Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

fot. Fotolia

Infekcje dróg moczowych w ciąży

fot. Fotolia

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży to dosyć częsty problem przyszłych mam. W ciąży zmienia się pH w pochwie, a cewka moczowa i moczowody stają się szersze, przez co bakterie mają łatwiejszy dostęp do układu moczowego. Należy w tym czasie szczególnie dbać o swoje zdrowie i higienę, ponieważ zapalenie pęcherza podczas ciąży jest nie tylko nieprzyjemną dolegliwością dla kobiety, lecz także może nieść poważne konsekwencje zdrowotne dla rozwijającego się płodu. Do zapalenia pęcherza w ciąży może dojść już w 1. trymestrze, jednak szczególnie niebezpieczne jest ono pod koniec ciąży  nieleczone może skutkować przedwczesnym porodem. 

Spis treści: 

  1. Zapalenie pęcherza w ciąży: objawy
  2. Ból pęcherza w ciąży: przyczyny
  3. Domowe sposoby na zapalenie pęcherza w ciąży
  4. Zapalenie pęcherza w ciąży: jakie leki bez recepty?
  5. Zapalenie pęcherza w ciąży – do jakiego lekarza?
  6. Zapalenie pęcherza w ciąży: powikłania
  7. Zapalenie pęcherza w ciąży: jak go uniknąć?

Zapalenie pęcherza w ciąży: objawy

Możesz podejrzewać, że doszło do zapalenia w układzie moczowym, jeżeli:

  • odczuwasz ucisk na pęcherz w ciąży,
  • jednorazowo oddajesz niewielką ilość moczu, chociaż czujesz, jakbyś miała przepełniony pęcherz,
  • masz gorączkę (może być ona skutkiem infekcji bakteryjnej),
  • podczas oddawania moczu czujesz pieczenie, swędzenie,
  • odczuwasz kłujący ból w cewce moczowej (w dole brzucha),
  • w wynikach badania moczu widoczna jest choćby śladowa ilość krwi lub ropy.

Ból pęcherza w ciąży: przyczyny

Do zapalenia pęcherza dochodzi najczęściej na skutek infekcji bakteryjnej. Bakterie mają łatwiejszy dostęp do pęcherza z uwagi na fakt rozszerzonej cewki moczowej, którą to mogą wędrować do układu moczowego.

Do infekcji może dojść:

  • po stosunku seksualnym – aby tego uniknąć, warto po jego zakończeniu oddać mocz, wówczas jest szansa, że bakterie zostają usunięte z organizmu wraz z wydalanym moczem,
  • wskutek budowy anatomicznej kobiety – są panie, które częściej łapią infekcje, jest to dość powszechna przypadłość,
  • z powodu refluksu pęcherzowo-moczowodowego – kobiety nierzadko zmagają się z nim w czasie ciąży,
  • wskutek zmian hormonalnych zachodzących w ciele ciężarnej kobiety – dochodzi do przekrwienia układu moczowego i większej podatności na zapalenie pęcherza lub zapalenie cewki moczowej,
  • obniżonej odporności i osłabionego ciążą organizmu kobiety – sprzyja to infekcjom, w tym również infekcjom bakteryjnym układu moczowego,
  • z powodu zakażenia paciorkowcem typu B.

Nawracające zapalenie pęcherza w ciąży może nie być jednorazowym incydentem, ale może również wiązać się z cukrzycą ciążową i stanowić jeden z jej objawów. Dlatego zawsze, gdy się ono pojawi, warto wykonać badania w kierunku rozpoznania cukrzycy.

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza w ciąży

Jak leczyć zapalenie pęcherza w ciąży? Domowe sposoby leczenia, chociaż są skuteczne, działają jedynie doraźnie i mogą uśmierzyć dolegliwości do czasu wizyty lekarskiej.

Nie można jednak poprzestać wyłącznie na nich. W przeciwnym razie infekcja bakteryjna może rozwinąć się jeszcze bardziej, a tym samym być jeszcze większym zagrożeniem dla ciąży.

Jeszcze przed wizytą u specjalisty warto:

  • włączyć do diety olej kokosowy i olej lniany – mają działanie antybakteryjne i osłonowe,
  • pić sok z żurawiny lub jeść suszone owoce – żurawina skutecznie zwalcza infekcje dróg moczowych,
  • stosować nasiadówki np. z rumianku,
  • pić więcej wody – zwiększa ilość wydalanego moczu i może przyspieszyć walkę z infekcją bakteryjną dróg moczowych,
  • unikać picia kawy i czarnej herbaty (podrażniają pęcherz moczowy),
  • dodawać do potraw natkę pietruszki, czosnek, miód, seler naciowy i korzeniowy (wpływają korzystnie na pracę nerek i dróg moczowych),
  • zakładać ciepłą bieliznę.

Termofor w ciąży na zapalenie pęcherza także będzie dobrym sposobem – napełniony gorącą wodą, rozgrzeje okolicę pęcherza. 

Zapalenie pęcherza w ciąży: jakie leki bez recepty?

Chociaż są preparaty, które można kupić w aptece bez recepty, i które pomagają zwalczyć zapalenie pęcherza, to jednak będąc w ciąży, należy szczególnie ostrożnie do nich podchodzić. W przypadku ciężarnych to lekarz prowadzący ciążę powinien decydować, jaką formę leczenia zalecić pacjentce.

 

Nie wszystkie leki, które skutecznie eliminują problem zapalenia pęcherza, zalecane są kobietom w ciąży. Niektóre z nich zawierają składniki niebezpieczne dla rozwijającego się płodu. Do takich leków należy np. popularny furagin, który, chociaż działa antybakteryjnie, zawiera składniki, które mogą dostać się przez łożysko do krwiobiegu dziecka.

W pierwszym i trzecim trymestrze ciąży nie należy go stosować, a w celu leczenia zapalenia w układzie moczowym stosować inne, naturalne metody.

Zapalenie pęcherza w ciąży – do jakiego lekarza?

Przy zapaleniu pęcherza moczowego, zwłaszcza w trakcie ciąży, konieczna jest wizyta u specjalisty. Przyszła mam powinna zgłosić się do lekarza, który prowadzi jej ciążę. 

Zaleca się wykonanie: 

  • badania ogólnego,
  • posiewu moczu z antybiogramem.

Dzięki temu lekarz będzie mógł określić rodzaj bakterii, a w konsekwencji – dobrać odpowiednie leki (zazwyczaj antybiotyki w postaci doustnej). 

Zapalenie pęcherza w ciąży: powikłania

Zakażenie może negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka oraz zdrowie przyszłej mamy.

Zapalenie pęcherza w ciąży a zdrowie dziecka  możliwe powikłania:

W sytuacji, gdy do infekcji doszło wskutek zarażenia paciorkowcem grupy B, niesie to ryzyko wystąpienia u noworodka zapalenia płuc, sepsy lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Skutkiem zapalenia pęcherza w ciąży mogą być także trudności z kolejnym zajściem w ciążę. 

Zapalenie pęcherza w ciąży: jak go uniknąć?

Trzeba przede wszystkim dbać o higienę intymną:

  • unikać mydeł zapachowych mydeł i płynów do higieny intymnej – lepiej stosować delikatne hipoalergiczne płyny,
  • nosić przewiewną bieliznę wykonaną z bawełny,
  • nie powstrzymywać się od oddawania moczu – filtruje on układ moczowy,
  • pić dużo wody – bakterie trudniej namnażają się w rozcieńczonym moczu,
  • podmywać się jak najczęściej (w kierunku od przodu ku tyłowi) – szczególnie po każdym stosunku seksualnym.

Zobacz także: 

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – czy wiesz, jak rozpoznać? Przyczyny, objawy, leczenie

U kobiet w ciąży dość często wykrywa się różnorodne bakterie w moczu – szacuje się, że dotyczy to ok. 10% ciężarnych, z czego więcej niż połowa to przypadki zakażenia bezobjawowego.

Warto mieć świadomość, że bakterie w moczu w ciąży nie zawsze muszą doprowadzić do rozwinięcia się zakażenia czy choroby, jednak zawsze wymagają konsultacji lekarskiej i podania bezpiecznych w ciąży leków.

Zakażenia układu moczowego u kobiet w ciąży to m.in.:

  • zapalenie pęcherza moczowego (infekcje dolnych dróg moczowych),
  • odmiedniczkowe zapalenie nerek (infekcje górnych dróg moczowych),
  • bakteriomocz bezobjawowy.

Infekcje dolnych dróg moczowych łatwo mogą przekształcić się w odmiedniczkowe zapalenie nerek, co w przypadku kobiet w ciąży może doprowadzić do negatywnych konsekwencji zarówno dla zdrowia matki, jak i płodu. Objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek to najczęściej intensywny ból w odcinku lędźwiowym, połączony z wymiotami i gorączką – jest to najpoważniejsza choroba układu moczowego, która może prowadzić nawet do niewydolności nerek. 

W przypadku bakteriomoczu bezobjawowego – jak nazwa wskazuje – nie pojawiają się żadne symptomy, a bakterie w moczu u ciężarnej zostają odkryte dopiero podczas rutynowych badań.

Skąd się bierze zapalenie pęcherza moczowego w ciąży? Przyczyny

Cewka moczowa kobiet jest krótka i blisko usadowiona przy odbycie, co sprzyja przenoszeniu się bakterii. Hormony ciążowe sprawiają, że cewka wraz z moczowodami dodatkowo traci napięcie mięśniowe, przez co bakterie mają ułatwiony dostęp. Nie bez znaczenia jest także duże rozrastanie się macicy, która coraz bardziej naciska na moczowody.  

Sprawcami infekcji dróg moczowych są najczęściej gronkowce lub bakterie E.coli. U ok.

70% procent kobiet w ciąży w moczu wykrywana jest glukoza, co może powodować namnażanie się bakterii. Istnieje także szereg czynników, które sprzyjają powstaniu zakażenia, m.in.

cukrzyca ciążowa, brak właściwej higieny intymnej, konieczność leżenia w łóżku, kamienie nerkowe, spadek odporności.

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – objawy

Na początku warto zaznaczyć, które symptomy związane z układem moczowym NIE SĄ objawami zapalenia pęcherza moczowego.

Sam fakt częstego oddawania moczu, a także wstawania do łazienki nawet kilka razy w ciągu nocy jeszcze nie świadczy o zakażeniu bakteryjnym. Rosnąca macica uciskająca pęcherz moczowy jest tutaj głównym sprawcą tego, że kobieta w ciąży częściej udaje się do toalety.

You might be interested:  Ćwiczenia na żylaki nóg

Należy jednak bacznie obserwować kolor moczu oraz ewentualne symptomy bólowe, a przede wszystkim regularnie wykonywać badania moczu.

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – objawy najbardziej charakterystyczne to: uczucie parcia na mocz, częste oddawanie moczu (także w nocy), pieczenie i ból podczas oddawania moczu, brunatne lub czerwone zabarwienie moczu, ból w dole brzucha.

Jak leczyć zapalenie pęcherza moczowego w ciąży?

Jeśli występują objawy wskazujące na zapalenie pęcherza, niezbędna jest wizyta u lekarza, który zleci wykonanie badania moczu, posiewu moczu oraz czasami także USG i badania krwi. Konieczne będzie także badanie ginekologiczne oraz ocena rozwoju płodu.

Z kolei bakteriomocz bezobjawowy zazwyczaj rozpoznaje się podczas rutynowych badań w ciąży. Diagnozuje się go, gdy w posiewie moczu, bakterie jednego typu przekraczają 100 000 w 1 mililitrze moczu, a taka sama sytuacja ma miejsce w badaniu powtórzonym po 48 godzinach.

U kobiet w ciąży leczy się każdy typ zakażenia układu moczowego, nawet bakteriomocz bezobjawowy. Zazwyczaj leczenie zapalenia pęcherza moczowego opiera się na antybiotykoterapii, trwającej średnio 7 dni, maksymalnie 14.

Już po pierwszych dniach przyjmowania leków spodziewać się można poprawy zdrowia. Po zakończonej kuracji należy ponownie wykonać posiew moczu.

W większości przypadków leczenie zapalenia pęcherza moczowego jest w pełni skuteczne.

Czy można uniknąć zapalenia pęcherza moczowego?

Wystąpienie zapalenia pęcherza moczowego w ciąży oraz innych dolegliwości układu moczowego nie jest w pełni zależne od kobiety z uwagi hormony płciowe i powiększającą się macicę, które to odgrywają niebagatelną rolę. Jednak istnieje szereg działań, które może podjąć ciężarna, aby zminimalizować ryzyko zakażeń bakteryjnych w moczu.

Należą do nich:

  • wykonywanie regularnych posiewu i badań moczu,
  • niezwłoczna wizyta u lekarza w sytuacji zaobserwowania niepokojących objawów jak parcie na mocz, częstsze niż dotychczas wizyty w toalecie, ból i pieczenie podczas oddawania moczu, pobolewanie podbrzusza,
  • picie co najmniej 1,5 l wody dziennie,
  • unikanie długich i częstych kąpieli w wannie,
  • podcieranie w kierunku od przodu w stronę odbytu,
  • zachowanie higieny osobistej, codzienne mycie narządów płciowych oraz każdorazowe przed i po stosunku płciowym.

 

Źródła: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26475951/ https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/201104_Farmacja_001.pdf

POLECAMY TAKŻE: Przyczyną niepłodności może być ZUM. Sprawdź objawy i leczenie

Przyczyną niepłodności może być ZUM. Sprawdź objawy i leczenie

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Zapalenie dróg moczowych w ciąży: przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie dróg moczowych w ciąży może obejmować bakteriomocz, zapalenie pęcherza moczowego czy odmiedniczkowe zapalenie nerek. Zdarza się często. Choć to powszechny problem, nie można go bagatelizować, ponieważ może prowadzić do zaburzeń rozwoju płodu, a i skutkować przedwczesnym porodem.

Drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza moczowego zwykle są jałowe. Zdarza się jednak, że w struktury przenikają drobnoustroje, które zaczynają się namnażać. To stanowi przyczynę stanu zapalnego.

Tym samym zapalenie dróg moczowych oznacza obecność drobnoustrojów, najczęściej bakterii, w drogach moczowych. Przyczyną zakażenia układu moczowego najczęściej jest bakteria Escherichia coli (E. coli), nazywana pałeczką kałową, ponieważ występuje w jelicie grubym.

Inne bakterie odpowiedzialne za zapalenie dróg moczowych w ciąży to Klebsiella, Proteus, Enterobacter, Staphylococcus.

Najczęstsze choroby kobiet w ciąży. Jakie są?

Zapalenie dróg moczowych w ciąży może mieć różne przyczyny. Z pewnością patologiom sprzyjają hormony ciążowe, które rozluźniają tkanki zarówno w obrębie narządów rodnych kobiety, jak i dróg moczowych. Patologiom sprzyja:

  • powiększająca się macica, która coraz bardziej uciska na przewody moczowe. To utrudnia odpływ moczu z nerek i prowadzi do zatrzymywania moczu w pęcherzu,
  • przekrwienie układu moczowego,
  • spowolniona perystaltyka moczowodów,
  • poszerzenie dróg wyprowadzających mocz.

Najczęściej jest to zapalenie pęcherza moczowego. Typowe objawy ostrego zapalenia pęcherza to ból lub pieczenie podczas oddawania moczu, parcie na pęcherz, ból podbrzusza, zmiana koloru moczu (na ciemny lub czerwony). W sytuacji, gdy bakterie wnikną poprzez moczowód do jednej lub obu nerek, dochodzi do odmiedniczkowego zapalenia nerek.

Gdy dojdzie do zakażenia nerki, najczęściej pojawia się wysoka gorączka, ból w okolicy nerki, brak apetytu, nudności, wymioty i złe samopoczucie. Objawy występują zarówno nagle, jak i po kilku dniach od zapalenia pęcherza. Jeżeli nie ma objawów zakażenia, ale badania moczu wskazują na obecność bakterii, mówi się o bakteriomoczu bezobjawowym.

To rodzaj nosicielstwa bakterii w cewce moczowej i pęcherzu.

Zapalenie dróg moczowych w ciąży należy leczyć, ponieważ jest niebezpieczne: może wpływać negatywnie na rozwój płodu, a i prowadzić do przedwczesnego porodu. Poza tym powikłania mogą być stanem zagrożenia życia dla kobiety.

To dlatego każda przyszła mama, która odczuwa dolegliwości ze strony układu moczowego, powinna udać się do lekarza (rodzinnego lub prowadzącego ciążę). Aby stwierdzić zapalenie dróg moczowych w ciąży należy wykonać badania moczu (ogólne badanie moczu i posiew moczu).

Obecność zapalenia potwierdza zwiększona liczba leukocytów w moczu. Może również pojawić się białko oraz krew (erytrocyty).

Obecność bakterii potwierdza wynik posiewu, jeżeli w badanym moczu ilość jednego typu bakterii przekracza 1000 w 1 mililitrze moczu u ciężarnej z objawami zakażenia.

Czasem niezbędne są badania krwi lub USG. Bardzo ważny jest wywiad lekarski oraz badanie. Na przykład ból, który pojawia się podczas lekkiego uderzenia pięścią może świadczyć o zakażeniu nerki (tzw. objaw Goldflama). Bardzo ważne jest badanie ginekologiczne, które pozwala stwierdzić bądź wykluczyć zapalenie pochwy lub szyjki macicy.

U ciężarnych leczenia wymaga nawet bakteriomocz bezobjawowy, czyli sytuacja, gdy nie ma objawów zakażenia, ale o jego obecności świadczy dodatni wynik posiewu moczu. Leczenie antybiotykiem zwykle trwa siedem dni, choć może się przeciągnąć i do 14. Po zakończeniu leczenia antybiotykiem należy wykonać kontrolny posiew moczu.

Zapaleniu dróg moczowych w ciąży można zapobiegać. Bardzo ważne jest picie optymalnej ilości płynów w ciągu doby, czyli co najmniej 1,5 litra. Należy chodzić do toalety zawsze, gdy pojawi się taka potrzeba. Ważne jest, by zawsze po stosunku płciowym oddać mocz.

Kluczową kwestią jest codzienna higiena. Należy używać delikatnych płynów przeznaczonych do higieny intymnej. Istotne również jest, by podcierać się zawsze w kierunku od przodu do tyłu.

To zapobiega przedostaniu się bakterii z okolicy odbytu w okolicę ujścia cewki moczowej.

Zapalenie pęcherza w ciąży – objawy, leki, domowe sposoby

Zapalenie pęcherza w ciąży bezwzględnie wymaga leczenia antybiotykiem. Mimo, że choroba często przechodzi samoistnie, ciężarne powinny zachować środki ostrożności.

Niewyleczone zapalenie pęcherza w ciąży może przyczynić się do poronienia, przedwczesnego porodu oraz innych, groźnych dla dziecka, powikłań.

Jakie ma zapalenie pęcherza w ciąży objawy? Jak leczyć zapalenie pęcherza w ciąży?

Zapalenie pęcherza w ciąży – przyczyny

Zapalenie pęcherza to najprościej rzecz ujmując, obecność drobnoustrojów w pęcherzu moczowym, która wywołuje szereg przykrych dolegliwości. Infekcje pęcherza moczowego to przypadłość kobieca. Panie chorują na zapalenie pęcherza aż 10 razy częściej niż panowie. Wynika to z budowy anatomicznej.

U kobiet cewka moczowa i odbyt są tak blisko położone względem siebie, że bakterie bytujące w okolicach odbytu z łatwością przedostają się do cewki.

Ponadto cewka moczowa u kobiet jest bardzo krótka – ma jedynie 4-5 centymetrów. Dla porównania męska cewka moczowa jest 4 razy dłuższa i może mieć długość 20 centymetrów.

To sprawia, że bakterie z cewki moczowej szybko przedostają się do pęcherza moczowego.

Co więcej, kobiety w ciąży są szczególnie podatne na infekcje pęcherza moczowego. W czasie ciąży pęcherz przesuwa się do przodu i w górę, co często skutkuje zaleganiem moczu.

Ponadto powiększająca się macica niejednokrotnie uciska na moczowody, co także sprzyja zaleganiu moczu. Z kolei zalegający mocz jest pożywką dla drobnoustrojów. Warto zaznaczyć, że u kobiet w ciąży często diagnozuje się tzw.

bezobjawowy bakteriomocz, czyli obecność bakterii w moczu, która nie wywołuje żadnych objawów.

Czytaj także: Pieczenie przy oddawaniu moczu – u mężczyzn, leczenie

Zapalenie pęcherza w ciąży – objawy

Zapalenie pęcherza w ciąży objawia się tak samo jak u kobiet niebędących w ciąży. Zakażenie układu moczowego w postaci zapalenia pęcherza u ciężarnych kobiet daje następujące objawy:

You might be interested:  Ból karku i szyi – jakie mogą być przyczyny?

Zobacz również: Zapalenie pęcherza – domowe sposoby. U dzieci, u mężczyzn

Zapalenie pęcherza w ciąży – powikłania

Mniej więcej połowa przypadków zachorowań na zapalenie pęcherza nie wymaga leczenia antybiotykiem. Drogi moczowe bowiem same się wyjaławiają. Niejednokrotnie antybiotykoterapia jedynie przyspiesza usuwanie drobnoustrojów z pęcherza moczowego, nie jest natomiast niezbędna. Inaczej rzecz się ma w przypadku kobiet w ciąży.

Niewyleczone zapalenie pęcherza moczowego w ciąży może być przyczyną poronienia, wcześniactwa, a nawet śmierci okołoporodowej. Może także doprowadzić do groźnych dla zdrowia dziecka oraz matki powikłań.

Dzieci kobiet chorujących na zapalenie pęcherza moczowego mogę mieć niską wagę urodzeniową. Im później wykryje się bakterie w moczu ciężarnej, tym większe ryzyko, że bakterie zdążyły przeniknąć do nerek, co grozi odmiedniczkowym zapaleniem nerek u matki.

W skrajnych przypadkach w ciężarnej na skutek niewyleczonego zapalenia pęcherza może wystąpić sepsa.

Zobacz: Nawracające zapalenie pęcherza – po stosunku, zioła

Co na zapalenie pęcherza w ciąży – leki

Jak leczyć zapalenie pęcherza w ciąży? Antybiotykiem. Z uwagi na możliwość wystąpienia wyżej wymienionych powikłań, kobiety w ciąży muszą przyjmować antybiotyk na zapalenie pęcherza. Oczywiście lekarze przepisują ciężarnym antybiotyk, które jest bezpieczny dla dziecka. Do takich należą antybiotyki z grupy penicylin.

Wśród najczęściej stosowanych w leczeniu zapalenia pęcherza w ciąży wymienia się: amoksycylinę, fosfomycynę, cefaleksynę. Kobiety w ciąży mogą zażywać tabletki z żurawiną jako preparaty wspomagające leczenie antybiotykiem. Jednak należy pamiętać, że przed zażyciem jakichkolwiek leków w czasie ciąży, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Zapalenie pęcherza w ciąży – domowe sposoby leczenia

Warto wypróbować domowych sposobów na zapalenie pęcherza w ciąży. Takie metody z jednej strony wspomogą leczenia, a z drugiej zmniejszą ryzyko wystąpienia kolejnych infekcji pęcherza w przyszłości. Niestety zapalenia pęcherza to dolegliwość, która lubi powracać. Szacuje się, że wraca u 20 procent kobiet.

Aby przeciwdziałać nawrotom choroby należy pić dużą ilość płynów, najlepiej wody mineralnej. Wskazane jest także picie soku z żurawiny. Ponadto powinno się nie wstrzymywać mikcji i często oddawać moczu.

W przypadku nawracających infekcji pęcherza niewskazana jest obcisła bielizna, wykonana z syntetycznych materiałów.

Powinno się także unikać wychłodzenia organizmu oraz dbać o higienę narządów płciowych przez każdym stosunkiem.

Sprawdź: Tabletki na zapalenie pęcherza – z żurawiną, bez recepty

Zakażenie układu moczowego w ciąży

Zakażenie dróg moczowych (ZUM), zwane powszechnie zapaleniem pęcherza to infekcja, za którą odpowiedzialne są bakterie, najczęściej Escherichia coli (niemniej do zakażenia mogą doprowadzić także inne bakterie, a także wirusy czy grzyby).

ZUM częściej dotyka kobiet niż mężczyzn (u 10% występuje ono co roku), powszechne są nawroty infekcji. Szczególnie na niego narażone są kobiety w ciąży, zwłaszcza od jej 6. do 24. tygodnia.

ZUM to dość częsta dolegliwość kobiet w ciąży. Wiąże się to ze zmianami, jakie zachodzą w organizmie podczas ciąży. Macica znajduje się bezpośrednio na szczycie pęcherza.

W miarę rozwoju ciąży, macica rośnie i coraz mocniej uciska na pęcherz. Jej ciężar może blokować odpływ moczu z pęcherza, powodując zakażenie.

Dodatkowo podczas ciąży wysoki poziom progesteronu wpływa na rozluźnienie mięśni moczowodów i pęcherza, co zwiększa ryzyko refluksu moczowego – mocz zawraca do nerek.

Zakażenie układu moczowego jest niebezpieczne u ciężarnych, ponieważ wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia infekcji nerek (infekcja nerek może zakończyć się przedwczesnym porodem, bądź stanem przedrzucawkowym, niską masa urodzeniowa dziecka). Jeśli zakażenie układu moczowego zostanie wykryte szybko, a kobieta zostanie poddana leczeniu, infekcja nie zagraża ani ciąży, ani dziecku.

W ciąży bardzo ważne jest regularne oddawanie moczu do analizy. Ważne jest, żeby wiedzeć, że “stwierdzenie obecności bakterii w jednorazowej próbce moczu nie uprawnia do rozpoznania bezobjawowej bakteriurii i, co istotne, może prowadzić do nieuzasadnionej antybiotykoterapii”. W razie wątpliwego wyniku lekarz poprosi o zrobienie posiewu.

Szacuje się, bezobjawowa bakteriuria występuje u około 1,9-9,5% kobiet w ciąży, a to zwiększa ryzyko wystąpienia odmiedniczkowego zapalenia nerek w dalszym przebiegu ciąży jest 20-30 razy większe niż u kobiet, u których nie stwierdzono bakteriurii.

Zakażenia dróg moczowych może być spowodowane bakteriami, które są obecne na skórze, w odbytnicy lub pochwie. Są różne rodzaje zapalenia dróg moczowych. Jedną z nich jest zapalenia pęcherza, kiedy bakterie w nim się umiejscowiły i mają możliwość namnażania. W rezultacie tworzą stan zapalny.

Zdarza się, że bakterie mogą również podróżować z pęcherza do góry w kierunku moczowodów i zainfekować jedną  lub obie nerki. Czasami bakterie są obecne w drogach moczowych, ale nie dają żadnych dolegliwości. Taki stan jest nazywany bezobjawowym bakteriomoczem. Czasami, nieleczony może spowodować stan zapalny nerek. 

Jakie są objawy zapalenia dróg moczowych w ciąży?

O tym, że nabawiłaś się zapalenia układu moczowego, mogą świadczyć objawy:

  • ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
  • częstsza niż dotychczas potrzeba oddawania moczu,
  • krew w moczu,
  • ból w dolnej części brzucha,
  • ból podczas stosunku płciowego,
  • dreszcze, gorączka, pocenie się,
  • nietrzymanie moczu,
  • zmiana wyglądu (mocz mętny, o silnym zapachu) i ilości moczu,
  •  bolesność w obszarze przepony,
  • gdy infekcja dotknie nerki – ból pleców, dreszcze, gorączka, nudności i wymioty.

Leczenie zakażenia układu moczowego w ciąży

O infekcji mogą mówić objawy, zdarza się jednak, że zakażenie przebiega bezobjawowo, a świadczy o nim jedynie badanie ogólne moczu czy jego posiewu. W obydwu przypadkach zalecane jest leczenie farmakologiczne.

ZUM leczy się takimi antybiotykami, które są uznawane za bezpieczne dla kobiet w ciąży. Leczenie farmakologiczne zależy od nasilenia zakażenia oraz ogólnego stanu zdrowia ciężarnej. W większości przypadków objawy zaczną zanikać w ciągu trzech dni od rozpoczęcia antybiotykoterapii.

W przypadku zakażenia nerek może będziesz musiała spędzić chwilę w szpitalu.

W ciąży nie należy stosować tetracyklin, ponieważ leki tej tej grupy uszkadzają zęby i kości u płodu.  Najpopularniejszej furaginy nie powinno się stosować w I trymestrze ciąży. Leki zalecane w leczeniu bezobjawowego bakteriomoczu lub zakażenia pęcherza moczowego u kobiet w ciąży to, np: amoksycylina, cefaleksyna czy cefuroksym.

Jak zapobiegać?

Chociaż nie ma 100% ochrony przed zakażeniem, to mamy kilka wskazówek, które zmniejszają ryzyko wystąpienia choroby.

  • Często oddawaj mocz – nie przetrzymuj go w pęcherzu.
  • Podczas oddawania moczu, a także starać się opróżnić pęcherz całkowicie.
  • Po wypróżnieniu pamiętaj, żeby wycierać od przodu do tyłu,
  • Dbaj o higienę okolic intymnych. Możesz użyć zwykłej wody lub delikatnych płynów (do higieny intymnej).
  • Koniecznie dokładnie osuszaj okolice intymne
  • Nie leż zbyt długo i zbyt często w wannie – wybieraj prysznic.
  • Przed i po stosunku płciowym dokładnie się podmywaj
  • Do podmywania używaj łagodnych preparatów. Intensywnie pachnące mogą powodować podrażnienie w cewce moczowej i okolicy narządów płciowych, co tworzy idealne miejsce dla rozwoju bakterii.
  • Noś wygodną, przewiewną bieliznę. Unikaj obcisłych spodni.
  • Pij dużo wody (8 szklanek wody dziennie),
  • Możesz pić naturalny sok z żurawiny, który zakwasza drogi moczowe i nie dopuszcza do rozwoju bakterii, jednak nie jest lekiem, który pozwoli na pozbycie się infekcji.
  • Dbaj o mądrą, zbilansowaną dietę bogatą w witaminy (zwłaszcza C).

Najważniejsze. W przypadku wystąpienia objawów zakażenia układu moczowego, koniecznie skonsultuj się z lekarzem!

Ciąża i karmienie – poradnik cz. 4

U kobiet dużo częściej niż u mężczyzn dochodzi do zakażenia układu moczowego (ZUM), a niejedna z nas zmaga się z nimi regularnie co jakiś czas. Dane epidemiologiczne mówią wręcz, że 25% kobiet zachoruje na ZUM co najmniej raz w życiu, a po 40. roku życia zdarza się to nawet połowie kobiet.

Kobiety są bardziej narażone na wystąpienie ZUM ze względu na specyfikę anatomii – bliskość ujścia cewki moczowej i odbytu oraz krótszą cewkę. W okresie ciąży powiększająca się macica naciska na pęcherz moczowy, a działanie hormonów sprawia, że układ moczowy jest bardziej ukrwiony. Wszystko to razem zwiększa ryzyko wystąpienia ZUM.

You might be interested:  Grzybica drobnozarodnikowa skóry głowy – jak leczyć i jakie daje objawy?

Do jego głównych objawów należą:

  • potrzeba częstego oddawania moczu,
  • uczucie pieczenia lub kłucia w okolicy cewki moczowej,
  • ból w podbrzuszu.

Najczęstszą przyczyną ZUM jest zakażenie bakteriami E. coli, a w okresie ciąży często dochodzi do zakażeń również innymi bakteriami.

Ochrona dróg moczowych w pigułce:

  • Zapobiegaj przeziębieniom i przemarznięciom – ubieraj się odpowiednio do pogody, prowadź zdrowy styl życia, zdrowo się odżywiaj i dbaj o odporność organizmu.
  • Stosuj ciepłą bieliznę w chłodniejsze dni, a w zimie noś ocieplane spodnie i dłuższą kurtkę lub płaszcz.
  • Noś wyłącznie bawełnianą bieliznę, która umożliwia swobodne oddychanie skóry.
  • Dbaj o odpowiednią higienę.
  • Oddawaj mocz bezpośrednio po stosunku.
  • Stosuj hipoalergiczne środki higieny intymnej i bezzapachowe podpaski lub wkładki higieniczne (reakcje alergiczne na te środki sprzyjają rozwojowi zakażeń).
  • Regularnie odwiedzaj ginekologa – czasami zapalenie pęcherza moczowego towarzyszy poważnym dolegliwościom ginekologicznym.
  • Pij sok lub napar z żurawiny albo stosuj suplementy z tym składnikiem, ponieważ żurawina jest naturalnym „antybiotykiem”.
  • Spożywaj witaminę C, która zakwasza mocz – zdecydowanie nie lubią tego bakterie powodujące zakażenia układu moczowego.

W ciąży jesteś bardziej narażona na nawracające zakażenia dróg moczowych, a te najczęściej leczy się antybiotykami i chemioterapeutykami, np. nitrofurantoiną. Lekarze podkreślają wagę skutecznego leczenia wszelkich, nawet niewielkich infekcji, które mogą zagrozić ciąży.

Jednocześnie zalecają unikanie – jeśli tylko jest to możliwe – stosowania antybiotyków i innych silnych środków, ponieważ nie są one w 100% bezpieczne dla płodu.

W tej sytuacji najlepiej zapobiegać powracaniu infekcji, chroniąc układ moczowy bezpiecznymi roślinnymi substancjami.

Żurawina jest owocem szczególnie polecanym w zapobieganiu i leczeniu ZUM w okresie ciąży, ponieważ jest w pełni bezpieczna.

Znajdujące się w niej proantocyjanidyny i inne związki chemiczne działają bakteriobójczo, a duża ilość witaminy C zakwasza mocz, czego bardzo nie lubią przenikające do układu moczowego bakterie.

Sok z żurawiny i napar z liści były stosowane przez Indian z Nowej Anglii już w XVII wieku – przede wszystkim jako środek przeciw zakażeniom krwi i ran, w zakażeniach układu moczowego, żołądka oraz przeciw szkorbutowi, czyli chorobie związanej z niedoborami witaminy C.

W XX i XXI wieku właściwości żurawiny docenili również lekarze medycyny zachodniej, a prowadzone od kilku dziesięcioleci badania nad jej skutecznością dowodzą, że może być ona środkiem minimalizującym pojawianie się nawrotów ZUM oraz substancją leczącą, jeśli już dojdzie do zakażenia.

Oprócz żurawiny możesz też pić napary z niektórych ziół.

Szczególnie polecane – ze względu na działanie wzmacniające układ moczowy, drogi żółciowe i wątrobę, a jednocześnie bezpieczeństwo w okresie ciąży – są malina, mniszek lekarski, łopian większy i pokrzywa zwyczajna. Zioła te pomagają pozbyć się toksyn, zawierają wartościowe mikroelementy oraz działają delikatnie moczopędnie, wspierając leczenie ZUM.

Zakażenia układu moczowego u kobiet w ciąży

Najczęstszą postacią zakażeń układu moczowego u kobiet w ciąży jest bakteriuria, która dotyka średnio od 2-13% ciężarnych. Natomiast objawowe zakażenia układu moczowego to problem u 1-2% kobiet spodziewających się dziecka, które nierzadko pojawiają się w konsekwencji nieleczonej bezobjawowej bakteriurii.

Jak podkreślają autorzy pracy „Czy i jak należy leczyć zakażenia układu moczowego u kobiet w ciąży?” opublikowanej na łamach czasopisma Forum Zakażeń, 20-40% ciężarnych z nieleczoną bezobjawową bakteriurią choruje na odmiedniczkowe zapalenie nerek.

– W związku z powyższym, standardem jest wykonywanie badania moczu u wszystkich ciężarnych celem jak najwcześniejszego wykrycia bezobjawowej bakteriurii i jej leczenia, aby zapobiec rozwinięciu się infekcji objawowych i powikłań z nimi związanych – zaznaczyli eksperci.

Kobiety w ciąży szczególnie narażone na zakażenie układu moczowego

Autorzy w swojej pracy potwierdzili, iż u około 20–40% ciężarnych występuje co najmniej jeden epizod zakażenia układu moczowego.

Dodali, iż ciąża jest specyficznym stanem, który sprzyja tego rodzaju zakażeniom, podczas których ma miejsce mechaniczny ucisk na pęcherz moczowy oraz dolne odcinki moczowodów.

To natomiast prowadzi do przewlekłego zastoju moczu w pęcherzu lub górnych drogach moczowych.

– Ponadto, progesteron wpływa rozkurczowo na mięśniówkę gładką, upośledzając np. perystaltykę moczowodów, wzrasta stężenie estrogenów, które ułatwiają przyleganie bakterii do błon śluzowych dróg moczowych oraz często stwierdza się obecność cukru w moczu ciężarnej, który stanowi pożywkę dla rozwoju bakterii – potwierdzili.

Do czego może doprowadzić zakażenie układu moczowego u kobiet w ciąży?

Jak zwrócili uwagę eksperci w swojej pracy, zakażenie układu moczowego jest poważnym problemem klinicznym z uwagi na możliwość pojawienia się takich następstw jak: niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze lub powikłania dotyczące ciąży. Wśród nich wymienić należy poród przedwczesny, infekcję wewnątrzmaciczną, natomiast u noworodka: niedokrwistość, niską masę urodzeniową, posocznicę oraz martwe urodzenie.

– W wielu badaniach stwierdzono, że zakażenia układu moczowego zwiększają ryzyko porodu przedwczesnego nawet dwukrotnie – przyznali.

Związane jest to z działaniem cytokin i prostaglandyn uwalnianych przez mikroorganizmy, w tym PGE2 i PGF2α, które działają naskurczowo na mięsień macicy.

Około 40–80% powikłań w ciąży spowodowanych zapaleniem nerek można uniknąć poprzez leczenie bezobjawowej bakteriurii.

Dlaczego należy leczyć bezobjawową bakteriurię?

Autorzy dodali, iż leczenie najczęściej spotykanej bakteriurii wywołanej przez Escherichia coli oraz Streptococcus grupy B (GBS) wpływa na obniżenie ilości porodów przedwczesnych i zapobiega wczesnej kolonizacji noworodków bakteriami GBS.

Analizie poddawany był wielokrotnie również wpływ zakażeń układu moczowego na stan urodzeniowy noworodka.

Eksperci dodali, iż znaczna liczba badań wskazuje na występowanie zależności pomiędzy zakażeniami układu moczowego a niską masą urodzeniową noworodka, posocznicą i martwymi urodzeniami.

– Dane te potwierdzają wzrost częstości występowania powikłań u noworodków w związku z infekcją dróg moczowych bez względu na to, czy były to infekcje objawowe, czy bezobjawowe – czytamy w pracy naukowej.

W związku z powyższym, standardem jest wykonywanie badania moczu u wszystkich ciężarnych celem jak najwcześniejszego wykrycia bezobjawowej bakteriurii i jej leczenia, aby zapobiec rozwinięciu się infekcji objawowych i powikłań z nimi związanych.

Zapalenie układu moczowego może występować w postaci:

  • bezobjawowej bakteriurii, czyli obecności bakterii w dwukrotnym badaniu próbki moczu w ilości 100 000 CFU (ang. colony forming units) lub więcej na 1 ml moczu pochodzącego ze środkowego strumienia, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek objawów klinicznych; pomimo braku objawów zakażenia bezobjawową bakteriurię u kobiet w ciąży należy leczyć, ponieważ u ok. 40% z nich w II i III trymestrze ciąży zakażenie może rozszerzyć się na górne drogi moczowe i w konsekwencji doprowadzić do odmiedniczkowego zapalenia nerek;
  • zapalenia cewki moczowej, której towarzyszy świąd, uczucie pieczenia oraz ból w trakcie mikcji, a także stały wyciek z cewki moczowej lub tylko krople wydzieliny przed porannym oddaniem moczu;
  • zapalenia (bolesnego) pęcherza moczowego, które może objawiać się w trzech formach: dyzurii – charakteryzującej się utrudnionym oddawaniem moczu, polakizurii – częstego parcia na pęcherz z oddawaniem niewielkiej ilości moczu lub nykturii – bólu w okolicy nadłonowej, występującego również w czasie mikcji;
  • ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek, które objawia się gorączką; czasem towarzyszą jej dreszcze, dyzuria, a także bóle w okolicy nerek, pojawiające się w szczególności przy wstrząsaniu okolicy lędźwiowej;
  • przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek, które rozwija się jedynie w przypadku występowania czynników predysponujących, czyli upośledzających odpływ moczu; towarzyszy mu ból głowy, nudności, spadek masy ciała, ogólne rozbicie oraz tępe bóle pleców.

W celu wykluczenia zapalenia pochwy lub szyjki macicy u ciężarnej, której towarzyszą objawy zakażenia układu moczowego należy przeprowadzić badanie ginekologiczne oraz ocenę rozwoju płodu. Każdorazowo powinno zostać zlecone ogólne badanie moczu oraz posiew moczu.

O obecności zapalenia świadczyć będzie zwiększona liczba leukocytów w moczu. Jeżeli u ciężarnej wystąpiły objawy zakażenia układu moczowego, należy również wykonać podstawowe badania krwi, takie jak morfologia krwi, stężenie kreatyniny, elektrolitów oraz glukozy we krwi.

W sytuacji podejrzenia zakażenia lekarz powinien zlecić badania obrazowe, takie jak USG nerek i dróg moczowych.

Źródło:

[1] Samulak D., Sajdak S., Michalska M.M. i wsp., Czy i jak należy leczyć zakażenia układu moczowego u kobiet w ciąży?, Forum Zakażeń 2010;1(3-4):39-42

  • [2] mp.pl
  • PRZECZYTAJ POPRZEDNI TEKST Z CYKLU #PORADNIKPOŁOŻNEJ:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *