Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Kręgozmyk, czyli spondylolisteza polega na przemieszczeniu lub ześlizgu całego kręgu (lub jego części) dobrzusznie (w przód) względem kręgu leżącego poniżej. W 90% przypadków dzieje się to w odcinku lędźwiowym na poziomach L4/L5 oraz L5/S1.

Rodzaje kręgozmyku

Występuje w dwóch postaciach:

1. Kręgozmyk prawdziwy, ze współistniejącą spondylolizą (kręgoszczeliną), czyli ubytkiem w części międzystawowej łuku danego kręgu.

2. Kręgozmyk rzekomy, bez uszkodzenia części międzystawowej łuku.

Kręgoszczelina najczęściej może być uszkodzeniem nabytym w wyniku przewlekłego złamania przeciążeniowego. Może również powstać w podczas ostrego złamania. W przypadku złamania zmęczeniowego, często na skutek działania sił ścinających, dochodzi do wytworzenia więzozrostu spajającego dwa fragmenty łuku kręgu.

Jak wygląda kręgozmyk prawdziwy i rzekomy?

Na poniższym obrazku (ryc. 1) znajduje się kręgozmyk prawdziwy. Widoczne jest dobrzuszne przesunięcie trzonu kręgu L5 względem kości krzyżowej wraz z przerwaniem ciągłości łuku kręgu. Kręgozmyk ten powstał na skutek ostrego urazu.

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

ryc. 1

Z kolei poniższy obrazek (ryc. 2) ilustruje kręgozmyk rzekomy. Ten typ nazywany jest kręgozmykiem zwyrodnieniowym, ponieważ zwykle połączony jest on z choroba zwyrodnieniową krążków międzykręgowych oraz podwichnięciem w stawach międzykręgowych.

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

ryc. 2

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Jak rozróżnić kręgozmyk prawdziwy od rzekomego?

Ubytek kostny w łuku kręgu świadczący o obecności kręgozmyku prawdziwego nie zawsze widoczny jest na konwencjonalnych zdjęciach RTG. Jest jednak coś jeszcze co różnicuje oba typy. Jest nim ,,objaw wyrostka kolczystego”.

Kręgozmyk prawdziwy prowadzi do ześlizgu przedniego trzonu, nasad łuków oraz górnych wyrostków zajętego kręgu. Wyrostek kolczysty, blaszki łuku i dolne wyrostki stawowe pozostają na swoim miejscu. Powstaje wówczas schodek ,,uskok’’ powyżej miejsca ześlizgu.

Inaczej wygląda to w kręgozmyku rzekomym, gdzie przesunięty cały kręg wraz z wyrostkiem kolczystym tworzą uskok poniżej miejsca ześlizgu.

Jak stopniujemy kręgozmyk?

Stopniowanie kręgozmyku polega na ocenie stopnia ześlizgu kręgu do przodu względem kręgu, który leży poniżej.

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Czterostopniowa skala ocenia wielkość przemieszczenia kręgu na podstawie podziału ześlizgującego się trzonu na cztery równe odcinki. Stopień kręgozmyku oznacza o ile odcinków nastąpiło przesunięcie.

Powikłania

Postępujący kręgozmyk w zaawansowanych postaciach prowadzi do zwężenia kanału kręgowego i może doprowadzić do ucisku na worek oponowy rdzenia kręgowego. Może również dochodzić do ucisku korzeni nerwowych, wychodzących z rdzenia kręgowego zwężonymi otworami międzykręgowymi.

Przyczyny i objawy

Kręgozmyk może rozwijać się na podłożu przewlekłym innych dolegliwości. Na przykład:

  • wrodzona wada kręgu
  • następstwa urazów ostrych jak i przeciążeniowych
  • stan zwyrodnieniowy kręgosłupa
  • degeneracja krążków międzykręgowych
  • utrata elastyczności dysków i więzadeł

Może objawiać się chronicznym bólem odcinka lędźwiowo-krzyżowego, ograniczeniem ruchomości kręgosłupa, skurczami i skrótem mięśni zginających uda, osłabieniem kończyn dolnych, zmianą chodu podyktowaną bólem.

Jak diagnozuje się kręgozmyk?

Jeśli historia choroby, ból i ograniczenie ruchu dają przesłanki do istnienia kręgozmyku należy wykonać RTG. Widoczny jest zazwyczaj na zdjęciu bocznym RTG. Jeśli chcemy zobrazować tkanki miękkie okołokręgosłupowe można wykonać dodatkowo rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografię komputerową (TK).

Leczenie

Postępujące postaci kręgozmyku z powikłaniami odpornymi na rehabilitacje najczęściej poddaje się zabiegom chirurgicznym. Leczenie początkowych stadiów kręgozmyku często może być poddane efektywnej rehabilitacji pod okiem wykwalifikowanego fizjoterapeuty.

Polecane produkty:

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy
Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Kęgozmyk

Podziały i przyczyny Objawy kręgozmyku Rozpoznanie kręgozmyku Metody leczenia kręgozmyku Kiedy natychmiast skontaktować się z lekarzem

To rzadka choroba kręgosłupa polegająca na zsuwaniu się jednego kręgu z drugiego.

Najczęściej piąty kręg lędźwiowy zsuwa się po górnej powierzchni kości krzyżowej. W wyniku tego procesu dochodzi do niestabilności kręgosłupa i naciągnięcia struktur nerwowych.

Bardzo często kręgozmykowi towarzyszy uszkodzenie dysku na tym samym poziomie; powstaje dyskopatia degeneracyjna.

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Rys.1 Kręgozmyk – zdjęcie RTG

Leczenie polega na operacyjnym ustabilizowaniu kręgozmyku. Jeżeli pacjent odczuwa ból, rwę kulszową, lub gdy pomimo braku objawów ześlizg postępuje, wskazana jest operacja. 

Podziały i przyczyny kęgozmyku

  • W zależności od stopnia ześlizgu kręgozmyk dzieli się na pięć stopni.
  • I – ześlizg do 25% szerokości kręgu
  • II – ześlizg 25 – 50%
  • III – ześlizg 50 – 75%
  • IV – ześlizg 75 – 100%
  • V – pełny ześlizg kręgu wyższego z kręgu niższej położonego.

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Rys 2. Schemat zmian patologicznych w kręgozmyku

Innym podziałem jest klasyczny podział na kręgozmyk wrodzony, urazowy, cieśniowy i degeneracyjny oraz patologiczny. Podział ten odpowiada mechanizmowi powstawania schorzenia.

  • Kręgozmyk wrodzony jest wadą wrodzoną kręgu L5 i kości krzyżowej.
  • Kręgozmyk urazowy powstaje z powodu uszkodzenia tylnych struktur kręgu podczas urazu, może być to niewielki uraz: poślizgnięcie się i upadek na pośladki. Bardzo często występuje u młodych sportowców – piłkarze, gimnastycy i ciężarowcy.
  • Kręgozmyk cieśniowy powstaje jako rodzaj złamania zmęczeniowego cieśni łuku, z reguły bez żadnego urazu.
  • Kręgozmyk degeneracyjny powstaje bez przerwania cieśni łuku i jest wyrazem procesów degeneracyjnych i niestabilności kręgosłupa, kręg górny może przesuwać się po kręgu dolnym do przodu (kręgozmyk) lub do tyłu (retrozmyk).
  • Kręgozmyk patologiczny – niezwykle rzadki przypadek kręgozmyku powstającego w przypadku zmian rozrostowych w zakresie cieni łuku.

Objawy kręgozmyku

  • Rozlany, promieniujący do boków i w dół do pośladków ból kręgosłupa.
  • Rwa kulszowa (także obustronna) występuje rzadko. Jest raczej wynikiem rozciągnięcia korzeni nerwowych, a nie ich ucisku. Wtórnie może dojść do zwężenia kanału kręgowego i rwy kulszowej spowodowanej uciskiem korzeni nerwowych.
  • Drętwienia, osłabienie czucia w zakresie nóg i krocza, brak kontroli zwieraczy.
  • Zaburzenia chodu: pacjenci z zaawansowanym stopniem kręgozmyku (IV i V stopień) mogą odczuwać problem podczas chodzenia ponieważ obecność tak dużych zmian zaburza postawę ciała. Miednica znajduje się w znacznym tyłopochyleniu, czego konsekwencją jest pogłębieni lordozy lędźwiowej, i stałe ugięcie nóg spowodowane wtórnym przykurczem w stawach biodrowych i kolanowych. W wyniku tych zmian chód jest nienaturalny, sztywny, małymi krokami, na ugiętych kolanach.

Rozpoznanie kręgozmyku

Rozpoznanie kręgozmyku obejmuje wywiad i badanie lekarskie oraz badania dodatkowe. Wywiad i badanie lekarskie ukierunkowane jest na dolegliwości w plecach oraz kończynie.

Zostanie zbadany sposób chodu, poruszanie się  na piętach i palcach, stabilizacja miednicy, ułożenie miednicy, obecność ewentualnych przykurczów biodrach i kolanach, siła mięśniowa kończyn dolnych, odruchy kolanowe, skokowe, obecność odruchów patologicznych.

Badania dodatkowe to zdjęcia rentgenowskie (RTG), w tym wypadku najważniejsze oraz poza tym MRI, CT, badanie gęstości kości (DEXA), w skomplikowanych przypadka zlecone zostaną jeszcze inne obrazowe i testy laboratoryjne.

Metody leczenia

W kręgozmyku leczenie zachowawcze jest tylko leczeniem objawowym. Można zastosować:

  • Leki przeciwbólowe – jest to tylko leczenie objawowe. Nie istnieje farmakologiczne leczenie przyczynowe kręgozmyku.
  • Blokady okołokorzeniowe, nadtwardówkowe i do dysku to wstrzyknięcie leku przeciwbólowego i sterydowego. Jest to metoda zmniejszenia bólu (rwy kulszowej) i obrzęku  struktur nerwowych u pacjentów, u których nie ma poprawy po wcześniejszym leczeniu.

 

Leczenie operacyjne

Wskazaniem do leczenia operacyjnego są:

  • nieustępujący ból pleców i rwa kulszowa,
  • występowanie zaburzeń czucia, parestezje, osłabienie siły mięśniowej (opadająca stopa),
  • oraz narastanie stopnia ześlizgu stwierdzane podczas kolejnych badań kontrolnych.

Operacja polega na usztywnieniu chorego segmentu kręgosłupa z tzw. repozycją kręgozmyku. W trakcie takiego zabiegu operacyjnego zawsze stosuje się tytanowe implanty celem wykonania spondylodezy tylnej.

Czasem rozszerza się zabieg operacyjny o usztywnienie międzytrzonowe lub dodatkowe spondylodezę przednią. Oprócz usztywnienia, najważniejszym elementem zabiegu jest szerokie odbarczenie kanału kręgowego i korzeni nerwowych, czyli laminektomia.

O ile jest to możliwe, należy wykonać repozycję zsuniętego kręgu.

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Rys 3. RTG kręgozmyku po operacji: repozycja i usztywnienie na instrumentarium (wszczepy tytanowe)

  1. W przypadku stwierdzenia kręgozmyku u pacjenta, który nie ma objawów bólowych, a jego chód jest prawidłowy oraz brak jest progresji (narastania) ześlizgu nie podejmuje się leczenia operacyjnego.
  2. Ważne!
  3. Po operacji kręgozmyku nie powinny być stosowane niesterydowe leki przeciwzapalne ponieważ hamują gojenie rany.
  4. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem jeśli:
  • ból rozprzestrzenia się w dół nogi,
  • występuje drętwienie, osłabienie lub mrowienie w pośladkach, genitaliach i nogach
  • nie ma kontroli nad zwieraczami,
  • występują trudności w oddawaniu moczu,
  • występuje gorączka, niewyjaśniona utrata masy ciała lub inne objawy poważnej choroby,
  • brak poprawy przez 14 dni od początku bólu,
  • występują trudności z chodzeniem lub staniem,
  • ból jest gorszy w nocy, albo podczas leżenia.
You might be interested:  Epizod depresyjny – ile trwa, na czym polega i jak go leczyć?

Przemieszczenie kręgów kręgosłupa, czyli kręgozmyk – objawy, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Fot: estradaanton / fotolia.com

Kręgozmyk, inaczej spondylolisteza, to schorzenie, które polega na przemieszczaniu się kręgów kręgosłupa względem siebie. Kręg leżący wyżej przesuwa się do przodu, w stosunku do kręgu poniżej. Objawy kręgozmyku to ból, szybkie męczenie się w trakcie chodzenia czy zdeformowana sylwetka i przemieszczanie się na lekko ugiętych nogach.

Diagnostyka kręgozmyku polega na wykonaniu zdjęć radiologicznych. Ocenę stopnia zaawansowania spondylolistezy najłatwiej określić, kiedy w czasie RTG pacjent znajduje się w pozycji stojącej. W przypadku diagnostyki kręgozmyku zwyrodnieniowego wykonuje się tomografię komputerową oraz rezonans magnetyczny.

Co to jest kręgozmyk?

Kręgozmyk to schorzenie kręgosłupa, polegające na przemieszczeniu się kręgu w kręgosłupie razem z odcinkiem wyżej położonych kręgów ku przodowi (wyższy kręg ulega podwichnięciu do przodu względem niższego).

Przesunięcie powstaje często z powodu wystąpienia szczeliny w łuku kręgowym, w miejscu gdzie łączą się wyrostki stawowe. Spondylolisteza występuje najczęściej na odcinku L5-S1 oraz L4-L5.

Schorzenie może prowadzić do całkowitej utratą stabilności kręgosłupa.

Kręgozmyk na podstawie klasyfikacji Meyerdinga można podzielić na 5 stopni natężenia choroby. Zależą one od procentowego przesunięcia się kręgu, względem pozostałych:

  • Kręgozmyk 1 stopnia – przesunięcie mniejsze niż 25 %,
  • Kręgozmyk 2 stopnia – przesunięcie wynosi od 25 do 50 %,
  • stopień 3 – przesunięcie występuje w granicach 50-75 %,
  • stopień 4 – kręgi przesunięte powyżej 75 %,
  • całkowita spondylolisteza – utrata styczności kręgów i stabilności kręgosłupa.

Zobacz także: Ból pleców – objawy, przyczyny, jak leczyć?

Kręgozmyk prawdziwy występuje razem z kręgoszczeliną, czyli uszkodzeniem części międzystawowej łuku przesuniętego kręgu. Pojawia się ona np. na skutek poważnego złamania. Kręgozmyk rzekomy występuje bez ubytku części międzystawowej łuku podwichniętego kręgu.

Kręgozmyk – przyczyny

Przyczyny kręgozmyku są bardzo różne. Zależą one od rodzaju postaci danej patologii. Rozróżnia się 4 główne rodzaje kręgozmyku:

  • urazowy – powstaje w wyniku bezpośredniego urazy kręgosłupa, np. na skutek wypadku samochodowego czy sportowego;
  • zwyrodnieniowy (rzekomy) – najczęściej występuje u osób starszych. Jest wynikiem zmian zwyrodnieniowych stawów kręgosłupa;
  • węzinowy – powstaje na skutek przerwania węziny łuku kręgowego, czyli spondylolizy, w wyniku której dochodzi do przemieszczenia się danego kręgu;
  • dysplastyczny – rodzaj kręgozmyku pojawia się najczęściej u dzieci i młodzieży, jest to wrodzony ubytek stawów kręgowych i łuków.

Kręgozmyk a inne schorzenia kręgosłupa

Kręgozmyk bardzo często mylony jest z innymi często występującymi schorzeniami kręgosłupa. Pierwszym z nich jest retrospondylolisteza, czyli tyłozmyk, który polega na podwinięciu się kręgu do tyłu.

Innym schorzeniem mylonym z kręgozmykiem jest spondyloliza. W jej wyniku dochodzi do defektu kostnienia łuków kręgu, co powoduje ich przerwanie w miejscu węziny.

W efekcie kręgi zmieniają dotychczasowe położone, co może przyczyniać się do rozwoju kręgozmyku.

Kręgozmyk – objawy

Typowym objawem wystąpienia kręgozmyku jest ból kręgosłupa, który często promieniuje do nóg. W wyniku spondylolistezy obniża się sprawność ruchowa chorego. Po przejściu niedługiego odcinka zaczyna on odczuwać duży dyskomfort i ból oraz zmęczenie nóg, co zmusza go do przystanięcia i odpoczynku.

Na skutek kręgozmyku może dochodzić do zaburzeń czucia kończyn. Sporadycznie występuje niedowład lub problemy z trzymaniem moczu. Na skutek choroby sylwetka człowieka zmienia się i pojawia się charakterystyczny uskok w linii wyrostków kolczastych.

Osoba chora zaczyna chodzić na lekko ugiętych nogach, a pośladki opadają.

Kręgozmyk – leczenie

Na kręgozmyk o lekkim stopniu (1 i 2) stosuje się leczenie zachowawcze, polegające na unieruchomieniu pacjenta w łóżku oraz podawaniu leków przeciwbólowych.

Po ustąpieniu ostrego bólu, osoba chora musi założyć specjalną sznurówkę ortopedyczną i stosować lekkie ćwiczenia wzmacniająco-stabilizujące kręgosłup.

Schorzenia z zakresu kręgozmyku leczy się również, stosując przezskóną stabilizacja transpedikularną.

Kręgozmyk – operacja

Jeżeli 3 miesięczne leczenie zachowawcze nie przynosi pożądanego efektu, a ból nasila się, wtedy rozważa się operację. Rodzaj zabiegu dostosowywany jest do stopnia rozwoju choroby oraz dolegliwości bólowych. W leczeniu stosuje się np. spondylodezę tylną in situ (bez nastawiania), rekonstrukcję węziny oraz repozycję, czyli nastawienie i stabilizację.

Kręgozmyk – rehabilitacja

Rehabilitacja polega na stosowaniu ćwiczeń wzmacniająco-stabilizujących na kręgosłup. Rekonwalescencja powinna odbywać się pod okiem wykwalifikowanego fizjoterapeuty. Ćwiczenia mają na celu poprawienie pracy dolnych partii miednicy i kręgosłupa oraz wzmocnienie tułowia, co odpowiada za stabilizację całego ciała.

Czy artykuł okazał się pomocny?

Kręgozmyk – czym jest, jakie daje objawy, jak go leczyć?

Kręgozmyk – przyczyny, objawy, rodzaje, stopnie, leczenie spondylolistezy

Kręgozmyk to choroba narządu ruchu polegająca na przemieszczeniu kręgów względem siebie. Kręg wraz z kręgami leżącym powyżej przesuwa się ku przodowi w stosunku do kręgu położonego niżej. Przesunięcie powoduje utratę stabilności kręgosłupa i spadek sprawności chorego.

Najczęściej kręgozmyk, zwany także spondylolistezą, ma lokalizację na odcinku L5-S1. Kręgozmyk jest skutkiem zaistnienia szczeliny w łuku kręgowym w miejscu połączenia się wyrostków stawowych.

Stopień zaawansowania kręgozmyku określa klasyfikacja Meyerdinga. Stopień: I 75%, całkowita spondylolisteza, czyli utrata styczności kręgów i stabilności kręgosłupa.

Kręgozmyk – przyczyny schorzenia

Przyczyny schorzenia można powiązać z typami tej patologii:

  • Kręgozmyk dysplastyczny spowodowany wrodzonym ubytkiem łuków i stawów kręgowych występuje najczęściej u dzieci i młodzieży, stanowi ok. 25% zachorowań.
  • Kręgozmyk węzinowy powstaje na skutek przerwania węziny łuku kręgowego i przemieszczenia się kręgu. Ten typ stanowi 50% zachorowań. Najczęściej występuje u pacjentów między 30 a 40 rokiem życia.
  • Kręgozmyk zwyrodnieniowy jest wynikiem zmian zwyrodnieniowych, występuje najczęściej u osób starszych po 50 roku życia a stanowi ok. 20% zachorowań.
  • Kręgozmyk urazowy powstaje na skutek bezpośredniego urazu kręgosłupa u sportowców i poszkodowanych w wypadkach.
  • Kręgozmyk można też powiązać z wykonywaną pracą, rodzajem uprawianej aktywności fizycznej, czynnikami genetycznymi i środowiskiem życia pacjenta.

Kręgozmyk – objawy

Objawy zależą od stopnia zaawansowania choroby. Typowe objawy to:

  • ból kręgosłupa często promieniujący do nóg,
  • znaczne obniżenie sprawności ruchowej,
  • dyskomfort, ból i zmęczenie nóg po przejściu niewielkiego nawet odcinka, zmuszające do zatrzymania i odpoczynku,
  • zaburzenia czucia kończyn.

Może wystąpić niedowład lub problemy z utrzymaniem moczu. W późniejszych stadiach choroby zmienia się sylwetka chorego i pojawia się związany z chorobą uskok w linii wyrostki kolczyste – kość krzyżowa – miednica. Pojawiają się też problemy z przemieszczaniem, specyficzny chód na ugiętych nogach zwany „chodem pajaca”.

Chromanie przestankowe jest typowym objawem neurologicznym. Znaczne zmęczenie, dolegliwości bólowe, osłabienie siły mięśniowej kończyn dolnych, uniemożliwiają przemieszczanie i praktycznie eliminują chorego z normalnego codziennego funkcjonowania.

Kręgozmyk – leczenie

Diagnostyka obrazowa, stopień zaawansowania schorzenia, wiek pacjenta i jego ogólny stan zdrowia wpływają na wybór sposobu leczenia. W przypadku schorzeń o mniejszym i łagodnym stopniu nasilenia można próbować leczenia zachowawczego – unieruchomienie pacjenta, farmakoterapia, rehabilitacja i sznurówka ortopedyczna.

W niektórych przypadkach dobre rezultaty daje małoinwazyjna metoda przezskórnej stabilizacji transpedikularnej. Przy wyższym stopniu zaawansowania schorzenia pozostaje leczenie chirurgiczne. Operacje kręgozmyku wykonywane są z wykorzystaniem nowoczesnych technologii między innymi w warszawskiej placówce Carolina Medical Center: https://kregoslup.carolina.pl/schorzenia/kregozmyk/.

You might be interested:  Niestrawiony pokarm w kale – przyczyny obecności resztek jedzenia w stolcu

Kręgozmyk – gdy choroba utrudnia życie

Kręgozmyk to choroba zwana też spondylolistezą. Polega na przemieszczeniu całego kręgu lub jego części względem kręgu leżącego poniżej. Krąg leżący wyżej wysuwa się do przodu względem kręgu niższego. Jest to kręgozmyk przedni.

Natomiast kręgozmyk tylni to podwinięcie się kręgu do tyłu, chociaż ściślej mówiąc, jest to właściwie inna choroba – tyłozmyk (retrospondylolisteza).

Kręgozmyk najczęściej dotyczy odcinka L5-S1 oraz L4-L5.  Rzadziej zdarza się kręgozmyk szyjny.

Kręgozmyk prawdziwy a kręgozmyk rzekomy?

Kręgozmyk prawdziwy występuje wraz z ubytkiem kostnym w łuku kręgu. Często powstaje na skutek urazu czy złamania przeciążeniowego.

Kręgozmyk rzekomy to przesunięcie kręgu bez przerwania ciągłości łuku.

Kręgozmyk – stopnie

  • Kręgozmyk dzieli się na 4 stopnie, w zależności od natężenia choroby, czyli od procentowego przesunięcia się kręgu względem pozostałych kręgów. Są to:
  • ·         I stopień: przesunięcie mniejsze niż 25%,
  • ·         II stopień: przesunięcie wynosi od 25% do 50%,
  • ·         III stopień: przesunięcie wynosi od 50% do 75%,
  • ·         IV stopień: przesunięcie wynosi powyżej 75%,
  • ·         całkowita utrata styczności kręgów i stabilności kręgosłupa.

Jakie są przyczyny kręgozmyku?

  1. Istnieją 4 rodzaje choroby, w zależności od przyczyny. Są to:
  2. ·         kręgozmyk urazowy, powstały na skutek wypadku, np.

    samochodowego, upadku z dużej wysokości, czasem powodem mogą być ćwiczenia przeciążające na siłowni,

  3. ·         kręgozmyk zwyrodnieniowy, powstały na skutek zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa u osób starszych; jest to kręgozmyk rzekomy,
  4. ·         kręgozmyk węzinowy, powstały na skutek przerwania węziny łuku kręgowego, czyli spondyliozy,
  5. kręgozmyk dysplastyczny, diagnozowany u dzieci i młodzieży, jest to wrodzony ubytek stawów kręgowych i łuków.

Jakie są objawy kręgozmyku?

  • Pierwszym objawem jest ból kręgosłupa. Towarzyszy mu:
  • ·         obniżenie sprawności ruchowej, zwłaszcza utrudnione jest chodzenie, chory musi przystawać i odpoczywać (chromanie przestankowe),
  • ·         chodzenie na lekko ugiętych nogach,
  • ·         opadnięcie pośladków,
  • ·         zdeformowanie sylwetki,
  • ·         zaburzenia czucia kończyn, niedowłady, rwa kulszowa,
  • ·         rzadziej – nieotrzymanie moczu.

Kręgozmyk – leczenie

W przypadku I i II stopnia choroby stosuje się leczenie zachowawcze, co polega na unieruchomieniu pacjenta i przyjmowaniu leków przeciwbólowych. Gdy ból się zmniejszy, wówczas pacjent otrzymuje tzw. sznurówkę ortopedyczną . Musi też wykonywać ćwiczenia wzmacniająco – stabilizujące kręgosłup. Rehabilitacja powinna być przeprowadzana pod okiem fizjoterapeuty.

Operacja jest wykonywana, gdy takie leczenie nie przynosi skutku oraz w wyższych stopniach zaawansowania choroby. Najczęściej jest to nastawienie i stabilizacja kręgów przy pomocy metalowych prętów.

Kręgozmyk a renta

Pacjenci po operacjach mogą otrzymać 180– dniowy zasiłek rehabilitacyjny. Niektórzy po tym czasie wracają do pracy, na co pozwala im stan zdrowia. Inni nadal odczuwają dolegliwości powodowane przez chorobę. Mogą starać się o przejście na rentę, ale w każdym przypadku sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. Decyzja o rencie nie jest obligatoryjna.

Kręgozmyk | Skuteczna Fizjoterapia | Skuteczna Rehabilitacja | Kraków

Kręgozmyk / spondylolisteza jest chorobą kręgosłupa wynikającą z przemieszczenia się kręgów wraz z całym odcinkiem kręgów wyżej leżących ku przodowi w stosunku do kręgu położonego niżej.

Powstaje wtedy, gdy dwa usytuowane obok siebie kręgi przesuwają się względem siebie, a w miejscu połączenia ich wyrostków stawowych (górnego i dolnego) pojawia się szczelina łuku kręgowego.

Dolegliwość ta najczęściej występuje w dolnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego.

Na tę przypadłość chorują zarówno dzieci i młodzież, jak też osoby dorosłe. Choroba objawia się bólami promieniującymi do kończyn dolnych, nasilającymi się przy siadaniu i wstawaniu. Nieleczona powoduje trudności w poruszaniu się z powodu ucisku na korzenie nerwowe. Leczenie polega na przywróceniu stabilności kręgów przy zastosowaniu metod zachowawczych lub w trakcie operacji ortopedycznej.

Wg klasyfikacji Wiltse’a istnieje kilka odmian tej choroby:

  • kręgozmyk węzinowy (inaczej: kręgozmyk istmiczny) – polega na przerwaniu węziny łuku (spondylolizie) z przemieszczeniem kręgu, najczęściej pojawia się u pacjentów dorosłych w 3. oraz 4. dekadzie życia,
  • kręgozmyk dysplastyczny – jest to wrodzony niedorozwój łuków i stawów kręgu, który występuje u około 25% osób z tą chorobą,
  • kręgozmyk zwyrodnieniowy – wiąże się ze zwyrodnieniem stawów kręgosłupa i krążka międzykręgowego, jest typowy dla ludzi starszych,
  • kręgozmyk urazowy – jest to ześlizg występujący na podłożu urazowego złamania łuku.

Czterostopniowa skala wg Meyerdinga dzieli chorobę ze względu na stopień kręgozmyku, czyli procent kręgu, który nie znajduje się w prawidłowej pozycji nad niższym kręgiem (przy czym zmiana powyżej 100% oznacza całkowitą utratę styczności kręgów):

  • – do 25%,
  • II° – 25%-50%,
  • III°– 50%-75%,
  • IV°– 75%-100%.

Kręgozmyk może prowadzić do utraty stabilności kręgosłupa, pogorszenia sprawności ruchowej, przewlekłego bólu oraz wystąpienia objawów neurologicznych. Dlatego tak ważna jest konsultacja fizjoterapeutyczna lub konsultacja ortopedyczna, podczas której specjalista bada objawy choroby, kieruje na odpowiednie badania, stawia diagnozę oraz zaleca odpowiednie leczenie i fizjoterapię.

Kręgozmyk – przyczyny

Kręgozmyk często rozwija się przy wrodzonych wadach kręgu, w wyniku zwyrodnień kręgosłupa lub degeneracji krążków międzykręgowych, a także w przypadku zmniejszenia elastyczności dysków i więzadeł. Bywa również skutkiem różnego rodzaju urazów oraz przeciążeń.

Kręgozmyk – objawy

Ogólnymi objawami charakterystycznymi dla kręgozmyku są:

  • ból odcinka lędźwiowego kręgosłupa, nasilający się przy siadaniu i wstawaniu,
  • deformacja tułowia,
  • pogorszenie sprawności ruchowej,
  • chód na lekko ugiętych, zrotowanych na zewnątrz nogach,
  • zaburzenia neurologiczne – niedowłady, zaniki mięśniowe, zaburzenia czucia, osłabienie odruchów, zaburzenia potencji, rzadziej zaburzenia zwieraczy pęcherza i odbytu.

Kręgozmyk – diagnostyka

Do rozpoznania kręgozmyku zwykle wystarcza przeglądowe zdjęcie radiologiczne. Tylko w niektórych przypadkach jest konieczne wykonanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Tomografia jest wskazana do oceny zwężenia kanału kręgowego, szczególnie w kręgozmyku zwyrodnieniowym.

Kręgozmyk – leczenie i fizjoterapia

Zdiagnozowany w czasie badań (np. RTG) kręgozmyk, który nie daje żadnych innych objawów, zaleca się tylko poddawać regularnej obserwacji.

W wypadku kręgozmyku o niedużym stopniu (wszystkie z grupy I° i niektóre z grupy II°) stosuje się zazwyczaj leczenie zachowawcze. Spełnione muszą być jednak warunki dodatkowe w postaci udokumentowanego braku progresji ześlizgu, niedużego nasilenia bólu, okresowego występowania dolegliwości bólowych i braku objawów neurologicznych. Skutecznymi metodami leczenia są wtedy:

  • w okresie ostrego bólu: unieruchomienie w łóżku, leki przeciwbólowe i zmniejszające napięcie mięśniowe,
  • po ustąpieniu ostrego bólu: rehabilitacja, ćwiczenia wzmacniająco-stabilizujące, zabiegi fizykalne oraz edukacja dot. prawidłowego wzorca poruszania się,
  • w czasie doleczania: gorset ortopedyczny lub sznurówka ortopedyczna,
  • stałe unikanie obciążeń kręgosłupa.

Jeśli u chorego występują objawy neurologiczne lub ześlizg osiąga większy stopień (od grupy II°), a także gdy występuje progresja nawet małego ześlizgu oraz progresja bólu i neurologii, to wtedy stosuje się leczenie operacyjne. Operacja ortopedyczna jest również wskazana w sytuacjach, w których po 3 miesiącach leczenia zachowawczego nie widać pozytywnych rezultatów oraz stwierdza się długotrwałe dolegliwości bólowe.

Co to jest kręgozmyk? Przyczyny, rodzaje i stopnie

Kręgozmyk to, zgodnie z medyczną definicją, przemieszczenie kręgów wraz z całym odcinkiem kręgów wyżej leżących ku przodowi w stosunku do kręgu położonego niżej. Przekładając to na język prostszy, kręgozmyk to przemieszczanie się kręgów kręgosłupa względem siebie.

Jest to niezwykle bolesna przypadłość, która atakuje znienacka. Co ciekawe, schorzenie może rozwijać się zarówno u dzieci, młodzieży, jak i osób starszych.

Przyczyną kręgozmyka jest istnienia szczeliny łuku kręgowego w miejscu połączenia wyrostków stawowych górnego i dolnego. Mieści się on najczęściej w dolnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego L5-S1 oraz L4-L5. Ból pojawia się nagle, na przykład po bezpośrednim urazie kręgosłupa – choćby zwykłym upadku. Może też być wrodzoną deformacją lub mieć podłoże w zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa.

Rodzaje kręgozmyka możemy podzielić ze względu na przyczynę i obszary występowania kręgozmyku. I tak mamy do czynienia z kręgozmykiem dysplastycznym, węzinowym, zwyrodnieniowym, urazowym, patologicznym.

Kręgozmyk dysplastyczny pojawia się zwykle u dzieci i młodzieży. Wywołuje go nieprawidłowe wykształcenie się przejścia lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Kręgozmyk węzinowy jest już rodzajem, który powstaje na skutek mechanicznego urazu. Jest on najpowszechniejszy i zwykle dotyka dorosłych. Wystarczy nawet drobny uraz, który kończy się uszkodzeniem części międzywyrostkowej łuku kręgowego.

Kolejny rodzaj kręgozmyka – zwyrodnieniowy – występuje najczęściej u starszych osób. Jak nie trudno się domyślić, jest konsekwencją zwyrodnieniowych chorób kręgosłupa.

Istnieje też kręgozmyk urazowy i patologiczny. Ten pierwszy powstaje w efekcie urazów prowadzących do załamania łuku kręgowego, a ten drugi na skutek zmian patologicznych niszczących części międzywyrostkowe łuku kręgowego. Powodem może być na przykład choroba nowotworowa.

Jakie objawy towarzyszą kręgozmykowi? Na początku pojawia się ból. Zazwyczaj promieniuje on na całe nogi. Nasila się szczególnie przy wstawaniu i siadaniu. Zmęczenie nóg szybko przeradza się w dokuczliwy dyskomfort. Następnym etapem, czyli też objawem kręgozmyku, są problemy z nietrzymaniem moczu, a nawet niedowład.

Zaawansowanie objawów kręgozmyka, pozwala na uporządkowanie stopni zaawansowania choroby. Służy do tego specjalna klasyfikacja Meyerdinga.

I tak stopień I to przesunięcie kręgów mniejsze niż 25 procent; stopień II zakłada przesunięcie w granicach 25-50 procent; stopień III – przesunięcie w granicach 50-75 procent; stopień IV – przesunięcie powyżej 75 procent.

Gdy stopień kręgozmyku jest większy mamy do czynienia z spondylolistezą całkowitą, czyli utratą styczności kręgów.

Leczenie kręgozmyka zakłada na początek wykonanie wszystkich niezbędnych badań. Musimy mieć wyniki rezonansu, rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej. W przypadku kręgozmyka stopnia I i II wystarczy leczenie zapobiegawcze. Na pewno odpada dźwiganie i intensywne ćwiczenia.

Powtórzmy, przy kręgozmyku dźwiganie i ćwiczenia są zabronione! Oczywiście nie mamy tu na myśli fizjoterapii. Są to jednak specjalne ćwiczenia, które dostosowuje do naszych indywidualnych potrzeb lekarz.

W przypadku kolejnych stopni kręgozmyka konieczna jest także aplikacja leków. Mają one za zadanie zmniejszenie bólu, rozluźnienie mięśni i działanie przeciwzapalne.

Kolejnymi krokami jest operacja usuwająca kręgozmyk. Możemy mieć wykonaną stabilizację miejscową, spondylodezę bez repozycji kręgozmyku, rekonstrukcja węziny, repozycję kręgozmyku i spondylodezę, vertebrektomię kręgu L5. To, który zabieg będzie dla nas najlepszy zależy od uszkodzeń kręgów, naszej dotychczasowej aktywności fizycznej, wieku, a nawet płci.

Kręgozmyk

Kręgozmyk (spondylolisteza) polega na nieprawidłowym przesunięciu się kręgów względem siebie – wyżej położony kręg ulega ześlizgowi do przodu lub do tyłu względem kręgu położonego niżej.

Kręgozmyk wiąże się z wystąpieniem niestabilności kręgosłupa – im większy ześlizg kręgu tym większy stopień niestabilności. Kręgozmyk najczęściej występuje w obrębie odcinka lędźwiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, zwykle na poziomie L5/S1. Kręgozmyki niewielkiego stopnia nie zawsze dają dolegliwości bólowe.

Większe zsunięcie się kręgu może skutkować bólem, pogorszeniem sprawności oraz wystąpieniem objawów neurologicznych.

Kręgozmyk przedni polega na „ześlizgnięciu” się ku przodowi górnego kręgu wraz z wyżej położonym odcinkiem kręgosłupa względem niżej położonego kręgu. Przesunięciu kolumny kręgosłupa może (choć nie musi) towarzyszyć uszkodzenie struktur kostnych oraz ucisk na korzenie nerwowe.

W przebiegu kręgozmyku tylnego dochodzi do przesunięcia się do tyłu kręgu wraz z wyżej położonym odcinkiem kręgosłupa. Przyczyną są najczęściej zmiany zwyrodnieniowe, spłycenie lordozy lędźwiowej oraz zmiany destrukcyjne spowodowane chorobami zapalnymi układu ruchu.

Kręgozmyk rzekomy

Kręgozmyk rzekomy przebiega bez przerwania ciągłości łuku kręgu. Do powstania kręgozmyku rzekomego dochodzi najczęściej wskutek degeneracji krążka międzykręgowego i zmian zwyrodnieniowych stawów międzykręgowych na tym samym poziomie.

W przebiegu kręgozmyku rzekomego często obserwuje się usztywnienie i pogłębienie kifozy piersiowej oraz ograniczenie wyprostu w stawach biodrowych. „Usztywnienie” przyległych segmentów ciała wymusza kompensacyjną nadmierną ruchomość w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.

Problem pogłębia otyłość, siedzący tryb życia oraz słaba zdolność mięśni głębokich do hamowania ruchów translatorycznych kręgów. Nieaktywny lub zbyt późno aktywowany mięsień wielodzielny kręgosłupa nie usztywnia efektywnie kolumn kręgosłupa, co prowadzi do powtarzanych niekontrolowanych ruchów zsuwania się kręgów i rozwoju niestabilności.

Duże znaczenie dla profilaktyki kręgozmyku ma trening mięśni stabilizujących odcinek lędźwiowy kręgosłupa oraz nauka poprawnej mechaniki ciała podczas codziennych czynności i pracy zawodowej.

Kręgozmyk prawdziwy

Kręgozmyk prawdziwy przebiega z przerwaniem ciągłości łuku kręgu. Rozwija się on na podłożu tzw. spondylolizy (kręgoszczeliny) czyli złamania w części międzystawowej łuku kręgu. Spondyloliza może stanowić efekt kumulacji przeciążeń kręgosłupa lub powstać w wyniku urazu wysokoenergetycznego (np. podczas wypadku komunikacyjnego).

W przebiegu kręgozmyku prawdziwego przemieszczeniu ulega trzon, przednia część łuku, wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe górne kręgu wraz z odcinkiem kręgosłupa położonym wyżej od miejsca kręgozmyku. Wyrostek kolczysty, wyrostki stawowe tylne oraz tylna część łuku pozostają na swoim miejscu.

Kręgozmyk dysplastyczny

Przyczyną kręgozmyku dysplastycznego jest wrodzona nieprawidłowa budowa stawów międzywyrostkowych i/lub nieprawidłowy kształt łuku kręgu. Ten typ kręgozmyku rozpoznawany jest zwykle u dzieci.

Objawy kręgozmyku

W początkowych stadiach kręgozmyku często nie obserwuje się żadnych niepokojących objawów, ponieważ przesunięcie kręgu następuje na tyle wolno, że korzenie nerwowe mają czas na adaptację.

Do wyzwolenia dolegliwości bólowych dochodzi wskutek powiększenia ześlizgu przekraczającego zdolności adaptacyjne nerwów na rozciąganie.

Ostry ból występuje w momencie powstania kręgozmyku pourazowego.

Do objawów zaawansowanego stopnia kręgozmyku należą:

  • ból odcinka lędźwiowego kręgosłupa, który może promieniować do kończyn dolnych,
  • zniekształcenie okolicy lędźwiowej – uskok w linii wyrostków kolczystych,
  • nieprawdiłowe ustawienie miednicy,
  • ograniczenie ruchomości kręgosłupa,
  • zaburzenia czucia, niedowłady i osłabienie odruchów mięśniowych w obrębie kończyn dolnych.

Aktywność ruchowa i praca fizyczna najczęściej nasilają dolegliwości. Jeśli po okresie odpoczynku objawy powracają, wskazana jest konsultacja z lekarzem neurochirurgiem.

Kręgozmyk – diagnostyka

Poza objawami klinicznymi lekarz dokonuje oceny zdjęć rentgenowskich kręgosłupa. Ważne, aby zdjęcie RTG zostało wykonane w pozycji stojącej. Stopień ześlizgu kręgu ustala się, oceniając procentowo stosunek wielkości przesunięcia kręgu do szerokości tego kręgu:

  • I: poniżej 25%
  • II: 25% – 50%
  • III: 50% – 75%
  • IV: powyżej 75%

W przypadku występowania objawów neurologicznych wykonuje się rezonans magnetyczny kręgosłupa.

Kręgozmyk – leczenie

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze prowadzone jest w I stopniu oraz w wybranych przypadkach II stopnia kręgozmyku. Postępowanie polega na odpoczynku oraz podawaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Po ustąpieniu stanu ostrego pacjent powinien uczestniczyć w procesie rehabilitacji, która będzie miała za zadanie poprawić stabilizację mięśniową kręgosłupa. Niezmiernie istotna jest także nauka wykonywania codziennych czynności w bezpieczny sposób. Czasami lekarz może zalecić noszenie gorsetu lub pasa stabilizującego kręgosłup.

Kontrola stopnia zaawansowania kręgozmyku na zdjęciach RTG przeprowadzana jest co 6-12 miesięcy lub w indywidualnie wyznaczonych przez lekarza terminach.

Leczenie operacyjne

Wskazaniem do leczenia operacyjnego jest:

  • utrzymywanie się dolegliwości bólowych pomimo prowadzonej rehabilitacji (I lub II stopień),
  • progres stopnia kręgozmyku, nasilenie się objawów bólowych,
  • wystąpienie objawów neurologicznych pod postacią niedowładów mięśni kończyny dolnej i/lub wystąpienia nietrzymania moczu,
  • III i IV stopień kręgozmyku.

Zabieg operacyjny polega na odbarczeniu uciśniętych struktur nerwowych poprzez repozycję ześlizgniętego kręgu oraz jego stabilizację. Chirurg wykorzystuje w tym celu specjalne implanty, które usztywniają wybrany odcinek kręgosłupa.

Źródło:

Wójcik Gustaw. Epidemiology and classification of lumbosacral spondylolisthesis – part II. Journal of Education, Health and Sport. 2017;7(8):367-377.

Najczęściej zadawane pytania o kręgozmyk:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *