Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Rak prostaty jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. Jego objawy przypominają dolegliwości związane z przerostem gruczołu krokowego, jednak w zdecydowanej większości przypadków jest on wykrywany w stadium bezobjawowym. Wówczas rokowanie raka prostaty jest bardzo dobre.

Prostata, czyli gruczoł krokowy, jest narządem należącym do układu płciowego mężczyzny. Produkuje on wydzielinę (mętną, o białym zabarwieniu i charakterystycznym zapachu), która jest nośnikiem dla plemników. Znajduje się w miednicy mniejszej, pod pęcherzem moczowym. Przez prostatę przebiega cewka moczowa, dlatego jednym z objawów raka gruczołu krokowego są problemy z oddawaniem moczu.

Co to jest rak prostaty?

Rak prostaty jest nowotworem złośliwym gruczołu krokowego, zajmującym drugie miejsce na liście zachorowalności u mężczyzn. Każdego roku rozpoznaje się ponad milion nowych przypadków. Podział nowotworów ze względu na budowę histopatologiczną wygląda następująco (klasyfikacja Światowej Organizacji Zdrowia):

  • nowotwory pochodzenia nabłonkowego (rak gruczołowy zrazikowy, rak gruczołowy przewodowy, nowotwór urotelialny, nowotwór płaskonabłonkowy, nowotwór podstawnonabłonkowy),
  • nowotwory neuroendokrynne (rak drobnokomórkowy, rakowiak, przyzwojak, nerwiak zarodkowy),
  • nowotwory zrębu gruczołu krokowego,
  • nowotwory mezenchymalne.

Przyczyny raka prostaty

Przyczyny raka prostaty nie zostały do końca poznane. Dużą rolę w rozwoju choroby przypisuje się czynnikom genetycznym (mutacja w genie BRCA2) oraz środowiskowym. Na wystąpienie nowotworu prostaty są szczególnie narażeni mężczyźni, którzy:

  • są w podeszłym wieku (najwięcej przypadków występuje po 65. roku życia),
  • mieli krewnego z takim samym nowotworem,
  • dostarczają duże ilości wapnia z pożywieniem,
  • są otyli,
  • palą papierosy,
  • mają wysoki poziom testosteronu.

Jakie są objawy raka prostaty?

Objawy raka prostaty przez długi czas mogą w ogóle nie występować. Mimo to większość (ponad 75%) przypadków jest wykrywana właśnie w tym stadium, dzięki powszechnym badaniom stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA).

Testy polegają na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Objawy raka prostaty pojawiają się, gdy guz się powiększa. Na początku są one podobne do dolegliwości, które występują przy rozroście gruczołu krokowego.

Mężczyzna zauważa u siebie:

  • ból podczas oddawania moczu,
  • uczucie parcia na mocz,
  • częste oddawanie moczu (zwłaszcza w nocy),
  • uczucie nieopróżnionego pęcherza po oddaniu moczu,
  • pieczenie w okolicy cewki moczowej,
  • krwinkomocz,
  • trudności w rozpoczęciu oddawania moczu,
  • wąski strumień moczu.

Objawy raka prostaty nasilają się wraz z postępem choroby. W bardziej zaawansowanych stadiach występują także bóle krocza i podbrzusza, utrata masy ciała, zatrzymanie moczu oraz trudności z osiągnięciem wzwodu. Gdy pojawią się przerzuty raka prostaty, dolegliwości dotyczą zajętych narządów (np. w przypadku kości są to patologiczne złamania i bóle kostne).

Zobacz też: Koronawirus u pacjentów okologicznych – co trzeba wiedzieć? 

Leczenie raka prostaty

Leczenie raka prostaty zależy od jego rodzaju i stopnia zaawansowania, a także wieku i stanu ogólnego chorego. Pod uwagę bierze się także wpływ terapii na jakość życia. Istnieje kilka możliwości:

  • zabieg chirurgiczny polegający na wycięciu gruczołu krokowego,
  • radioterapia,
  • hormonoterapia,
  • chemioterapia.

U części chorych nie jest podejmowane żadne leczenie raka prostaty, a jedynie obserwacja poprzez regularne badania (zwłaszcza oznaczanie stężenia PSA). Terapię rozpoczyna się, gdy zostanie odnotowany postęp choroby.

Rak prostaty a rokowanie

Rokowanie raka prostaty w przypadku choroby rozpoznanej na etapie bezobjawowym jest bardzo dobre. Ulega pogorszeniu u osób z nowotworem zaawansowanym, który jest rozsiany do innych narządów. Przerzuty raka prostaty dotyczą najczęściej płuc, kości (szczególnie kręgosłupa, kości udowych, żeber, miednicy i czaszki) oraz węzłów chłonnych.

Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Ubezpiecz się na wypadek raka

Zyskaj dostęp do  profilaktyki i szybkiej diagnostyki, aby wykryć chorobę na wczesnym etapie oraz zapewnij sobie pieniądze na ewentualne leczenie (nawet do 900 tys. zł).
 

Dowiedz się więcej

Profilaktyka raka prostaty

Profilaktyka raka prostaty obejmuje kilka elementów. Przede wszystkim konieczna jest zmiana stylu życia w celu wyeliminowania czynników ryzyka zachorowania.

Zaleca się zmodyfikować dietę, włączyć aktywność fizyczną do codziennego planu dnia, utrzymywać prawidłową masę ciała, a także zrezygnować z nałogów. Ponadto, jeżeli znajdujesz się w grupie ryzyka, powinieneś regularnie wykonywać badania przesiewowe.

Pozwoli to na wczesne wykrycie choroby, a tym samym zwiększy szansę na jej wyleczenie.

Niestety, mimo najlepszych starań nie zawsze udaje się uchronić przed zachorowaniem na raka.

Możesz jednak zapewnić sobie wsparcie finansowe i pomoc w chorobie, wybierając ubezpieczenie na wypadek nowotworu.

Dzięki niemu otrzymasz dodatkowe środki pieniężne na diagnostykę i leczenie, a także naszą pomoc assistance w codziennym życiu, abyś mógł w pełni skupić się na walce z chorobą i powrocie do pełni sił.
 

Tagi:
#choroby cywilizacyjne
#nowotwory
#zdrowie

Gruczoł krokowy

Gruczoł krokowy (stercz) jest narządem wielkości kasztana, położonym w miednicy, poniżej pęcherza moczowego. Przez jego miąższ przebiega część sterczowa cewki moczowej. Tylna część stercza przylega bezpośrednio do odbytnicy. Nowotwory złośliwe (rak) rozwijają się przede wszystkim w obwodowej części gruczołu.

Rak gruczołu krokowego jest w Polsce drugim co do częstości występowania (po raku płuca) nowotworem u mężczyzn.

W Stanach Zjednoczonych jest to obecnie najczęstszy nowotwór u mężczyzn; jego częstość prawie dwukrotnie przewyższa zachorowalność na raka płuca, ale współczynniki zachorowalności od około 15 lat utrzymują się na stałym poziomie, a umieralność obniżyła się w tym okresie o około 40%.

Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Czynniki ryzyka

Ryzyko raka gruczołu krokowego wzrasta z wiekiem. Nowotwór ten bardzo rzadko ujawnia się przed 50. rokiem życia, a ponad połowa chorych w momencie rozpoznania ma co najmniej 70 lat.

Jednocześnie w bardzo wielu przypadkach badania sekcyjne osób zmarłych z innych powodów pozwalają na ujawnienie bezobjawowych ognisk raka w gruczole krokowym. Szacuje się, że pomiędzy 60. a 70. rokiem życia dotyczy to około połowy mężczyzn.

W większości przypadków nowotwór ten nigdy nie ujawnia się jako postać dająca objawy, może jednak w wielu wypadkach zostać wykryty poprzez oznaczanie stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) i biopsję gruczołu (pobranie igłą wycinka).

Tak więc, częstość wykrywania raka gruczołu krokowego jest pochodną rzeczywistej częstości jego występowania oraz intensywności badań mających prowadzić do wczesnego wykrycia tego nowotworu. Zjawisko to dobrze ilustruje przebieg krzywej przedstawiającej współczynniki zachorowalności na raka stercza w kolejnych latach w Stanach Zjednoczonych.

We wczesnych latach 90. zanotowano tam znaczny wzrost liczby wykrytych zachorowań na raka stercza, związany z wprowadzeniem badań PSA. W kolejnych latach wartość współczynnika zachorowalności uległa obniżeniu i od tego czasu utrzymuje się na prawie stałym poziomie, około dwukrotnie wyższym niż przed wprowadzeniem oznaczania stężenia PSA.

Oznacza to, że po wprowadzeniu badań PSA początkowo wykryto dużą liczbę „obecnych” w populacji (prawdopodobnie od wielu lat) raków, a w kolejnych latach wykrywano tylko „nowe” przypadki; podwojenie liczby zachorowań w porównaniu do epoki sprzed badań PSA jest związane z dodatkowym wykrywaniem przypadków bezobjawowych, objawiających się jedynie wzrostem stężenia PSA.

  • Czynniki związane z podwyższonym ryzykiem rozwoju raka stercza to:
  • ● obciążenie rodzinne (rak stercza w rodzinie),
  • ● rasa czarna,
  • ● otyłość i dieta wysokotłuszczowa,
  • ● narażenie na androgeny (męskie hormony płciowe).

Objawy, wczesne wykrywanie

Obecnie większość raków gruczołu krokowego wykrywana jest w stadium bezobjawowym – chorzy są diagnozowani w związku ze stwierdzeniem podwyższenia stężenia PSA lub trafiają do urologa z powodu objawów łagodnego przerostu gruczołu krokowego. W przypadku rozwoju nowotworu w centralnej części gruczołu mogą, podobnie jak w przeroście, wystąpić dolegliwości związane z oddawaniem moczu, takie jak trudności w opróżnieniu pęcherza czy częstomocz.

Nowotwory zaawansowane miejscowo mogą wywoływać objawy związane z zajęciem sąsiednich narządów, takie jak bóle podbrzusza czy zaburzenia oddawania moczu i stolca. Zajęcie węzłów chłonnych może prowadzić do (zwykle jednostronnego) obrzęku kończyny dolnej i/lub genitaliów.

Około 5-10% raków stercza wykrywanych jest w stadium zaawansowanym.

Ponieważ nowotwór ten początkowo powoduje głównie przerzuty do kości, pierwszym objawem w tej grupie chorych są zwykle dolegliwości ze strony układu kostnego: ból, ucisk innych wrażliwych struktur, rzadziej złamania wywołane przez przerzuty. W odróżnieniu od większości nowotworów w raku stercza typowe są przerzuty osteosklerotyczne (osteoblastyczne – zwiększające gęstość tkanki kostnej w obrębie przerzutu).

Wczesne wykrywanie raka gruczołu krokowego opiera się na oznaczaniu stężenia PSA.

Zasadność prowadzenia takich badań budzi jednak liczne wątpliwości ze względu na brak jednoznacznie potwierdzonego wpływu na obniżenie ryzyka zgonu z powodu raka stercza, a przede wszystkim – w związku z „niepotrzebnym” wykrywaniem raków nieistotnych klinicznie, tzn.

takich, które nigdy nie stałyby się przyczyną powikłań lub zgonu. W dużym, obejmującym ponad 160 tysięcy mężczyzn badaniu z losowym doborem uczestników wykazano, że aby uniknąć jednego zgonu z powodu raka gruczołu krokowego konieczne jest przebadanie ponad tysiąca mężczyzn i dodatkowe wykrycie 37 raków.

You might be interested:  Afazja ruchowa (motoryczna) – przyczyny, objawy, ćwiczenia

Jednocześnie nie udało się potwierdzić wpływu badań przesiewowych na całkowite ryzyko zgonu. Aktualne rekomendacje większości towarzystw naukowych nie zalecają rutynowego stosowania masowych badań przesiewowych w kierunku raka stercza, wskazane jest jednak informowanie mężczyzn o możliwości oznaczenia stężenia PSA.

Stadia zaawansowania

Zaawansowanie raka gruczołu krokowego, podobnie jak w przypadku większości nowotworów litych, określa się w skali TNM, gdzie poszczególne oznaczenia określają zaawansowanie guza pierwotnego (T), obecność i rozległość przerzutów węzłowych (N) oraz obecność przerzutów odległych (M).

Tab. 1: Uproszczona klasyfikacja TNM raka gruczołu krokowego z roku 2009

Ocena zaawansowania raka gruczołu krokowego jest oparta na badaniu lekarskim i badaniach obrazowych. U chorych po radykalnym zabiegu operacyjnym możliwe jest określenie patologicznego stopnia zaawansowania (za pomocą badania mikroskopowego) i określa się go wówczas jako pTNM.

Typy morfologiczne

Najczęstszym nowotworem złośliwym stercza jest rak gruczołowy (adenocarcinoma), zwykle wywodzący się z nabłonka obwodowej części gruczołu. Inne, rzadsze nowotwory to rak z nabłonka przejściowego (urotelialny), guzy neuroendokrynne (z komórek wydzielających hormony i neuroprzekaźniki) oraz mięsaki i chłoniaki.

Złośliwość mikroskopową raka gruczołowego określa się w skali Gleasona. Opiera się ona na ocenie złośliwości poszczególnych obszarów guza w skali od 1 (najmniej złośliwy) do 5 (najbardziej złośliwy). Wynik w skali Gleasona (GS) jest sumą dwóch najczęściej występujących, określonych w ten sposób stopni złośliwości.

Wynik ≤5 oznacza nowotwór dobrze zróżnicowany (łagodniejszy), 6-7 to nowotwór średnio zróżnicowany, a 8-10 oznacza guzy o najwyższym stopniu złośliwości. Przy określaniu wyniku w skali Gleasona istotne jest również określenie, który element jest dominujący; GS „4 + 3” nie jest równoważny „3 + 4”.

Rak naciekający (mogący dać przerzuty) może być poprzedzony lub współistnieć ze zmianami przedrakowymi.

Diagnostyka

● Pierwszym badaniem zwykle wykonywanym u mężczyzn z podejrzeniem raka stercza jest badanie palcem przez odbytnicę (łacińskie per rectum). Pozwala ono na ocenę przylegającej do przedniej ściany odbytnicy tylnej części gruczołu, w której umiejscawia się większość raków. Badanie umożliwia wykrycie zmian o objętości powyżej 0,2 ml.

Swoisty antygen sterczowy (PSA) jest wytwarzanym przez komórki stercza i wydzielanym do światła przewodów białkiem, które jest odpowiedzialne za utrzymanie nasienia w płynnej postaci. Komórki nowotworów stercza uwalniają większe ilości PSA do krwiobiegu, niż prawidłowe komórki stercza,.

Prawidłowe stężenie PSA w surowicy krwi wynosi od 0 do ok. 4 ng/ml. Wzrost stężenia PSA nasuwa podejrzenie raka, jednak blisko 25% mężczyzn z podwyższonym stężeniem PSA nie ma raka, a blisko 20% chorych na raka stercza ma prawidłowe stężenie PSA w surowicy.

Podwyższone stężenie PSA może też być związane z łagodnymi schorzeniami, takimi jak zapalenie i łagodny przerost gruczołu krokowego oraz zabiegami w okolicy stercza, takimi jak cewnikowanie pęcherza moczowego, ultrasonografia przezodbytnicza, biopsja gruczołu, cystoskopia i przezcewkowe zabiegi endoskopowe.

Przejściowy wzrost stężenia PSA w surowicy wywołuje też wytrysk nasienia – dlatego zaleca się pobieranie krwi celem oznaczenia PSA po dwudniowej wstrzemięźliwości płciowej.

Wartości PSA powyżej górnej granicy lub nieprawidłowy wynik badania per rectum są wskazaniem do poszerzenia diagnostyki.

Wartość diagnostyczną PSA można zwiększyć poprzez zastosowanie wartości pochodnych, takich jak PSA należne dla wieku, gęstość PSA (stężenie PSA na jednostkę objętości gruczołu), szybkość narastania PSA, czas podwojenia PSA oraz stosunek stężenia frakcji wolnej do całkowitego stężenia PSA (wyższy udział frakcji wolnej PSA jest związany z niższym prawdopodobieństwem nowotworu złośliwego).

● Najczęściej wykonywanym badaniem obrazowym gruczołu krokowego jest ultrasonografia przezodbytnicza (TRUS). Jest to metoda stosunkowo nieinwazyjna, tania i łatwo dostępna, ale jej wartość w wykrywaniu raka i określeniu stopnia zaawansowania jest ograniczona. Ponadto – podobnie jak inne badania ultrasonograficzne – jest subiektywna i zależna od doświadczenia badającego.

Większą wartość diagnostyczną badanie to wykazuje w wykrywaniu przejścia raka przez torebkę gruczołu i/lub zajęcia pęcherzyków nasiennych. Dodatkowo TRUS pozwala na precyzyjny pomiar objętości stercza oraz jest stosowana jako pomoc przy diagnostycznym nakłuciu igłą zmienionych tkanek (biopsji).

● Najbardziej czułym badaniem obrazowym gruczołu krokowego jest rezonans magnetyczny. Optymalne obrazowanie stercza jest możliwe przy zastosowaniu cewki doodbytniczej aparatu o indukcji pola magnetycznego 1,5 tesli (T) lub przy użyciu cewek zewnętrznych aparatu 3T.

Tomografia komputerowa ma bardzo niewielkie znaczenie w ocenie miejscowego zaawansowania raka gruczołu krokowego. Może ona być pomocna w wykrywaniu przerzutów do węzłów chłonnych i przerzutów odległych.

Scyntygrafia układu kostnego jest często wykonywana u chorych na raka gruczołu krokowego ze względu na dużą skłonność tego nowotworu do przerzutowania do układu kostnego.

Jest to badanie o stosunkowo wysokiej czułości, ale mało specyficzne dla raka; oprócz przerzutów nowotworów złośliwych wykrywa ono procesy zapalne i pourazowe oraz zmiany zwyrodnieniowe.

Jest wskazane u chorych z grupy wysokiego ryzyka oraz w przypadku dolegliwości sugerujących obecność przerzutów do kości; u pozostałych chorych badanie to nie jest uzasadnione. U chorych na wczesnego raka stercza, ze stężeniem PSA

Rak prostaty – leczenie, objawy, rokowania, przerzuty raka prostaty

Rak prostaty (rak stercza, nowotwór gruczołu krokowego) należy do najczęściej wykrywanych wśród mężczyzn chorób nowotworowych, powodujących, tuż po raku płuc, największą liczbę zgonów mężczyzn w Polsce.

Rak prostaty najczęściej dotyka mężczyzn w wieku powyżej 60 roku życia (87% zachorowań), a ponad 50% zachorowań przypada po 70 roku życia. Wczesne wykrycie nowotworu prostaty to kluczowy czynnik zwiększający szanse na  powrót do zdrowia.

Leczenie raka prostaty często opiera się na leczeniu chirurgicznym podczas, którego dochodzi do usunięcia prostaty (gruczołu krokowego), zabieg ten nazywamy prostatektomią. W Szpitalu na Klinach wykonujemy leczenie raka prostaty z wykorzystaniem robota da Vinci.

Prostatektomia da Vinci, czyli wycięcie prostaty wykonane w asyście robota da Vinci niesie ze sobą wiele korzyści zarówno dla pacjenta jak i dla chirurga.

Najważniejszymi zaletami są: małoinwazyjność samego zabiegu,  mniejsze ryzyko powikłań i infekcji, mniejszy ból pooperacyjny, możliwość osiągnięcia dobrego wyniku onkologicznego, szybszy powrót pacjentów do aktywności życiowych i zawodowych, jak również minimalizacja skutków ubocznych operacji takich jak problemy z nietrzymaniem moczu czy erekcją.

Jak rozwija się rak prostaty?

Rak prostaty (nowotwór gruczołu korkowego) może przez wiele miesięcy lub nawet wiele lat rozwijać się nie dając żadnych objawów, które pozwoliłyby na szybkie podjęcie właściwego leczenia. Dlatego niezmiernie ważna jest profilaktyka u mężczyzn powyżej 50 roku życia lub młodszych jeżeli wcześniej w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań na raka prostaty.

Przeczytaj artykuł jak rozwija się rak prostaty.

Jak rozpoznać raka prostaty?

Kiedy rak prostaty rozwija się objawowo to mężczyznę powinny zaniepokoić następujące symptomy:

  • krew w moczu lub nawet w spermie
  • trudności w oddawaniu moczu
  • ból w okolicy lędźwiowej
  • problemy z erekcją
  • osłabiony i przerywany strumień moczu. 

W takiej sytuacji konieczna jest konsultacja z lekarzem urologiem, który przeprowadzi konieczne badania diagnostyczne i na ich podstawie będzie w stanie postawić właściwą diagnozę.

Przeczytaj artykuł jak rozpoznać raka prostaty.

Leczenie raka prostaty – radioterapia, prostatektomia czy hormonoterapia?

  • Wybór optymalnej metody leczenia uzależniony jest od wielu czynników takich jak stopień zaawansowania choroby, charakterystyka patomorfologiczna guza, ocena ryzyka, której dokonuje się najczęściej na podstawie stężenia PSA oraz wartości skali Gleasona, a także od wieku pacjenta, jego ogólnego stanu zdrowia jak i spodziewanego czasu przeżycia.
  • Aktywna obserwacja stosowana jest w przypadku nowotworu o niskim ryzyku czyli w mało zaawansowanym stadium choroby.
  • Chirurgiczne leczenie prostaty polega na wycięciu zajętego nowotworem narządu stercza, a także, jeżeli okaże się to konieczne, również pobliskich węzłów chłonnych.
  • Radioterapia czyli leczenie napromieniowaniem (teleradioterapię lub brachyterapię) stosuje się pacjentów z bardziej zaawansowanym nowotworem prostaty, ale bez przerzutów odległych.
  • Hormonoterapia jest metodą leczenia stosowaną u pacjentów w przypadku zaawansowanego raka gruczołu krokowego, niekwalifikujących się do leczenia radykalnego takiego jak operacja lub radioterapia.
  • Zobacz szczegółowy opis metod leczenia w artykule leczenie raka prostaty – radioterapia, prostatektomia czy hormonoterapia.
You might be interested:  Zapalenie węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie stanu zapalnego

Prostatektomia da Vinci – na czym polega zabieg usunięcia prostaty?

Rak prostaty nie musi brzmieć jak wyrok.

Tym bardziej że efekty po zabiegu prostatektomii laparoskopowej wykonywanej przy użyciu robota da Vinci przekonują o tym pacjentów praktycznie każdego dnia, pozwalając im na szybki powrót do pełnej sprawności.

Zabieg małoinwazyjnej zrobotyzowanej prostatektomii wykonywany jest w sześciu miastach Polski, w tym w Krakowie – w Szpitalu na Klinach. Czym jest ta nowoczesna metoda leczenia raka stercza i jak działa robot da Vinci?

Zobacz szczegółowy opis w artykule prostatektomia da Vinci – zalety i przebieg zabiegu.

Kiedy konieczna jest operacja usunięcia prostaty?

Jeżeli na etapie diagnozowania lekarz urolog potwierdzi raka prostaty u pacjenta, to jedną z metod leczenia nowotworu jest zabieg operacyjny usunięcia prostaty (prostatektomia radykalna).

Aby zakwalifikować się do operacji usunięcia raka prostaty (prostatektomii) pacjent musi spełnić szereg warunków uwzględniając:

  • ogólny stan zdrowia,
  • stadium zaawansowania choroby (rozmiar guza)
  • czy nowotwór zajął okoliczne węzły chłonne,
  • czy pojawił się przerzuty do innych organów.

Przeczytaj artykuł kiedy konieczna jest operacja usunięcia prostaty.

Operacja raka prostaty – ile dni spędza się w szpitalu?

Czas hospitalizacji mężczyzn po wykonanej prostatektomii radykalnej to średnio od 4 do 5 dni. Okres ten jest oczywiście uzależniony od ogólnego stanu zdrowia pacjenta i może się wydłużyć.

W okresie od 8 do 10 tygodni po operacji prostaty pacjent powinien unikać intensywnej aktywności ruchowej. W tym czasie powinno się zdecydowanie unikać korzystania z sauny oraz jazdy na rowerze.

Przeczytaj artykuł operacja raka prostaty – ile dni spędza się w szpitalu.

Jakie są skutki operacji nowotworu prostaty (prostatektomii)?

Zabiegi polegające na radykalnym usunięciu prostaty istnieje ryzyko pojawienia się problemów z czynnościami fizjologicznymi takimi jak:

  • zaburzenia trzymania moczu
  • zaburzenia erekcji

Czy po usunięciu prostaty można zostać tatą?

Podczas operacji usunięcia prostaty usuwane są także pęcherzyki nasienne i przecinany jest nasieniowód. Tak więc po pacjenci po zabiegu nie posiadają już nasienia a co za tym idzie nie są zdolni do zapłodnienia.

Warto dodać, że dzięki wykorzystaniu robota da Vinci chirurg ma możliwość minimalizacji problemów z nietrzymaniem moczu oraz zaburzeń erekcji pod warunkiem, że pozwala na to stopień zaawansowania choroby.

Przeczytaj pełny artykuł jakie są skutki operacji nowotworu prostaty (prostatektomii).

Operacyjne leczenie nowotworu prostaty a potencja

Powrót do pełni sprawności seksualnej po operacji prostatektomii jest uzależniony przede wszystkim od tego czy usunięte zostały pęcherzyki naczyniowo-nerowe.

Wykorzystanie robota da Vinci minimalizuje ryzyko wystąpienia zaburzeń wzwodu jeżeli stadium zaawansowania choroby nowotworowej pozwala na ich pozostawienie.

Wykonanie operacji w asyście robota da Vinci udostępnia chirurgowi 10 krotne powiększenie obrazu pola operacyjnego, dzięki czemu lekarz może dokładnie oddzielić pęcherzyki od prostaty jednocześnie zaoszczędzając włókna nerwowe oraz liczne naczynia krwionośne.

Pacjenci u których zachowane zostały pęcherzyki naczyniowo-nerwowe na początku poddawani są rehabilitacji seksualnej opartej o leczenie farmakologiczne. Dopiero, gdy ta forma nie przynosi oczekiwanych efektów wykonuje się iniekcje do ciał jamistych. Ostateczną formą leczenia zaburzeń erekcji (gdy nie pomagają inne metody) jest wszczepienie protezy prącia.

Przeczytaj pełny artykuł operacyjne leczenie nowotworu prostaty a potencja.

Jakie są przyczyny raka prostaty?

Bezpośrednie przyczyny zachorowania na raka prostaty są wciąż niejasne, jednakże medycyna zna istotne czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na ten nowotwór:

  • wiek pacjenta – najwięcej nowotworów raka prostaty wykrywa się u mężczyzn pomiędzy 65 a 80 rokiem życia,
  • mutacja genu BRCA – jej obecność u członków rodziny zwiększa ryzyko zachorowania aż 10-krotnie.,
  • Niezdrowy tryb życia,
  • Brak aktyności fizycznej,
  • Otyłość,
  • Uzależnienie od tytoniu,
  • Dieta bogata w tłuszcze nasycone.

Przeczytaj artykuł jakie są przyczyny raka prostaty.

Czy powiększona prostata to rak prostaty?

Powiększenie prostaty nazywane jest łagodnym rozrostem stercza i dotyczy większości mężczyzn w wieku powyżej 50 lat. Jest to bezpośrednio powiązane ze zmianami hormonalnymi podczas starzenia się organizmu.

Powiększona prostata powstaje w skutek rozrostu zdrowych komórek gruczołu krokowego, zatem nie jest to rak. Leczenie powiększonej prostaty można ograniczyć do metod nieinwazyjnych.

Przeczytaj artykuł czy powiększona prostata to rak prostaty.

Dlaczego warto wiedzieć jak rozpoznać raka prostaty?

Jak już wspominaliśmy wcześniej, rak prostaty to choroba, która może rozwijać się bezobjawowo przez długi czas. Powoduje to, że znacząco utrudnione jest jego wczesne wykrycie i podjęcie właściwego leczenia.

  1. Mimo, iż profilaktyka raka prostaty jest mocno propagowana a świadomość mężczyzn jest duża, to nadal unikają oni konsultacji z urologiem traktując badania układu moczowo-płciowego jako temat tabu.
  2. Podkreślmy to raz jeszcze – wczesne wykrycie raka prostaty jest kluczowym czynnikiem wpływającym na skuteczność leczenia.
  3. Przeczytaj artykuł dlaczego warto wiedzieć jak rozpoznać raka prostaty.

Do jakiego lekarza udać się, kiedy podejrzewamy raka prostaty?

Jeżeli podejrzewasz u siebie wystąpienie raka prostaty pierwszym krokiem jaki powinieneś podjąć jest wizyta u lekarza pierwszego kontaktu. Lekarz rodzinny przeprowadzi dokładny wywiad i na jego podstawie skieruje Cię do lekarza specjalisty – urologa.

O dalszym postępowaniu w zakresie diagnostyki oraz ew. leczenia decyzję podejmuje lekarz urolog.

Przeczytaj artykuł do jakiego lekarza udać się, kiedy podejrzewamy raka prostaty.

Jakie badania wykonuje się w diagnozowaniu schorzeń prostaty?

Podstawą w profilaktyce nowotworów prostaty są regularne wizyty u lekarze urologa. Każdy mężczyzna po ukończeniu 40 roku życia powinien min. raz w roku odbyć konsultację urologiczną. Badania jakie wykonuje się w diagnozowaniu schorzeń prostaty to:

Badanie per rectum – w dosłownym tłumaczeniu, jest badaniem prostaty przez odbyt. Przebieg badania wygląda następująco, lekarz urolog zakłada jednorazową rękawiczkę, na którą nakłada żel, zmniejszający dyskomfort, a następnie umieszcza palec w odbytnicy pacjenta.

Badanie PSA – jest jednym z najczęściej stosowanych badań kontrolnych prostaty. Polega ono na oznaczeniu stężenia antygenu prostaty we krwi. Wykonywane jest ono podczas standardowego badania krwi.

Przeczytaj artykuł jakie badania wykonuje się w diagnozowaniu schorzeń prostaty.

Co to jest badanie PSA?

Badanie PSA (Prostate Specific Antigen – antygen gruczołu krokowego) jest badaniem przesiewowym wykorzystywanym w profilaktyce raka prostaty.

Antygen prostaty to białko produkowane przez komórki nabłonkowe gruczołu krokowego.

Oznaczenie jego poziomu jest więc oznaczeniem markera przerostu prostaty, a jego podwyższony wynik może sygnalizować zarówno łagodny przerost stercza, nowotwór, a także inne schorzenia ze strony układu moczowo-płciowego.

Stężenie tego białka można oznaczyć podczas standardowego badania krwi, ponieważ jest ono obecne w surowicy krwi. Pacjent przed wykonaniem badania nie musi się w żaden sposób specjalnie przygotowywać.

Badnie PSA u pacjentów po przebytej chorobie nowotworowej stosowane jest do regularnego monitorowania ich stanu zdrowia.

Przeczytaj artykuł co to jest badanie PSA.

Jak szybko rozwija się rak prostaty?

Proces rozrostu guza od pierwszych zmian w tkance prostaty, których pacjent zazwyczaj nie jest w stanie odczuć, do objętości ok 1 ml może trwać nawet kilkanaście lat. Dane te nie mogą być jednak traktowane jako reguła ponieważ u każdego pacjenta z uwagi na wiele czynników proces ten wygląda inaczej.

Dodatkowo kiedy nieświadomy pacjent z czasem zaczynie odczuwać pozornie niegroźne objawy charakterystyczne dla łagodnego rozrostu prostaty może do nich przywyknąć i nie zareagować. Należy pamiętać, że profilaktyka raka prostaty i przykładanie dużej uwagi do zmian w ciele mogą umożliwić wczesne wykrycie oraz rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

Przeczytaj artykuł jak szybko rozwija się rak prostaty.

Jak długo można żyć z rakiem prostaty?

Wczesne wykrycie raka prostaty zwiększa szanse pacjenta na wyleczenie i dłuższe życie, a także pozwala na podjęcie mniej inwazyjnej kuracji, niż zdiagnozowanie raka w jego zaawansowanym stadium.

Szacuje się, że wykrycie nowotworu złośliwego, który ograniczył się do narządu prostaty – nie nacieka na okoliczne organy, ani nie daje przerzutów – to szansa wydłużenia życia pacjenta o kilka do kilkunastu lat.

You might be interested:  Uczucie ciężkości w klatce piersiowej – co to znaczy?

Należy pamiętać o tym, że każdy organizm inaczej reaguje nie tylko na pojawienie się nowotworu, ale i na podjęte leczenie, którego efekty mogą zależeć od wielu złożonych aspektów, jak wcześniej przebyte choroby, wiek, stan zdrowia i inne.

Przeczytaj artykuł jak długo można żyć z rakiem prostaty.

Czy rak prostaty daje przerzuty?

  • Rak prostaty jak inne nowotwory może naciekać na pobliskie narządy wewnętrzne oraz dawać przerzuty miejscowe, węzłowe i odległe.
  • Nowotwór prostaty może być wyleczalny w 100% jeżeli został wykryty we wczesnym stadium oraz nie dał jeszcze przerzutów (w tym przypadku najczęściej do kręgosłupa, miednicy, kości udowych, żeber czy płuc.
  • Przeczytaj artykuł czy rak prostaty daje przerzuty.

Czy rak prostaty boli?

To czy pacjent cierpiący na raka prostaty odczuwa dolegliwości bólowe jest uzależnione od wielu czynników, m. in. od wielkości guza, obecności i rodzaju przerzutów. Aby zrozumieć skąd bierze się ból w przypadku zachorowania na raka prostaty należy zwrócić uwagę na funkcję jaką pełni narząd prostaty.

Prostata (gruczoł krokowy) jest odpowiedzialna za potencję, trzymanie moczu oraz ruchliwość plemników i wyprowadzenie ich z cewki moczowej. Przez ten gruczoł przebiega wspomniana cewka moczowa, stąd, gdy w prostacie pojawia się guz, zaburzone zostają jej podstawowe funkcje a pacjent może odczuwać:

  • ból w odcinku lędźwiowym
  • ból w obrębie pęcherza moczowego
  • ból podczas oddawania moczu

Przeczytaj artykuł czy rak prostaty boli.

Czy rak prostaty jest dziedziczny?

Tak, rak prostaty jest chorobą dziedziczną. Należy przy tym zaznaczyć również, że nie jest to regułą. Nie każdy, u kogo w rodzinie zdiagnozowano nowotwór prostaty, jest na nią narażony. Aby zweryfikować czy znajdujesz się w grupie ryzyka możesz skorzystać z badań genetycznych, które potrafią przewidzieć zagrożenie nawet na kilkanaście lat przez wystąpieniem tej choroby.

Podczas badań genetycznych weryfikowane są takie geny jak BRCA1, CHEK2, NBS1, HOXB13. Są to geny odpowiedzialne za dziedziczenie nowotworu prostaty, ale także i innych chorób nowotworowych (skóry, piersi czy jelita grubego). 

Przeczytaj artykuł czy rak prostaty jest dziedziczny.

Jakie są rokowania przy przerzutach raka prostaty?

Na pytanie dot. rokowań przy przerzutach raka prostaty powinno się odpowiadać jednoznacznie, gdyż zależne są one od czynników ściśle osobniczych.

Między innymi od wieku, ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz jego tolerancji na zastosowanie metody leczenia.

Tu ponownie możemy wspomnieć o istocie profilaktyki raka prostaty i co się z tym wiąże – regularnych badaniach gruczołu krokowego, które mają realny wpływ na zdrowie i życie pacjentów.

Oprócz wymienionych wyżej czynników wpływających na rokowania należy podać także, że są one zależne od rodzaju przerzutów. Wyróżniamy trzy rodzaje przerzutów:

  • miejscowe – powstają w sąsiedztwie guza pierwotnego, 
  • węzłowe – dotyczą okolicznych węzłów chłonnych,
  • odległe – w przypadku raka prostaty są to najczęściej przerzuty do kości.

Przeczytaj artykuł jakie są rokowania przy przerzutach raka prostaty.

Rak prostaty – leczenie

Gruczoł krokowy, nazywany także sterczem lub prostatą, należy do układu męskich narządów płciowych i zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie pęcherza moczowego. Otacza odcinek cewki moczowej. Dlatego w momencie powiększenia tego gruczołu, pacjenci odczuwają objawy i dolegliwości związane właśnie z utrudnionym oddawaniem moczu.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że w Polsce zachorowania na raka prostaty w ciągu ostatnich 10 lat podwoiły się (dane z roku 2014). Obecnie roczne tempo zapadalności na tę chorobę wynosi 2,5%.

Wyróżniamy trzy grupy chorób prostaty:

  • zapalenie ostre lub przewlekłe,
  • łagodny rozrost gruczołu krokowego,
  • nowotwory złośliwe

Niestety wśród mężczyzn w Polsce rak prostaty jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych. Pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca. Profilaktyka i wczesna diagnostyka są bardzo istotne dla pozytywnych wyników leczenia prostaty.

Jakie czynniki mogą powodować zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwór stercza?

  1. Predyspozycje genetyczne. Jeżeli rak prostaty wystąpił u jednego krewnego 1. stopnia, ryzyko zachorowania zwiększa się dwukrotnie. Wystąpienie choroby u dwóch lub więcej krewnych zwiększa ryzyko nawet 10-krotnie. Warto pamiętać, że nowotwory o podłożu dziedzicznym rozwijają się dość wcześnie, nawet przed 55. rokiem życia.
  2. Niewłaściwa dieta bogata w nasycone tłuszcze, białka, cholesterol, jednocześnie ze zbyt niską ilością selenu, witamin D i E. Dieta bogata w warzywa i owoce oraz produkty zbożowe, soję czy siemię lniane ma z kolei właściwości chroniące przed nowotworem.
  3. Otyłość.
  4. Rasa. Najczęściej na raka prostaty zapadają mężczyźni rasy czarnej, najrzadziej natomiast przedstawiciele rasy żółtej.
  5. Do pozostałych czynników ryzyka zaliczyć należy siedzący tryb życia, wstrzemięźliwość płciową, choroby weneryczne, częste zapalenia dróg moczowych.

Diagnostyka raka prostaty

Do podstawowych badań zalicza się w tym przypadku wywiad lekarski, badanie per rectum (przez odbytnicę), analizę stężenia PSA w surowicy krwi.

Najdokładniejszym badaniem obrazowym oceniającym zmiany nowotworowe w gruczole krokowym jest rezonans magnetyczny.

Ostateczne rozpoznanie raka prostaty można postawić jedynie na podstawie biopsji wykonywanej pod kontrolą USG lub pod kontrolą USG i rezonansu magnetycznego.

Inne badania sugerujące występowanie raka prostaty

Płynna biopsja prostaty – SelectMDx Liquid Biopsy. Badanie z moczu, które pozwala uniknąć niepotrzebnej biopsji prostaty. Test Select MDx ułatwia identyfikację pacjentów ze zwiększonym ryzykiem agresywnej postaci choroby i tym samym wybór mężczyzn kwalifikujących się do biopsji stercza.

Co to jest wskaźnik PSA?

PSA to glikoproteina, która wytwarzana jest niemal wyłącznie przez komórki nabłonkowe gruczołu krokowego. Co ważne, odbiegające od normy parametry tego wskaźnika nie wskazują wyłącznie na nowotwór tego gruczołu.

Profesor Andrzej Borówka wyjaśnia: “Do wzrostu stężenia PSA w surowicy może bowiem dojść nie tylko w następstwie nowotworu, ale także w wyniku zapalenia stercza, jego łagodnego rozrostu oraz urazu mechanicznego (związanego np. z wykonaniem ultrasonografii przezodbytniczej lub zabiegu przezcewkowego).

Jednak znaczne zwiększenie stężenia PSA jest czynnikiem bardzo mocno przemawiającym za istnieniem choroby nowotworowej”.

Aby rozpoznać raka prostaty wykonuje się analizy pod mikroskopem wycinków pobranych z gruczołu krokowego

Wskazania do biopsji:

  • nieprawidłowości wykryte w sterczu podczas badania palcem przez odbytnicę,
  • podwyższone stężenie PSA,
  • zmiany w gruczole krokowym widoczne w badaniu rezonansu magnetycznego

Biopsja pozwala nie tylko na potwierdzenie zmian nowotworowych, lecz również na określenie stopnia złośliwości i rozległości choroby. Rak prostaty to nie wyrok. Wcześnie wykryty daje wysokie szanse na wyleczenie.

Leczenie raka prostaty

Jeżeli nowotwór jest ograniczony do gruczołu krokowego, a czas przeżycia naturalnego u chorego jest nie krótszy niż 10 lat, stosuje się leczenie prostaty radykalne, mające na celu całkowite wyeliminowanie nowotworu. Pod pojęciem leczenia radykalnego rozumiemy kilka metod:

  • leczenie prostaty chirurgiczne, tj. całkowite wycięcie gruczołu wraz z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi miednicy (prostatektomia radykalna),
  • radykalne napromieniowanie stercza z pól zewnętrznych,
  • radioterapia poprzez czasowe bądź stałe wprowadzenie radioizotopu do gruczołu stercza (brachyterapia).

Nowotworu naciekającego i z przerzutami nie można wyleczyć w sposób radykalny. W przypadku choroby zaawansowanej wykorzystuje się zależność tego nowotworu od hormonów męskich. Stymulują one bowiem jego rozwój.

Dlatego choremu podaje się terapię hormonalną mającą na celu zmniejszenie stopnia oddziaływania hormonów męskich na gruczoł krokowy. Coraz częściej terapię hormonalną można łączyć z nowymi sposobami chemioterapii.

W przypadku nowotworów rozpoznanych na bardzo wczesnym etapie i o umiarkowanej złośliwości istnieje możliwość odłożenia leczenia radyklanego na później i objęcia chorego „baczną obserwacją”.

W przypadku występowania raka ogniskowego (zajmującego niewielki obszar gruczołu) o niskiej lub pośredniej złośliwości możliwe jest leczenie metodą HIFU co do minimum redukuje działania niepożądane leczenia radykalnego (zaburzenia wzwodu, nietrzymanie moczu).

Warto podkreślić, że niemal wszyscy mężczyźni w starszym wieku są narażeni na łagodny rozrost gruczołu krokowego, który rozwija się wskutek wzmożonego przyrostu komórek w tym narządzie.

Dlatego też nie zawsze objawy związane z funkcjonowaniem układu moczowego muszą od razu oznaczać chorobę nowotworową.

Ostateczne rozpoznanie postawi lekarz, dlatego wykonanie badań przy zauważeniu niepokojących objawów jest absolutnie niezbędne.

Europejskie Centrum Zdrowia w Otwocku zachęca wszystkich pacjentów zainteresowanych tematyką raka prostaty, profilaktyki, diagnostyki i leczenia, do odwiedzin strony internetowej fundacji Gladiator: www.gladiator-prostata.pl. Stowarzyszenie zrzesza pacjentów dotkniętych chorobami gruczołu krokowego, nerek, pęcherza moczowego i narządów płciowych.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *