy liści babki lancetowatej.

Mają one zazwyczaj postać tabletek do ssania lub syropów, choć w ostatnim czasie pojawiły się również bardzo lubiane przez dzieci preparaty na gardło w formie lizaków.

Głównym zadaniem wszystkich tych produktów jest nawilżenie dróg oddechowych oraz łagodzenie powstałych podrażnień. Tego typu preparaty można kupić w aptece bez recepty.

Kiedy tarczyca choruje… 9 czynników przyczyniających się do …

W przypadku chrypki bardzo istotne jest wypijanie dużych ilości płynów, które zapewnią odpowiednie nawilżenie dróg oddechowych. Oprócz tego należy również zatroszczyć się o to, aby pomieszczenie, w którym przebywa nasza pociecha miało prawidłowo nawilżone powietrze.

Idealnie, gdy możemy w tej sytuacji skorzystać ze specjalnych nawilżaczy powietrza. Podobny efekt w sezonie jesienno-zimowym możemy jednak uzyskać kładąc na kaloryferze wilgotny ręcznik. Warto także pamiętać o regularnym, choćby krótkim wietrzeniu pomieszczeń, nawet gdy na zewnątrz jest niska temperatura.

Zapewni to bowiem właściwą cyrkulację świeżego powietrza.

Nie od dziś wiadomo również o tym, że w dolegliwościach związanych z gardłem, może nam pomóc miód. Posiada on właściwości powlekające oraz przeciwzapalne, dzięki czemu świetnie sprawdza się w łagodzeniu podrażnień gardła.

Dlatego też warto go dodawać do ciepłego mleka, herbaty, czy soku z malin, które podajemy dziecku. U starszych dzieci dobre efekty może dać również zastosowanie płukanki na gardło, na przykład z naparu z rumianku, który ma działanie łagodzące. U mniejszych dzieci możemy natomiast zastosować ciepłe okłady na gardło.

Wystarczy wówczas zwilżyć mały ręcznik czy szmatkę ciepłą wodą i przyłożyć ją do gardła dziecka.

You might be interested:  Naczyniak włośniczkowy – przyczyny, objawy, leczenie naczyniaka krwionośnego włośniczkowego

Masz przewlekłą chrypkę? Koniecznie zgłoś się do lekarza

Chrypka jest objawem, nie chorobą. Charakteryzuje się nietypową zmianą głosu i jest najczęściej wynikiem suchości, drapania i podrażnień gardła. Istnieje wiele przyczyn chrypki, ale większość jest niegroźna i odchodzi samoczynnie. Niepokoić może chrypka, która utrzymuje się ponad dwa tygodnie. To sygnał, by skonsultować się z lekarzem. Jakie są powody chrypki i jak się jej pozbyć?

Chrypka to nieprawidłowe zmiany w głosie, które poznamy po zmienionym sposobie mówienia. Ochrypły, napięty, zmieniający wysokość głos jest charakterystyczny dla chrypy. Zmiany głosu związane są z zaburzeniami w fałdach głosowych i krtani.

Podczas oddychania fałdy głosowe pozostają rozdzielone. Podczas mówienia lub śpiewania spotykają się, a gdy powietrze opuszcza płuca, wibrują, wytwarzając dźwięk.

Obrzęk lub grudki na fałdach głosowych utrudniają wibracje, zmieniając jakość głosu, głośność i wysokość dźwięku.

Dla niektórych chrypka jest powodem do dumy. ‘Jazzujący głos'' brzmi przyjemnie i oryginalnie, ale przedłużająca się chrypka powinna raczej martwić. Pojawiająca się przy okazji przeziębienia lub nadwyrężenia strun głosowych (krzyku, śpiewu) przechodzi samoczynnie. Jednak chrypka pojawiająca się nagle i długotrwała może być objawem poważnej choroby.

Co wywołuje chrypkę?

Chrypka jest zwykle spowodowana infekcją wirusową górnych dróg oddechowych. Inne typowe czynniki, które mogą powodować chrypkę:

  • Przeziębienie lub infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych.
  • Nadwyrężenie strun głosowych, gdy używasz swojego głosu za dużo, za głośno, albo niewłaściwie przez dłuższy czas.
  • Refluks żołądkowo-przełykowy, gdy mamy do czynienia z zarzucaniem kwaśnej treści żołądka.
  • Palenie i bierne palenie papierosów.
  • Alergie, problemy z tarczycą, zaburzenia neurologiczne, reumatoidalne zapalenie stawów i choroby krtani.
  • Rak krtani -przedłużająca się chrypka jest jednym z pierwszych i ważniejszych objawów.

Jak diagnozuje się chrypkę?

Krtań i otaczająca ją tkanka są badane przez lekarza za pomocą specjalnego lusterka lub laryngoskopu. Lekarz bada również szyję pacjenta, by rozpoznać ewentualne zmiany sugerujące choroby tarczycy. Następnie ocenia się jakość głosu:

  • Chrypliwy głos może wskazywać na obrzęk, stan zapalny wywołany infekcją, podrażnienie chemiczne lub nadwyrężenie strun głosowych i przewlekłe zapalenie krtani.
  • Obniżony, pogrubiony głos towarzyszący chrypce wskazuje najczęściej na zaburzenia hormonalne i choroby tarczycy.
  • Utrata głosu i duszności mogą wskazywać na obecność polipa lub raka krtani.

W zależności od wyniku badania fizykalnego, lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak: testy laboratoryjne, biopsja lub USG tarczycy.

Jak leczyć chrypkę?

Chrypka przeważnie przechodzi samoczynnie. Bywają jednak sytuacje, gdy chrypka utrudnia normalne funkcjonowanie i wywołuje dyskomfort.

Skontaktuj się z lekarzem, gdy chrypka trwa dłużej niż 10-14 dni, gdy towarzyszy jej ślinienie (szczególnie u dzieci) i trudności w połykaniu lub oddychaniu.

Nagła niezdolność do mówienia lub zestawiania spójnych zdań może wskazywać na poważny stan chorobowy.

Leczenie chrypki różni się w zależności od jej źródła. W większości przypadków, chrypkę można wyleczyć oszczędzając głos, rezygnując z częstego i głośnego mówienia.

Jeśli z chrypką związane jest palenie papierosów, zalecane jest rzucenie palenia. Zalecane jest także unikanie biernego palenia i pije dużej ilości płynów.

Operacja przeprowadzana jest w skrajnych przypadkach, gdy na fałdach głosowych występują guzki i polipy, a także w przypadku zdiagnozowania raka krtani.

Jak zapobiegać chrypce?

  1. Unikaj palenia papierosów i biernego palenia, przebywania w zadymionych pomieszczeniach i miejscach, gdzie występują szkodliwe dla zdrowia opary.
  2. Pij dużo wody i herbatek ziołowych z dodatkiem miodu, który nawilża gardło.

  3. Utrzymuj w domu odpowiedni poziom nawilżenia – stosuj nawilżacze i staraj się często wietrzyć pomieszczenia, bo suche powietrze wywołuje kaszel i wysusza gardło.
  4. Unikaj pikantnych potraw i alkoholu.
  5. Staraj się nie mówić zbyt długo i zbyt głośno.
  6. Stosuj pastylki do ssania nawilżające gardło.

  7. Zgłoś się do lekarza, gdy chrypka utrzymuje się zbyt długo i utrudnia normalne funkcjonowanie.

ZOBACZ TAKŻE:

  • Dlaczego gardło boli?
  • Co wywołuje kaszel?
  • Po co nam kichanie?

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Chrypka u dziecka. Jak ją leczyć?

Chrypka u dziecka i dorosłego to zaburzenie drgań fałdów głosowych krtani, objawiające się szorstkim i matowym głosem. Chrypka jest objawem, a nie chorobą.

Chrypka u dziecka pojawia się z różnych powodów. Najczęściej jej przyczyną jest uszkodzenie lub podrażnienie fałdów głosowych, co najczęściej ma związek z infekcjami układu oddechowego.

W takiej sytuacji przyczyną chrypki u dziecka są najczęściej choroby gardła i krtani. Inną przyczyną chrypki u dziecka jest nadużywaniem głosu.

Dolegliwości mogą pojawić się wskutek długiego płaczu, krzyku, ale także kaszlu.

Inną przyczyną chrypki u dziecka jest alergia. Wówczas może pojawić się drapanie w gardle, świszczący oddech, duszność i załamywanie się głosu, które pojawiają się krótko po kontakcie z alergenem.

Kolejną przyczyną chrypki u dziecka może być refluks żołądkowo-przełykowy.

Zdarza się również, że jest ona wywołana uszkodzeniem mięśni i nerwów unerwiających krtań, ograniczeniem ruchów krtani i struktur przylegających, jak również zaburzeniem laminarnego przepływu powietrza.

Są to jednak przyczyny zdecydowanie rzadsze. Przyczyną chrypki u dziecka bywa także przebywanie w pomieszczeniu z osobami, które palą papierosy. Chrypka może być też objawem zalegania w gardle ciała obcego.

Kaszel jest bardzo częstym objawem. Czasami nie zdajemy sobie sprawy, że dziecko ma prawo zakasłać kilka, nawet kilkanaście razy w ciągu dnia. Jest to naturalnym mechanizm, który oczyszcza drogi oddechowe. Kiedy kaszel jest sygnałem alarmowym?

Leczenie chrypki u dziecka zależy od przyczyny. Jeżeli jest ona jednym z objawów infekcji górnych dróg oddechowych, której towarzyszy drapanie i pieczenie w gardle, utrudnione mówienie i kaszel, należy skupić się na łagodzeniu dolegliwości. Co pomoże?

Bardzo ważne jest nawadnianie organizmu. Dziecku należy dawać do picia niegazowaną wodę mineralną, herbaty i napary ziołowe (szałwia, rumianek), herbatę z miodem, cytryną i sokiem malinowym. Istotne jest dbanie o jakość powietrza w mieszkaniu.

Ważne jest nie tylko częste wietrzenie pomieszczeń, ale i nawilżenie powietrza. Nie może być za gorąco. O odpowiednią wilgotność pomoże zadbać nawilżacz powietrza.

Skuteczne jest również położenie wilgotnego ręcznika na kaloryfer lub postawienie pod nim miski z wodą.

Chrypka oraz kaszel i podrażnienie gardła są przyczyną dużego dyskomfortu. Pomocne jest ograniczanie mowy i owijanie szyi szalikiem. Można również przykładać ciepłe kompresy, które rozgrzewają gardło. Nie mniej ważne jest jego nawilżanie.

Na chrypkę u dziecka można stosować preparaty z apteki, które łagodzą dolegliwości i nawilżają gardło. Zwykle w swoim składzie mają substancje powlekające i łagodzące podrażnienia oraz stany zapalne dróg oddechowych. Można je kupić w postaci tabletek do ssania, lizaków czy syropów. Preparaty na chrypę swoje działanie zawdzięczają obecności:

  • kwiatostanowi lipy,
  • korzeniowi prawoślazu,
  • liściom szałwii,
  • wyciągom z porostu islandzkiego,
  •  liściom babki lancetowatej,
  • malwie,
  • aloesowi,
  • tymiankowi,
  • podbiałowi,
  • aronii.

Bez porozumienia nie należy stosować leków, które zmniejszają obrzęk, ponieważ mogą wywoływać niepożądany efekt wysuszający i w rezultacie nasilać objawy.

Jednym ze skutecznych domowych sposobów na chrypkę u dziecka, która towarzyszy infekcjom, są inhalacje. Wykonuje się je najczęściej z dodatkiem soli fizjologicznej lub – jeśli robimy je tradycyjnie w misce z gorącą wodą – z sody oczyszczonej, szałwii lub tymianku.

Dobre rezultaty przynosi picie kisielu z siemienia lnianego. Wystarczy łyżkę mielonego siemienia zalać szklanką gorącej wody. Kiedy siemię napęcznieje, należy wypić kleik. Inna domowa metoda na chrypkę u starszego dziecka to płukanki na gardło.

Gardło można płukać naparami rumianku, który ma działanie łagodzące.

Jeżeli chrupka u dziecka nie jest objawem przeziębienia, należy poszukać jej przyczyny. Od tego zależy bowiem leczenie.

Nie każda chrypka u dziecka wymaga diagnostyki. Jeśli towarzyszy infekcji górnych dróg oddechowych, trwa maksymalnie dwa tygodnie u dzieci starszych (u młodszych krócej), nie ma konieczności odwiedzania przychodni.

Wizyty u lekarza oraz wykonania badań wymaga chrypka przewlekła, czyli taka, która się przedłuża. Wówczas warto porozmawiać z laryngologiem, który zleci stosowne badania, jeśli zaistnieje taka konieczność.

You might be interested:  Próba valsalvy – na czym polega i jak wykonać?

Do lekarza należy pójść również wtedy, gdy chrypka u dziecka jest dokuczliwa, trwa długo, nie ustępuje pomimo stosowania leków bez recepty i domowych sposobów lub pojawiła się gorączka lub zaburzenia oddychania.

Chrypka – banalny objaw czy sygnał ostrzegawczy

Chorzy z chrypką, która nie ustępuje po dwóch tygodniach standardowego leczenia przeciwzapalnego i przeciwobrzękowego, powinni mieć wykonane przez laryngologa badanie krtani w celu wykluczenia zmiany nowotworowej. Chrypka może być składową dysfonii lub izolowaną cechą głosu. Jest bardzo ważnym objawem, świadczącym o nieprawidłowej fonacji w obrębie krtani.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Chrypka jest zmianą głosu, powstającą jako zjawisko akustyczne wówczas, gdy fałdy głosowe podczas fonacji wykazują zaburzenia wibracji, a powietrze przepływające pomiędzy nimi zawiera komponenty szumowe.

Chrypka jest jednym z najczęściej występujących objawów, które wskazują na nieprawidłowości w obrębie układu oddechowego (przede wszystkim krtani) i najczęściej występującym zaburzeniem głosu.

Zaburzona czynność fonacyjna wpływa na zmianę barwy artykułowanych głosek, przez co są one zniekształcone akustycznie, chociaż nadal zrozumiałe.

Chrypka jest słyszalna w trakcie emisji samogłosek, głosek dźwięcznych oraz przy chrząkaniu i kaszlu.

Jak powstaje chrypka

Narządem odpowiedzialnym za powstawanie głosu jest krtań, a większość schorzeń krtani, szczególnie jeśli dotyczą fałdów głosowych, powoduje występowanie chrypki.

Krtań jest zbudowana ze szkieletu chrzęstnego, więzadeł i mięśni. Krtań dzielimy na trzy piętra: górne (okolica nadgłośniowa), środkowe (okolica głośni) i piętro dolne (okolica podgłośniowa). Szczególną rolę odgrywają zdolne do drgań fałdy głosowe.

W ich skład wchodzą więzadła głosowe, mięśnie głosowe, naczynia krwionośne, nerwy, tkanka łączna i pokrywająca je błona śluzowa. Przestrzeń zawarta między fałdami głosowymi to szpara głośni, będąca najwęższą częścią krtani. Gdy fałdy głosowe zbliżają się i oddalają od siebie, dochodzi do zwierania i rozwierania szpary głośni.

Drgania powietrza przechodzącego przez szparę głośni prowadzą do powstania dźwięku.

Chrypka jest przede wszystkim objawem chorób organicznych krtani: błony śluzowej, mięśni, stawów i nerwów. Chrypka może być wywołana już niewielkimi zmianami, a więc może być bardzo wczesnym objawem mało zaawansowanego procesu chorobowego. Stąd olbrzymie znaczenie diagnostyczne tego objawu.

Im zmiana chorobowa rozwija się dalej od fałdów głosowych, tym później jest naruszona ich struktura i ruchomość oraz tym później, w bardziej zaawansowanym stadium choroby, pojawia się chrypka. Wysokość i brzmienie głosu zależne są od długości, stopnia napięcia i elastyczności drgających części fałdów głosowych.

Jakiekolwiek zmiany patologiczne zmieniające cechy fałdów głosowych mogą powodować chrypkę.

Przyczyny chrypki

Przyczyny chrypki możemy podzielić na wrodzone i nabyte. Do przyczyn wrodzonych należą m.in. zespoły uwarunkowane genetycznie (np. zespół Downa), wrodzone wady i dysplazje krtani oraz torbiele krtani i guzy (np. naczyniaki).

W codziennej praktyce często spotykamy się z nabytymi przyczynami chrypki, takimi jak stany zapalne, guzy, urazy krtani, zmiany pointubacyjne, przyczyny endokrynologiczne (np.

niedoczynność tarczycy), zaburzenia mięśniowe, zaburzenia neurogenne ośrodkowe i obwodowe (np. choroba Parkinsona). Chrypka może być także spowodowana działaniem ubocznym leków, np.

trombolitycznych, inhibitorów konwertazy angiotensyny, przeciwhistaminowych i antycholinergicznych, anabolików czy glikokortykosteroidów dooskrzelowych.

Jedną z najczęstszych przyczyn chrypki, szczególnie pojawiającej się nagle i szybko przemijającej, są infekcje górnych dróg oddechowych oraz nadużywanie głosu.W praktyce lekarza poz najczęstszą przyczyną chrypki u pacjentów są takie stany zapalne, jak:

  • ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej krtani,
  • obrzęki Reinckego,
  • polip fałdu głosowego,
  • guzki głosowe,
  • owrzodzenie kontaktowe,
  • modzele krtani,
  • zapalenie swoiste krtani (gruźlica, kiła, twardziel),
  • niezapalne obrzęki krtani,
  • obrzęki naczyniowo-nerwowe,
  • obrzęki alergiczne.

W diagnostyce różnicowej chrypki należy jednak zawsze pamiętać o guzach krtani:

  • łagodnych (gruczolaki, chrzęstniaki, naczyniaki),
  • skrobiawiczych,
  • brodawczakach dziecięcych, 
  • stanach przedrakowych (leukoplakia, pachydermia, rogowacenie, brodawczaki dorosłych),
  • nowotworach złośliwych (rak krtani, mięsak, czerniak, chłoniak i inne).

W badaniu podmiotowym chorego zwracamy szczególną uwagę na to, kiedy po raz pierwszy wystąpiła chrypka, jaka była dynamika objawów (zmniejszała się czy nasilała).

Dopytujemy, czy chory wiąże początek objawów z przebytą infekcją, urazem, zabiegiem.

Należy też spytać o palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu, ekspozycję zawodową na toksyczne pyły i opary (udowodnione czynniki zwiększonego ryzyka raka krtani).

Chrypka – objaw zapalenia krtani

Najczęstszą przyczyną chrypki w praktyce lekarza poz są ostre i przewlekłe stany zapalne krtani.Ostre zapalenie krtani ma najczęściej etiologię wirusową.

Ponieważ w większości przypadków występuje wspólnie z nieżytem nosa i gardła, chory skarży się na ból gardła i krtani, kaszel, gorączkę lub stan podgorączkowy. Wyżej wymienionym objawom towarzyszą zaburzenia głosu o różnym nasileniu — od niewielkiej chrypki do bezgłosu.

W badaniu przedmiotowym widoczne jest przekrwienie, czasem niewielki obrzęk w obrębie błony śluzowej. Leczenie ostrego zapalenia krtani jest zwykle objawowe.

Przewlekłe zapalenie krtani może być proste, zanikowe lub przerostowe. Do najczęstszych przyczyn przewlekłego zapalenia krtani należą: ekspozycja na czynniki chemiczne i fizyczne, częste infekcje górnych dróg oddechowych, palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.

Leczenie chrypki

W leczeniu chrypki ważnym elementem jest ustalenie jej potencjalnych przyczyn i jeżeli jest to możliwe, usunięcie lub ograniczenie narażenia na czynnik sprawczy. Ma to szczególne znaczenie w przypadku chrypki będącej konsekwencją refluksu żołądkowo-przełykowego, narażenia na pyły, dymy i inne czynniki fizykochemiczne związane ze środowiskiem domowym oraz miejscem pracy.

Decyzja o zastosowanej terapii będzie oczywiście uzależniona od rodzaju, czasu trwania, nasilenia i innych objawów towarzyszących chrypce. W przypadku gdy występują inne niepokojące objawy, np. duszność, świst krtaniowy, ból w okolicy krtani, zachłystywanie się, chory, oprócz leczenia objawowego, wymaga wnikliwej diagnostyki laryngologicznej.

Leczenie chrypki, poza postępowaniem przyczynowym, musi obejmować również rehabilitację i higienę głosową.

Należy zapewnić choremu odpowiednio nawilżone i czyste środowisko (wolne od dymu, kurzu i innych czynników drażniących).

Higiena używania głosu to także unikanie palenia tytoniu, prawidłowe nawyki pracy głosem, obejmujące wystrzeganie się długotrwałego i głośnego mówienia i oczywiście zakaz krzyczenia.

W trakcie intensywnego mówienia lub śpiewu wdychamy około 3 do 4 razy więcej powietrza niż przy spokojnym oddechu. Podczas znacznego wysiłku głosowego oddychamy przez usta, a zanieczyszczone i suche powietrze powoduje wysychanie błony śluzowej gardła i krtani. Stąd ważna jest również dbałość o czystość i odpowiednią wilgotność powietrza w mieszkaniu i miejscu pracy.

Należy pamiętać też o prawidłowej diecie, a przede wszystkim o przyjmowaniu dużej ilości płynów, spożywaniu posiłków w niewielkich porcjach, unikaniu ostrych przypraw i nadmiaru kofeiny.

Przywrócić drożność nosa

Ważne jest przywrócenie fizjologicznych funkcji nosa, tak aby powietrze wdechowe docierało do błony śluzowej krtani nawilżone, ogrzane i oczyszczone w jamach nosa.

Przejście na tor oddychania ustami (przy niedrożności nosa) powoduje przedostawanie się powietrza o zbyt niskiej wilgotności do krtani.

Przyczynia się to nie tylko do wysuszenia i zagęszczenia wydzieliny śluzowej dróg oddechowych, ale również upośledza ruchomość rzęsek nabłonka tych dróg.

Nawet częściowe upośledzenie drożności nosa towarzyszące procesom zapalnym w obrębie jego błony śluzowej powoduje upośledzenie nawilżania, ogrzewania i oczyszczania powietrza wdychanego. W warunkach fizjologicznych wdychane powietrze styka się z blisko 200 cm2 błony śluzowej nosa w każdej z jego jam.

Turbulentny przepływ wdychanego powietrza w jamach nosa pozwala na jego ogrzanie i nawilżenie. Do nosogardła i dalej do krtani dociera powietrze już ogrzane i nawilżone, mające w warunkach fizjologicznych wilgotność zbliżoną do 97-99 proc. W przypadku upośledzenia drożności nosa wilgotność powietrza przedostającego się do krtani spada do 65-70 proc.

, a przy oddychaniu przez usta jest mniejsza niż 60 proc.

Troska o prawidłową funkcję nosa ma szczególne znaczenie u chorych z objawami zapalenia błony śluzowej krtani, objawiającymi się m.in. chrypką w okresie zimowym, kiedy przy mroźnej pogodzie wilgotność powietrza spada nawet do 20 proc.

Błona śluzowa nosa i zatok w warunkach fizjologicznych produkuje blisko 800 ml śluzu na dobę, co warunkuje nawilżanie wdychanego powietrza. U chorych z infekcją górnych dróg oddechowych dochodzi do zmian zapalnych w obrębie błony śluzowej nosa i zatok, nosogardła, krtani, tchawicy i oskrzeli.

Zmieniona zapalnie błona śluzowa produkuje gęsty śluz, który nie może być prawidłowo transportowany przez pokrywające błonę rzęski. Ważne więc staje się rozrzedzenie wydzieliny w górnych drogach oddechowych.

Najprostsze sposoby rozrzedzenia wydzieliny to nawilżenie powietrza wdychanego (nawilżacz) lub inhalacje 0,9 proc. roztworu NaCl, zwiększenie ilości przyjmowanych doustnie płynów oraz zapewnienie drożności i prawidłowych fizjologicznych funkcji nosa (m.in. funkcja nawilżania).

You might be interested:  Ułamany ząb – jakie są przyczyny? jak leczyć i odbudować ułamanie zęba?

Leki mukolityczne działają zwykle poprzez zwiększenie wytwarzania śluzu i zmniejszenie jego lepkości oraz poprawę transportu śluzowo-rzęskowego. Niektóre z nich, np.

erdosteina, wykazują działanie unieczynniające wolne rodniki, co zapobiega utlenianiu alfa1-antytrypsyny, obniżeniu chemotaktycznej aktywności granulocytów wielojądrzastych spowodowanej paleniem tytoniu, utlenianiu fenazonu wywołanemu przez dym tytoniowy.

Erdosteina zwiększa stężenie IgA w drogach oddechowych. Obecność wolnych grup sulfhydrylowych w metabolitach erdosteiny obniża adhezję bakterii do nabłonka błon śluzowych dróg oddechowych.

Nagle pojawiająca się i szybko przemijająca chrypka, która towarzyszy infekcji górnych dróg oddechowych jest zwykle jej objawem i przeważnie nie wzbudza niepokoju chorego ani lekarza poz. Gdy jednak chrypka utrzymuje się powyżej 14 dni, niezbędne jest poszukiwanie innych przyczyn tej dolegliwości.

Przyczyny nieinfekcyjne chrypki

Chrypka może być też objawem uszkodzenia nerwu krtaniowego wstecznego. U 2-5 proc. chorych w trakcie operacji tarczycy może wystąpić uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego. W takich przypadkach chrypka występuje bezpośrednio po operacji.

Inną przyczyną chrypki mogą być brodawczaki krtani, których obecność może prowadzić do rozwoju raka krtani. Leczenie brodawczaków krtani jest przede wszystkim operacyjne.

Schorzeniem, którego objawem może być chrypka, jest również refluks żołądkowo-przełykowy. Stan zapalny błony śluzowej krtani, objawiający się m.in.

chrypką, powstaje na skutek zarzucania treści z żołądka do przełyku i w konsekwencji podrażnienia błony śluzowej krtani, nieprzystosowanej do kontaktu z kwaśną treścią.

Charakterystycznym objawem w przypadku tego schorzenia jest występowanie chrypki głównie w godzinach rannych i jej ustępowanie w ciągu dnia. Oprócz chrypki, choroba refluksowa objawia się m.in. zgagą, pieczeniem w gardle i suchym kaszlem.

Chrypka – dolegliwość osób pracujących głosem

Chrypka może pojawić się jako objaw zaburzeń głosu (dysfonii) u osób pracujących głosem, np. nauczycieli.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko zaburzeń głosu są występujące w środowisku pracy: hałas, złe warunki akustyczne sali, brak aparatury nagłaśniającej, zła jakość powietrza (suche, przegrzane, zapylone), wydłużony czas pracy i nieprawidłowa postawa mówiącego.

Czynnikiem ryzyka jest też nieprawidłowe leczenie wczesnych objawów zawodowych zaburzeń głosu, które są często rozpoznawane jako ostre zapalenia krtani.

Najczęściej spotykanymi objawami dysfonii u nauczycieli są: nawykowe chrząkanie, uczucie suchości w gardle, matowy głos, zawężenie skali głosu, skrócenie czasu fonacji, okresowe zanikanie głosu i właśnie chrypka. U osób pracujących głosem, czynnościowe dysfonie wyprzedzają zwykle pojawienie się organicznych zmian fałdów głosowych.

Guzki śpiewacze to małe, okrągłe twory występujące obustronnie, na granicy 1/3 przedniej i środkowej części fałdów głosowych.

Przyczyną powstawania guzków śpiewaczych jest zwykle nadmierny wysiłek głosowy, zbyt wysoka częstotliwość głosu, nadmierne forsowanie głosu o dużym natężeniu, mowa w nieodpowiednich warunkach środowiska oraz ostre i przewlekłe zapalenia krtani, a także zmiany hormonalne.

Guzki śpiewacze utrudniają prawidłowe zwarcie fonacyjne fałdów głosowych, co powoduje, że głos jest ochrypły, drżący, a chrypka nasila się przy dłuższym mówieniu. Początkowo są to guzki miękkie, ustępujące często po ograniczeniu wysiłku głosowego, jednak nieleczone przechodzą w tzw. guzki twarde, wymagające zabiegu chirurgicznego.

Stany zapalne górnych dróg oddechowych upośledzają czynność narządu głosu. Pojawienie się pierwszych objawów infekcji: bólu gardła, chrypki, kataru, podwyższonej temperatury ciała oznacza konieczność szybkiego zastosowania leczenia oraz ograniczenia lub zupełnego przerwania narażenia na wysiłek głosowy w okresie choroby.

Zaburzenia głosu – nomenklatura

Uwzględniając częstotliwość, regularność drgań fonacyjnych i intensywność głosu, Europejska Unia Foniatrów wyróżniła:

  • głos prawidłowy,
  • chrypkę,
  • lekką dysfonię,
  • dysfonię średniego stopnia,
  • dysfonię dużego stopnia,
  • afonię,
  • głos zastępczy.

SKALA GRBAS (Grade, Rough, Breathy, Asthemic, Strain) JAPOŃSKIEGO TOWARZYSTWA LOGOPEDÓW

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę

SkalaOpis
Gjakośćstopień ochrypłości lub nieprawidłowości głosu
Rszorstkośćwrażenie nieregularności wibracji fałdów głosowych
Bnadmierna utrata powietrza wydechowego podczas fonacjisłyszalny szum wywołany nadmierną utartą powietrza wydechowego i związany z jego turbulentnym przepływem
Asłabość głosuosłabienie lub brak siły głosu odpowiadające słabemu natężeniu tonu krtaniowego i/lub utracie wyższych harmonicznych
Snapięcie hiperfunkcjonalna fonacja, uzależniona od wzmożonego napięcia mięśni

Autorzy: prof. dr hab. n. med. Dariusz Jurkiewicz, dr n. med. Piotr Rapiejko, Klinika Otolaryngologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie; kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Dariusz Jurkiewicz

Piśmiennictwo

1. Maniecka-Aleksandrowicz B.: Chrypka. W: Janczewski G. (red).: Otolaryngologia praktyczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Tom II. Via Medica, Gdańsk 2005.2. Bojanowska-Poźniak K., Pajor A.

: Chrypka — banalna dolegliwość czy objaw poważnej choroby? Terapia 2013, 11-12: 36-41.3. Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B., Dzierżanowska D.: Zakażenia krtani. W: Dzierżanowska D., Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.

: Zakażenia w otolaryngologii. Alfa-Medica Press, Warszawa 2002.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: prof. dr hab. n. med. Dariusz Jurkiewicz, dr n. med. Piotr Rapiejko

Chrypka u dziecka – przyczyny, leczenie

Chrypka u dziecka bardzo rzadko jest schorzeniem występującym samodzielnie. Najczęściej wywołana jest infekcjami górnych dróg oddechowych i towarzyszą jej bóle gardła, kaszel, katar, a nawet gorączka. Jeżeli chrypka u dziecka występuje dłuższy okres i towarzyszą jej dodatkowe objawy, należy udać się z dzieckiem do lekarza w celu znalezienie źródła problemu.

1. Chrypka u dziecka – przyczyny

Chrypkę u dziecka może wywoływać kilka czynników. Chrypka u dziecka wiąże się z bóle gardła, katarem, kaszlem, gdyż mogą wywoływać ją infekcje dróg oddechowych. Zapaleniom gardła czy krtani może towarzyszyć uciążliwa chrypka.

Chrypka u dziecka może być spowodowana zaleganiem w gardle ciała obcego, wtedy głos dziecka powinien być niski, a u dziecka występują nagłe i częste napady kaszlu.

Jeżeli dziecko nie uskarża się na dodatkowe dolegliwości, a często płacze, krzyczy czy nawet śpiewa, to przyczyną chrypki mogą być powyższe zachowania.

Struny głosowe zostają naruszone, a u dziecka może usłyszeć zachrypnięty i zmieniony głos.

U dziecka można obserwować chrypę, gdy jest ono alergikiem. Kontakt z alergenem wywołuje nagłe pogorszenie mowy, świszczący oddech, kaszel czy duszności.Refluks żołądkowo-przełykowy może być kolejną przyczyną wystąpienia chrypki u dziecka. Wówczas dziecko odczuwa bóle i pieczenie w klatce piersiowej.

2. Chrypka u dziecka – leczenie

Aby wyleczyć chrypkę u dziecka należy zwalczyć jej przyczynę, która czasami okazuje się trudna do rozpoznania.

Jeżeli dziecku towarzyszą dodatkowe objawy, to najlepiej, aby lekarstwo przepisał lekarz, gdyż infekcję dróg oddechowych trzeba niezwłocznie leczyć.

Lekarz z całą pewnością przepisze tabletki do ssania na gardło albo syrop. Bardzo dobrze jest wybierać produkty na bazie aloesu lub tymianku.

Jeżeli przyczyną wystąpienia kaszlu jest alergia, to należy udać się z dzieckiem do alergologa, który zleci wykonanie badań mających na celu znalezienie alergenu.

Rodzice powinni wiedzieć, iż z dziećmi, które nie ukończyły 3. roku życia najlepiej jest udać się do lekarza, gdyż nie powinno się podawać żadnego lekarstwa „na własną rękę”.

Oprócz farmakologii można zastosować domowe sposoby na chrypkę u dzieci. Należą do nich:

  • picie wody – śluzówkę należy nawilżać, aby nie pozostawała sucha, woda jest lekiem, na wiele dolegliwości;
  • picie herbaty z miodem, cytryną i sokiem malinowym – bardzo dobrze sprawdza się podczas przeziębienia. Maliny, miód i cytryna działają bakteriobójczo i wzmacniają organizm;
  • płukanki na gardło – świetnie sprawdzi się napar z rumianku, który ma działanie łagodzące, jednak tego typu leczenie najlepiej sprawdzi się u starszych dzieci;
  • okłady – do gardła dziecka można przyłożyć nawilżoną ciepłą wodą szmatkę, dzięki której gardło będzie dogrzewane;
  • odpowiednia temperatura pokoju – jeżeli powietrze jest zbyt suche, to dziecku gorzej się oddycha, należy zadbać, aby w pokoju była temperatura 18-20 stopni – ta jest najodpowiedniejsza.

Jeżeli mimo stosowania domowych sposobów na złagodzenie chrypy objawy nadal występują, należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *