Co to jest wyprysk i jakie sa ich rodzaje?

Wyprysk na skórze, krosty, zmiany na skórze, a nawet ropne wypryski – z takimi problemami pacjenci muszą zmagać się na co dzień, co wiąże się nie tylko z dyskomfortem, ale również poczuciem wstydu. Co powoduje takie problemy i jak sobie z nimi radzić?

Przyczyny powstania wyprysków na skórze

Mówiąc najprościej, wyprysk jest reakcją zapalną, która powstaje w wyniku działania jakiegoś czynnika zewnętrznego. Wyprysk może przyjąć postać ostrą, podostrą lub przewlekłą. Warto wiedzieć, że zmiany skórne to nie zawsze wypryski – przyjmują bowiem bardzo różną postać i mogą mieć przyczyny niezwiązane z reakcją zapalną – ale szerzej opowiemy o tym w poniższym artykule.

Wypryski na ciele – rodzaje zmian skórnych

Wyprysk kontaktowy

Powstaje poprzez kontakt z alergenami u osób uczulonych. Bardzo często substancją uczulającą jest nikiel, chemikalia stosowane w masowej produkcji lub składniki perfum.

Jeżeli substancje drażniące bezpośrednio uszkodzą skórę, mamy wówczas do czynienia z wypryskiem kontaktowym z podrażnienia. Oznacza to, że wyprysk nie ma związku z uczuleniem, ale z działaniem samej substancji (na przykład z drażniącą farbą, smarem lub cementem).

Wypryski kontaktowe pojawiają się raczej u osób dorosłych, częściej kobiet, które mają większą styczność z kosmetykami.

l Objawy wyprysków kontaktowych na skórze – przede wszystkim to silny świąd na skórze. Oprócz tego pojawiają się krostki, zaczerwienienie lub pęcherzyki. Skóra staje się również pogrubiała i może się łuszczyć.

Atopowe zapalenie skóry

To przewlekła choroba skórna, której towarzyszy świąd. Główną przyczyną AZS jest dysfunkcja bariery skórnej, która powoduje suchość, świąd i stan zapalny. Choroba może dotykać zarówno niemowlęta, starsze dzieci i osoby dorosłe.

Źródłem AZS są geny, bo układ odpornościowy nieprawidłowo odpowiada na małe dawki antygenów, wytwarzając nadmiernie przeciwciała IgE, skierowane przeciwko alergenom.

Właśnie przez to chory może reagować na bardzo różne alergeny środowiskowe, takie jak pyłki roślin, pokarmy czy sierść.

l Objawy AZS: zaczerwienienie, suchość skóry, świąd, powracające zakażenia bakteryjne. Zmiany skórne występują najczęściej w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi. Mogą pojawić się również na narządach płciowych.

Co to jest wyprysk i jakie sa ich rodzaje?

Trądzik

Trądzik to również choroba skóry, choć większość z nas kojarzy go wyłącznie z problemami na twarzy, zwłaszcza w okresie dojrzewania. Co ciekawe, trądzik to jedna z najczęstszych chorób skóry na świecie, która może występować u osób w każdym wieku.

Rozróżniamy bardzo różne rodzaje trądziku, na przykład trądzik młodzieńczy (występujący w okresie dojrzewania), trądzik ropowiczy, gdzie pojawiają się ropne torbiele, trądzik skupiony (bardzo duże zaskórniki i nacieki).

Im wcześniej zacznie się leczyć trądzik, tym większa szansa na całkowite wyleczenie.

Bardzo częstym problemem jest również trądzik na plecach, za który odpowiadają hormony i nadmierny łojotok. Podobnie, jak trądzik na twarzy, ten na plecach może wywołać niewłaściwa pielęgnacja skóry i źle dobrane kosmetyki.

Objawy trądziku: łojotok, ropne torbiele, zacieki, zaskórniki.

Wykwity skórne

To objawy skórne, które są wynikiem choroby skóry. Jest ich naprawdę sporo, a dzielimy ja na wykwity pierwotne oraz wykwity wtórne.

Do wykwitów pierwotnych zaliczymy:

Plamy – plamy są niewyczuwalne w dotyku, za to doskonale widoczne. Skóra zmienia barwę na ograniczonym odcinku. Plamy mogą mieć związek z zaburzeniami ukrwienia (a więc z poszerzania naczyń krwionośnych) lub unaczynienia (trwałe rozszerzenie naczyń włosowatych).

Grudki – wychodzą ponad powierzchnię skóry, a więc możemy rozróżnić je dotykiem. Ich wielkość waha się 1 mm do 1 cm. Grudki potrafią się ze sobą łączyć, tworząc tak zwane blaszki.

Guzki – to sporych rozmiarów wykwity, który częściej określamy mianem narośli. Ich wielkość przekracza zazwyczaj 1 cm wielkości.

Pęcherzyki i pęcherze – to wykwity zawierające płyn, ich wielkość może przekroczyć 1 cm.

Krosty – to wykwit wypełniony treścią ropną, wystający ponad skórę. Towarzyszy mu często zaczerwienienie.

Bąbel – ma porcelanowo-białą lub różową barwę. Bąble często swędzą, powstają bardzo szybko, ale znikają samoistnie, nie pozostawiając śladu.

Do wykwitów wtórnych zaliczamy między innymi:

Strupy – powstają w wyniku wysychania płynu surowiczego lub ropnego, który miesza się z rozpadły mi komórkami i bakteriami. Po strupach pozostają przebarwienia i blizny.

Owrzodzenia – mogą powstawać na skutek chorób naczyń żylnych lub tętniczych, urazów mechanicznych, rozpadu guzów. Po ustąpieniu owrzodzenia pozostanie blizna.

Jak leczyć wypryski na skórze?

Oczywiście zaleca się kontakt z lekarzem dermatologiem. Samodzielna próba leczenia chorób skórnych ma marne szanse powodzenia, a czasem może nawet pogorszyć stan skóry.

W przypadku kontaktowego zapalenia skóry pacjent otrzyma leki antyhistaminowe, zatrzymujące reakcje alergiczne. Zdarza się, że zapalenie zajmuje więcej niż 1/3 powierzchni skóry. Wówczas lekarz może zdecydować się na podanie kortykosterydów, choć stosowanie sterydów wiąże się ze skutkami ubocznymi.

Dodatkowo, w przypadku kontaktowego zapalenia skóry stosujemy punktowo różne żele i maści, które przynoszą ulgę swędzącej i wysuszonej skórze.

Leczenie w przypadku AZS – stosuje się maści i kremy natłuszczające oraz leki przeciwzapalne, takie jak akrolimus czy pimekrolimus. Aby zmniejszyć uczucie świądu, przepisuje się preparaty ze steroidami oraz preparaty antyhistaminowe. Chorzy na atopowe zapalenie skóry powinni pamiętać o regularnym natłuszczaniu i nawilżaniu skóry.

Leczenie trądziku zależy od jego rodzaju i również powinno zostać skonsultowane z dermatologiem. Chorym przepisuje się najczęściej odpowiednie leki, a także ustawia się indywidualną pielęgnacją skóry.

Leczenie wszelkich wykwitów skórnych i innych problemów związanych ze skórą zawsze powinno odbywać się w konsultacji z lekarzem.

Sprawdzone sposoby wypryski na skórze

To, o co możemy zadbać samodzielnie, to przede wszystkim odpowiednia pielęgnacja skóry.

Starajmy się unikać styczności z substancjami alergicznymi, a wprowadzając do codziennego użytku jakikolwiek nowy kosmetyk lub detergent, starajmy się wykonać próbę alergiczną. Przy stosowaniu tak silnie alergizujących substancji, jak na przykład henna, próbę należy wykonać przed każdym użyciem, na minimum 24 godziny przed zabiegiem.

Nie uszkadzajmy naskórka, używając zbyt mocnych peelingów oraz myjek.

Stosujmy kremy ochronne, a zwłaszcza te z bardzo wysokim filtrem. Wypryski i inne zmiany skórne wystawione na słońce mogą się zaognić. Najlepiej unikać opalania się i zbyt długiego przebywania na słońcu.

Zwróćmy uwagę na naszą dietę, która często ma wpływ na naszą skórę, zwłaszcza w przypadku trądziku. Unikajmy również alkoholu i tytoniu. Warto zapytać dietetyka o odpowiednie suplementy, które często łagodzą stany zapalane i zmniejszają poczucie świądu.

Osoby z AZS oraz kontaktowym zapaleniem skory powinny szczególnie dbać o nawilżanie. Pomocne będą kąpiele z dodatkiem specjalnych emulsji i płynów, przeznaczonych do skóry stopowej. Lepiej nie używać za to perfumowanych płynów do kąpieli. Skórę należy delikatnie osuszać ręcznikiem (nie pocierać) lub pozostawić do samodzielnego wyschnięcia.

Starajmy się nosić delikatną odzież z materiałów wysokiej jakości, aby dodatkowo nie podrażniać skóry.

Wyprysk kontaktowy

Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób.

Częstymi alergenami odpowiedzialnymi za powstanie wyprysku kontaktowego są nikiel, składniki perfum czy chemikalia użyte do produkcji odzieży czy butów, a nawet leki stosowane na skórę.

Przyczyny doprowadzające do powstania wyprysku kontaktowego są różne. U niektórych osób jest to związane z alergią na alergeny kontaktowe, u innych – zmiany skórne powstają dopiero po zadziałaniu np. światła słonecznego. U części osób rozpoznaje się tzw. wyprysk zawodowy – związany z uczuleniem na szkodliwe substancje występujące w pracy.

W inny sposób działają substancje drażniące – bezpośrednio uszkadzają skórę. Ten typ wyprysku nazywamy wypryskiem kontaktowym z podrażnienia (nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem).

Jak często występuje wyprysk kontaktowy?

Wyprysk kontaktowy, w odróżnieniu od atopowego, występuje raczej u osób dorosłych – zwykle po 20. roku życia. Choruje 1—5% osób; częściej kobiety (ze względu na używanie kosmetyków).

Jak się objawia wyprysk kontaktowy?

Co to jest wyprysk i jakie sa ich rodzaje? Fot. Pęcherzyki (wyprysk kontaktowy)

Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała.

Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból (chorzy).

You might be interested:  Zespół Costena – jakie są przyczyny i objawy zespołu Costena?

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie ze żrącymi substancjami. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).

Jak lekarz ustala diagnozę?

Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się w oparciu o charakterystyczny obraz zmian skórnych oraz ustalenie związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.

Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe.

Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych).

Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.

Jakie są sposoby leczenia?

Najważniejsze jest unikanie powodujących wyprysk kontaktowy substancji. Zasady leczenia wyprysku kontaktowego są podobne jak w wyprysku atopowym (AZS). Podstawowymi lekami wykorzystywanymi w terapii wyprysku zawodowego są glikokortykosteroidy – same lub z dodatkiem innych substancji stosowane miejscowo, na skórę.

W bardzo dużych zmianach leki te stosuje się pod opatrunkiem lub nawet pod postacią tabletek. Świąd zwalczają leki przeciwhistaminowe. Niekiedy wykorzystuje się także lecznicze naświetlania skóry (ale jeśli zmiany nasilają się pod wpływem światła słonecznego zaleca się raczej kosmetyki blokujące jego działanie, zawierające tzw.

filtry).

Warto dbać o prawidłowe nawilżenie i natłuszczenie skóry, tak jak to opisano w przypadku wyprysku atopowego.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Okazuje się, że pomimo unikania substancji wywołujących wyprysk kontaktowy, zmiany skórne ustępuje tylko u 30—50% osób. Szczególnie źle leczą się zmiany skórne na rękach.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.

Alergia kontaktowa u kobiet » dr med. Grażyna Durska

Egzema czyli wyprysk – rodzaje, przyczyny, leczenie

2021-02-22 12:32 Krzysztofa Białożyt

Egzema, czyli wyprysk, to grupa chorób skóry o podobnych objawach, ale bardzo różnorodnych przyczynach.

Egzema może być spowodowana zarówno kontaktem skóry z czynnikiem, na który jesteśmy uczuleni, jak i wynikać z innych mechanizmów (podrażnienie, łojotok, problemy z krążeniem żylnym).

Objawy wypryskowe są również charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry, powstającego na podłożu alergicznym. Dowiedz się, jak rozpoznać egzemę, gdzie szukać przyczyn jej powstawania oraz jakie są dostępne metody leczenia.

Egzema, inaczej wyprysk, stanowi w istocie stan zapalny powierzchownych warstw skóry, spowodowany różnymi czynnikami. Niezależnie od mechanizmu powstania, wygląd zmian skórnych i dolegliwości odczuwane przez pacjenta mają wiele cech wspólnych.

Pierwszym z charakterystycznych objawów jest uporczywy świąd i zaczerwienienie skóry. Na jej powierzchni pojawiają się grudki i pęcherzyki.

Im silniejszy jest odczyn zapalny, tym większe nasilenie objawów – zmiany skórne mogą zlewać się razem, często towarzyszy im również wysięk zapalny.

Z tymi dolegliwościami może współistnieć obrzęk i opuchlizna, szczególnie w tych rejonach, gdzie skóra jest stosunkowo wiotka (na przykład okolice oczu). W przypadku egzemy spowodowanej przez substancje toksyczne, oprócz świądu pojawia się również ból.

  • W zależności od rodzaju wyprysku, zmiany mogą pojawiać się w różnych rejonach ciała.
  • Charakterystyczną cechą egzemy jest naprzemienne występowanie okresów ustępowania i nawracania objawów.
  • Przewlekłe zmiany wypryskowe powodują złuszczanie naskórka oraz przesuszenie i pogrubienie skóry.
  • Spis treści
  1. Egzema – rodzaje egzemy i mechanizmy powstania
  2. Leczenie egzemy

Egzema – rodzaje egzemy i mechanizmy powstania

Zmiany wypryskowe mogą powstawać na podłożu różnych rodzajów reakcji: kontaktu z czynnikami wywołującymi alergię bądź uszkadzającymi skórę, jako wyraz odpowiedzi organizmu na zakażenie bądź w związku ze schorzeniami przewlekłymi.

Różne rodzaje egzemy mogą powodować odmienne dolegliwości. Najważniejsze rodzaje egzemy i mechanizmy powstawania wyprysku to:

  • wyprysk kontaktowy alergiczny

Egzema kontaktowa, zwana również kontaktowym zapaleniem skóry, jest spowodowana narażeniem skóry na kontakt z substancjami wywołującymi reakcję alergiczną. Umiejscowienie zmian jest związane z rejonem skóry, który miał styczność z czynnikiem alergizującym. Typowo są to dłonie i przedramiona.

Alergia kontaktowa może być wywoływana przez różne czynniki, najczęściej chemiczne – metale (chrom, nikiel, kobalt), gumy i żywice. Często nie jesteśmy świadomi ich obecności w przedmiotach i produktach, z którymi mamy do czynienia na co dzień: kosmetykach, biżuterii, ubraniach.

Do innych typowych alergenów należą konserwanty i barwniki, a także składniki stosowanych miejscowo leków (np. maści).

Wyprysk alergiczny może być również spowodowany przez czynniki, z którymi mamy kontakt w pracy – wówczas jest on chorobą zawodową. Jest to stosunkowo częsta przypadłość pracowników przemysłu (kontakt z gumami, farbami, lakierami), fryzjerów (kosmetyki), a także pracowników służby zdrowia (alergia na lateks).

Aby przekonać się, jaka konkretnie substancja wywołuje ten rodzaj egzemy, przeprowadza się tzw. płatkowe testy skórne.

Na skórze pleców umieszcza się specjalne bibułki, nasączone substancjami, które najczęściej wywołują reakcję alergiczną.

Po 48 i 72 godzinach, przeprowadza się obserwacje skóry – próba dodatnia świadczy o uczuleniu na dany odczynnik. Rozpoznajemy ją wtedy, gdy w miejscu kontaktu pojawia się zaczerwienienie i zmiany wypryskowe.

  • wyprysk kontaktowy toksyczny

Ten rodzaj wyprysku jest bardzo podobny do wyprysku kontaktowego alergicznego, jednakże mechanizm jego powstania jest inny. W tym przypadku nie dochodzi bowiem do reakcji alergicznej. Przyczyną zmian wypryskowych jest bezpośrednie podrażnienie skóry przez substancję dla niej toksyczną.

Zmiany wypryskowe z podrażnienia występują u wszystkich osób, które mają do czynienia ze szkodliwą substancją, a nie tylko u tych, które są na nią uczulone. Uszkodzenie skóry występuje wyłącznie w rejonie, który był bezpośrednio narażony na działanie toksycznego czynnika.

  1. W przypadku wyprysku alergicznego, zmiany skórne mogą zajmować większe obszary.
  2. Ten rodzaj egzemy jest najczęściej wywołany przez chemiczne (żrące) środki czystości.
  3. Atopowe zapalenie skóry charakteryzuje się powstawaniem zmian wypryskowych, które są skórnym objawem genetycznej skłonności do reakcji alergicznej.

Egzema nie jest tutaj skutkiem bezpośredniego kontaktu skóry z substancją uczulającą. Tendencja do reakcji alergicznej jest w tym przypadku cechą wrodzoną, a czynniki ją wywołujące to najczęściej alergeny pokarmowe (np. cytrusy) lub alergeny wziewne (np. pyłki traw).

Atopowe zapalenie skóry może występować rodzinnie. Zmiany skórne mogą pojawić się już w okresie wczesnego dzieciństwa. Często współistnieją również z innymi schorzeniami o podłożu alergicznym (astma, katar sienny).

Typowa lokalizacja zmian atopowych to wewnętrzna powierzchnia przedramion, tylna powierzchnia podudzi, skóra głowy oraz dłonie. U niemowląt zmiany często umiejscawiają się na twarzy.

Skóra atopowa ma szczególe cechy charakterystyczne, spowodowane zniszczeniem swojej naturalnej bariery ochronnej. Jest wybitnie przesuszona, towarzyszy jej bardzo uporczywy świąd i nadwrażliwość.

AZS cechuje się naprzemiennym występowaniem zaostrzeń i ustępowania zmian skórnych. Choroba w wielu przypadkach ustępuje samoistnie.

Zmiany skórne w wyprysku pieniążkowatym są okrągłe, ostro odgraniczone od otoczenia – stąd nazwa tego rodzaju egzemy. Jego pochodzenie jest niejasne, jednakże podejrzewa się związek z infekcjami bakteryjnymi lub grzybiczymi.

Wyprysk pieniążkowaty częściej występuje u osób starszych, ma tendencję do nawrotów i charakteryzuje się nasilonym świądem. Zmiany zazwyczaj pojawiają się na podudziach, tułowiu i rękach.

Egzema potnicowa występuje wyłącznie na dłoniach i stopach. Skóra pokrywa się pęcherzami wypełnionymi płynem i bardzo swędzi. Zmiany mogą nasilać się podczas ciepłych dni. Wyprysk potnicowy może stanowić postać alergii kontaktowej, czasami współistnieje także z grzybicą stóp. Jest to wówczas wyraz nadwrażliwości na alergeny grzybicze.

Egzema łojotokowa – łojotokowe zapalenie skóry – pojawia się w okolicach nasilonego wydzielania łoju, mających tendencję do przetłuszczania. Należą do nich: owłosiona skóra głowy, twarz i (rzadziej) tułów. Zmiany tego typu mogą również występować u niemowląt w pierwszych tygodniach życia.

Oprócz typowych cech wyprysku (zaczerwienienie, grudki) często towarzyszy im obecność wysięku, który zasycha na skórze w postaci żółtawych strupów. Na owłosionej skórze głowy zmiany są bardzo zbliżone do łupieżu.

Oprócz samego łojotoku, wyprysk może być nasilany przez zakażenie skóry drożdżakami.

Ten rodzaj wyprysku ma podłoże zupełnie inne od pozostałych – jest spowodowany zaburzeniami krążenia żylnego. Występuje typowo u osób starszych na podudziach. Zazwyczaj współistnieje z niewydolnością żylną, żylakami i owrzodzeniami kończyn dolnych.

Leczenie egzemy

Aby dobrać skuteczny rodzaj terapii zmian skórnych w egzemie, konieczne jest poznanie przyczyn jej powstania. Jeśli uda się zidentyfikować czynnik, wywołujący zmiany wypryskowe w kontakcie ze skórą, należy najzwyczajniej w świecie go unikać.

Miejscowo zazwyczaj skuteczne są maści z dodatkiem kortykosterydów. Jeśli lekarz podejrzewa nadkażenie zmian skórnych, może dodatkowo przepisać środki przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze.

W sytuacjach, gdy egzema zajmuje duże obszary ciała, podaje się również kortykosterydy doustne. Powszechnie stosowane są również doustne leki przeciwalergiczne (przeciwhistaminowe).

Odmienne reguły leczenia dotyczą wyprysku atopowego. Kluczowe znaczenie ma pielęgnacja skóry za pomocą emolientów, czyli środków natłuszczających. Ich zadaniem jest zapobieganie wysychaniu skóry. Miejscowo stosuje się również maści sterydowe, a także leki z grupy tzw. inhibitorów kalcyneuryny.

Innym rodzajem terapii są naświetlania promieniami ultrafioletowymi UVA i UVB (fototerapia).

You might be interested:  Przeprost łokcia – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, rehabilitacja, operacja

Wreszcie, w przypadku braku odpowiedzi na wszystkie powyższe formy leczenia, wprowadza się doustne leczenie immunosupresyjne, które ma za zadanie wyhamować nadmiernie reaktywny układ odpornościowy. Do najczęściej stosowanych immunosupresantów należą cyklosporyna i azatiopryna.

Jeżeli prawdopodobne jest podłoże infekcyjne wyprysku, warto wdrożyć dodatkowe leczenie przeciwdrobnoustrojowe. Przykładowo, w wyprysku łojotokowym, który często ma związek z zakażeniem drożdżakowym, stosuje się miejscowo leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol).

Leczenie przyczynowe wyprysku podudzi wymaga natomiast środków działających wzmacniających ściany naczyń i poprawiających krążenie żylne.

Alergia kontaktowa – rodzaje wyprysków skórnych

Spis treści

Wyprysk to termin znany od ponad dwóch wieków. Oznacza on grupę niezakaźnych zapaleń skóry o charakterystycznym uszkodzeniu naskórka oraz występowaniem wykwitów takich jak pęcherzyki, nadżerki, złuszczanie, rogowacenie. Nie jest to jednolite schorzenie, wypryski mogą być bardzo zróżnicowane.  Wyróżnia się kilka rodzajów wyprysków w zależności od przyczyny ich występowania.

Zobacz wideo: Alergia jest dziedziczna

Wyprysk

Jest jedną z najczęstszych manifestacji chorób alergicznych skóry.

W wyniku bezpośredniego kontaktu z czynnikiem uczulającym zawartym w składnikach odzieży, kosmetykach, środkach piorących oraz substancjach czyszczących stosowanych na co dzień u osób szczególnie predysponowanych (prezentujących objawy tzw. nadwrażliwości) dochodzi do aktywacji zlokalizowanych w skórze struktur układu immunologicznego oraz rozwoju miejscowego odczynu zapalnego.

W polskiej populacji do najczęstszych alergenów zaliczane są: •    Wełna

•    Nikiel i kobalt wchodzące w skład metalowych guzików i zamków błyskawicznych

•    Proszki do prania •    Płyny do płukania oraz do mycia naczyń •    Kosmetyki •    Barwniki •    Tworzywa sztuczne •    Gumowe rękawiczki

•    Metalowe elementy wyposażenia łazienek

Przyczynę powstania wyprysku ustala się na podstawie wyglądu skóry oraz wywiadu.  Najczęściej na ciele pojawiają się rozległe, żywoczerwone zmiany.  Często zlewają się ze sobą lub są niezbyt wyraźnie odgraniczone od otaczającej, zdrowej skóry. Objawem jest także swędzenie i pieczenie skóry.

Sprawdź też: Liszajec zakaźny

Wyprysk pieniążkowaty (mikrobowy)

To liczne porozsiewane ogniska o wielkości monet wyraźnie odgraniczonej od zdrowej skóry. Jego pojawienie się na ciele zwykle wiąże się z występowaniem zakażenia wewnątrzustrojowego.

Trudno jednak ustalić jego przyczynę.  Na skórze mogą powstawać grudki bądź sączące się pęcherze. Skóra jest zaczerwieniona, łuszcząca. Objawem jest również swędzenie.

Wypryski mogą powracać, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.

Zobacz również: Obrzęk Quinckego

Wyprysk modzelowaty

Pojawia sie głównie na dłoniach. Na skórze widoczne są rozległe obszary nadmiernego rogowacenia, a w bruzdach pojawiają się głębokie pęknięcia. Skóra jest wysuszona i popękana aż do krwi. Wleczeniu stosuje się maści złuszczające i intensywnie natłuszczające skórę. Ważne jest także wyeliminowanie czynników drażniących

Wyprysk potnicowy

Pojawia się na rękach i stopach w postaci małych, swędzących pęcherzów lub rumieni. Bardzo często pojawia się na bocznych powierzchniach palców.  Wyprysk potnicowy często współistnieje z grzybicą.

Czytaj też: Nietolerancja laktozy – objawy u niemowląt, dorosłych i prawidłowa dieta

Rodzaje trądziku – sprawdź, jaki masz trądzik

Trądzik to jedna z najczęściej występujących chorób skóry. Schorzenie może dotyczyć każdego bez względu na wiek i płeć. Dowiedz się zatem, jakie są rodzaje trądziku, naucz się je odróżniać i poznaj skuteczne sposoby leczenia trądziku!

Trądzik jest chorobą skóry, wywołaną zakażeniem mieszków włosowych oraz gruczołów łojowych. Występuje na skutek nadmiernego wydzielania sebum. W takim przypadku łój prowadzi do zamykania porów skóry.

W następstwie powstaje zakażenie bakteryjne, głównie bakteriami Propionibacterium acnes. W zależności od rodzaju trądziku, jego objawy są nieco inne. Mogą być bardziej lub mniej intensywne i pojawiać się na różnych miejscach skóry ciała i twarzy.

Diagnoza konkretnego rodzaju trądziku jest niezbędna do jego skutecznego leczenia.

Trądzik niezapalny. Najłatwiej rozpoznać go po zaskórnikach, które mogą być otwarte (czarne), często nazywane również wągrami lub zamknięte (białe). Pierwszy rodzaj zaskórników powstaje w wyniku kierowania się łoju na powierzchnię skóry.

Wówczas kontakt  sebum z powietrzem sprawia, że staje się ciemny i przybiera postać czarnych kropek. Z kolei zaskórniki białe pojawiają się wtedy, gdy sebum zostaje zablokowane i znajduje się pod skórą, nie mając możliwości kierowania się ku wierzchniej warstwy skóry.

Z tego względu zaskórniki te są białymi plamkami.

Trądzik zapalny. Ten rodzaj schorzenia powstaje w momencie, gdy ściana mieszka włosowego (wewnątrz którego znajduje się zaskórnik otwarty lub zamknięty) zostaje przerwana.

Podczas trądziku zapalnego pojawiają się podskórne grudki, charakteryzujące się stałą konsystencją oraz średnicą, która nie przekracza 1 cm.

W zależności od specyfiki zmian skórnych przy trądziku zapalnym, wyróżnia się:

* trądzik grudkowy (grudki mogą być rozmieszczone na skórze twarzy i ciała, a szczególnie strefie T i plecach; są trudne do usunięcia i sprawiają, że ich posiadacz odczuwa ogromny dyskomfort; skóra pokryta grudkami swędzi i jest zaczerwieniona, a mimo to zabrania się drapania, ponieważ w ten sposób można nasilić problem);

* trądzik krostkowy (przy tym rodzaju trądziku zapalnego, główny problem stanowią krosty, które mogą przerodzić się w poważniejsze nieczystości; co istotne, równocześnie z krostami pojawiają się również zaskórniki)

* trądzik guzkowy (zmiany skórne przyjmują postać małych guzków, które znajdują się pod skórą; dodatkowo są one twarde, bardzo często bolesne i utrzymują się nawet przez wiele miesięcy);* trądzik torbielowaty (zmiany skórne nazywane są cystami, można je rozpoznać po tym, że są wypełnione ropą, a zdarza się, że również i krwią; to najbardziej drastyczny rodzaj trądziku, ponieważ jest związany ze zmianami hormonalnymi, a z tego względu trudno go usunąć; dodatkowo pozostawia nieestetyczne ślady na skórze, w postaci blizn, plam i przebarwień).

Tok leczenia trądziku powinien być uwarunkowany rodzajem tego schorzenia. W inny sposób eliminuje się trądzik zapalny i niezapalny, a także trądzik pojawiający się u nastolatków (trądzik młodzieńczy) czy też u dorosłych.

Diagnoza schorzenia jest niezbędna nie tylko dla skutecznej eliminacji niedoskonałości lecz również dla bezpieczeństwa. Zastosowanie nieodpowiednich środków czy produktów może pogorszyć stan skóry.

Z tego względu pamiętaj, aby każdy zastosowany kosmetyk skonsultować z lekarzem dermatologiem lub wybierać takie produkty, które są bezpieczne do stosowania przy większości rodzajach trądziku. Przykładem jednego z nich jest Tonik zwężający pory skóry, mikrozłuszczający Effaclar La Roche-Posay.

Może on okazać się pomocny w codziennej walce z trądzikiem, jednak pamiętaj, aby toku leczenia nie opierać na tak uniwersalnym produkcie. Bezwzględnie skonsultuj się ze specjalistą.

Zobacz wszystkie artykuły

photos (c) Getty Images / (c) La Roche-Posay / (c) Centre Thermal de La Roche-Posay

Egzema (wyprysk kontaktowy) – jak leczyć? Przyczyny i objawy egzemy

Egzema to określenie obejmujące różne zmiany skórne o zapalnym charakterze, powodujące poważny dyskomfort i utrudniające codzienne funkcjonowanie. Jedną z najczęściej występujących form egzemy jest wyprysk kontaktowy, powstający w wyniku kontaktu skóry z drażniącą czy uczulającą substancją.

Czym jest egzema (wyprysk kontaktowy)?

Wiele osób zastanawia się, co to egzema – nazwę kojarzymy wszyscy, jednak często posiadamy tylko powierzchowne informacje. Trzeba zdać sobie sprawę, że egzema nie oznacza jednej konkretnej choroby. To określenie obejmuje różne typy zmian skórnych, których wspólnym mianownikiem jest wystąpienie stanu zapalnego wierzchnich warstw skóry przy braku czynnika infekcyjnego.

Bardzo często używa się zamiennie określeń „egzema” i „wyprysk kontaktowy”. Warto pamiętać, że oprócz egzemy o charakterze kontaktowym mamy też do czynienia z nieco rzadziej występującą egzemą endogenną.

Egzema kontaktowa, nazywana też egzogenną, pojawia się w wyniku kontaktu skóry z substancją z zewnątrz. Natomiast egzema konstytucjonalna (endogenna) związana jest z wrodzoną skłonnością danej osoby do tego typu zmian skórnych.

Pamiętajmy, że egzema nie jest zaraźliwa i nie ma potrzeby unikania chorych osób!

Wyjątkowo częstym przypadkiem jest egzema dłoni. Dzieje się tak, ponieważ to właśnie nasze dłonie mają najczęściej kontakt z potencjalnie drażniącymi czy uczulającymi substancjami.

Jakie są objawy egzemy?

Jak wygląda egzema? Wygląd zmian skórnych zależy od wielu czynników m.in. od fazy rozwoju choroby, jej typu czy aktualnego nasilenia. Zdjęcia egzemy mogą wyglądać inaczej w przypadku niemowlaka i osoby starszej, czy też osoby w fazie bliskiej remisji i osoby z początkami zmian.

Charakterystyczne jest występowanie początkowo obrzęku i zaczerwienienia skóry, a następnie grudek, pęcherzyków, a w końcu strupków oraz nadżerek. Chorobie towarzyszą takie objawy jak ból, pieczenie i swędzenie, a skóra pozostaje mocno wysuszona i bardzo podatna na uszkodzenia. Dodatkowe trudności powoduje drapanie zmian.

Rozdrapane grudki czy pęcherze łatwo ulegają zakażeniu bakteryjnemu – stanowi to szczególny problem w przypadku egzemy u dzieci.

Do tej pory nie udało się jednoznacznie ustalić, jakie czynniki odpowiadają za powstanie egzemy. W przypadku egzemy endogennej decydujące znaczenie zdają się mieć czynniki genetyczne i związane z nimi osłabienie funkcjonowania układu odpornościowego. Egzema egzogenna wiąże się z reakcją organizmu na jakiś czynnik zewnętrzny o charakterze podrażniającym lub alergicznym.

You might be interested:  Sposoby na ból stawów dłoni – jak leczyć ból stawów rąk?

Egzema – jak leczyć?

Jak leczyć egzemę? Pierwszym krokiem jest postawienie trafnej diagnozy, do czego niezbędna będzie wizyta u dermatologa. Po przeprowadzeniu wywiadu, zbadaniu skóry i ewentualnie wykonaniu biopsji lekarz postawi diagnozę i zaproponuje odpowiednie leczenie.

Czasami niezbędna jest wizyta u alergologa i przeprowadzenie testów alergicznych, pomagających znaleźć czynnik chorobotwórczy. Rodzaj terapii zależy m.in. od typu egzemy, jej umiejscowienia, nasilenia objawów czy wieku pacjenta.

Zazwyczaj stosuje się maść na egzemę czy krem na egzemę, pomagające natłuścić skórę, zminimalizować uporczywe swędzenie i odbudować warstwę ochronną naskórka. Jeżeli problem związany jest z alergią, leczenie egzemy polegać będzie na unikaniu czynnika alergizującego.

Istnieje też kilka rozwiązań dla osób, które zastanawiają się, jak leczyć egzemę domowymi sposobami. Ulgę przynieść mogą chłodne kompresy czy okłady z sokiem z aloesu, stosowanie maści z zawartością nagietka lub żywokostu; na stany zapalne zalecany jest także olej kokosowy bądź olej z wiesiołka.

Zobacz także:

Poza najbardziej powszechnym wypryskiem kontaktowym alergicznym lub z podrażnienia możemy wyróżnić także:

  • wyprysk atopowy,
  • wyprysk łojotokowy,
  • wyprysk dyskoidalny,
  • wyprysk żylakowy,
  • wyprysk asteatotyczny związany z nadmierną suchością skóry.

Warto pamiętać, że objawy egzemy zmieniają się stopniowo, w miarę rozwijania się choroby. Wyodrębniamy fazę ostrą, podostrą i przewlekłą – przebieg schorzenia może być za każdym razem inny, nie zawsze musi obejmować wszystkie fazy.

Jak przeciwdziałać zapaleniu skóry?

Egzema na dłoniach czy innych częściach ciała to poważny problem – nie tylko estetyczny. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, zwłaszcza jeśli wiemy, że mamy tendencję do pojawiania się tego typu zmian skórnych. Kluczową sprawą jest odpowiednia pielęgnacja skóry.

Należy zadbać o higienę oraz właściwe nawilżenie i natłuszczenie. Warto sięgnąć po profesjonalne emolienty, umożliwiające delikatne mycie bez naruszania naturalnej bariery ochronnej.

W przypadku wyprysku kontaktowego najważniejsze jest unikanie pokarmów lub substancji uczulających czy wywołujących podrażnienie skóry.

Swędzenie, pieczenie i mało estetyczne zmiany na skórze – egzema powodować może poważny dyskomfort fizyczny i psychiczny. Dbając na co dzień o odpowiednie nawilżenie i natłuszczenie skóry, a także unikając czynników alergizujących i drażniących, możemy skutecznie minimalizować ryzyko wystąpienia stanu zapalnego.

Zobacz także:

Wyprysk potnicowy – przyczyny, objawy i rodzaje

Wyprysk potnicowy to bardzo często występująca dermatoza, czyli choroba skóry. Szacuje się iż wyprysk potnicowy stanowi 5 – 20% wszystkich chorób skóry klasyfikowanych jako wyprysk. Etiologia tego schorzenia nie jest do końca jasna, wydaje się jednak, że wyprysk potnicowy jest reakcją organizmu na alergeny pochodzenia zewnętrznego oraz wewnętrznego.

Do czynników zewnętrznych można zaliczyć alergeny – przede wszystkim metale i różnego rodzaju substancje chemiczne, w tym leki. Czynniki wewnętrzne obejmują zakażenia bakteryjne i grzybicze, skazę atopową, oraz przyczyny idiopatyczne, czyli o niejasnym pochodzeniu.

Nadwrażliwość pacjenta na metale może wywołać reakcję skórną w momencie wniknięcia alergenów do organizmu drogą pokarmową lub oddechową.

Wyprysk potnicowy dotyczy przede wszystkim osób młodych i w średnim wieku. U dzieci i osób starszych obserwuje się go rzadko. Choroba ta jest popularna w klimacie wilgotnym, w suchym jest rzadziej spotykana. W Polsce szczyt zachorowań obserwowany jest późną wiosną oraz latem.

Przyczyny powstawania wyprysku potnicowego

Wyprysk potnicowy jest chorobą skóry, której przyczyny nie są do końca wyjaśnione.

Objawy choroby to pęcherzyki położone w skórze, nie będące jednak wynikiem zatkania przewodów potowych, jak sugerowałaby nazwa choroby.

Wydaje się jednak, iż pot może jednak odgrywać pewną rolę w procesie powstawania zmian chorobowych ze względu na to, że największe nasilenie występowania choroby przypada na gorące miesiące letnie.

Występowanie wyprysku potnicowego zdaniem wielu lekarzy związane jest z reakcją alergiczną bądź inną formą nadwrażliwości skóry występującą u pacjentów zanim pojawił się u nich wyprysk potnicowy. Najczęstsze przyczyny to:

  • skaza atopowa,
  • odczyn idowy,
  • alergia kontaktowa,
  • uogólniony odczyn alergiczny,
  • przyczyny idiopatyczne,
  • palenie papierosów.

Osoby cierpiące na atopowe zapalenie skóry są narażone na występowanie różnego rodzaju innych chorób skóry, w tym wyprysku potnicowego. Odczyn idowy polega na odległej reakcji alergicznej wywołanej przez obecność grzybów w organizmie chorego. Zdarza się, że ciężka postać grzybicy stóp skutkuje pojawieniem się na dłoniach pacjenta zmian skórnych typowych dla wyprysku potnicowego.

Zmiany te nie są jednak efektem zakażenia grzybiczego skóry rąk, a powstają na skutek reakcji alergicznej wywołanej czynnikiem zakaźnym. Dość częstym powodem powstania wyprysku potnicowego jest kontaktowe zapalenia skóry.

Mogą to być reakcje natychmiastowe, bądź reakcje typu opóźnionego, gdy zmiany skórne pojawiają się w dużym odstępie czasowym od momentu kontaktu organizmu z alergenem.

U przyczyn powstania wyprysku potnicowego może także leżeć uogólniony odczyn alergiczny. Wyprysk potnicowy powstaje zazwyczaj na skutek ogólnej ekspozycji na alergen, który przy wcześniejszym kontakcie spowodował powstanie alergii kontaktowej.

Do najczęściej uczulających substancji należy nikiel oraz balsam peruwiański – substancja naturalna, będąca sokiem zbieranym z przeciętej lub uszkodzonej termicznie kory drzewa balsamowego.

Co do roli niklu – istnieje teoria, że metal ten jest magazynowany w gruczołach potowych, a po przekroczeniu pewnego stężenia granicznego wywołuje chorobę skóry stóp oraz dłoni, jaką jest wyprysk potnicowy.

Ponieważ w bardzo wielu przypadkach nie da się jednoznacznie zidentyfikować przyczyn powstania wyprysku potnicowego, często pochodzenie choroby określa się jako idiopatyczne, czyli niewiadome.

Część osób przychyla się do zdania, że nasilony stres może leżeć u podstaw powstania wyprysku, nie ma na to jednak jednoznacznych dowodów.

Wiadomo natomiast, że pacjenci uzależnieni od wyrobów tytoniowych znacznie częściej niż osoby niepalące chorują na wyprysk potnicowy, a choroba charakteryzuje się w ich przypadku cięższym przebiegiem.

Objawy wyprysku potnicowego

Typowe objawy wyprysku potnicowego to symetrycznie rozmieszczone zmiany skórne w postaci głęboko położonych pęcherzyków zlokalizowanych przede wszystkim na skórze podeszew stóp oraz dłoni.

Zmianom skórnym towarzyszy silny świąd, a czasami również ból. Najbardziej typowym umiejscowieniem zmian są boczne powierzchnie drugiego i piątego palca ręki oraz łuk stopy.

Rzadziej zdarza się, że zmiany lokalizują się na części dłoniowej oraz grzbietowej ręki i na palcach stóp.

W początkowej fazie choroby pęcherzyki są bardzo drobne i trudne do zauważenia. Typowe dla wyprysku potnicowego jest to, że zmiany skórne pojawiają się od razu w dużej liczbie, w zasadzie nie obserwuje się stadium pojedynczych. W stadium zaawansowanym choroby pęcherzyki mogą powiększać się, łączyć ze sobą, a następnie pękać tworząc strupy.

Ostrej postaci choroby towarzyszy bolesne pękanie skóry i tworzenie się nadżerek, które łatwo ulegają nadkażeniu bakteryjnemu. Postać łagodna ogranicza się do złuszczania naskórka i lekkiego zaczerwienienia obszarów skóry dotkniętych chorobą. Wyprysk potnicowy często przyjmuje postać przewlekła, zmiany skórne mogą utrzymywać się miesiącami.

Rodzaje wyprysku potnicowego

Charakterystyczne dla wyprysku potnicowego objawy obejmują położone głęboko w skórze pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, niekiedy pękające i tworzące strupy, w innym przypadku łuszczące się. Zmianom towarzyszy silny świąd a nieraz dolegliwości bólowe.

Specjaliści są w stanie wyodrębnić spośród wszystkich przypadków wyprysku potnicowego kilka jego odmian, wśród których najpopularniejsze są dwie – Pompholyx oraz Dyshidrosis Lamellosa Sicca.

Pompholyx jest rodzajem wyprysku potnicowego, w którym zmiany skórne są bardzo mocno nasilone. Na skórze pacjenta tworzą się duże ilości zlewających się ze sobą, wypełnionych płynem surowiczym pęcherzyków. Ta postać wyprysku potnicowego obarczona jest nasilonym ryzykiem wystąpienia wtórnych zakażeń bakteryjnych, a także zapalenia naczyń chłonnych.

W przypadku nasilonych zmian na stopach w różnicowaniu należy pamiętać o nawaracającej pęcherzykowej postaci infekcji Trichophyton mantagrophytes
Dyshidrosis Lamellosa Sicca jest z kolei bardzo łagodną odmianą wyprysku potnicowego.

Polega ona na delikatnym, tak zwanym kołnierzykowatym łuszczeniu się skóry w miejscu występowania pęcherzyków.

Często zdarza się, że ten rodzaj wyprysku potnicowego mija bez wizyty u lekarza – etap występowania pęcherzyków na skórze bardzo łatwo przeoczyć, a niewielkie łuszczenie się skóry mało kogo motywuje do zasięgnięcia opinii specjalisty.

Obraz histopatologiczny naskórka u pacjenta chorego na wyprysk potnicowy

Wyprysk potnicowy jest chorobą, która pod względem obrazu histopatologicznego naskórka zaliczana jest do ostrego gąbczastego pęcherzykowego zapalenia skóry. Skóra zajęta przez zmiany w przebiegu wyprysku potnicowego wykazuje objawy hiperkeratozy.

Oznacza to, że ze względu na nadmierne rogowacenie warstwa rogowa naskórka jest wyraźnie pogrubiona. Hiperkeratoza jest przyczyną powstawania pęcherzyków na skórze.

W górnych warstwach skóry właściwej zauważyć można obrzęk oraz nacieki limfocytarne będące wynikiem reakcji zapalnej.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *