Kamica szczawianowa – objawy, leczenie, zalecenia

Kamica układu moczowego (KUM)  to stan chorobowy, w czasie którego w nerce lub w drogach moczowych tworzą się złogi składników chemicznych i odkładają się w obrębie kielichowo-miedniczkowym układu moczowego.

Największa zapadalność na schorzenie jest w przedziale wiekowym 30-50 lat, u 1-5% populacji wysoko cywilizowanej. Szacuje się, że kamice nerkowe dwa razy częściej występują u mężczyzn.

Kamica szczawianowa – objawy, leczenie, zaleceniapixabay / CC0

Wśród czynników wpływających na pojawienie się symptomów schorzenia wymienia się najczęściej duże stężenie wapnia, fosforanów, szczawianów, cystyny oraz kwasu moczowego w moczu. Znaczenia mają także uwarunkowania genetyczne.

Niedostateczna ilość płynów przyjmowana dziennie lub nadmierny ich ubytek również są postrzegane jako przyczyny choroby. Na ujawnienie się choroby wpływa także pH uryny oraz nadmierne zagęszczenie moczu.  Znaczenie mają także towarzyszące ogólnoustrojowe choroby metaboliczne.

Niedostatek związków organicznych utrudniających krystalizację magnezu bądź cytrynianów wpływa również na ujawnienie się schorzenia. Jako kolejną przyczynę choroby wymienia się zbyt duże lub małe stężenie jonów wodorowych w urynie, które ograniczają rozpuszczalność  niektórych składników moczu.

Schorzenie może być także skutkiem nadmiernej podaży białka zwierzęcego w codziennej diecie. Na powstanie kamienie moczowych ma wpływ rodzaj wykonywanej pracy oraz zbyt intensywna aktywność fizyczna.

Symptomy schorzenia:

Podczas choroby ujawniają się takie dolegliwości jak kolka nerkowa, silny ból odczuwany w okolicy lędźwiowej oraz odmiedniczkowe zapalenie nerek. Zdarzają się również przypadki rozpoznania krwi w urynie.

Kamienie składają się ze szczawianu wapnia, fosforanu wapnia, fosforanu magnezowo-amonowego, moczanów ksantyny oraz cystyny. Właśnie ze względu na skład złogów można wyznaczyć postacie kamic nerkowych.

Są to:

  • kamica szczawianowo-wapniowa,
  • kamica fosforanowo-wapniowa,
  • kamica fosforanowa-magnezowo-amonowa,

Mechanizmy powstawania kamieni nerkowych:

Wytrącające się kryształki, które dają zaczątek piasku nerkowego mają w swoim składzie wapń, kwas moczowy, fosforan magnezowo-amonowy oraz cysteinę.

Kamienie zawierające wapń tworzą się w przypadku: hiperkalcjurii (wysokiego poziomu wapnia), hiperoksalurii (wysokiego poziomu szczawianów), hiperurykurii (wysokiego poziomu kwasu moczowego), hipomagnezurii (niskiego poziomu magnezu) oraz hipocytraturii (niskiego poziom cytrynianów).

Kamienie nerkowe posiadające w swoim składzie kwas moczowy tworzą się w warunkach wysokiego poziomu tego związku oraz przy niskim pH uryny. Kamienie nerkowe zawierające cysteinę powstają u osób cierpiących na wrodzoną cystynurię. Kamienie posiadające w swoim składzie fosforan magnezowo-amonowy powstają np.  przy zakażeniu dróg moczowych.

Odżywianie ma wpływ na wyżej wymienione właściwości moczu. Do hiperoksalurii dochodzi przy zbyt wysokiej podaży pokarmów obfitujących w kwas szczawiowy, jego prekursorów i przy wysokiej absorpcji szczawianów.

Dieta bogata w białko pochodzenia zwierzęcego oraz nadmierny wysiłek fizyczny skutkuje hipercytraturią.

Natomiast dieta obfitująca w białko i puryny, nadużywanie alkoholu, otyłość, radykalne odchudzanie się oraz zbyt intensywna aktywność fizyczna sprzyjają hiperurykurii.

Poniżej w tabeli przedstawiono grupy produktów, które są źródłem krystalizacji złogów nerkowych:

Składnik złogówProdukty ograniczane
WapńMleko i przetwory mleczne (sery dojrzewające, topione i twarogowe, kefiry, jogurty), lody, ryby, mięso, zielone warzywa liściaste (sałata, kapusta, botwina, szpinak, pietruszka), orzechy.
FosforanyMleko i przetwory mleczne (sery dojrzewające, topione), żółtka jaj, mięso i jego przetwory, ryby i konserwy rybne, gruboziarniste pieczywo, groch, fasola, soja, orzechy, kakao, czekolada.
SzczawianyRabarbar, szpinak, buraki, botwina, czekolada, kawa, herbata, podroby i ciemne gatunki mięsa, ryby i owoce morza.
PurynyGruboziarniste pieczywo, rośliny strączkowe, szpinak, szparagi, grzyby, wywary mięsne, piwo, ekstrakty zbożowe.

Ogólne zalecenia żywieniowe kamicy nerkowej oraz prewencja:

Żywienie ściśle zależy od rodzaju kamicy. Podczas leczenia a także w prewencji kamicy nerkowej istotne są: podaż płynów w optymalnej ilości (ponad 2 litry na dobę), minimalizacja ilości soli kuchennej w diecie i ograniczenie produktów, które zawierają kwas szczawiowy w dużych ilościach.

Odpowiednia podaż płynów ma wpływ na zmniejszenie prawdopodobieństwa przesycania uryny i tworzeniu się piasku nerkowego. Rekomenduje się przyjmowanie około 2-3 litrów płynów na dobę, w tym 1 litr przed snem.  Każde zalecenia żywieniowe powinny być potraktowane indywidualnie. Istnieją przypadki, w których szczególnie należy uwzględnić podaż wapnia, fosforu, magnezu oraz białka.

Uważa się, że dieta o dużej zawartości białka pochodzenia zwierzęcego może wspomagać powstawaniu kamicy. Do rekomendowanych płynów zalicza się: wodę stołową, wody mineralne typu „Jan” , „Dąbrówka” lub „Marysieńka”, wodę przegotowaną, napar z brzozy oraz słabą herbatę. Bardzo istotne są płyny przyjmowane bezpośrednio przed snem, które rozcieńczają urynę w nocy.

Sód potęguje ekstrakcję wapnia i moczanu sodu, dlatego też uważa się go za inicjatora kamicy szczawianowo-wapniowej. W leczeniu kamicy należy więc stosować dietę ubogo sodową i w tym celu zminimalizować ilość spożywanych przetworów z dodatkiem soli, koncentratów spożywczych (zupy w proszku, buliony w kostkach) oraz przypraw z glutaminianem sodu w codziennej diecie.

Należy także zaprzestać dosalania potraw. Do produktów, których spożycie powinno się ograniczyć należą: ostre przyprawy (musztarda, pieprz, papryka, ocet) a także mocna herbata, kawa i alkohol. Zmniejszenie podaży wapnia paradoksalnie przyspiesza powstawanie kamieni nerkowych. Obniżona zawartość wapnia w diecie powoduje upośledzenie mineralizacji kości.

Skutkiem zmniejszenia podaży tego składnika mineralnego jest także wzmożona absorpcja szczawianów oraz ich ekstrakcja z organizmu wraz z uryną. Dlatego ważny jest wzajemny stosunek zawartości wapnia do szczawianów w produktach spożywczych. Rabarbar, szczaw, szpinak, botwina, buraki, kawa, herbata oraz kakao to produkty, w których składzie wyraźnie przeważa kwas szczawiowy.

  W składzie ziemniaków i owoców jagodowych zawartość kwasu szczawiowego oraz wapnia jest w przybliżeniu równa, natomiast w większości owoców, warzyw i roślin strączkowych ilość wapnia przeważa. Do ograniczenia wapnia powinno dojść wyłącznie w przypadku nadmiernego wchłaniania jelitowego tego makroelementu.

Natomiast minimalizacja podaży fosforu jest wskazana w leczeniu żywieniowym chorych na kamicę fosforanowo-magnezowo-amonową. Rekomendowana jest również zwiększona podaż potasu zarówno w leczeniu jak i w prewencji schorzenia.

Kamica szczawianowo-wapniowa:

Ten rodzaj kamicy występuje w przypadku zbyt dużej zawartości kwasu szczawiowego bądź szczawianów w moczu, podczas chorób zapalnych jelit, po resekcji jelit, w bardzo dużej podaży kwasu askorbinowego, w niedostatku pirydoksyny oraz w zaburzonej ekstrakcji jonów wodorowych przez nerki.

  Ograniczeniu w codziennej diecie podlegają  produkty bogate wapń oraz szczawianyw przypadku występowania zwiększonego jelitowego wchłaniania tych składników.  Powstawanie tego rodzaju schorzenia wzmaga nadmierne spożycie sodu, który zwiększa ekstrakcję moczanu sodu oraz wapnia.

Moczany sodu uważa się za jądra krystalizacji złogów szczawianu wapnia. Jadłospis dla chorych cierpiących na kamicę szczawianowo-wapniową powinien być ubogi w produkty z dodatkiem soli kuchennej.

W przypadku, gdy czynnikiem przyczyniającym się do powstania kamicy jest zbyt intensywne wydalanie wapnia przez nerki (np. w nadczynności tarczycy bądź osteoporozie) nie należy niwelować podaży wapnia z diety. Rekomendowana jest natomiast zwiększona zawartość tzw.

inhibitorów krystalizacji złogów (magnez, cytryniany, fosforany). Należy także zwiększyć podaż płynów (w ilości powyżej 2 l na dzień). Zaleca się także ograniczanie białka zwierzęcego

You might be interested:  Galwanizacja – leczenie prądem

w codziennym jadłospisie.

Kamica szczawianowa – objawy, leczenie, zalecenia

© Henadzi Pechan / 123RF

Produkty przeciwwskazaneProdukty dozwolone w ograniczonych ilościachProdukty zalecane
Szpinak, szczaw, rabarbar, boćwina, figi suszone, rodzynki, czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, konserwy mięsne oraz rybne, kiszonki, koncentraty zup i sosów, przyprawy ostre oraz przyprawy z dodatkiem glutaminianu soduMleko i przetwory mleczne, ziemniaki, marchew, buraki, groch, pomidory, nasiona roślin strączkowych, śliwki, agrest, borówki, cukier, mięso i przetwory mięsne, ryby, jaja, zielone warzywa liściaste (kapusta, sałata), orzechyDuża ilość płynów, soki owocowe, owoce cytrusowe, produkty zbożowe z pełnego ziarna, warzywa (oprócz wymienionych w poprzednich rubrykach) – ogórki, cebula, kukurydza; masło.

Kamica fosforanowo-wapniowa:

W tym rodzaju kamicy głównym składnikiem złogów  jest fosforan wapnia, który tworzy się w moczu o odczynie zasadowym. Odczyn ten wynika z zakażenia bakteriami rozkładającymi mocznik na amoniak i dwutlenek węgla. Podwyższone stężenia amoniaku powoduje alkalizację uryny.

W codziennym jadłospisie chorującego na ten rodzaj kamicy należy ograniczyć sól i produkty bogate w fosforany, wapń oraz szczawiany (mleko, przetwory mleczne, jaja, sery podpuszczkowe, rośliny strączkowe, konserwy rybne). Jednocześnie należy zwiększyć podaż magnezu, cytrynianów oraz płynów. Wskazane są także pokarmy zakwaszające, takie jak mięso, ryby, wędliny oraz pieczywo.

Produkty przeciwwskazaneProdukty dozwolone w ograniczonych ilościachProdukty zalecane
Alkaliczne wody mineralne, nasiona roślin strączkowych, szpinak, rabarbar, szczaw, czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, przyprawy zawierające glutaminian sodu, przetwory solone.Ziemniaki, pozostałe warzywa, owoce, mleko, jaja.Płyny w dużej ilości, mięso, ryby, pieczywo, gruboziarniste kasze, makarony, masło, miód, soki i owoce cytrusowe

Kamica moczanowa:

Dieta bogatopurynowa uważana jest za jeden z najistotniejszych powodów ujawienia się tego rodzaju kamicy.

W kamicy moczanowej złogi tworzą się z kwasu moczowego, który w normalnych warunkach występuje w stanie rozpuszczonym.  Kwas moczowy powstaje w rezultacie hydrolizy zasad purynowych i powinien zostać wydalony przez nerki.

Kamienie moczanowe tworzą się w moczu kwaśnym oraz nadmiernie zagęszczonym, w sytuacji, gdy pH  jest mniejsze niż 3,5.

Podwyższona zawartość kwasu moczowego w urynie wpływa na prawdopodobieństwo zachorowania na ten rodzaj kamicy. Wskazana jest minimalizacja podaży związków purynowych (znajdują się w wyrobach mięsnych, grzybowych). Rekomendowane jest także ograniczenie ilości białka, ponieważ zabieg ten korzystnie wpływa na obniżenie stężenia kwasu moczowego w moczu.

Zalecana ilość białka to 40-50 g na dobę. Szczególnie rekomendowane jest zwiększenie ilości płynów na dobę (do ponad 2 litrów). Leczenie żywieniowe powinno przyczyniać się do alkalizacji uryny, gdyż kwas moczowy ulega rozpuszczeniu w środowisku zasadowym.

Rekomenduje się dietę mleczno-jarską, ponieważ mleko, warzywa oraz owoce posiadają właściwości alkalizujące.

Produkty przeciwwskazaneProdukty dozwolone w ograniczonych ilościachProdukty zalecane
Podroby (wątroba, nerki, móżdżek) i ich przetwory, galarety mięsne, rybne oraz warzywne, baranina, wieprzowina, śledzie, sardynki, szproty, kawior, czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, orzechy, wywary mięsne, grzybowe oraz rybne, rośliny strączkowe, grzybyPozostałe gatunki mięs (tylko gotowane 100-150 g/dobą, ponieważ puryny przechodzą do wywaru), ryby, drób, produkty zbożowe.Duże ilości płynów, wody mineralne, warzywa i owoce (najbardziej korzystny wpływ  mają cytryny, ponieważ zwiększają przemianę puryn), ziemniaki, mleko, ser twarogowy chudy, jogurt naturalny, kefir naturalne, miód, cukier.

Stężenie jonów wodorowych nie powinno być niższe niż 6,5-7,0, ponieważ przy niższych wartościach pH może dojść do wytrącania się kryształków fosforanu wapnia.

Kamica fosforanowo-magnezowo-amonowa:

Ten rodzaj kamicy powstaje w moczu zasadowym, gdy dochodzi do infekcji układu moczowego bakteriami, które produkują enzym ureazę.

W leczeniu żywieniowym najważniejszą zasadą jest minimalizacja fosforanów (ich źródłem są sery dojrzewające, sery topione, mleko, żółtko jaja, mięso i jego przetwory, podroby, ryby, konserwy, kakao, czekolada, orzechy, suche nasiona roślin strączkowych, produkty zbożowe gruboziarniste). Rekomendowane jest zwiększenie dobowej podaży płynów.

W przypadku, gdy w urynie występuje małe stężenie cytrynianów i magnezu należyw jadłospisie zwiększyć podaż soków i owoców cytrusowych oraz warzyw obfitujących w magnez (np. kukurydza).

Kamica cystynowa:

Głównym założeniem leczenia żywieniowego jest minimalizacja ilości cysteiny w codziennej diecie. Bogate w ten aminokwas siarkowy są produkty nabiałowe.

Ważne jest również zwiększenie podaży płynów dwukrotnie w stosunku do normalnego dziennego zapotrzebowania, czyli około 3 l/dzień. Zaleca się również zwiększanie podaży witaminy B6.

 Produkty, które należy wyłączyć lub ograniczyć w diecie w tym rodzaju schorzenia to: jaja, pszenica, soja, mięso, ryby, wędliny oraz sól.

Kamica ksantynowa:

Powodem ujawnienia się schorzenia jest nadmiar ksantyny w urynie. Jest to zasada purynowa, pochodna guaniny, która występuje w tkankach roślinnych i zwierzęcych.

Jest to także bezpośredni prekursor syntezy kwasu moczowego. W leczeniu żywieniowym tego rodzaju kamicy należy bazować na produktach alkalizujących mocz. Do otrzymania odczynu zasadowego uryny prowadzi dieta mleczno-jarska.

Rekomendowane jest także zwiększenie podaży płynów na dobę.

Bibliografia:

  1. Ciborowska H., Rudnicka A., Żywienie zdrowego i chorego człowieka, wyd. PZWL, Warszawa, 2014.
  2. Bilek M., Pasternakiewicz A., Typek J., Wybrane zagadnienia, wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów, 2014.
  3. Krawczyński M. (red.

    ), Żywienie dzieci w zdrowiu i w chorobie, wyd. Help-Med, Kraków, 2015.

  4. http://www.izz.waw.pl/pl/ee/szwajcarsko-polski-program-wspopracy-sppw/568-zywienie-w-kamicy-nerkowej
  5. Świniarski P., Profilaktyka kamicy nerkowej, Przegląd urologiczny, 2013,4, 80.

0 0 głosy

Oceń artykuł 🙂

KAMICA SZCZAWIANOWA – ZALECENIA DIETETYCZNE – Artykuły Kcalmar.com

Kamica szczawianowa (kamica szczawianowo-wapniowa), występuje w przypadku nadmiernej ilości kwasu szczawiowego w moczu, w chorobach zapalnych jelit i po resekcji jelit oraz przy zaburzonym wydalaniu jonów wodorowych przez nerki, sprzyja również nadmierne przyjmowanie witaminy C, niedobór witaminy B6.

Kamicy szczawianowo – wapniowej sprzyja także nadmiar sodu w diecie (znajdującej się w produktach spożywczych np. słonych przekąskach, wędlinach, konserwach oraz w dodawanej soli), który zwiększa wydalanie moczanu sodu i wapnia. W diecie tej należy ograniczyć produkty z dodatkiem soli kuchennej.

Jeśli kamica spowodowana została nadmiernym wydalaniem wapnia przez nerki, np. w nadczynności tarczycy lub w osteoporozie, to podaży wapnia się nie ogranicza (zobacz: Dieta przy nadczynności tarczycy). Wskazana jest natomiast większa ilość tzw.

inhibitorów krystalizacji złogów, czyli magnezu, cytrynianów, fosforanów oraz płynów w ilości co najmniej 2 l/dobę. Powinno ograniczać się spożycie białka zwierzęcego.  

PRODUKTY, NA KTÓRE POWINNO SIĘ UWAŻAĆ I JEŚĆ RZADKO

  • Na wzrost wydalanie szczawianów wraz z moczem wpływ ma spożywanie:
  • Szpinaku, boćwiny
  • Szczawiu
  • Czekolady, kakao
  • Boćwina
  • Kawy, mocnej czarnej herbaty
  • Figi suszone
  • Rabarbaru
  • Truskawek
  • Kiszonek
  • Koncentratów zup i sosów
  • Ostrych przypraw oraz glutaminianu sodu

Pieprz, szpinak, szczaw, rabarbar należy z diety usunąć niemal całkowicie. Należy pamiętać, że nadmierne spożywanie cukru może prowadzić do tworzenia się kwasu szczawiowego nawet u zdrowych ludzi; z tych względów zrozumiałe jest, że samo wyłączenie pokarmów zawierających szczawiany nie wystarcza. Kwas szczawiowy wydziela się w moczu pod postacią soli wapniowych, stąd też należy unikać nadmiaru wapnia w pokarmach; co w pewnym stopniu pozwoli nam na uniknięcie powstawania źle rozpuszczalnych związków.  

KAMICA SZCZAWIANOWA – PRODUKTY ZALECANE W UMIARZE

  1. Produkty dozwolone w ograniczonych ilościach:
  2. Mleko i przetwory mleczne
  3. Ziemniaki, marchew, buraki, groch, pomidory, nasiona roślin strączkowych
  4. Śliwki, agrest, cukier
  5. Mięso i przetwory mięsne, ryby, jaja, konserwy
  6. Zielone warzywa liściaste, kapustne, sałata
  7. Orzechy

KAMICA SZCZAWIANOWA – PRODUKTY ZALECANE W DIECIE

  • Produkty zalecane – przykłady:
  • Duża ilość płynów
  • Soki owocowe, owoce cytrusowe
  • Produkty zbożowe z pełnego ziarna
  • Warzywa: ogórki, cebula, kukurydza

Kamica szczawianowa wymaga od chorego picia dużej ilości płynów – nawet do 4–5 litrów na dobę.

Ma to zapobiec krystalizacji szczawianów. Po posiłkach, przed pójściem spać i po wstaniu z łóżka należy wypić 2 szklanki płynu. Zioła: ziele nawłoci, ziele rdestu ptasiego i ziele skrzypu (przyprawiać wg przepisu). Dieta w przypadkach kamicy szczawianowej powinna zawierać odpowiednie ilości wapnia, magnezu, fosforu.

Podczas leczenia należy pamiętać, aby nie dostarczać organizmowi nadmiernych ilości węglowodanów; korzystnie działają ćwiczenia gimnastyczne, które przyspieszają spalanie węglowodanów oraz podawanie ryboflawiny i tiaminy biorących udział w przemianie cukrów w ustroju.

Zachęcam do zapoznania się z zaleceniami żywieniowymi jakie proponuje Instytut  Żywności i Żywienia w Polsce.  

Piśmiennictwo:

Czynniki rozwoju kamicy nerkowej, Jan Duława Klinika Chorób Wewnętrznych i Metabolicznych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Forum Nefrologiczne 2009, tom 2, nr 3, 184–188

http://www.izz.waw.pl/pl/?option=com_content&view=article&id=175:ywienie-w-chorobach-ukadu-moczowego&catid=5:aktualnoci2&lang=pl

Aby uzyskać lepsze efekty – umów się na konsultację dietetyczną

Kamica szczawianowo-wapniowa. Objawy i zalecenia dietetyczne

Czym jest kamica szczawianowo-wapniowa i jakie są jej objawy? W jaki sposób należy się odżywiać w przypadku zachorowania na tę bolesną chorobę? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.

Co to jest kamica szczawianowo-wapniowa?

Kamica szczawianowo-wapniowa to jedna z najczęściej występujących chorób układu moczowego.

Kamienie wytwarzane w jej przebiegu składają się w głównej mierze ze szczawianów wapnia, które odkładają się w obrębie kielicha lub miedniczki nerkowej i z czasem obrastają w kolejne warstwy chemicznego osadu.

Kiedy kamień staje się zbyt duży, by w naturalny sposób przedostać się do pęcherza i cewki moczowej, zaczyna tamować przepływ moczu, tym samym hamując pracę całego układu moczowego.

Przyczyną zachorowań na kamicę szczawianowo-wapniową jest wysokie stężenie szczawianów wapnia w moczu.

Tego rodzaju związki chemiczne dzielimy na endogenne, czyli takie, które powstają w wyniku przemian metabolicznych w wątrobie oraz egzogenne, czyli pochodzące z pożywienia.

Pamiętajmy jednak, że choć dieta ma istotne znaczenie w procesie wytrącania się kamienia moczowego, to w jego powstawaniu istotną rolę odgrywają także takie czynniki jak niskie stężenie cytrynianu w moczu oraz niskie pH moczu.

Objawy kamicy szczawianowo-wapniowej

Objawy kamicy szczawianowo-wapniowej nie różnią się od symptomów towarzyszących innym rodzajom tej niebezpiecznej choroby. Do sygnałów, które powinny nas zaniepokoić, należą:

  • Kolka nerkowa, czyli charakterystyczne kłucie w obrębie jednej z nerek, które nie mija mimo zażywania leków przeciwbólowych. Ostry ból zazwyczaj promieniuje z okolic odcinka lędźwiowego kręgosłupa do dolnej części brzucha, krocza oraz uda;
  • Bolesne parcie na pęcherz i potrzeba częstego oddawania moczu;
  • Krwiomocz;
  • Problem z oddawaniem moczu;
  • Ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia;
  • Podwyższona temperatura, dreszcze, bladość skóry, potliwość, przyśpieszone tętno;
  • Ogólny niepokój;
  • Obniżone lub podwyższone ciśnienie krwi.

Jeżeli podejrzewamy u siebie kamicę nerkową, to powinniśmy, jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Pamiętajmy, że zignorowanie powyższych objawów może doprowadzić do ostrej niewydolności nerek.

Zbilansowana dieta, czyli co jeść przy kamicy szczawianowo-wapniowej?

Zmagając się z kamicą szczawianowo-wapniową, musimy przestrzegać kilku podstawowych zasad dotyczących zdrowego żywienia. Jakich?

  • Przede wszystkim starajmy się jeść regularnie – codziennie spożywajmy około 5 niewielkich posiłków o stałych porach;
  • Stawiajmy na potrawy pieczone, duszone bez tłuszczu oraz gotowane w wodzie lub parze;
  • Wypijajmy około 2-3 litrów płynów dziennie – najlepiej wody oraz naparów ziołowych.

Dodatkowo, aby szczawiany wapnia w moczu nie przekraczały zalecanego stężenia, zaleca się jedzenie:

  • Pieczywa: orkiszowego, żytniego razowego i pieczywa typu graham;
  • Kasz: jaglanej, jęczmiennej, perłowej, gryczanej;
  • Ryżu: brązowego, białego, dzikiego;
  • Warzyw: selera, brokułów, kalafiora, papryki, ogórków, cebuli, brukselki, pora;
  • Owoców: czereśni, truskawek, mandarynek, brzoskwiń, arbuza, kiwi, pomarańczy;
  • Tłuszczów: oleju rzepakowego, lnianego, słonecznikowego, oliwy z oliwek;
  • Przypraw i ziół: bazylii, szałwii, rozmarynu, oregano, natki pietruszki, wanilii, cynamonu, ziela angielskiego, liści laurowych i innych.

Kamica szczawianowo-wapniowa. Jakich produktów unikać?

Czego nie należy spożywać przy kamicy szczawianowo-wapniowej?

  • Warzyw: ziemniaków, marchwi, buraków, nasion roślin strączkowych, kapusty, szpinaku, boćwiny, kiszonek;
  • Owoców: śliwek, agrestu, suszonych fig;
  • Mleka i nabiału: jogurtów, kefirów, serów – żółtych, białych i pleśniowych;
  • Ryb: halibuta, tuńczyka, okonia, dorsza, pangi;
  • Mięsa: wołowiny, wieprzowiny, cielęciny, kurczaka i wędlin;
  • Jaj;
  • Tłuszczów: masła, smalcu, słoniny, margaryny;
  • Słodyczy;
  • Przypraw: octu, chili, tabasco, musztardy, curry, imbiru i wszelkich przypraw zawierających glutaminian sodu.

Promocja zdrowia

Beata Czernik

pobierz artykuł

Dieta powinna być lekkostrawna, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Wymaga od chorego picia dużej ilości płynów. Ma to zapobiec krystalizacji szczawianów.

Zaleca się ograniczenie spożycia produktów bogatych w szczawiany i wapń, aby ograniczyć wytrącenie się złogów w postaci szczawianu wapnia ze składników moczu.

Nie należy jednak zbytnio ograniczać spożycia wapnia, ponieważ jest on niezbędny do budowy kości, a jego niedobór wpływa na zwiększenie wchłaniania i wydalania szczawianów prowadząc do powstania złogów. Dlatego zaleca się umiarkowane spożycie nabiału.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 – 6 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne. Posiłki powinny być spożywane spokojnie, bez pośpiechu. Ostatni posiłek powinien być jedzony około 3 godziny przed pójściem spać.

Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze, pieczone w folii lub w pergaminie i duszone bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw pieczonych i smażonych w głębokim tłuszczu.

Dozwoloną ilość tłuszczu dodaje się w postaci surowej do gotowych potraw . Zupy i sosy sporządza się na wywarach warzywnych. Potrawy podprawia się zawiesinami z wody i mąki.

Zabrania się używania zasmażek i śmietany.

Zaleca się spożywanie produktów obfitujących w błonnik. Dlatego w diecie wskazane są warzywa i owoce spożywane w postaci surowej. Nie powinno zabraknąć produktów zbożowych pełnoziarnistych.

  • Zaleca się umiarkowane spożycie nabiału i jaj.
  • Należy ograniczyć spożycie białka zwierzęcego zawartego w mięsie , przetworach mięsnych, rybach . Dieta bogata            
  • w te produkty również może sprzyjać powstawaniu kamicy nerkowej.

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. margaryny miękkie, oliwę z oliwek , śmietankę. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec , słonina , łój, boczek wędzony, tłuste wędliny, śmietanę . Masło dodawane na surowo do potraw jest dozwolone.

Powinno się ograniczyć spożywanie soli kuchennej, przypraw zawierających glutaminian sodu, ponieważ zwiększają one wydalanie moczanu sodu i wapnia z organizmu.

Bardzo ważne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów w ciągu dnia. Wskazane jest wypijanie około 2-3 litrów płynów na dzień w postaci wody mineralnej, soków owocowych. Pomocne jest picie naparów z ziół ( liście mącznicy, brzozy,

ziele nawłoci, korzeń lubczyka ). Po posiłkach , przed pójściem spać i po wstaniu z łóżka należy wypić 2 szklanki płynu.

Picie płynu przed pójściem spać rozcieńcza mocz w ciągu nocy. Zapewni to lepsze “przepłukiwanie nerek”, a tym samym ograniczenie powstawania kamieni.

Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, ziołami, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól, vegetę, a wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z papierosów i napojów alkoholowych.

Przykładowe jadłospisy

         ŚNIADANIE II ŚNIAD.                    OBIAD PODWIECZOREK        KOLACJA
kawa zboż. z ml., masło, graham, powidła jabłko pieczarkowa z ziemn.,zrazy dusz. ćwikła, kasza gryczana, kisiel trukawkowy herbata,graham,masło, pasta warzywna
herbata, żytni, masło, ser biały z rzodkiewką arbuz barszcz biały z ziemn., kluski na parze z sosem jagodowym biszkopty herbata owoc., żytni, masło,wędlina drob.,
kawa zboż.czarna,masło, razowy, miód nat. kefir nat ryżowa, kopytka ziemniaczane, sur. z marchwii i jabłka galaretka owocowa herbata, razowy, masło, pasta mięsno-warzywna
herbata, graham, masło, polędwica drobiowa sałatka owocowa kalafiorowa z makar., naleśniki z musem jabłkowym jogurt naturalny herbata, graham, masło, jajecznica / parze
bawarka, żytni, masło, marmolada budyń waniliowy krem z dyni z grzank., potrawka z kurczaka z warzywami, ziemniaki brzoskwinia herbata, żytni, masło, ser żółty
kawa zboż.czarna, masło razowy, jajko / miękko maślanka koperkowa z ziemn.,ryż z jabłkami z cukrem i tłuszczem pomarańcza herbata, razowy,masło, szynka konserwowa
herbata owoc., graham, masło, serek homogeniz. ciasto biszkopt. barszcz z ziemniakami, makaron z warzywami, sos koperkowy sałatka owocowa herbata, graham, masło, pasta rybna

                       Produkty wskazane i przeciwskazane w kamicy szczawianowo-wapniowej

PRODUKTY   ZALECANE PRZECIWSKAZANE
pieczywo i prod.zbożowe
  1. orkiszowe, żytnie, graham, razowe, pszenno-żytnie,
  2. żytnio-razowe
  3. mąka-razowa,orkiszowa,graham, gryczana, owsiana,
  4. kukurydziana
  5. kasze i ryż – ryż brązowy, biały, dziki, kasza pęczak,
  6. gryczna, jaglana, jeczmienna, perłowa
  7. płatki i otreby – płatki owsiane jęczmienne, pszenne,
  8. kukurydziane, otręby pszenne, owsiane
pszenne, mąka pszenna, ryż biały, kasza manna, makarony z mąki pszennej
dodatki do pieczywa dżemy, marmolady, powidła, miód naturalny ograniczone – chudy twaróg, sery topione     i żółte, jajka gotow.na miękko, na twardo, jajecznica na parze, chude wędliny drobiowe, szynki wieprzowe, pasty mięsne, rybne przeciwskazane – tłuste wędliny, konserwy mięsne, rybne, pasztetowa,salceson , ryby wędzone, marynowane
mleko ograniczone – chude mleko i jego przetwory
tłuszcze olej rzepakowy, lniany, sojowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek
  • ograniczone – masło
  • przeciwskazane – margaryny twarde,smalec,
  • słonina, boczek, łój
mięso, drób ryby
  1. ograniczone – chuda wołowina, wieprzowina,
  2. cielęcina, chudy drób, chude gatunki ryb
  3. przeciwskazane – tłusta wołowina, baranina, wieprzowina, dziczyzna, podroby, tłusty drób, tłuste gatunki ryb
warzywa
  • pietruszka, bakłażany, rzeżucha, brokuły, kabaczki,
  • dynia, kalafior, pieczarki, cykoria, szparagi,ogórki,
  • brukiew, kalarepa, papryka, rzodkiewka, grzyby, por, cebula, brukselka, kukurydza
  1. ograniczone – ziemniaki, seler, marchew, buraki, pomidory, sałata zielona i lodowa,
  2. wszystkie rodzaje kapust, nasiona roślin
  3. strączkowych
  4. przeciwskazane – szpinak, szczaw, rabarbar,
  5. boćwina, kiszonki, koncentraty zup i sosów
owoce
  • jabłka, gruszki, czereśnie, wiśnie, poziomki, maliny,
  • jagody, jeżyny,porzeczki czarne i białe, granat, melon, arbuz, brzoskwinie, nektarynki, morele, mandarynki,
  • ananas, pomarańcze, grejpfrut, kiwi
ograniczone – śliwki , agrest, truskawki, winogrona, czerwona porzeczka, cytryny przeciwskazane – figi suszone
napoje woda mineralna niegazowana, słaba herbata, herbaty owocowe, napary ziołowe, kawa zbożowa, soki owoc. kawa naturalna, kakao, mocna herbata, woda mineralna gazowana , napoje gazowane, bardzo słodkie soki i napoje
przyprawy
  1. zioła : bazylia, szałwia, rozmaryn, estragon, oregano,
  2. pietruszka zielona, koperek zielony, ziele angielskie,
  3. liście laurowe, wanilia, cynamon,
oraniczone – sól, musztarda, curry, imbir przeciwskazane – ocet, pieprz,chili, tabasco i inne przyprawy z glutaminianem sodu
desery i słodycze kisiele, galaretki owocowe, budynie, bezy, suflety, biszkopty ograniczone – cukier przeciwskazane – czekolada, batony, tłuste ciasta, torty, desery z używkami, chałwa, słodycze zawierające kakao

Kamica szczawianowa – objawy, diagnoza, leczenie

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Szczawiany to organiczne związki chemiczne, sole oraz estry, bardzo trudno rozpuszczalne w wodzie. Do organizmu człowieka najczęściej trafiają wraz z pożywieniem. Następnie trafiają do nerek , a ich nadmiar wydalany jest wraz z moczem.

Zaburzony metabolizm szczawianów skutkujący ich odkładaniem może być spowodowany różnymi czynnikami. Zdaniem specjalistów nie bez znaczenia są uwarunkowania genetyczne, częste infekcje dróg moczowych, stosowana dieta oraz ogólny stan zdrowia pacjenta.

Bardzo często zdarza się, że nie wiedzą oni o chorobie i nie mają świadomości zagrożenia.

Kamica szczawianowa początkowo nie daje żadnych objawów. Nieprzyjemne dolegliwości pojawiają się w momencie uwolnienia kamienia ich przemieszczania się do dróg moczowych. W takich sytuacjach pacjenci skarżą się na kolkę nerkową, czyli bardzo silny, promieniujący ból w dole pleców oraz boku (niekiedy powoduje omdlenia). Pojawia się gorączka, dreszcze , nudności oraz wymioty.

Pierwszym etapem stawiania rozpoznania kamicy szczawianowej jest wywiad z pacjentem i analiza objawów klinicznych. W badaniach fizykalnych obserwuje się wzmożone napięcie mięśniowe po stronie kolki oraz bolesność w okolicy nerkowej.

Następnie sięga się po USG oraz tomografie komputerową wykonywaną bez kontrastu. Jeśli nadal pojawiają się wątpliwości lub niemożności wykonania tomografii konieczna jest urografia, czyli badanie pomiaru przepływu moczu połączone z USG jamy brzusznej .

Badanie moczu może wykazywać krwiomocz, a morfologia podwyższone OB.

oraz CRP .

Podstawą leczenia kamicy szczawianowej jest łagodzenie objawów. Początkowo sięga się po niesteroidowe leki przeciwzapalne (podawane dożylnie lub doustnie), jeśli nie dają one zadawalających efektów zastępuje się je środkami narkotycznymi.

W obu przypadkach, a przede wszystkich tych szczególnie ciężkich konieczna jest hospitalizacja. Zabiegi operacyjne wykonuje się w zależności od stanu pacjenta oraz wielkości kamieni.

Mniejsze zazwyczaj wydalane są przez samych pacjentów, większe wymagają interwencji chirurga.

Niezależnie od typu schorzenia, kamica to choroba przewlekła i nawracająca, dlatego tak ważne jest stosowanie się do zaleceń lekarzy oraz specjalnej diety.

Przy postaci szczawianowej należy ograniczyć produkty spożywcze bogate w szczawiany, wyeliminowane powinny być kakao, czekolada , kawa, szczaw, rabarbar i szpinak. Warto zastąpić je produktami zbożowymi z pełnego ziarna, owocami cytrusowymi mięsem.

Należy ograniczyć spożywanie mleka i jego przetworów, ryb i jajek. Zaleca się także przyjmowanie dużych ilości płynów, najlepiej wody niegazowanej.

  • Hematuria (Krwiomocz)
  • Moczówka prosta
  • Hiperaldosteronizm wtórny (Aldosteronizm wtórny)
  • Kwasica propionowa
  • Kamica fosforanowa

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *