Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Choroba wieńcowa to nic innego jak powszechnie znana choroba niedokrwienna serca. Jest to najczęstsza choroba układu krążenia, która bez odpowiedniego leczenie prowadzić może do zawałów serca lub zgonu. Jeśli jednak uda nam się ją szybko zdiagnozować nie musi oznaczać, że Twoje życie będzie trudniejsze. Odpowiednio wprowadzone leczenie oraz zmiana trybu życia powinny znacząco poprawić Twoje zdrowie.

Choroba wieńcowa objawy oraz informacje

Choroba wieńcowa czyli choroba niedokrwienna serca związana jest ze zwężeniem bądź zatkaniem tętnic wieńcowych jednocześnie blokując przepływ krwi do serca. Nierzadko dochodzi do całkowitego zamknięcia światła tętnicy co powoduje że mięsień sercowy nie jest odżywiony i następuje niedotlenienie serca.

Głównym czynnikiem odpowiedzialnym za to że choroba wieńcowa stała się chorobą cywilizacyjną jest miażdżyca oraz dużo rzadziej skurcz tętnic wieńcowych lub ich anomalie rozwojowe. Miażdżyca jest przewlekłym procesem rozpoczynającym się już w dzieciństwie i polega ona na tworzeniu się tzw.

blaszek miażdżycowych (zbudowanych ze złogów lipidowych, elementów morfotycznych krwi, włóknika). Takie blaszki miażdżycowe zwężają światło naczyń. Do rozwoju miażdżycy przyczyniają się: zła dieta (nadmiar w pożywieniu tłuszczów zwierzęcych i cukrów prostych), siedzący tryb życia, palenie papierosów, stresy dnia codziennego, nadciśnienie tętnicze, nadwaga.

Obok przyczyn o podłożu miażdżycowym należy wspomnieć, że czynnikiem ryzyka przez który występuje choroba wieńcowa jest wysoki poziom „złego” cholesterolu LDL oraz niski poziom „dobrego” cholesterolu HDL spowodowany spożywaniem nieodpowiednich produktów spożywczych.

Kolejną przyczyną jest brak leczenia nadciśnienia tętniczego, a także choroba którą nie trudno rozpoznać czyli cukrzyca i otyłość. Do przyczyn zaliczany jest także siedzący tryb życia, palenie papierosów, menopauza, podeszły wiek.

Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca  Zobacz naszą ofertę specjalną

Choroba wieńcowa serca objawy

Głównymi objawami charakteryzującymi chorobę wieńcową są bóle w klatce piersiowej, najczęściej związane z wysiłkiem fizycznym lub stresem, duszności, czasem „kołatania” serca, uczucie mniejszej wydolności po wykonaniu normalnego wysiłku fizycznego.

W miarę pogłębiania się choroby wieńcowej zaczynają pojawiać się też dolegliwości w spoczynku i w nocy.

Wszędzie znajdziemy również informacje ze najbardziej rozpoznawalnym objawem jest ból w klatce piersiowej za mostkiem promieniujący do szyi, żuchwy, nadbrzusza i ramion

Jeśli udało Ci się rozpoznać u siebie takie objawy, prosimy abyś koniecznie udał się do lekarza specjalisty. Wielu pacjentów długo nie odczuwa jakichkolwiek dolegliwości, lub są one bardzo nikłe, bagatelizowane. Przestrzegamy przed takiego typu zachowaniami i apelujemy, że należy jak najszybciej podejmować leczenie.

Lekarz szczegółowo przeprowadzi wywiad oraz jeśli będzie to konieczne zleci niezbędne badanie, takie jak EKG, ECHO serca czy badanie enzymów sercowych lub koronografię. Niestety rozpoznanie objawów charakteryzujących chorobę wieńcową serca nie zawsze jest możliwe.

Możemy mieć do czynienia z zamaskowaną chorobą wieńcową serca zwaną dławica piersiowa. Zespół objawów, spośród których dominuje uczucie bólu w klatce piersiowej nie jasno wskazuje na to że to choroba wieńcowa. Dławica piersiowa spowodowana est bowiem niedokrwieniem mięśnia sercowego bez względu na przyczyny niedokrwienia.

Przez to niestety bardzo często choroba wieńcowa objawia się w pierwszej kolejności zawałem, który długo skrycie się rozwijał.

Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca 

Choroba wieńcowa leczenie

Chociaż choroba wieńcowa jest chorobą przewlekłą, postępującą, to jej przebieg może być zmodyfikowany przez pacjenta, który powinien zadbać o to, żeby ograniczyć wszystkie te czynniki, które przyspieszają jej rozwój i stosować te, które wspomagają leczenie, a więc:

  • palący – powinien bezwzględnie zaprzestać palenia papierosów,
  • zmienić tryb życia na bardziej aktywny fizycznie – optymalny czas wysiłku fizycznego to minimum 30 min aktywności co najmniej 5x w tygodniu, dostosowanej do aktualnych możliwości pacjenta,
  • zastosować dietę niskocholesterolową, bogatą w jarzyny, z zastąpieniem tłuszczów zwierzęcych tłuszczami roślinnymi,
  • zredukować istniejącą nadwagę, w czym pomocne będzie zastosowanie obu powyższych,
  • opanować umiejętność odreagowania stresu i zapewnienie organizmowi codziennej porcji odpoczynku i snu,
  • systematycznie kontrolować lipidogram (poziom cholesterolu wraz z jego frakcjami) oraz poziom cukru, aby w razie wystąpienia nieprawidłowości wdrożyć odpowiednie leczeniem,
  • regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze, aby wdrożyć odpowiednie leczenie jeśli wystąpi taka potrzeba, lub zmodyfikować już stosowane.

 

Ponadto lekarz do procesu leczenia włączyć może leki oraz wskazać inne informacje, które będą niezbędne do wdrożenia w życie.

Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

CZY W ŚWIETLE POWYŻSZEGO, CHOROBA WIEŃCOWA MUSI UTRUDNIAĆ NAM ŻYCIE?

Otóż wcale nie, zdrowie jest na wyciągnięcie ręki! Zastanówmy się chwilę sami nad sobą, a może i naszymi rodzinami i odpowiedzmy sobie szczerze na pytania:

  1. Czy naprawdę nie możemy wyjść na 0,5 godz na spacer/rower – sami, z rodziną, spotkać się z przyjaciółmi w plenerze?
  2. Czy naprawdę gotując dla siebie a może i całych rodzin nie możemy zjeść np. kurczaka czy porcji ryby z dużą ilością jarzyn zamiast przysłowiowego schabowego w grubej panierce z kapustą okraszoną skwarkami?
  3. Czy naprawdę zamiast kolejnego ciastka na deser nie możemy zjeść np. jabłka?
  4. Czy naprawdę trzeba wypalić kolejnego papierosa, bo np. szef/kolega w pracy nam dokuczył?

 

Rozpoznanie choroby wieńcowej powinno skłonić każdego do powrotu do zdrowego stylu życia. Najlepiej, żeby taka zmiana dotyczyła całych rodzin, tak aby nasze dzieci od najmłodszych lat zdobywały informację na temat zdrowych nawyków.

Często przydatna do tego jest konsultacja lekarska i dietetyczna, aby szczegółowo omówić indywidualne potrzeby i możliwości każdego pacjenta. Dotyczy to zwłaszcza podejmowania aktywności fizycznej, która jest niezbędna każdemu z nas do utrzymania dobrej kondycji.

Należy pamiętać, że u osób z chorobą wieńcową wysiłki fizyczne muszą być odpowiednio „dawkowane”, aby wyszły na zdrowie.

Warto przy tym pamiętać, że wśród uczestników odnoszących sukcesy w różnych zawodach w kategorii np.

”open” lub „old-boy” są osoby z chorobą wieńcową a nierzadko i po przebytym zawale, które nauczyły się zdrowo żyć i bezpiecznie ćwiczyć oraz podjęły odpowiednie leczenie.

Choroba wieńcowa nie musi być końcem sportowego hobby. Choroba wieńcowa do nie wyrok, jeśli podejmiemy konieczne kroki w kierunku zdrowia.

Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca     Zobacz następny artykuł Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Zapisz się na wizytę!

Choroby układu krążenia – objawy, przyczyny i profilaktyka chorób serca

Przeczytaj także:

Niedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia dławicy piersiowej (dusznicy bolesnej)?

WięcejNiedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Stan pacjenta po udarze mózgu jest zależny od rozległości zmian. Ogromne znaczenie ma czas, jaki upłynął od pierwszych objawów do udzielenia pomocy medycznej.

WięcejNiedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Dusznica bolesna (nazywana również dławicą piersiową) to zespół kliniczny, stanowiący jedną z postaci choroby niedokrwiennej serca, którego charakterystycznym objawem jest uczucie bólu w klatce piersiowej.

WięcejNiedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia sercaProfilaktyka w chorobach sercowo-naczyniowychASA w dawce 100 mg z glicynąNiedotlenienie serca – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwienia serca

Pluscard, 100 mg + 40 mg, 60 tabletekSkład: 1 tabletka zawiera 100 mg kwasu acetylosalicylowego (Acidum acetylsalicylicum) oraz 40 mg glicyny (Glycinum).

You might be interested:  Nadczynność tarczycy a nadciśnienie i kołatanie serca

 Wskazania do stosowania: Stosuje się w sytuacjach, w których celowe jest hamowanie agregacji płytek krwi: zapobieganie zawałowi mięśnia sercowego u pacjentów z chorobą sercowo-naczyniową; w świeżym zawale serca lub podejrzeniu świeżego zawału serca; zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym po przebytym zawale mięśnia sercowego, udarze mózgu, zabiegach na naczyniach wieńcowych, w dławicy piersiowej. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne: kwas acetylosalicylowy lub glicynę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na salicylany; reakcje uczuleniowe na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), np. astma aspirynowa, gorączka sienna; czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy; wrodzone i nabyte skazy krwotoczne (hemofilia, małopłytkowość); dna moczanowa; trzeci trymestr ciąży i okres karmienia piersią; ciężka niewydolność wątroby lub nerek; niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Ze względu na ryzyko zespołu Reye’a nie należy stosować kwasu acetylosalicylowego u dzieci w wieku do 16 lat. Podmiot odpowiedzialny: Aflofarm Farmacja Polska Sp. z o.o., ul. Partyzancka 133/151, 95-200 Pabianice. Lek dostępny bez recepty OTC.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Kiedy sercu braknie tlenu

Choroba niedokrwienna serca, znana również jako choroba wieńcowa, polega na niewystarczającym dopływie tlenu i krwi do mięśnia sercowego. Jest to skutek zwężenia tętnic wieńcowych, ściśle związany z miażdżycą naczyń krwionośnych.  

To powszechna choroba i jedna z głównych przyczyn zgonów we współczesnych społeczeństwach – w 2016 r. w Europie odpowiadała za blisko połowę zgonów z powodu chorób serca i 20 proc. łącznej liczby zgonów.

Może pozostać bezobjawowa przez długi okres czasu.

Skąd się bierze niedokrwienie serca

W naczyniach krwionośnych z powodu niewłaściwej diety i wieku odkłada się tzw. blaszka miażdżycowa składająca się z lipidów, głównie cholesterolu, włókien kolagenowych i tkanki łącznej.

Zmiany te ulegają następnie zwapnieniu, co prowadzi do zmniejszenia elastyczności tętnic i zwężenia ich światła.

To z kolei utrudnia przepływ krwi, co skutkuje niedokrwieniem różnych narządów wewnętrznych.

Czynniki ryzyka są takie same jak czynniki ryzyka miażdżycy:

  • predyspozycje genetyczne lub historia choroby niedokrwiennej serca w rodzinie
  • posiadanie rodzica, który miał zawał serca przed 55-60 rokiem życia
  • wiek
  • płeć męska
  • wysoki poziom cholesterolu (nadmiar cholesterolu we krwi) lub hipertrójglicerydemia (nadmiar trójglicerydów we krwi)
  • cukrzyca
  • otyłość
  • wysokie ciśnienie krwi
  • palenie tytoniu
  • niezrównoważona dieta, zbyt duża zawartość tłuszczu, białka i cukru
  • brak aktywności fizycznej
  • stres.

Czym skutkuje niedotlenienie serca

Uważa się, że choroba wieńcowa przyspiesza upośledzenia funkcji poznawczych. Jednym słowem może być przyczyną tego, że w późniejszym wieku zaczniesz mieć problemy z pamięcią, uczeniem się, rozumowaniem, kontaktami z innymi ludźmi.

Objawy różnią się w zależności od przypadku. Niedokrwienie mięśnia sercowego prowadzi do częściowej lub całkowitej utraty pojemności skurczowej mięśnia sercowego (tj. skurczu serca), przejściowej lub nieodwracalnej. Ze względu na brak tlenu komórki serca łatwiej ulegają zaburzeniom rytmu.

Powoduje też szereg powikłań:

  • stabilną dusznicę bolesną
  • ostry zespół wieńcowy (ACS), gdy dusznica bolesna staje się niestabilna
  • zawał serca
  • ostrą lub przewlekłą niewydolność serca
  • nagłą śmierć wieńcową spowodowana poważnymi zaburzeniami rytmu serca.

Objawy zawału serca to zazwyczaj ból w środku klatki piersiowej, typu imadło, ściskanie lub intensywne uciskanie, dolegliwości, które mogą promieniować na lewe ramię i/lub szczękę, czasami związane z dusznością, kołataniem serca lub dyskomfortem, występujące nagle i niekończące się. Taki ból musi trwać dłużej niż 20 minut.

Ból w klatce piersiowej podobny do zawału serca, ale pojawiający się tylko podczas wysiłku (aktywność fizyczna, trawienie, zimno) i znikający, gdy wysiłek jest zatrzymany, to angina pectoris lub angina stresowa. W takim przypadku konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem.

Zwykła niewydolność serca objawia się z kolei krótkim oddechem przy niewielkim wysiłku, szybkim przyrostem wagi, obrzękiem łydek, a następnie nóg lub nawet ud, nietypowym zmęczeniem.

Jak diagnozować chorobę niedokrwienną serca

Aby potwierdzić chorobę, przeprowadza się różne badania kardiologiczne:

  • Podstawowy elektrokardiogram (EKG) jest często niewystarczający, z wyjątkiem przypadków ciężkiego niedokrwienia.
  • Próba wysiłkowa lub test wysiłkowy to EKG wykonywany podczas wysiłku fizycznego pacjenta.
  • USG stresu, które może uwidocznić wady podczas skurczu serca.
  • Angiografia wieńcowa jest badaniem pozwalającym na wizualizację częściowej lub całkowitej niedrożności tętnic wieńcowych.
  • Rezonans magnetyczny tętnic wieńcowych.
  • Scyntygrafia wysiłkowa polega na wstrzykiwaniu produktu izotopowego, który wiąże się konkretnie z mięśniem sercowym. Wykazuje niedrożność tętnic wieńcowych.

W zależności od kontekstu klinicznego i objawów pacjenta, lekarz kieruje na odpowiednie badania w celu zdiagnozowania choroby niedokrwiennej serca.

Jak postępować w chorobie niedokrwiennej serca

Leczenie jest dostosowane do objawów pacjenta i stopnia zawansowania choroby. Opiera się na następujących elementach:

  • Leczenie farmakologiczne jest z reguły wdrażane natychmiast po postawieniu diagnozy.
  • Angioplastyka jest techniką poszerzania tętnic za pomocą małego balonika wprowadzanego przez naczynia krwionośne i nadmuchiwanego w miejscu niedrożności. Technika ta może, ale nie musi być związana z umieszczeniem stentów rozszerzających na stałe naczynie. Stent jest niewielkim metalowym urządzeniem medycznym umieszczonym w tętnicy, aby utrzymać ją w stanie otwartym, zwykle porównywanym do sprężyny.
  • Chirurgiczna operacja pomostowania polega na ominięciu zablokowanego obszaru tętniczego poprzez utworzenie mostu naczyniowego pomiędzy górną i dolną częścią zablokowanego obszaru przy użyciu z fragmentu żyły pobranego z nogi.

Ważnym elementem leczenia jest usunięcie czynników ryzyka, które mogą prowadzić do dalszego rozwoju miażdżycy:

Jak nie zachorować

Zapobieganie opiera się na kontroli stanu zdrowia i ograniczaniu czynników ryzyka. By nie zachorować, przestrzegaj takich zaleceń:

  • Nie pal.
  • Ćwicz regularnie – co najmniej 30 minut umiarkowanej aktywności fizycznej 5 razy w tygodniu.
  • Stosuj zrównoważoną dietę, unikając nadmiaru nasyconych tłuszczów, cukru i soli.
  • Unikaj nadwagi i otyłości.
  • Jeśli masz nadciśnienie, wysoki poziom cholesterolu lub cukrzycę, lecz się.

Ile osób choruje

Według danych Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME), w 2017 r. w Polsce na chorobę niedokrwienną serca chorowało 1,6 mln osób (4,2% populacji, nieco więcej niż w Unii Europejskiej).

W 2019 r. odnotowano 103 tys. przypadków ostrych zespołów wieńcowych, o 19% mniej niż w 2014 r. Spadek liczby przypadków OZW dotyczył głównie niestabilnej dławicy piersiowej – mniej o 55% w 2019 r. niż w 2014 r. Liczba zawałów mięśnia sercowego wzrastała (w 2019 r. 9% więcej przypadków niż w 2014 r.) i wzrost ten wynikał ze zmian struktury demograficznej pacjentów.

W Polsce, według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, w latach 2014–2016 odnotowano 117 tys. zgonów z powodu choroby niedokrwiennej serca, co stanowiło 10,1% łącznej liczby zgonów odnotowanej w tym okresie w Polsce. Ważne jednak, że umieralność z tego powodu maleje; w latach 2000–2017 w 36 krajach OECD o 42 proc., a w Polsce o 52 proc.

Skorzystaj z programów profilaktycznych

Program Profilaktyki Chorób Układu Krążenia (CHUK)

Ten program jest dla Ciebie, jeżeli:

  • jesteś osobą w wieku 35, 40, 45, 50 i 55 lat (w danym roku kalendarzowym) i dotychczas nie rozpoznano u Ciebie choroby układu krążenia oraz nie korzystałeś w ciągu ostatnich 5 lat z badań w ramach programu profilaktyki chorób układu krążenia (CHUK), również u innego świadczeniodawcy
You might be interested:  Jak oczyścić ucho z nadmiaru woskowiny?

albo

  • jesteś osobą szczególnie obciążoną czynnikami ryzyka, m.in.:
    • masz nadciśnienie tętnicze krwi,
    • masz podwyższone stężenie cholesterolu,
    • masz nadwagę lub jesteś osobą otyłą,
    • palisz papierosy,
    • masz więcej niż 35 lat,
    • jesteś mężczyzną,
    • jesteś obciążony genetycznie.

Program Profilaktyki Chorób Kardiologicznych (KORDIAN)

Ten program jest dla Ciebie, jeśli:

  • masz powyżej 18 lat
  • podejrzewano u Ciebie ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
  • w ciągu ostatnich 5 lat nie leczyłeś się z powodu choroby układu sercowo-naczyniowego
  • nie korzystasz z Programu Chorób Układu Krążenia realizowanego przez NFZ.

Bibliografia

NFZ o zdrowiu. Choroba niedokrwienna serca, Warszawa 2020

Choroby starcze – choroba wieńcowa. Przyczyny, objawy, leczenie

Z tekstu dowiesz się:

  • jakie są przyczyny choroby wieńcowej,
  • jakie są objawy choroby wieńcowej serca,
  • jak leczy się to schorzenie.

Choroba wieńcowa serca (choroba niedokrwienna) to schorzenie charakteryzujące się niedokrwieniem serca. Jest ono spowodowane zwężeniem, a czasem nawet całkowitym zamknięciem światła tętnic wieńcowych zaopatrujących w krew mięsień sercowy.

W takiej sytuacji dochodzi do napadowego (nagłego) lub stałego (przewlekłego) braku równowagi między zapotrzebowaniem serca na tlen a możliwością jego dostawy wraz z krwią. Zwężone tętnice nie są w stanie sprostać temu zadaniu, więc u chorego dochodzi do niedotlenienia mięśnia sercowego.

Szacuje się, że w Polsce choroba wieńcowa występuje u około 1,5 mln osób, z czego większość to seniorzy powyżej 65. roku życia.

Choroba wieńcowa – przyczyny

Bezpośrednią przyczyną choroby wieńcowej są uszkodzenia wewnętrznej warstwy tętnic, które stają się bardziej podatne na odkładanie się blaszki miażdżycowej, powodującej zwężanie się ich światła.

To prowadzi do ograniczenia przepływu krwi oraz zmniejszenia zaopatrzenia serca w tlen. Stabilna choroba wieńcowa ma charakter przewlekły, a stan chorego jest ustabilizowany poprzez odpowiednie leczenie.

Niestabilna choroba wieńcowa to zaś stany ostre o charakterze nagłym (takie jak zawał serca), które są bezpośrednim zagrożeniem dla życia pacjenta.

Przyczyny odkładania się blaszek miażdżycowych w tętnicach mogą być różne. Czasami są to kwestie genetyczne, zaburzenia metaboliczne powodujące odkładanie się w ścianach tętnic produktów ubocznych przemiany materii.

Niekiedy jest to efekt innych chorób, takich jak twardzina układowa czy toczeń rumieniowaty.

Przyczyny choroby wieńcowej o wiele częściej są jednak związane z szeroko rozumianym nieprawidłowym trybem życia: dietą bogatą w nasycone tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, niedoborem aktywności fizycznej czy przewlekłym stresem.

Choroba wieńcowa – objawy

Objawy choroby wieńcowej to przede wszystkim charakterystyczne dolegliwości bólowe w klatce piersiowej – ból jest ostry, kłujący, zlokalizowany za mostkiem, czasem promieniujący do pleców, żuchwy i lewej ręki. Pojawia się np. w sytuacji silnego stresu, w trakcie wysiłku fizycznego, czasem także jako odpowiedź na spożycie obfitego posiłku czy ekspozycję na zimno.

Oprócz tego jako objawy choroby wieńcowej wyróżnia się:

  • uczucie ucisku za mostkiem,
  • mdłości,
  • kołatanie serca,
  • pocenie się,
  • płytki oddech,
  • zawroty głowy,
  • ogólne uczucie osłabienia.

Czasami zdarza się, że choroba wieńcowa przez długi czas nie daje żadnych objawów, a pacjent dowiaduje się o niej, gdy dochodzi u niego do zawału serca.

Choroba wieńcowa – leczenie

Na diagnostykę choroby wieńcowej składają się: wywiad lekarski, badania laboratoryjne (m.in. morfologia krwi) oraz specjalistyczne, takie jak EKG, echo serca, koronarografia (obrazowanie wnętrza tętnic wieńcowych) oraz tomografia PET.

Leczenie choroby wieńcowej jest działaniem wielokierunkowym. Obejmuje ono m.in. stosowanie leków, które zwiększają napływ krwi do serca (np. nitrogliceryna), zmniejszają zapotrzebowanie serca na tlen (np. β-blokery) oraz obniżają ciśnienie tętnicze (np. diuretyki oraz blokery kanału wapniowego).

Konieczna jest również zmiana stylu życia pacjenta. Bardzo ważna jest regularna aktywność fizyczna. Wspomaga ona pracę układu krwionośnego, pomaga dotlenić organizm oraz zahamować rozwój zmian miażdżycowych. Jak dbać o układ ruchu seniora i jakie ćwiczenia będą odpowiednie dla niego, podpowie doświadczony rehabilitant.  

Nie można też zapominać o zdrowej diecie – powinna ona uwzględniać duże ilości produktów pełnoziarnistych (pieczywo, kasze, makarony), chude mięso drobiowe, ryby, tłuszcze roślinne, chudy nabiał oraz duże ilości warzyw i owoców. Należy mocno ograniczyć spożywanie soli oraz produktów zawierających tłuszcze nasycone pochodzenia zwierzęcego (czerwone mięso, pasztety, kiełbasy, podroby).

U niektórych pacjentów konieczne są zabiegi chirurgiczne – najczęściej wykonuje się przezskórną interwencję wieńcową oraz pomostowanie tętnic wieńcowych.

Choroba wieńcowa serca z pewnością jest niebezpieczna, ale szybko wykryta i odpowiednio leczona nie musi od razu oznaczać najgorszego. Dlatego warto regularnie się badać i szybko reagować na wszystkie niepokojące objawy!

Źródła:

Choroba niedokrwienna serca – Wikipedia, wolna encyklopedia

Choroba niedokrwienna serca

morbus ischaemicus cordis

ICD-10

I20Dusznica bolesna

ICD-10

I21Ostry zawał serca

ICD-10

I22Ponowny zawał serca („dorzut”)

ICD-10

I23Niektóre powikłania występujące w czasie ostrego zawału serca

ICD-10

I24Inne ostre postacie choroby niedokrwiennej serca

ICD-10

I25Przewlekła choroba niedokrwienna serca

DiseasesDB

8695

MeSH

D017202

Ultrasonografia wewnątrzwieńcowa – na zielono zaznaczono blaszkę miażdżycową zawężającą światło naczynia

Choroba niedokrwienna serca (łac. morbus ischaemicus cordis), ChNS – zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze. Zaburzenie równowagi między zapotrzebowaniem a możliwością ich dostarczenia, mimo wykorzystania mechanizmów autoregulacyjnych zwiększających przepływ przez mięsień sercowy, zwanych rezerwą wieńcową, doprowadza do niedotlenienia i niewydolności wieńcowej.

W konsekwencji często doprowadza do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego. Choroba niedokrwienna serca ze wszystkimi jej podtypami jest najczęstszą przyczyną śmierci w większości państw zachodnich[1]. Najczęstszą przyczyną choroby niedokrwiennej jest miażdżyca tętnic wieńcowych.

Historia

Pierwsze opisy choroby pochodzą ze starożytności i znalazły się w papirusie Ebersa, jednak objawy te łączono z dolegliwościami żołądka. Hipokrates jako pierwszy opisał dokładnie objawy tej choroby. W tych czasach była również nazywana mediatio mortis (przygotowanie do śmierci).

W czasach nowożytnych, w 1628, William Harvey opisał układ krążenia człowieka, a w 1761 Giovanni Battista Morgagni „sklerozę naczyń wieńcowych”. Pierwsze dzieło autorstwa Wiliama Heberdena o objawach angina pectoris powstało w 1772. Pierwszy raz objawy choroby niedokrwiennej i miażdżycy połączył w 1809 A. Burns.

W 1867 Thomas Lauder Brunton, w swej publikacji w czasopiśmie The Lancet, zauważył, że nitraty uwalniają od bólu wieńcowego. W 1912 opisano morfologię zawału (James Herrick[2]) i jego kryteria elektrokardiograficzne (G. Bousfield).

W Polsce pierwszy opis dusznicy bolesnej pochodzi z 1812, kiedy na Uniwersytecie Wileńskim przedstawiono pracę De angore pectoris.

W XX wieku uznana została za chorobę cywilizacyjną, co zaowocowało rozwinięciem badań nad etiologią, klasyfikacją i leczeniem choroby niedokrwiennej, zmieniając praktycznie całkowicie podejście do tej choroby.

Nazewnictwo

Rozwój badań nad chorobą niedokrwienną serca doprowadził do dużego zamieszania w nazewnictwie tej choroby. Ze względu na objawy kliniczne (ból w klatce piersiowej i duszność) choroba była nazywana dusznicą bolesną (ale też dławicą piersiową, łac. angina pectoris, gr. ankhone – duszenie, łac.

You might be interested:  Zgrzytanie zębami u dziecka – jakie są przyczyny i jak leczyć?

pectus – klatka piersiowa), natomiast z uwagi na patofizjologię choroby nazywana jest chorobą wieńcową (łac. morbus coronarius) lub niewydolnością wieńcową (łac. insufficientia coronaria).

Ponieważ choroba może przebiegać w postaci ostrej i przewlekłej, dodatkowo używano sformułowań: stabilna (odpowiadająca dzisiejszemu pojęciu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca) i niestabilna (odpowiadająca dzisiejszemu pojęciu ostrego zespołu wieńcowego).

W postaci niestabilnej dodatkowo rozróżniano pojęcia zawału serca (lub ściślej zawału mięśnia sercowego), zawału serca zagrażającego (zwanego niestabilną chorobą wieńcową). To zamieszanie zakończyło się z końcem XX wieku, kiedy to chorobę niedokrwienną zaczęto kwalifikować jako przewlekłą chorobę niedokrwienną serca oraz ostre zespoły wieńcowe.

Ta druga postać przyczyniła się zresztą do powstania nowych specjalności lekarskich, takich jak kardiologia inwazyjna czy kardiochirurgia. Obecnie choroba nazywana jest chorobą niedokrwienną serca. Nazwa ta wskazuje na jej mechanizm, niezależnie od jego przyczyny.

Epidemiologia

Wyniki m.in. projektu badawczego POL-MONICA, będącego częścią światowego badania koordynowanego przez WHO – The WHO MONICA Project, wykazały ścisłą korelację pomiędzy rozwojem choroby niedokrwiennej serca a obecnością czynników ryzyka tej choroby.

Badania te, prowadzone na dużych populacjach, dowiodły stałego wzrostu częstości występowania choroby niedokrwiennej serca w Polsce. Dla Polski częstość zachorowania wynosi średnio 620 przypadków na 100 tysięcy dla mężczyzn i 220 przypadków na 100 tysięcy u kobiet.

Zapadalność jest mniejsza na wsiach niż w dużych miastach[3].
Częstość występowania dławicy rośnie gwałtownie z wiekiem u obojga płci: od 0,1–1% u kobiet w wieku 45–54 lat do 10–15% u kobiet w wieku 65–74 lat oraz od 2–5% u mężczyzn w wieku 45–54 lat do 10–20% u mężczyzn w wieku 65–74 lat[4].

W Polsce obserwuje się również wzrost występowania tej choroby wśród kobiet i ludzi młodych: obserwuje się zwiększoną zachorowalność wśród 20- i 30-latków[5].

Patogeneza

Zmiany w tętnicy wieńcowej – przekrój na modelu

W ponad 90% przypadków odpowiedzialna za chorobę jest miażdżyca tętnic wieńcowych (blaszka miażdżycowa), doprowadzająca do ich zwężenia i tym samym upośledzeniu przepływu wieńcowego. Z tego powodu za synonim choroby niedokrwiennej uchodzi termin choroba wieńcowa.
Jednakże w pozostałych przypadkach za mechanizm niedokrwienia odpowiedzialne są inne mechanizmy (zwane czasami pozawieńcowymi):

  • niedokrwistość
  • hipotonia lub hipowolemia
  • niewydolność oddechowa
  • nadczynność tarczycy
  • wady serca, zwłaszcza zwężenie zastawki aortalnej
  • kardiomiopatie, zwłaszcza przerostowa
  • nadciśnienie tętnicze.

Istnieją także rzadkie choroby naczyń wieńcowych o tle innym niż miażdżycowe, które powodują niewystarczające krążenie krwi i tym samym niedokrwienie mięśnia sercowego:

  • zmiany zapalne naczyń wieńcowych w przebiegu chorób zapalnych naczyń (Vasculitis)
    • choroba reumatyczna
    • reumatoidalne zapalenie stawów
    • guzkowe zapalenie tętnic
    • toczeń rumieniowaty układowy
    • kiła
    • choroba Takayasu
    • posocznica
  • wrodzone zaburzenia metaboliczne
    • choroba Fabry’ego
    • zespół Hurler
    • skrobiawica
    • cystynuria
  • zmiany pourazowe tętnic wieńcowych (np. po koronarografii)
  • anomalie wrodzone tętnic wieńcowych (niedorozwój tętnic lub jednej tętnicy wieńcowej, przetoki tętniczo-żylne, odejście tętnicy wieńcowej od pnia płucnego – zespół Blanda-White’a-Garlanda)
  • tętniak rozwarstwiający aorty, obejmujący tętnice wieńcowe
  • ucisk tętnic wieńcowych od zewnątrz, na przykład przez rosnący guz
  • wrodzone lub nabyte tętniaki tętnic wieńcowych (np. choroba Kawasakiego)
  • tak zwane mostki mięśniowe czyli położone nad tętnicą włókna mięśniowe, które kurcząc się mogą ją zwężać: dławica związana z mostkami mięśniowymi nad tętnicami wieńcowymi.

Skurcz naczyń wieńcowych dający obraz choroby niedokrwiennej serca może zachodzić również w przypadku dławicy Prinzmetala oraz po zaprzestaniu przyjmowania azotanów.

Krążenie wieńcowe

Naczynia wieńcowe. Zwężenie naczynia powoduje powstanie obszaru niedokrwienia położonego dystalnie od miejsca zwężenia
Krążenie wieńcowe

W początkowym odcinku aorty, tuż powyżej płatków zastawki aortalnej, odchodzą od niej dwie tętnice wieńcowe (w miejscu zwanym zatoką Valsalvy)

  • lewa tętnica wieńcowa rozpoczyna się pniem lewej tętnicy wieńcowej (PLTW), częściej określanej zgodnie z mianownictwem anglosaskim, jako LMCA (left main coronary artery). Po 2–30 milimetrach PLTW dzieli się na:
    • gałąź międzykomorową przednią – GMP (ang. LAD – left anterior descending)
    • gałąź okalającą – GO (ang. CX – circumflex)
    • w 37% przypadków występuje 3 gałąź – tak zwana gałąź pośrednia
  • prawa tętnica wieńcowa (ang. RCA – right coronary artery).

Najważniejszą tętnicą wieńcową jest LAD, zwana tętnicą życia. Zaopatruje ona znaczną część wolnej ściany serca i przegrodę, a jej zamknięcie powoduje rozległe zawały mięśnia sercowego i nierzadko nagły zgon sercowy.

Serce człowieka waży około 300 gramów (przyjmuje się, że 0,4% masy ciała), a w ciągu minuty przepływa przez niego ok. 250 ml krwi (4% objętości krwi krążącej); serce zużywa 11% tlenu konsumowanego przez ciało człowieka.

Krążenie to może zwiększyć się około 4-5-krotnie (rezerwa wieńcowa).

Fazy niedokrwiennego uszkodzenia mięśnia sercowego

W odpowiedzi na chwilowe, trwające kilka minut, niedokrwienie i następowy powrót krążenia (reperfuzja) dochodzi do zjawiska ischaemic preconditioning czyli hartowania mięśnia przez niedokrwienie[6], które polega na utrzymywaniu się przez 1–2 godziny po incydencie niedokrwienia zwiększonej tolerancji na ewentualne kolejne niedokrwienie. Uważane jest obecnie za najskuteczniejszy mechanizm obronny serca przed skutkami niedokrwienia. Niestety ten mechanizm jest wydolny w przypadku niedokrwienia krótkotrwałego. W przypadkach długiego (kilkanaście minut) utrzymywania się niedokrwienia dochodzi do rozwoju tak zwanego ogłuszenia mięśnia sercowego (stunned myocardium), czyli zjawiska upośledzenia czynności mechanicznej serca trwającego nawet kilka tygodni. Ten mechanizm funkcjonuje głównie w odpowiedzi na ostre niedokrwienie. W przypadkach przewlekłego niedokrwienia pojawia się natomiast stan zwany hibernacją mięśnia sercowego (hibernating myocardium), który jest potencjalnie odwracalny po reperfuzji, ale w jego przebiegu pojawiają się zaburzenia takie jak dyskineza, hipokineza lub akineza niedokrwionego segmentu mięśnia sercowego[7]. Niedokrwienie trwające dłużej niż 20 minut doprowadza do rozwoju martwicy znanej jako zawał mięśnia sercowego.

Stopnie zwężenia tętnic nasierdziowych

W przypadku stabilnej dławicy piersiowej wyróżnia się 3 przedziały zwężeń tętnic wieńcowych, które mają znaczenie dla obrazu choroby:

  • Zwężenie nieistotne – średnica światła tętnicy zmniejszona o 90%. Objawy dławicy występują już w spoczynku.

Czynniki ryzyka

W badaniach POL-MONICA określono czynniki ryzyka wystąpienia choroby niedokrwiennej serca:

  • czynniki socjalne
    • poziom wykształcenia
    • rodzaj zatrudnienia (stanowisko, typ pracy, aktywność fizyczna w pracy, stres związany z pracą)
    • dochód
    • stan cywilny
    • struktura gospodarstwa domowego
    • poziom wsparcia socjalnego oraz zadowolenie z kontaktów społecznych
  • czynniki behawioralne
    • osobowość typu A
    • palenie papierosów
    • spożywanie alkoholu
    • sposób i rodzaj odżywiania
    • poziom aktywności fizycznej
    • zaburzenia snu
  • somatyczne czynniki ryzyka
    • nadciśnienie tętnicze
    • hipercholesterolemia
    • otyłość brzuszna
    • cukrzyca.

Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, za najważniejsze czynniki ryzyka uważa:

  • styl życia
    • palenie papierosów
    • dieta wysokokaloryczna obfitująca w tłuszcze zwierzęce
    • czynniki fizjologiczne i biochemiczne
    • podwyższone stężenie cholesterolu, zwłaszcza LDL
    • podwyższone stężenie trójglicerydów

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *