Niskie ciśnienie tętnicze (hipotensja)

Świadomość na temat prawidłowej pracy układu krążenia i ciśnienia krwi jest bardzo ważna dla naszego zdrowia. Coraz częściej zdajemy sobie sprawę, że zbyt wysokie ciśnienie jest źródłem poważnych problemów zdrowotnych, dlatego każdy dorosły powinien regularnie mierzyć ciśnienie, aby kontrolować jego poziom i wcześnie reagować na wszelkie negatywne zjawiska.

Wartość ciśnienia nie jest stała i ulega ciągłym zmianom w ciągu dnia, dlatego warto regularnie mierzyć ciśnienie przy pomocy domowego ciśnieniomierza. Optymalne ciśnienie krwi u osób dorosłych nie powinno przekraczać 120 mmHg (ciśnienie rozkurczowe) i 80 mm Hg (ciśnienie rozkurczowe).

Normy ciśnienia tętniczego krwi u dorosłych:

  • Niedociśnienie:
  • Ciśnienie prawidłowe: 120 – 129 mm Hg / 80 – 84 mm Hg
  • Ciśnienie wysokie prawidłowe: 130 – 139 mm Hg / 85 – 89 mm Hg
  • Nadciśnienie 1. stopnia: 140 – 159 mm Hg / 90 – 99 mm Hg
  • Nadciśnienie 2. stopnia: 160 – 179 mm Hg / 100 – 109 mm Hg
  • Nadciśnienie 3. stopnia: ≥ 180 mm Hg / ≥ 110 mm Hg

Niskie ciśnienie tętnicze krwi, nazywane niedociśnieniem, hipotensją lub hipotonią, jest przypadłością objawiającą się obniżonym ciśnieniem tętniczym krwi.

Mówimy o nim wówczas, gdy ciśnienie skurczowe spada poniżej 100 mm Hg, a rozkurczowe poniżej 60 mm Hg.

Zjawisko to może dotyczyć blisko 15% społeczeństwa, głównie kobiet i młodych dziewcząt, a także osób szczupłych i aktywnych fizycznie.

ZOBACZ TEŻ: Jakie jest prawidłowe ciśnienie?

Objawy niskiego ciśnienia tętniczego

Niskie ciśnienie daje wiele różnorodnych objawów, często mylonych z innymi dolegliwościami lub zwyczajnym spadkiem formy.

Osoby ze zbyt niskim ciśnieniem uskarżają się na osłabienie organizmu, większą męczliwość i senność.

Powszechnym zjawiskiem są przewlekłe bóle głowy, występujące bez wyraźnej przyczyny i które trudno opanować. Ponadto niedociśnienie może dać objawy, takie jak:

  • zawroty głowy,
  • mroczki przed oczami,
  • szumy uszne,
  • kłopoty z koncentracją,
  • zimne dłonie i stopy,
  • przyspieszone tętno,
  • nudności i mdłości,
  • omdlenia.

Nieprzyjemne objawy mogą nasilać się podczas zmian pogody związanych z wahaniami ciśnienia atmosferycznego. Jeżeli występujące dolegliwości nas niepokoją, warto skonsultować się z lekarzem.

ZOBACZ TEŻ: Tachykardia – czym się objawia i jak się ją leczy?

Niskie ciśnienie tętnicze (hipotensja)

Jakie są przyczyny niskiego ciśnienia krwi?

Można wyróżnić kilka typów niskiego ciśnienia, w zależności od przyczyny jego występowania.

Najczęstszą postacią hipotensji jest niedociśnienie tętnicze pierwotne (samoistne) – w przypadku tej przypadłości obserwuje się u pacjenta utrzymujące się niskie ciśnienie bez uchwytnej przyczyny.

U osób z tą dolegliwością odnotowuje się częściową skłonność do jej dziedziczenia. Dotyczy ona głównie osób w okresie dojrzewania oraz w średnim wieku, a także szczupłych i wysokich kobiet.

Innym rodzajem jest niedociśnienie wtórne, które jest konsekwencją występujących chorób, przyjmowanych leków, czy pewnych niekorzystnych zachowań. Obniżenie ciśnienia często występuje przy schorzeniach układu krążenia (np.

niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca), cukrzycy, niedoczynnościach niektórych gruczołów endokrynnych (np. tarczycy, kory nadnerczy) lub infekcjach. Przedawkowanie leków hipotensyjnych lub preparatów stosowanych w chorobie Parkinsona również możne skutkować obniżeniem ciśnienia.

Wreszcie hipotonia może być konsekwencją nadużywania alkoholu.

Wyróżnia się też tzw. hipotonię ortostatyczną, która objawia się nagłym spadkiem ciśnienia na skutek zmiany pozycji z leżącej na stojącą lub po długim staniu.

Wynika to z zaburzeń regulacji krążenia krwi, które następują przy zmianie pozycji ciała. Krew gromadzi się w jamie brzusznej i kończynach, przez co zmniejsza się jej odpływ w kierunku serca i objętość wyrzutowa mięśnia sercowego, czego konsekwencją są gwałtowne spadki ciśnienia.

U osób zdrowych organizm potrafi sprawnie skompensować następstwa zmiany pozycji z leżącej lub siedzącej na stojącą, a spadek ciśnienia jest praktycznie nieodczuwalny.

Częstość występowania hipotonii ortostatycznej rośnie wraz z wiekiem pacjentów, którzy zapadają na różne choroby wymagające terapii m.in. lekami moczopędnymi i rozszerzającymi naczynia krwionośne.

ZOBACZ TEŻ: Jak rozpoznać objawy zawału serca?

Czy niedociśnienie się leczy?

Sposoby leczenia hipotensji zależne są od przyczyny niedociśnienia. Jeżeli spadek ciśnienia powiązany jest z występującą chorobą, rozwiązaniem jest jej leczenie, aby uniknąć epizodów hipotonii w przyszłości. Niedociśnienie ortostatyczne to przede wszystkim problem ludzi w starszym wieku.

Może być przyczyną zaburzeń pracy układu krążenia, dlatego konieczne może być leczenie farmakologiczne. Lekami pierwszego rzutu są glikokortykosteroidy (fludrokortyzon), które zatrzymują sód w organizmie, czego konsekwencją jest podwyższenie ciśnienia.

W dalszej terapii stosuje się efedrynę, metylofenidat, czy midodrynę.

A co mają zrobić osoby, które od urodzenia są hipotonikami? Nie ma na to jednej, uniwersalnej rady. Istnieją jednak domowe sposoby, aby nieco podnieść ciśnienie krwi. Lekarze polecają zwiększenie poziomu aktywności fizycznej w ciągu dnia (m.in. jazda na rowerze, pływanie, sporty aerobowe), a także regularne nawadnianie organizmu.

Zaleca się wypijać przynajmniej 2 litry płynów dziennie. O ile nadciśnieniowcom odradza się spożywanie soli, osoby z niskim ciśnieniem powinny zwiększyć jej spożycie do około 10-20 gramów dziennie. Należy unikać spożywania dużych ilości czosnku, który wykazuje działanie hipotensyjne.

Co jeszcze podnosi ciśnienie krwi? Doraźnie podwyższy je mocna kawa lub czarna herbata. 

Alternatywnym rozwiązaniem są preparaty na bazie kofeiny, guarany, żeń-szenia (Vigor Up!, Guaranax, Żeń-szeń Vita Complex, Cardiamid z kofeiną) oraz połączenie niketamidu z glukozą (Glucardiamid), które działają pobudzająco.

Choć niskie ciśnienie zazwyczaj nie stanowi zagrożenia życia lub zdrowia, bywają sytuacje gdy wymagana jest interwencja lekarza. Szczególnie niebezpieczne są epizody niedociśnienia dające objawy niedokrwienia narządów, co może objawiać się zaburzeniami widzenia, a nawet utratą przytomności.

Niskie ciśnienie i wysoki puls

Wiele osób z niskim ciśnieniem zauważa u siebie podwyższonym puls. Jak to możliwe? Nie jest to żadna anomalia, a naturalna reakcja organizmu.

Niskie ciśnienie krwi sprawia, że tkanki i organy wewnętrzne mogą być gorzej ukrwione i dotlenione.

Dlatego organizm uruchamia mechanizmy, których zdaniem jest zapewnienie sprawniejszego przepływu krwi. Takim mechanizmem jest zwiększenie tętna.

Wzrost pulsu przy niskim ciśnieniu jest też objawem odwodnienia. W takich sytuacjach należy pamiętać o tym, by wypijać odpowiednią dawkę płynów.

ZOBACZ TEŻ: Czy warto ograniczyć sól w swojej diecie?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Przyczyny niskiego ciśnienia – Kredos Sklep Medyczny

ciśnienie krwi

Niskie ciśnienie to inaczej hipotonia, która występuje najczęściej u dziewcząt i kobiet, co nie oznacza, że nie ma ryzyka spadku ciśnienia u mężczyzn. Hipotonia nie zawsze wymaga leczenia, jednak w każdym przypadku należy stosować się do konkretnych zasad i zachować ostrożność. Jakie są przyczyny niskiego ciśnienia, jak się ono objawia i w jaki sposób  leczy się tę nieprawidłowość pracy układu sercowo-naczyniowego? 

Co to jest niedociśnienie? Kiedy ciśnienie jest zbyt niskie?

Niedociśnienie jest efektem zaburzeń, jakie pojawiają się w pracy układu sercowo-naczyniowego. Z niedociśnieniem mamy do czynienia w momencie, kiedy ciśnienie skurczowe spada poniżej 100-105 mm Hg, a rozkurczowe poniżej 60 mm Hg.

Każdy przypadek rozpatrywany jest jednak indywidualnie, ponieważ są to tylko ogólne wartości bez uwzględnienia płci, wieku, ewentualnych chorób towarzyszących, trybu życia i skłonności genetycznych. U osób starszych normy prawidłowego ciśnienia wzrastają, dlatego o zbyt niskim będziemy mówić już przy nieco większych wartościach.

Istnieją powody niskiego ciśnienia, które możemy zaliczyć do tych najczęstszych i najbardziej charakterystycznych. Niedociśnienie występuje zazwyczaj u osób z małą masą ciała, niedowagą i u osób regularnie uprawiających sport. Skłonność do zbyt niskiego ciśnienia mają przede wszystkim dziewczęta i kobiety.

Trzeba jednak wiedzieć, że obniżone ciśnienie tętnicze jest też charakterystyczne dla nastolatków, będących w okresie dojrzewania. 

Niedociśnienie jest tak samo niebezpieczne dla naszego zdrowia i życia, jak nadciśnienie. Towarzyszą mu często omdlenia, które mogą się pojawić np. kiedy wchodzimy po schodach, prowadzimy samochód czy przechodzimy przez ulicę. Podczas upadku może dojść do kontuzji, a jeżeli kierujemy pojazdem nawet do wypadku. 

Jak objawia się niskie ciśnienie? 

Bardzo przydatnym nawykiem jest obserwacja swojego organizmu. Jeżeli znamy go dobrze i wiemy, jak funkcjonuje, to łatwiej jest nam odczytać niepokojące sygnały, jakie nam wysyła. Niektóre z nich świadczą o spadku ciśnienia krwi do stosunkowo niebezpiecznych wartości.

You might be interested:  Jak zapobiegać powstawaniu hemoroidów?

Objawy są charakterystyczne dla ogólnego złego samopoczucia, dlatego nierzadko są bagatelizowane i w żaden sposób nie są utożsamiane z zaburzeniami funkcjonowania układu krążenia. Osoba z niskim ciśnieniem odczuwa ciągłe zmęczenie, jest senna i ma problemy z koncentracją.

Pojawiają się też przyspieszone tętno i zaburzenia rytmu serca. Dostrzegamy ponadto bladość twarzy oraz zimne stopy i dłonie. Przy niskim ciśnieniu charakterystyczne są ponadto mroczki przed oczami i zawroty głowy. Szczególnie w nocy może wystąpić wzmożona potliwość.

Zdarza się też, że osoba z niedociśnieniem ma nudności, a nawet może wymiotować. W okolicy czołowej występuje też nieprzyjemny ból głowy, który ma charakter rozlanego ucisku. 

Niskie ciśnienie tętnicze (hipotensja)

Przyczyny zbyt niskiego ciśnienia 

Przyczyny spadku ciśnienia krwi są bardzo różne, jednak warto jest poznać powody, dla których nasze ciśnienie tętnicze nie jest w normie. Bardzo często niedociśnienie ma podłoże genetyczne.

Jeżeli w rodzinie problem już występuje, istnieje ryzyko, że będą się z nim zmagały kolejne pokolenia. Niskie ciśnienie tętnicze bez żadnych innych towarzyszących chorób nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia.

Trzeba jednak mieć świadomość ryzyka zasłabnięcia, do którego dochodzi niekiedy w bardzo niebezpiecznych okolicznościach. Przyczynami zbyt niskiego ciśnienia są niektóre choroby. Wśród nich są choroby serca, w tym zaburzenia jego rytmu oraz jego niewydolność.

Do obniżenia ciśnienia tętniczego może dojść na skutek niedoczynności tarczycy lub przysadki, a także niedoboru sodu w organizmie. Niedociśnienie kojarzone jest też niekiedy z chorobą Addisona. 

Nie bez znaczenia są ponadto przyjmowane leki, które mają wpływ na ciśnienie krwi, niektóre je podwyższają, a inne obniżają. Do tej drugiej grupy zaliczamy środki moczopędne, przeciwdławicowe, przeciwarytmiczne, leki na depresję i bezsenność, a także rozszerzające naczynia. 

Przyczyny niskiego ciśnienia związane są także ze stanami pozakrzepowymi, żylakami, uszkodzeniami komórek nerwowych mózgu oraz zaburzeniami w funkcjonowaniu autonomicznego układu nerwowego. 

Powody niskiego ciśnienia w ciąży 

Niskie ciśnienie występuje często u kobiet w ciąży. Trzeba wiedzieć, że nie stanowi ono zagrożenia zarówno dla matki, jak również dla dziecka. Szczególną ostrożność należy zachować, jeżeli towarzyszą mu zawroty głowy i omdlenia, które zwiększają ryzyko upadku.

Przyczynami niskiego ciśnienia w ciąży jest picie niedostatecznie dużej ilości wody, zbyt wysoka temperatura (dlatego niedociśnienie u kobiet w ciąży pojawia się zazwyczaj latem), a także długie przebywanie w pozycji stojącej.

Aby zapobiec spadkom ciśnienia w ciąży, należy pić przynajmniej 2 litry wody dziennie. Trzeba również dostosować ubiór do warunków panujących na zewnątrz, aby uniknąć przepocenia. Zwracamy uwagę na wszelkie sygnały ze strony organizmu, które mogą świadczyć, że ciśnienie jest zbyt niskie.

Są to mroczki przed oczami, ogólne osłabienie organizmu i wzmożona senność. 

Leczenie niedociśnienia 

Niedociśnienie leczymy najczęściej bez środków farmakologicznych, chociaż bardzo dużo zależy od przyczyn zbyt niskiego ciśnienia, objawów i towarzyszących chorób.

Zaleca się zwiększenie aktywności fizycznej i unikanie gwałtownych zmian pozycji, dlatego wstajemy z łóżka czy krzesła powoli. Unikamy długiego stania, a także wielogodzinnego przebywania na słońcu.

Dla niskociśnieniowców ważny jest też sen, powinni się oni dobrze wysypiać, dzięki czemu w ciągu dnia rzadziej będą odczuwać zmęczenie. Przy niskim ciśnieniu nie należy palić papierosów (ogólnie palenie nie jest wskazane nawet u osób zdrowych).

Jeżeli chodzi o dietę, to warto jest częściej jeść ryby, szczególnie wędzone, zwiększyć ilość owoców i warzyw, a ograniczyć przy tym tłuszcze zwierzęce.

Ciekawe jest również to, że przy niskim ciśnieniu ważna w diecie jest sól, która powinna się w niej pojawić, ponieważ ma ona skłonność do zatrzymywania wody. Pij ziołowe naprawy przyrządzone m.in. z lawendy, liści mięty, majeranku i korzenia lubczyku. Jeżeli problem jest zaawansowany, a ciśnienie zbyt niskie i stwarzające zagrożenie dla pacjenta, to lekarz może zalecić przyjmowanie leków na podwyższenie ciśnienia. 

Przyczyny niskiego ciśnienia związane są z genetyką, chorobami towarzyszącymi, układem hormonalnym, płcią, a także naszym stylem życia. Leczenie tylko w zaawansowanych przypadkach obejmuje środki farmakologiczne. U większości pacjentów sprawdza się zmiana nawyków, więcej ruchu i dieta bogata w warzywa, owoce i wędzone ryby. 

Hipotensja – Wikipedia, wolna encyklopedia

Ten artykuł od 2014-03 wymaga zweryfikowania podanych informacji.Należy podać wiarygodne źródła, najlepiej w formie przypisów bibliograficznych.Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Niedociśnienie tętnicze

ICD-10

I95

I95.0

Samoistne niedociśnienie tętnicze

I95.

1

Niedociśnienie tętnicze ortostatyczne

I95.2

Niedociśnienie tętnicze wywołane przez leki

I95.8

Inne niedociśnienie tętnicze

I95.

9

Niedociśnienie tętnicze, nie określone

Hipotensja (niedociśnienie), również hipotonia[a] – obniżenie ciśnienia tętniczego poniżej 100 mm Hg ciśnienia skurczowego lub 60 mm Hg ciśnienia rozkurczowego. Problem dotyczy około 15% społeczeństwa.

Hipotonia to także zmniejszenie napięcia (np. mięśni).[potrzebny przypis]

Rodzaje

Niedociśnienie pierwotne

Jest to najczęstsza postać:

  • o nieznanym pochodzeniu
  • utrzymująca się przewlekle
  • występująca częściej u osób szczupłych
  • skłonność częściowo dziedziczna.

Niedociśnienie ortostatyczne

 Osobny artykuł: Hipotensja ortostatyczna.

W tym przypadku niedociśnienie powstaje w wyniku zaburzeń regulacji ciśnienia przy gwałtownym wstawaniu lub długim staniu. Krew gromadzi się poniżej serca, co zmniejsza ilość tłoczonej przez nie krwi.

Hipotonię ortostatyczną można rozpoznać wtedy, gdy zmiana pozycji ciała z leżącej na stojącą powoduje spadek ciśnienia skurczowego o przynajmniej 20 mm Hg lub ciśnienia rozkurczowego o przynajmniej 10 mm Hg w ciągu 3-minutowego testu pionizacyjnego[1].

Hipotonia ortostatyczna jest działaniem niepożądanym wielu leków, szczególnie tych, które są stosowane w terapii nadciśnienia tętniczego. Jest najczęstszą przyczyną omdleń u osób z nadciśnieniem. Odsetek ten jest większy u cierpiących na choroby krążenia i cukrzycę. Zwiększa ryzyko zgonu u chorych w starszym wieku.

Niedociśnienie wtórne

Jest to niedociśnienie występujące jako powikłanie:

  • chorób układu krążenia
  • neuropatii autonomicznej (uszkodzenia wegetatywnego układu nerwowego) np. w chorobie Parkinsona
  • niedoczynności
    • kory nadnerczy (choroba Addisona)
    • płata tylnego przysadki mózgowej
    • tarczycy
  • infekcji
  • cukrzycy
  • zmniejszenia ilości krążącej krwi (z powodu krwawienia lub odwodnienia)
  • przedawkowania leków hipotensyjnych
  • przyjmowania lewodopy i agonistów receptorów dopaminergicznych podawanych w chorobie Parkinsona
  • nadużycia alkoholu
  • długotrwałego leżenia u przewlekle chorych, kiedy dochodzi do rozluźnienia naczyń krwionośnych.

Objawy

  • zwiększona senność
  • osłabienie
  • zaburzenia koncentracji
  • bóle głowy
  • zawroty głowy i mroczki przed oczami
  • szum w uszach
  • nastroje depresyjne
  • wewnętrzny niepokój
  • ziębnięcie rąk i stóp
  • ból karku w pozycji stojącej
  • temperatura poniżej 36-37 °C

Postępowanie

Niefarmakologiczne[2]

  • picie dużej ilości płynów (2-2,5 l/dobę)
  • zwiększenie ilości spożywanej soli (10-20 g/dzień)
  • unikanie obfitych posiłków
  • regularna aktywność fizyczna
  • prysznic na przemian ciepłą i zimną wodą
  • ułożenie głowy kilkanaście cm powyżej stymuluje uwalnianie reniny i zmniejszanie produkcji moczu
  • siedzenie z nogą założoną na nogę
  • noszenie pończoch uciskowych lub elastycznych bandaży uciskowych – zmniejsza to ilość krwi zalegającej w nogach

Farmakologiczne

  • Leczenie farmakologiczne stosuje się w przypadku niedociśnienia ortostatycznego i pierwotnego, gdy postępowanie niefarmakologiczne nie przynosi zadowalających rezultatów.
  • Leczenie rozpoczyna się od podawania fludrokortyzonu – glikokortykosteroidu zatrzymującego sód.
  • W drugim rzędzie podaje się leki zwężające naczynia:
  • efedryna 25 mg/dzień
  • metylofenidat 10 mg/dzień
  • fenylopropanolamina 25 mg/dzień
  • midodryna

Niskie ciśnienie: czy wymaga leczenia? – przyczyny, objawy, leczenie

Niskie ciśnienie tętnicze (hipotonia, niedociśnienie, hipotensja) może wystąpić u każdej osoby, nawet małych dzieci i sportowców. Chociaż nie jest tak częste i tak niebezpieczne, jak nadciśnienie tętnicze i przeważnie nie utrudnia normalnego funkcjonowania, zdarza się jednak, że daje dokuczliwe objawy i wymaga interwencji lekarskiej.

Jakie są normy ciśnienia tętniczego krwi?

U zdrowego człowieka ciśnienie tętnicze krwi powinno mieścić się w granicach 120-129/80-84 mm słupa rtęci. Liczba znajdująca się na początku to ciśnienie skurczowe, druga pozycja określa ciśnienie rozkurczowe. U kobiet ciśnienie tętnicze krwi może być nieco niższe i wynosić nawet 110/70 mm Hg.

Ciśnienie 100/60 mm Hg jest wartością graniczną – jeśli spadnie poniżej, uważane jest za zbyt niskie i nosi nazwę hipotensji (niedociśnienie, hipotonia).

You might be interested:  Swędzenie okolic intymnych – jakie mogą być przyczyny?

Nawet ciśnienie 110/60 może już wywołać charakterystyczne objawy niedociśnienia (podobnie jak niskie ciśnienie rozkurczowe 50 mm Hg, niezależnie od wartości ciśnienia skurczowego).

Jeśli nagle poczujemy się słabo, pojawią się zawroty głowy i niebezpieczeństwo omdlenia, należy jak najszybciej poluzować ubranie, które utrudnia oddychanie (rozpiąć kołnierzyk, pasek, biustonosz itp.), usiąść i spuścić głowę poniżej poziomu serca. Następnie można wypić coś chłodnego (małymi łykami) i otworzyć szeroko okno lub wyjść na zewnątrz.

W tabeli poniżej zestawiono wartości ciśnienia i ich interpretację:

Tabela 1. Normy ciśnienia tętniczego krwi. Źródło: Mała encyklopedia medycyny. PWN. Wa-wa 1988

Hipotensja: rodzaje

Ze względu na przyczynę niedociśnienie podzielono na trzy rodzaje:

niedociśnienie pierwotne (samoistne, konstytucjonalne), wtórne oraz ortostatyczne. Pierwszy rodzaj występuje częściej u dziewcząt i kobiet w młodym wieku, osób szczupłych i wysokich. Może powstawać samoistnie, bez wyraźnego powodu.

Wśród przyczyn hipotensji konstytucjonalnej wymienia się także czynniki genetyczne. Hipotonia wtórna pojawia się w następstwie niektórych chorób układu sercowo-naczyniowego, niedoczynności gruczołów wydzielania wewnętrznego (np.

kory nadnerczy, tarczycy, czy przedniego płata przysadki mózgowej), infekcji oraz w wyniku stosowania niektórych leków (np. w leczeniu choroby Parkinsona), utraty dużej ilości krwi oraz odwodnienia.

Hipotensja ortostatyczna występuje najczęściej u młodzieży w okresie dojrzewania oraz osób w średnim wieku. Objawia się nagłymi spadkami ciśnienia podczas zmiany pozycji ciała (np. szybkim wstaniu po dłuższym leżeniu).

Objawy niskiego ciśnienia krwi są nieprzyjemne i często wywołują niepokój.

Należą do nich: zmęczenie, osłabienie, nadmierna senność, problemy z koncentracją, brak energii, mroczki przed oczami, szum w uszach, zimne dłonie i stopy (nawet w ciepłe dni), nocne poty, zaburzenia rytmu serca, bladość, napady nudności, złe samopoczucie przy zmianach pogody.

Przy hipotensji obserwuje się przyspieszenie tętna. Jest to naturalna reakcja organizmu, który poprzez zwiększenie przepływu krwi przez tkanki stara się zapewnić im lepsze ukrwienie i dotlenienie. Osoby z niskim ciśnieniem szybciej się męczą podczas wysiłku fizycznego.

Zdarzają się im również problemy z oddychaniem (duszność), zwiększa się potliwość ciała i wrażliwość na ból. Bardzo niskie ciśnienie wywołuje zawroty głowy i omdlenia (zwłaszcza podczas dłuższego stania). W takich sytuacjach najczęściej pomaga wypicie filiżanki kawy, gimnastyka oraz silny prysznic.

Hipotensji towarzyszy często nawracający ból głowy. Niskie ciśnienie powoduje, że pojawia się bez widocznej przyczyny i jest często oporny na stosowane leki przeciwbólowe. Czym jeszcze może skutkować niskie ciśnienie? Śmierć następuje w momencie, kiedy przestaje ono być mierzalne, a więc osiąga wartość niższą niż 50/20. Sytuacje tego typu zdarzają się najczęściej przy krwotoku.

U dzieci objawy niskiego ciśnienia krwi są wyjątkowo dokuczliwe w okresie jesienno-zimowym i związane z małą ilością ruchu na słońcu i świeżym powietrzu.

Zobacz także: Ciśnieniomierze

Jakie są przyczyny niedociśnienia krwi?

Według naukowców przyczyną hipotonii samoistnej jest mała elastyczność naczyń krwionośnych i tętnic (najczęściej zmiany te mają podłoże genetyczne). Powoduje to wolniejszy przepływ krwi, przez co zmniejsza się jej ciśnienie. W wyniku tego procesu tkanki są gorzej ukrwione i odżywiane, co wywołuje określone objawy i dolegliwości. Przyczyn występowania hipotonii wtórnej może być wiele.

Na przykład: wstrząs anafilaktyczny, kardiologiczny lub oparzeniowy, niedoczynność tarczycy, nadnerczy, zaburzenia rytmu serca, krwotok, odwodnienie, anemia, padaczka, długotrwały stres. Przyczynę wystąpienia niskiego ciśnienia krwi mogą stanowić również skutki uboczne zażywanych leków, np. psychotropowych, odwadniających, przeciwarytmicznych, nitratów.

Po odstawieniu tych środków ciśnienie krwi z reguły wraca do normy. Niedociśnienie ortostatyczne, związane ze zmianą pozycji ciała, wynika z problemów z krążeniem – przy dłuższym staniu krew gromadzi się w nogach i trzewiach, a jej przepływ w górę, w kierunku wyższych partii ciała i serca, jest utrudniony, co sprawia, że ciśnienie krwi w naczyniach jest mniejsze.

Podobnie dzieje się na skutek nagłej zmiany pozycji ciała z leżącej na stojącą.

Czy da się wyleczyć niskie ciśnienie?

Podstawą leczenia hipotensji jest prawidłowe ustalenie przyczyn, które ją wywołują. Same, nawet wielokrotne pomiary ciśnienia, nie wystarczą. Zazwyczaj zleca się wykonanie dodatkowych badań: morfologii, badania moczu, EKG, czasem USG serca.

Pomocna jest również analiza stężenia elektrolitów we krwi (holter ciśnieniowy). W przypadku hipotensji pierwotnej kardiolodzy zalecają częstszą aktywność fizyczną oraz nawadnianie organizmu. Można również stosować domowe sposoby.

Na przykład używać więcej soli do przyprawiania potraw i ograniczyć spożycie czosnku.

Aby podnieść niskie ciśnienie można pić mocną kawę (najlepiej małymi łykami w dużych odstępach czasu), drinki energetyczne, mocną herbatę, coca-colę, czy zażywać preparaty na bazie kofeiny, guarany, korzenia żeń-szeń oraz glukozy, pobudzające ośrodkowy układ nerwowy – na przykład Glucardiamid, Cardiamidum, Glukof, Colvital, Cardiol C czy Kofex. Są to specyfiki działające pobudzająco i energetycznie, dostępne w aptekach bez recepty. Hipotensja samoistna bardzo często mija wraz z wiekiem. Jeśli niskie ciśnienie wywołane jest zażywanymi lekami, wystarczy zastąpić je innymi. Gdy hipotonia związana jest z występowaniem innych chorób, należy rozpocząć ich leczenie. Przypadki hipotensji ortostatycznej leczy się farmakologicznie, głównie za pomocą glikokortykosteroidów. Ich działanie polega na zatrzymaniu sodu w organizmie, co zwiększa ciśnienie krwi.

Jak zapobiegać niedociśnieniu tętniczemu?

Oto kilka rad, dzięki którym można uniknąć powstania niedociśnienia tętniczego. Należy:

  • częściej spożywać posiłki, ale w mniejszych ilościach, ponieważ obniżenie stężenia glukozy we krwi często jest powodem spadku ciśnienia. Posiłki powinny zawierać więcej soli, warzyw, owoców i ryb, a mniej tłuszczów zwierzęcych,
  • wypijać ok. 2 litrów płynów dziennie, a w czasie upałów odpowiednio więcej, ponieważ podczas pocenia się spada ciśnienie krwi,
  • dbać o dobrą kondycję fizyczną, szczególnie o odpowiednie ćwiczenia nóg (pływanie, aerobik, biegi, jazda na rowerze), ponieważ uelastyczniają one naczynia krwionośne,
  • wysypiać się, wypoczywać w sposób aktywny,
  • po umyciu się stosować naprzemienny prysznic chłodno-ciepły na kończyny dolne,
  • unikać długiego stania oraz kilkugodzinnego przebywania na słońcu,
  • unikać gwałtownych zmian pozycji, po przebudzeniu warto poleżeć przez kilka chwil spokojnie, przeciągnąć się i usiąść, następnie spuścić nogi na podłogę i powoli wstać (zaleca się również przed wstaniem wykonanie masażu kończyn na sucho za pomocą ręcznika – w kierunku od palców kończyn w stronę serca),
  • ograniczyć lub całkowicie zrezygnować z palenia papierosów. Unikać zadymionych i źle wentylowanych pomieszczeń.

Co jest dobre na niskie ciśnienie?

Warto wypróbować działanie ziół, których regularne picie podnosi ciśnienie. Należą do nich: kwiat lawendy, korzeń lubczyku, ziele tymianku, majeranku, mięty i serdecznika. W aptekach można również spotkać gotowe ekspresowe, mieszanki ziołowe.

Zobacz także:

Hipotonia czyli niedociśnienie. Przyczyny, objawy, leczenie podciśnienia

Niedociśnienie nazywane jest inaczej hipotonią lub podciśnieniem. To stan obniżonego ciśnienia krwi, na przykład do poziomu 90/60 mmHg.  Hipotonia, zwana przez niektórych eliksirem młodości, to choroba układu krążenia. Lekarze na ogół bagatelizują tę osobniczą skłonność.

Jeśli często czujesz się osłabiona, miewasz zawroty głowy i mroczki przed oczami, a byle co potrafi wyprowadzić cię z równowagi bądź dręczą cię nastroje depresyjne, sprawdź, czy nie jesteś hipotonikiem.

Nie do końca wiadomo, skąd się bierze niedociśnienie. Oprócz skłonności genetycznych, kruchej budowy naczyń czy powikłań na skutek innych chorób wymienia się także nadużywanie leków, zwłaszcza moczopędnych, rozszerzających naczynia krwionośne, a nawet przeciwdepresyjnych.

Hipotonia to wrodzony lub patologicznie uwarunkowany stan stale obniżonego ciśnienia skurczowego nieprzekraczającego wysokości ok. 90 mm Hg i ciśnienia rozkurczowego (poniżej 60 mm Hg). Są to oczywiście wartości określone dla osób w wieku ok. 40-50 lat. W miarę upływu lat wartości ulegają podwyższeniu.

Objawy niedociśnienia

Niedociśnienie możemy podzielić na 3 rodzaje: pierwotne, ortostatyczne oraz wtórne. Objawy są wspólne: senność, brak energii, osłabienie, trudności z koncentracją, mroczki przed oczami, zawroty głowy, skłonności depresyjne lub zaburzenia nastroju. Niektórzy pacjenci odczuwają także szum w uszach, bóle karku, skarżą się na zimne stopy i ręce.

Osoba o niskim ciśnieniu, zwłaszcza wtedy, gdy na dworze jest szaro i sennie, bo właśnie nadciąga kolejny niż atmosferyczny, czuje się po prostu koszmarnie. Odczuwa ciągłe znużenie i osłabienie, zmęczenie i zawroty głowy. Pojawiać się też mogą bóle, zwłaszcza głowy, dezorientacja i nieostre widzenie. Większym lub gwałtownym spadkom ciśnienia towarzyszyć mogą omdlenie i drgawki.

You might be interested:  Leczenie w przewlekłej niewydolności żylnej

Ciśnienie skurczowe spada poniżej 110, a nawet 90 mmHg, a rozkurczowe nawet do 60, 50 mmHg z różnych powodów. Niektórzy po prostu rodzą się hipotonikami, u innych zbyt niskie ciśnienie jest skutkiem zażywania leków.

Do niedociśnienia prowadzić mogą też wymioty lub biegunki, obfite pocenie się, długotrwałe leżenie w łóżku. Oprócz niskiego spadku ciśnienia atmosferycznego sytuację pogarszać może upał, znaczny wysiłek fizyczny, głód czy… bardzo obfity posiłek.

Podciśnienie może być jednak również objawem chorób ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń hormonalnych lub czynnościowych układu krążenia, nawet nowotworów.

Leczenie niedociśnienia

Leczenie hipotonika zależy od przyczyny zbyt niskiego ciśnienia. Czasami jest to stan naturalny, wynikający z predyspozycji genetycznych.

Należy po prostu mieć tego świadomość i w sytuacji dużego spadku zażyć doraźnie lek podnoszący ciśnienie, wypić szklankę wody albo kawę (no, chyba, że hipotonik jest do jej picia przyzwyczajony – w takim przypadku nie może liczyć na jej dobroczynne działanie) lub zjeść słoną przekąskę. Jeśli hipotonik jest zmuszony, przez grypę lub inną chorobę do dłuższego leżenia, powinien choć na trochę siadać w łóżku.

Gdy niedociśnienie jest skutkiem wymiotów, biegunki lub potów wystarczy po prostu uzupełnić płyny. Nawadnianie, zwłaszcza w starszym wieku, jest szczególnie ważne. Powinny o tym pamiętać rodziny niskociśnieniowców, zachęcając do picia dużej ilości wody.

Obniżone ciśnienie, spowodowane zmianami w ścianach naczyń krwionośnych, pojawia się nie tylko w starszym wieku. To również przypadłość osób młodszych, zwłaszcza wysokich, szczupłych kobiet.

Nie powinny być jednak tym zmartwione, bo po pierwsze, z wiekiem te dolegliwości zmniejszają się, po drugie – hipotonicy żyją dłużej.

Hipotonia, zwana przez niektórych jest eliksirem młodości, to choroba układu krążenia.

Hipotonia ortostatyczna powstaje na ogół u osób w podeszłym wieku, objawia się zaburzeniami regulacji ciśnienia przy gwałtownym wstawaniu lub długim staniu.

Wówczas krew gromadzi się poniżej serca, co może być powodem omdleń, a w konsekwencji zaburzeń pracy serca, układu krążenia, hormonalnego i źle wpływa także na pracę nerek.

Gdy doraźne sposoby walki z niedociśnieniem nie skutkują albo gdy mamy do czynienia z niedociśnieniem ortostatycznym, trzeba się zgłosić do lekarza po środki farmakologiczne. Życie z niedociśnieniem bywa uciążliwe, ale na szczęście zdarzają się dłuższe okresy dobrego samopoczucia.

Naturalne sposoby na niedociśnienie

Najczęściej mamy do czynienia z niedociśnieniem pierwotnym. Medycy przypuszczają, że jednym z jego powodów może być wrodzona wiotkość ścian naczyń krwionośnych, które stanowią zbyt mały opór dla przepływającej krwi.

Może to obniżać jej ciśnienie, a co za tym idzie, prowadzić do niedotlenienia tkanek. Osoby z niedociśnieniem pierwotnym źle się czują w czasie upałów, a także gdy spada ciśnienie atmosferyczne. Męczy je też pokonywanie wysokości (np.

schody czy chodzenie po górach).

Nie ma jeszcze leku stabilizującego ciśnienie na stałym, pożądanym poziomie. Gdy dotyka nas hipotonia pierwotna, można sięgnąć do mądrości natury i wspomagać się np. mieszankami ziół, pobudzającymi herbatami, żeń-szeniem.

Posiłki najlepiej podzielić na więcej mniejszych, niż jadać obficie. Zaleca się też picie zielonej herbaty, kawy małymi łykami (przez 4-5 godzin), niektórym pomagają napoje z kofeiną.

Trzeba pić dużo napojów i ruszać się – aktywność pobudza krążenie, a więc dotlenia tkanki, co sprawia, że wraca energia. Gorące kąpiele wykluczone.

Gdy dołożymy do tego dobrą dietę – warzywa, owoce, ryby, gotowane mięso – rzeczywiście staniemy się, niejako przy okazji, posiadaczami recepty na długowieczność.

Niedociśnienie wtórne pojawia się w wyniku powikłań innych przebytych chorób, m.in.

przy zaburzeniach rytmu serca, chorobie Parkinsona, uszkodzeniach wegetatywnego układu nerwowego, zaburzeniach hormonalnych, cukrzycy i innych. Może być przewlekłe lub przemijające.

Przewlekłe niedociśnienie – leczyć czy nie leczyć?

Przewlekłe niedociśnienie tętnicze stosunkowo rzadko jest przedmiotem zainteresowania lekarzy. Z klinicznego punktu widzenia największe znaczenie ma niedociśnienie samoistne (konstytucjonalne) i hipotonia ortostatyczna.

Niedociśnienie samoistne występuje często, według niektórych autorów dotyczy 15% społeczeństwa, charakteryzuje się jednak dobrym rokowaniem i wymaga najczęściej jedynie leczenia niefarmakologicznego. Hipotonia ortostatyczna pojawia się u osób starszych i może dotyczyć nawet 30% osób w wieku powyżej 65 lat.

Rozpoznaje się ją, gdy skurczowe ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej spada w ciągu 3 minut o co najmniej 20 mm Hg, a ciśnienie rozkurczowe o co najmniej 10 mm Hg. W przeciwieństwie do przewlekłego niedociśnienia hipotonia ortostatyczna obarczona jest zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób układu krążenia i zgonu.

Leczenie niefarmakologiczne jest najważniejsze, natomiast terapia farmakologiczna jest postępowaniem uzupełniającym w cięższych postaciach hipotonii ortostatycznej.

Rozpoznawanie niedociśnienia tętniczego

Nadciśnienie tętnicze jest względnie dobrze scharakteryzowaną chorobą, którą rozpoznaje się, gdy wartości ciśnienia tętniczego są równe lub przekraczają 140/90 mm Hg. Brakuje natomiast jasnych kryteriów rozpoznawania niedociśnienia.

Najczęściej stosowana definicja hipotensji u dorosłych za niedociśnienie uznaje ciśnienie skurczowe poniżej 90 mm Hg, średnie ciśnienie tętnicze poniżej 60 mm Hg lub spadek tych wartości ciśnienia o ponad 40 mm Hg w odniesieniu do wartości typowych dla danego pacjenta [1].

Autorzy niemieccy zaproponowali rozpoznanie niedociśnienia samoistnego, gdy wartości ciśnienia skurczowego utrzymują się długotrwale poniżej 110 mm Hg u mężczyzn, a u kobiet poniżej 100 mm Hg oraz ciśnienia rozkurczowego poniżej 60 mm Hg dla obu płci [2]. Owens i wsp.

podjęli próbę oszacowania częstości występowania samoistnego niedociśnienia na podstawie 24-godzinnych automatycznych pomiarów ciśnienia (ambulatory blood pressure monitoring, ABPM) [3].

Za hipotonię uznali wartości ciśnienia tętniczego mieszczące się w obrębie 5 percentyla dla populacji osób zdrowych i wynoszące dla mężczyzn 115/70 mm Hg w ciągu dnia i 97/56 mm Hg w nocy, a dla kobiet odpowiednio 105/65 mm Hg i 92/52 mm Hg [3].

Objawy hipotensji mogą jednak wystąpić u chorego ze znacznie wyższymi wartościami ciśnienia tętniczego.

Jeszcze niedawno wytyczne leczenia nadciśnienia tętniczego zalecały obniżenie ciśnienia u chorych z przewlekłym niedokrwieniem serca lub cukrzycą poniżej 130/80 mm Hg, a u chorych z białkomoczem w przebiegu nefropatii poniżej 125/80 mm Hg. Wyniki dużych badań przeprowadzonych m.in. wśród chorych z cukrzycą (np. badanie ACCORD) wykazały, że u wielu tak leczonych osób zmniejszona perfuzja w naczyniach wieńcowych była przyczyną zwiększonej śmiertelności [4]. Objawy hipotonii u osób starszych z powikłaniami miażdżycowymi występują zatem już przy stosunkowo wysokich wartościach ciśnienia tętniczego, natomiast u osób młodych i dotychczas zdrowych objawy hipotonii pojawiają się przy znacznie niższym ciśnieniu tętniczym.

Podział niedociśnienia

Niedociśnienie dzieli się na samoistne (pierwotne), wtórne i ortostatyczne. Niedociśnienie może się pojawić raz w życiu przez stosunkowo krótki czas kilku lub kilkunastu godzin (np. we wstrząsie) lub występować przewlekle (np. u chorych ze znaczną niewydolnością serca).

Objawy niedociśnienia mogą pojawiać się również kilkakrotnie w ciągu doby, naprzemiennie z prawidłowym lub wysokim ciśnieniem tętniczym w postaci hipotonii ortostatycznej. Najczęściej jednak występuje tzw.

niedociśnienie konstytucjonalne, które może nie dawać żadnych objawów lub być przyczyną osłabienia, zmniejszonej tolerancji wysiłku oraz zawrotów głowy.

Niedociśnienie jest przyczyną 10% konsultacji na oddziałach ratunkowych [5]. Występuje u około połowy chorych po znieczuleniach [6], jest także częste u chorych dializowanych [7]. Sporadyczne niedociśnienie jest przedmiotem zainteresowania chirurgów i anestezjologów.

Wtórne niedociśnienie może być wywołane niewydolnością nadnerczy i przysadki mózgowej, niewydolnością serca lub występuje u osób starszych z niedomogą układu autonomicznego.

 W artykule autorzy skoncentrują się na niedociśnieniu przewlekłym (konstytucjonalnym) oraz na hipotonii ortostatycznej.

Niedociśnienie samoistne

Niedociśnienie samoistne (pierwotne) określane też jako hipotonia konstytucjonalna jest prawdopodobnie najczęstszą postacią niedociśnienia. Według cytowanego już Owensa określającego hipotonię za pomocą kryteriów ABPM samoistne niedociśnienie występuje u 16,3% mężczyzn i 14,3% kobiet [3].

Oznacza to, że w Polsce samoistna hipotonia występuje u ponad 3 milionów osób. Wśród osób z niedociśnieniem samoistnym w badaniu Owensa i wsp. było nieco więcej starszych mężczyzn, a kobiety charakteryzowały się nieco mniejszą masą ciała.

Część osób z niedociśnieniem samoistnym nie zgłaszała żadnych skarg, większość jednak, zwłaszcza kobiety, podawała zmniejszoną tolerancję wysiłku, trudności w koncentracji, uczucie ochłodzenia kończyn, czasem zawroty głowy i zmniejszenie jakości życia. Mimo tych dolegliwości rokowanie u osób z hipotonią samoistną jest bardzo dobre.

Dlatego problem ten jest zwykle pomijany w podręcznikach i monografiach. Z polskich autorów zagadnienie to analizowali prof. Banach i prof. Januszewicz [8,9]. Pojedynczy autorzy zwrócili uwagę na zależność między niskim ciśnieniem rozkurczowym (

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *