Parwowirus b19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenie

Rumień zakaźny („piąta choroba” lub „zespół spoliczkowanego dziecka„) szerzy się głównie drogą kropelkową, rzadziej przyczyną jest przetoczenie zakażonej wirusem krwi lub produktów krwiopochodnych. U kobiet w ciąży istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia do płodu.

Definicja

Chorobę, znaną pod nazwą rumień zakaźny, „piąta choroba” lub zespół spoliczkowanego dziecka, wywołuje wirus B19 z rodziny parwowirusów (human parvovirus – hPV B19).

Termin „piąta choroba” wynika z faktu, że w przeszłości zakażenie to uznano za kolejny przykład znanych już czterech chorób zakaźnych przebiegających z wysypką u dzieci (odra, płonica, różyczka, czwarta choroba Dukesa),1 a nazwa „zespół spoliczkowanego dziecka” znana w wielu krajach na świecie, odwołuje się do charakterystycznego obrazu wysypki na twarzy dziecka.

Epidemiologia

Zakażenie hpV B19 jest najczęstszą chorobą wirusową przebiegająca z wysypką u dzieci w wieku szkolnym.2 Obserwuje się sezonowe występowanie choroby (od późnej zimy do wczesnej wiosny, podobnie jak w przypadku ospy) i nasilenie zachorowań średnio co 4 lata.3-5

W przypadku epidemii wśród dzieci w wieku szkolnym odsetek zakażonych sięga nawet 50%.

6 Seropozytywność (występowanie przeciwciał przeciwko hPV B19) narasta wraz z wiekiem, od 5–10% u dzieci w wieku 2–5 lat do 60% u dorosłych w wieku 30 lat, co oznacza, że ok.

połowa kobiet w ciąży jest odporna na zakażenie. Uzyskana odporność trwa przez całe życie. Wirus hPV B19 zakaża tylko ludzi i nie jest przenoszony przez zwierzęta.7,8

Objawy

Choroba szerzy się głównie drogą kropelkową, rzadziej przyczyną jest przetoczenie zakażonej wirusem krwi lub produktów krwiopochodnych. U kobiet w ciąży istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia do płodu.

Okres inkubacji (czas jaki upływa od zakażenia to wystąpienia początkowych nieswoistych objawów) wynosi 4–14 dni, a wysypka i objawy stawowe zwykle po 2–3 tygodniach.

Chory jest najbardziej zakaźny w ciągu kilku dni przed pojawieniem się wysypki.

9 Po 5–7 dniach od zakażenia mogą pojawić się objawy prodromalne (nieswoiste objawy wskazujące na początek choroby) takie jak gorączka, złe samopoczucie, ból głowy, bóle mięśniowe i wydzielina z nosa.

Objawy te ustępują po 2–3 dniach, a w tydzień później pojawia się jasnoczerwona, plamista wysypka na policzkach, której często towarzyszy zblędnięcie skóry wokół warg. Po kilku kolejnych dniach wysypka rozszerza się stopniowo na tyłów i dalsze odcinki kończyn. Niekiedy towarzyszy jej świąd. Po około 3 tygodniach od początku choroby wysypka ustępuje bez pozostawienia blizn.10

U ok. 20% zakażonych choroba przebiega bez typowych objawów (lub bezobjawowo), a tytułowy obraz wysypki na twarzy występuje głównie u małych dzieci.11 Charakterystycznym (często jedynym) objawem choroby, zwłaszcza u kobiet w ciąży jest poliartropatia (stan zapalny stawów dłoni, nadgarstka i kolan.12

Rozpoznanie

Parwowirus B19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenieRyc. 1. Nazwa „zespół spoliczkowanego dziecka” znana w wielu krajach na świecie, odwołuje się do charakterystycznego obrazu wysypki na twarzy dziecka Fot. Public Health Image Library Parwowirus B19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenieRyc. 2. Jeden z objawów „zespołu spoliczkowanego dziecka” – wysypkaFot. Public Health Image Library

U dzieci rozpoznanie ustala się na podstawie objawów chorobowych, ale jeśli nie pojawi się wysypka odróżnienie zakażenia hPV B19 od innych chorób wirusowych jest prawie niemożliwe.

W przypadku podejrzenia zakażenia (np. kontakt z chorym dzieckiem) u kobiet w ciąży należy przeprowadzić badania swoistych przeciwciał IgG i IgM. Stwierdzenie obecności przeciwciał IgM może świadczyć o zakażeniu zakażeniem i jest wskazaniem do dalszych badań diagnostycznych.

Obecność przeciwciał IgG i brak przeciwciał IgM oznacza nabytą wcześniej odporność i  wyklucza świeże zakażenie. Brak obu rodzajów przeciwciał zwykle wyklucza zakażenie, ale sugeruje się powtórzenie badania po miesiącu od ostatniego kontaktu lub po rozwinięciu się objawów chorobowych.12

Zagrożenia

U 30% kobiet zakażonych w czasie ciąży hPV B19 istnieje ryzyko rozwoju zakażenia u płodu,13,14 ale u większości dzieci z potwierdzonych zakażeniem wewnątrzmacicznym nie stwierdza się powikłań, a ich rozwój jest prawidłowy.15,16

Istnieje jednak ryzyko wystąpienia poważnych powikłań u płodu, w tym ciężkiej niedokrwistości, obrzęku uogólnionego (hPV B19 jest najczęstszą przyczyną uogólnionego nieimmunologicznego obrzęku płodu), niewydolności serca, zapalenia mięśnia sercowego, a nawet zgonu, który najczęściej występuje w przypadkach zakażeń nabytych przed 20. tygodniem ciąży.12,17

Opisywane przypadki wystąpienia powikłań zakażenia (obrzęk i niedokrwistość) tylko u jednego z płodów w ciąży bliźniaczej dwukosmówkowej i dwuowodniowej (dwie jamy owodni i dwa łożysko) świadczą o nie do końca poznanym patomechanizmie zakażenia wewnątrzmacicznego i mogą sugerować wniknięcie wirusa tylko przez jedno z łożysk lub być wynikiem zróżnicowanej odpowiedzi immunologicznej u płodów.18

Leczenie

Nie ma leczenia przyczynowego zakażenia hPV B19 ani metod czynnego (szczepionka) lub biernego (immunoglobulina) uodpornienia.

W przypadku potwierdzonego zakażenia u matki przed 20. tygodniem ciąży wdraża się odpowiednie postępowanie nadzorujące stan płodu.

Polega ono głównie na wykonaniu badania ultrasonograficznego po 4 tygodniach od początku choroby lub domniemanej serokonwersji i powtarzaniu go co 1–2 tygodni do 30 tygodnia ciąży.

Jeśli w tym okresie nie stwierdzi się nieprawidłowości u płodu ryzyko wystąpienia niekorzystnych następstw jest znikome.12

Pojawienie się objawów obrzęku płodu (w wyniku niedokrwistości) jest wskazaniem do hospitalizacji w ośrodku akademickim specjalizującym się w interwencyjnej medycyny prenatalnej.

U płodów znacznie niedojrzałych (a u takich najczęściej rozwija się obrzęk) istnieje możliwość leczenia za pomocą za pomocą transfuzji wewnątrzmacicznej, która znacznie ogranicza ryzyko zgonu wewnątrzmacicznego.

Ryzyko rozwoju ciężkich powikłań wymagających leczenia wewnątrzmacicznego praktycznie nie występuje po 12 tygodniach od serokonwersji lub po 21. tygodniu ciąży.15,19

Zapobieganie

Skutecznym środkiem zapobiegawczym jest częste mycie rąk i unikanie kontaktu z małymi dziećmi.

Zapamiętaj

  1. Zakażenie hPV B19 jest chorobą rzadko powodującą niekorzystne następstwa dla dziecka.
  2. U połowy kobiet w ciąży stwierdza się nabytą, trwała odporność na zakażenie.
  3. Nie prowadzi się badań przesiewowych w kierunku zakażenia hPV B19.
  4. Podejrzenie zakażenia (kontakt z chorym dzieckiem, wystąpienie objawów) jest wskazaniem do wykonania badań serologicznych.

RUMIEŃ ZAKAŹNY ‒ ryzyko w przebiegu ciąży

2014-10-20 11:35 Katarzyna Stańczyk

Rumień zakaźny w ciąży może być niebezpieczny dla płodu, dlatego warto wiedzieć o nim jak najwięcej ‒ co go wywołuje, jak rozpoznać objawy oraz jak leczyć zakażenie patogenem wywołującym tę chorobę u kobiet w ciąży.

Rumień zakaźny to choroba wirusowa, na którą najczęściej zapadają małe dzieci między 2. a 12. rokiem życia1. Jednak rumień zakaźny może także pojawić się u dorosłych, w tym może u kobiet w ciąży i wtedy jest szczególnie niebezpieczny. Dlatego warto poznać przyczyny i objawy rumienia zakaźnego oraz sposoby jego leczenia.

Rumień zakaźny: przyczyny choroby

Rumień zakaźny jest wywoływany przez wirus B19 z rodziny parwowirusów (human parvovirus – hPV B19). Można się nim zarazić zarówno drogą kropelkową, jak i poprzez kontakt z krwią1.

hPV B19 jest niebezpieczny dla człowieka i poza rumieniem zakaźnym wywołuje również leukopenię, małopłytkowość, artropatię i niedokrwistość.

Zakażenie wirusowe w trakcie ciąży zawsze wiąże się z dużym ryzykiem, lecz hPV B19 może doprowadzić do szczególnie ciężkich powikłań.

Rumień zakaźny: objawy choroby

Rumień zakaźny ma podobne objawy jak grypa. Na początku pacjenci odczuwają ogólne osłabienie, ból głowy, gardła oraz bóle mięśni.

W początkowej fazie rumienia zakaźnego może pojawić się również stan podgorączkowy. Trwa to kilka dni, później objawy ustępują i chorzy myślą, że przeziębienie przeszło.

Po tygodniu od ustąpienia objawów pojawia się wysypka i to ona właśnie jest charakterystycznym objawem rumienia zakaźnego.

W przebiegu rumienia zakaźnego pojawia się wysypka, która na początku występuje na policzkach, a z czasem może przenieść się również na ręce, nogi i tułów.

Wysypka ta utrzymuje się do trzech tygodni w różnym nasileniu ‒ co kilka dni blednie, po to by znów zająć całą powierzchnię policzków, kończyn i tułowia.

Po trzech tygodniach wysypka ostatecznie ustępuje i nie pozostawia żadnych śladów na ciele1.

CIĄŻOWE WSPARCIE NA STARCIE Parwowirus B19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenie

Autor: Ciążowe wsparcie na starcie

Każdą przyszłą mamę czeka wiele fizycznych i emocjonalnych zmian. Jeśli Twoja radość miesza się z niepewnością dotyczącą przebiegu ciąży, skorzystaj z przewodnika ‘Ciążowe wsparcie na starcie’. Znajdziesz w nim m.in.:

  • Kalendarium badań w ciąży
  • Pytania i odpowiedzi na start
  • Progesteron w ciąży
  • Czynniki ryzyka poronień
  • Suplementację i odżywianie

Rumień zakaźny a ciąża: zagrożenie dla dziecka

Wystąpienie rumienia zakaźnego w trakcie  ciąży może być niebezpieczny dla płodu ‒ zwłaszcza w II trymestrze ciąży.

U kobiet w ciąży rozpoznanie choroby jest trudniejsze, ponieważ u ciężarnych często objawem rumienia zakaźnego są jedynie bóle mięśni i stawów, w tym nadgarstków i kolan.

Przyszłym matkom łatwo jest zbagatelizować objawy rumienia i sądzić, że wystąpiło u nich przeziębienie lub rozwija się grypa.

W przypadku podejrzenia wystąpienia rumienia zakaźnego u ciężarnych należy przeprowadzić testy na obecność przeciwciał IgG i IgM. Jeśli test potwierdzi występowanie tych przeciwciał, trzeba kontynuować diagnostykę w celu potwierdzenia choroby1.

W I trymestrze ciąży ryzyko przeniesienia rumienia zakaźnego na dziecko wynosi 5 proc. Jeśli jednak do tego dojdzie, istnieje ryzyko obumarcia płodu.

You might be interested:  Mycoplasma hominis – objawy i leczenie, jak można się zarazić?

Zakażenie rumieniem zakaźnym w trakcie ciąży jest bardzo niebezpieczne w II trymestrze ‒ wtedy ryzyko przeniesienia infekcji na płód wynosi 30 proc.

1 W razie zakażenia może dojść do niedokrwistości, zapalenia mięśnia sercowego, niewydolności serca, a nawet do śmierci nienarodzonego dziecka. Jeśli u kobiety w ciąży zdiagnozuje się rumień zakaźny, płód musi być monitorowany aż do 30. tygodnia ciąży.

Ciężarna co tydzień powinna wykonywać USG1. Jeśli w tym czasie lekarz nie zaobserwuje żadnych niepokojących objawów, przyszła mama może spać spokojnie.

Piśmiennictwo:

1.  Bacz A., Zakażenie parwowirusem B19 w ciąży, Medycyna Praktyczna.

Czy artykuł był przydatny?

W magazynie Dziecko Zakupy i My: ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży, a także inspiracje i porady dla całej rodziny! Sprawdź, jak zadbać o najbliższych – czytaj już za 3 zł!

Sprawdź Parwowirus B19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenie

Parwowirus B19 – czym jest i jakie choroby wywołuje?

Parwowirusy to najmniej znana rodzina wirusów, w której tylko jeden rodzaj: parwowirus B19 jest groźny dla człowieka.

Przez wiele lat uważano, że nie powoduje żadnej choroby – okazuje się jednak, że przyczynia się do rozwoju wielu niebezpiecznych dla zdrowia schorzeń, m.in. rumienia zakaźnego i niedokrwistości.

Stanowi on szczególne niebezpieczeństwo dla kobiet w ciąży.

Co to jest parwowirus B19?

Ludzki parwowirus B19 należy do rodziny Parvoviridae. Jest to mały, jednoniciowy wirus zawierający DNA – jego rozmiary to zaledwie 18–26 nm, jest więc 10 razy mniejszy od największych wirusów patogennych dla ludzi, czyli pokswirusów.

Na zakażenie parwowirusem B19 najczęściej chorują dzieci w wieku 5–14 lat, ponieważ większość osób dorosłych ma już odpowiednie przeciwciała, przez co staje się na niego odporna.

Zakażenia występują endemicznie na całym świecie, a ich źródłem może być jedynie chory lub zakażony człowiek, u którego bardzo często występuje również niedobór odporności, co sprzyja długotrwałemu wydalaniu wirusa.

Zakażenie szerzy się głównie drogą kropelkową, ale zarazić się można także poprzez przetoczenie krwi zakażonej. Od momentu zakażenia tym wirusem do momentu wystąpienia pierwszych objawów związanych mogą upłynąć nawet 2 tygodnie.

Jak wygląda przebieg zakażenia parwowirusem B19 u osoby dorosłej?

Początkowe objawy zakażenia parwowirusem B19 przypominają standardowe objawy grypy, takie jak dreszcze, bóle gardła, bóle mięśni, a najczęściej uogólnione obrzęki i zapalenia naczyń. Gorączka towarzyszy zakażeniu u 15–30% chorych.

Przez ich podobieństwo do objawów grypopodobnych zdiagnozowanie zakażenia może być problematyczne. W bardziej zaawansowanym stadium mogą wystąpić również: zapalenie nerek, zapalenie mięśnia sercowego oraz pancytopenia, czyli niedobór wszystkich elementów morfotycznych krwi.

Bardzo często u osób dorosłych pojawiają się nietypowe plamisto-grudkowe wysypki bez charakterystycznego dla dzieci rumienia na twarzy.

Taka wysypka umiejscowiona jest na dalszych częściach kończyn (zespół rękawiczkowo-skarpetkowy) lub jako zespół poliartropatii, który najczęściej objawia się symetrycznym zapaleniem lub bólami stawów.

Jak wygląda przebieg zakażenia parwowirusem B19 u dzieci?

Przebieg choroby w przypadku dzieci jest znacznie łagodniejszy niż u osób dorosłych. Najczęstszą postacią kliniczną jest tzw. rumień zakaźny, inaczej zwany “piątą chorobą”. W pierwszej fazie choroby występują najczęściej takie objawy jak ból głowy, utrata apetytu, nudności lub katar, trwające kilka dni.

Około 3 tygodnie od zakażenia pojawia się wysypka, której towarzyszy również ogólne osłabienie Początkowo przybiera ona postać zmian rumieniowatych na policzkach dziecka, czasem z ominięciem skóry wokół ust.

Po jednym do kilku dni wysypka stopniowo rozszerza się na całe ciało (oprócz dłoni i stóp) i ma charakter różowych plamek i grudek. Plamki te następnie zaczynają się zlewać, w środku tworzy się przejaśnienie i wysypka staje się szczególnie intensywna na kończynach i tułowiu.

U nastolatków, tak jak w przypadku dorosłych, wysypka może pojawić się jedynie na dłoniach i stopach. Po około 5 dniach zaczyna ona ustępować, ale może nawracać nawet do kilku tygodni.

Jakie niebezpieczeństwo dla kobiet w ciąży stanowi parwowirus?

Zarażenie się parwowirusem B19 w czasie ciąży jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia i życia dziecka. Może bowiem powodować takie schorzenia jak:

  • ostrą niedokrwistość płodu,
  • niedotlenienie płodu,
  • małopłytkowość,
  • obrzęk płodu,
  • wewnątrzmaciczne zapalenie mięśnia sercowego dziecka.

Kobiety ciężarne przekazują wirusa B19 przez łożysko. Wówczas zachodzi ryzyko wystąpienia poważnych powikłań u płodu. Zakażenie płodu często skutkuje wodobrzuszem, obrzękiem, a nawet prowadzi do poronienia.

Najwięcej przypadków śmierci płodu ze względu na zakażenie parwowirusem B19 przypada na pierwszy trymestr ciąży. Parwowirus B19 może również działać teratogennie i wywoływać zaburzenia rozwojowe narządu wzroku, np. brak tęczówki lub soczewki, uszkodzenie rogówki itp.

U noworodka, który w okresie prenatalnym miał kontakt z parwowirusem B19 bardzo często występują takie powikłania jak:

  • zapalenie wątroby,
  • wodogłowie,
  • opóźnienie rozwoju.

W badaniach prenatalnych zakażenie parwowirusem B19 we wczesnej ciąży może objawiać się poszerzeniem fałdu karkowego widocznego w badaniu USG. Podobny objaw obserwuje się w przypadku zespołów wad genetycznych.

Jak zdiagnozować zakażenie parwowirusem B19?

W przypadku dorosłych i dzieci w początkowym stadium choroby najważniejsza jest obserwacja objawów. U najmłodszych może być ona mylona z różyczką, ponieważ objawia się w podobny sposób. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na charakterystyczne dla tego rodzaju zakażenia miejsca występowania wysypki oraz pojawiające równocześnie z nią bóle stawowe.

Pomocne są również badania laboratoryjne: serologia oraz badanie PCR, szczególnie użyteczne u chorych z zaburzeniami odporności. Kobiety planujące ciążę lub będące w ciąży bardzo często poddaje się badaniu na występowanie parwowirusa B19. Polega ono na wykryciu specyficznych dla tego wirusa przeciwciał w klasie IgM oraz IgG metodą ELISA.

Pozytywny wynik IgM w ciąży musi podlegać ciągłym monitorowaniom.

Jak leczyć zakażenie parwowirusem B19?

Nie istnieje żadna skuteczna metoda leczenia swoistego zakażenia parwowirusem B19. W przypadku rumienia zakaźnego stosuje się wyłącznie leczenie objawowe, tzn. leki przeciwgorączkowe i maści, przy zapaleniu stawów natomiast – niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Podczas leczenia kobiet ciężarnych, u których występuje aktywna infekcja, wykorzystuje się ludzkie przeciwciała monoklonalne anty-B19. Takim kobietom zaleca się cotygodniowe badanie ultrasonograficzne płodu.

W sytuacji zagrożenia obrzękiem płodu wykonuje się transfuzje dopłodowe, a dodatkowo w leczeniu u noworodka i niemowlęcia do 10. miesiąca życia stosuje się immunoglobuliny.

Parwowirus B19 – zakażenie, objawy, leczenie

2020-05-20 8:07 Marta Uler

Parwowirus B19 atakuje przede wszystkim dzieci, ale także dorosłych. Połowa przypadków zachorowań jest bezobjawowa lub skąpoobjawowa. Jednak parwowirus B19 może być bardzo niebezpieczny, szczególnie dla kobiet ciężarnych. Dowiedz się, jak dochodzi do zakażenia tym parwowirusem, jakie choroby wywołuje i na czym polega ich leczenie.

Parwowirus B19 to wirus jednoniciowy, jedyny z rodziny parwowirusów, który jest groźny dla ludzi. Przede wszystkim dotyka dzieci w wieku szkolnym (5-14 lat) i w większości przypadków wywołuje chorobę o łagodnym przebiegu, dając trwałą odporność na całe życie.

Seropozytywność (występowanie przeciwciał przeciwko B19) wzrasta wraz z wiekiem. Od 5-10 procent u dzieci w wieku 2-5 lat do 60 procent u dorosłych w wieku 30 lat. Jednak czasem zakażenie parwowirusem B19 może doprowadzić do poważnych komplikacji. Bywa ono także bardzo niebezpieczny dla kobiet w ciąży.

 Jest sprawcą takich chorób, jak:

Nie ma szczepionki przeciwko parwowirusowi B19.

Spis treści

Jak dochodzi do zakażenia parwowirusem B19

Zakażenie parwowirusem B19 następuje przede wszystkim na drodze kropelkowej, czasem także w wyniku przetoczenia zakażonej krwi lub produktów krwiopochodnych. Od chwili zakażenia do momentu pojawienia się pierwszych objawów może minąć kilka – kilkanaście dni.

W rumieniu zakaźnym, kiedy wystąpią te pierwsze objawy, przypominające przeziębienie, chory zaraża. Gdy pojawi się wysypka, osoba jest już ‘bezpieczna’ dla otoczenia.

W przypadku zespołu grudkowo-krwotocznego rękawiczek i skarpetek chory, gdy ma już wysypkę, zaraża nadal.

Natomiast w przełomie aplastycznym chory zaraża tydzień przed pojawieniem się objawów choroby, kiedy jeszcze nawet nie wie, że jest chory.

Noworodka może zakazić matka, która jest nosicielką B19, ponadto wirus ten przechodzi przez łożysko do płodu, więc do zakażenia może dojść także w czasie życia płodowego, co jest szczególnie niebezpieczne.

Jakie choroby może wywoływać parwowirus B19

Najczęstszą chorobą wywoływaną przez parwowirus B19 jest rumień zakaźny, zwany także piątą chorobą.

Nazwa ta wzięła się stąd, że dawniej znano cztery choroby dziecięce przebiegające z wysypką – odra, płonica, różyczka, czwarta choroba Dukesa – a rumień zakaźny uznano za piątą.

You might be interested:  Przodopochylenie miednicy – co to jest, objawy, ćwiczenia, leczenie

Dodajmy, że zachorowania na rumień mają charakter sezonowy – od późnej zimy do wczesnej wiosny, podobnie jak ospa.

Rumień zakaźny – objawy

W pierwszej fazie zachorowania, czyli od kilku do kilkunastu dni, występują objawy przypominające grypę, a więc:

Następnie pojawia się wysypka na twarzy, która ze względu na swoją charakterystyczną lokalizację określana jest jako ‘zespół spoliczkowanego dziecka‘. W kolejnych dniach może ona rozprzestrzenić się na tułów, uda i pośladki i utrzymywać się około 2-3 tygodni. Wysypka znika nie pozostawiając żadnych blizn.

Rozpoznanie stawia się na podstawie badania genetycznego w kierunku genomu DNA parwowirusa B19 (metodą PCR) lub badania na obecność specyficznych dla parwowirusa B19 przeciwciał w klasie IgM (metodą ELISA). Należy pamiętać, że u noworodków bada się przeciwciała IgM, a nie IgG, gdyż do końca 1. roku życia dziecko korzysta z matczynych przeciwciał IgG.

Choroba, w klasycznej, niepowikłanej formie, nie wymaga specjalnej terapii, zaleca się leczenie domowe, polegające na odpoczynku, nawadnianiu, ewentualnie zbijaniu temperatury.

Zakażenie parwowirusem B19 rzadko powoduje niekorzystne następstwa dla dziecka. Jednak jeżeli chora jest kobieta w ciąży, konieczne jest monitorowanie płodu, ponieważ parwowirus B19 jest dla niego groźny.

Bywa także, że rumień zakaźny prowadzi do komplikacji. Wtedy u chorego może pojawić się:

które wymagają specjalistycznego leczenia.

Zespół grudkowo-krwotoczny rękawiczek i skarpetek

Jest to wersja rumienia występująca u starszych dzieci, nastolatków i dorosłych. Wysypka pojawia się u nich tylko na stopach i dłoniach, a chory wygląda, jakby był w rękawiczkach i skarpetkach. Po 1-2 tygodniach zmiany te ustępują. Wysypce towarzyszą:

  • gorączka
  • ogólne osłabienia
  • brak apetytu
  • bóle mięśni
  • bóle stawów
  • bóle głowy

Następnie mogą dołączyć się obrzęki, ból kończyn i świąd. Czasem u dzieci występuje powikłanie w postaci zapalenia stawów z obrzękiem, bolesnością i ograniczoną ruchomością drobnych stawów rąk i stóp oraz kolan i łokci, ale bez destrukcji chrząstki stawowej (zespół poliartropatii).

Często w badaniach przyśpieszone jest opadanie krwinek czerwonych (OB) i podwyższenie czynnika reumatoidalnego. Wtedy należy wdrożyć leczenie przy pomocy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Objawy powinny ustąpić po kilku-kilkunastu miesiącach. W przeciwnym wypadku diagnozuje się młodzieńcze zapalenie stawów. U osób dorosłych zapalenie stawów może pojawić się bez wcześniejszej wysypki.

Pozostałe choroby wywoływane parwowirusem B19

U osób z obniżoną odpornością, np. :

zakażenie parwowirusem B19 może prowadzić do przewlekłej niedokrwistości (anemii), a czasem nawet powodować poważny przełom aplastyczny. Jego objawy to:

  • gorączka
  • wymioty
  • bladość śluzówek
  • łagodna żółtaczka

Zakażenie parwowirusem B19 w ciąży

Należy podkreślić, że zachorowanie kobiety ciężarnej może wcale nie mieć wpływu na płód, a nawet jeśli wirus przeniknie do organizmu dziecka, to też nie musi oznaczać, że ono zachoruje.

Jednak istnieje niebezpieczeństwo poważnych komplikacji, dlatego bezwzględnie należy monitorować stan płodu (USG), ponieważ dzięki temu można w porę wdrożyć leczenie, które polega m.in. na wewnątrzmacicznej transfuzji krwi.

Transfuzja znacznie ogranicza ryzyko zgonu wewnątrzmacicznego.

Parwowirus B19 w trakcie ciąży może powodować:

Warto podkreślić, że ryzyko rozwoju ciężkich powikłań wymagających leczenia wewnątrzmacicznego praktycznie nie występuje po 12 tygodniach od serokonwersji (wytworzenia przeciwciał w odpowiedzi na zakażenie) lub po 21.

tygodniu ciąży. Kobiety ciężarne, u których wykryto zakażenie parwowirusem B19, leczy się podając przeciwciała monoklonalne anty-B19.

Przyszłe mamy wymagają ścisłego nadzoru, powinno się u nich przeprowadzić co tydzień badanie ultrasonograficzne (USG) płodu.

  • Jeśli do zakażenia parwowirusem B19 dojdzie we wczesnej ciąży, może się to manifestować jako poszerzenie fałdu karkowego, podobnie jak ma to miejsce w zespołach wad genetycznych.
  • Objawy zakażenia parwowirusem B19 nie są charakterystyczne i można je pomylić ze ‘zwykłym’ przeziębieniem, dlatego kobiety planujące ciążę lub już ciężarne powinny wykonać badanie na obecność przeciwciał przeciwko temu wirusowi w klasie IgM i IgG.
  • IgG będzie świadczyło o przebytej dawniej infekcji oraz o nabyciu odporności przeciwko parwowirusowi B19 (u połowy kobiet w ciąży stwierdza się nabytą, trwała odporność na zakażenie), natomiast pozytywny wynik IgM przemawia za świeżą infekcją i musi podlegać ciągłemu monitorowaniu ciąży.
  • Zakażenie ciężarnej parwowirusem B19 na krótko przed terminem porodu może skutkować infekcją wrodzoną noworodka, połączoną z niedokrwistością, trombocytopenią i hipoalbuminemią.

Zakażenia wywołane parwowirusem B19 należy różnicować z różyczką. Bywa, że kobiety ciężarne są pewne, że przechodziły w dzieciństwie różyczkę, choć mógł to być rumień zakaźny – dlatego tak istotne jest wykonanie odpowiednich badań, ponieważ różyczka w ciąży jest niebezpieczna.

U zwierząt występuje choroba zwana parwowirozą, wywoływana przez inne parwowirusy. Np. u psów chorobę wywołuje parwowirus psi. Jest to groźna choroba występującą głównie u szczeniąt do szóstego miesiąca życia.

Charakteryzuje się silną, wyniszczającą, czasem krwawą biegunką, bolesnością brzucha, gorączką i ogólnym osłabieniem. Leczenie polega na podawaniu elektrolitów, glukozy, antybiotyków, preparatów wzmacniających oraz surowicy przeciw parwowirusowi psiemu.

Młode koty mogą z kolei zachorować na panleukopenię (tyfus koci, nosówka kotów), którą wywołuje wirus panleukopenii, blisko spokrewniony z parwowirusem psów i daje objawy również z układu pokarmowego. Zwierzęta można jednak ochronić przed zakażeniem za pomocą szczepionek.

Parwowiroza może dotknąć także świnie, lisy, drób wodny – kaczki, gęsi (parwowirus gęsi).

Parwowirus B19

Parwowirus B19 – czym jest i jakie choroby wywołuje? Do niedawna sądzono, że parwowirus B19 nie wywołuje żadnej choroby.

Tymczasem okazało się, że jest przyczyną wielu schorzeń niebezpiecznych dla zdrowia. Wirus może spowodować takie choroby, jak: rumień zakaźny, niedokrwistość, atropatię, małopłytkowość oraz leukopenię.

Zakazić się można drogą kropelkową lub przez przetoczenie krwi zakażonej.

1. Jak wygląda przebieg zakażenia parwowirusem B19?

Ludzki parwowirus B19 to mały, jednoniciowy wirus, który może wywoływać liczne choroby. Jest m.in. przyczyną wysypki zakaźnej, nazywanej wysypką dziecięcą. Zakażenie parwowirusem B19 u 50% przypadków przebiega w postaci skąpoobjawowej.

Do początkowych objawów należą objawy grypopodobne, takie jak gorączka, dreszcze, bóle gardła, bóle mięśni i naczyń, a najczęściej uogólnione obrzęki i zapalenia naczyń. Takie objawy znacznie utrudniają zdiagnozowanie zakażenia parwowirusem B19.

W bardziej zaawansowanym stadium wirus może powodować:

U osoby dorosłej przebieg choroby występuje w ostrzejszej formie niż u dzieci. Naukowcy podejrzewają, że zakażenie parwowirusem B19 pozostaje w związku z chorobami tkanki łącznej u dorosłych i dzieci, m.in. z reumatoidalnym i młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów.

2. Czym grozi zakażenie parwowirusem B19 w ciąży?

Zakażenie parwowirusem B19 u pacjentki w ciąży jest szczególnie niebezpieczne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Zakażenie może powodować:

  • ostrą niedokrwistość płodu,
  • małopłytkowość u płodu,
  • niedotlenienie płodu,
  • obrzęk płodu,
  • wewnątrzmaciczne zapalenie mięśnia sercowego dziecka,
  • wewnątrzmaciczne obumarcie płodu.

Parwowirus B19 zakaża płód, przenikając przez łożysko. Prowadzi to do niedokrwistości, a w konsekwencji grozi wodobrzuszem, obrzękiem i prowadzi do poronienia. Najwięcej przypadków poronienia ze względu na zakażenie parwowirusem B19 przypada na pierwszy trymestr ciąży.

Wczesne objawy wewnątrzmacicznego obrzęku płodu to powiększenie łożyska i wielowodzie. Parwowirus B19 może również działać teratogennie i wywoływać zaburzenia rozwojowe narządu wzroku, np. brak tęczówki, uszkodzenie rogówki, brak soczewki itp.

Zakażenie parwowirusem B19 w ciąży wiąże się z wieloma powikłaniami u dziecka, takimi jak: noworodkowe zapalenie wątroby, wodogłowie, opóźnienie rozwoju.

Zakażenie parwowirusem B19 we wczesnej ciąży może się manifestować w badaniach prenatalnychjako poszerzenie fałdu karkowego widocznego w badaniu USG – podobnie jak ma to miejsce w zespołach wad genetycznych. Zakażenie ciężarnej parwowirusem na krótko przed terminem porodu może skutkować infekcją wrodzoną noworodka, połączoną z niedokrwistością, trombocytopenią i hipoalbuminemią.

3. Jak zdiagnozować zakażenie parwowirusem B19?

Niestety objawy tego zakażenia są mało specyficzne, dlatego trudno jest zdiagnozować zakażenie w miarę szybko. Dlatego każda kobieta planująca ciążę lub będąca w ciąży powinna zostać poddana badaniu na parwowirus B19.

Badanie polega na wykryciu specyficznych dla tego wirusa przeciwciał w klasie IgM oraz IgG metodą ELISA. Pozytywny wynik IgM przemawia za świeżą infekcją i musi podlegać ciągłym monitorowaniom w ciąży. Leczenie polega m.in.

na wewnątrzmacicznej transfuzji.

Artykuł zweryfikowany przez: Mgr Monika Łapczyńska Położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Joanna Krocz, Katarzyna Wieczorek,  2 miesiące temu

  • Gonik B., (red.), Zakażenia wirusowe ciężarnych, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-86637-56-0.

Rumień zakaźny u dzieci – objawy i leczenie. Ile trwa?

Rumień zakaźny to jedna z częstych chorób wysypkowych u dzieci charakterystyczna dla wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego. Zakażenie przenoszone jest z człowieka na człowieka na drodze kropelkowej, a niekiedy również poprzez zakażone preparaty krwi lub osocza.

Źródłem zakażenia parwowirusem jest chore dziecko bądź nosiciel nie wykazujący żadnych objawów choroby. Szczepionka przeciwko rumieniowi zakaźnemu nie istnieje, chociaż nie jest ona konieczna, gdyż rumień ma na ogół łagodny przebieg (w 50% bezobjawowy).

You might be interested:  Naciągnięta pachwina – objawy, leczenie, co robić?

Choroba ustępuje w sposób samoistny, dając tym samym dożywotnią odporność.

Okres wylęgania rumienia zakaźnego wynosi ok. 14 dni.

Zakaźność: niewielka, najczęściej dzieci z wysypką nie są zakaźne.

Parwowirus B19 odpowiedzialny jest za powstanie rumienia zakaźnego. Zaliczany jest on grupy DNA-wirusów, co jest jednoznaczne z tym, że jego dane genetyczne przenoszone są przez kwas deoksyrybonukleinowy.

Parwowirus B19 przenoszony jest drogą kropelkową oraz krwi i trudno go zniszczyć czynnikami chemicznymi i fizycznymi. W większych skupiskach ludzi wirus ten może wywoływać epidemię, jednak zarażenie nie zawsze prowadzi do wystąpienia objawów w postaci wysypki czy innych symptomów.

Według wielu badań, większość ludzi miała kontakt z parwowirusem B19 przynajmniej raz w życiu, ponieważ posiada swoiste przeciwciała.

Inne postacie zakażenia parwowirusowego

Rumień zakaźny to tak naprawdę jedna z postaci zakażenia parwowirusem B19. Istnieją również inne dolegliwości wywoływane przez ten drobnoustrój:

  1. przełom hemolityczny – to dolegliwość, a właściwie szereg objawów występujących na skutek nagłego rozpadu krwinek czerwonych; konsekwencją choroby jest powiększona śledziona, zmiany w szpiku kostnym oraz niedokrwistość z żółtaczką;

  2. parwowirusowe zapalenie stawów – to przypadłość występująca zazwyczaj u osób dorosłych, głównie płci żeńskiej; charakterystycznym objawem jest ból oraz obrzęk stawów (zwykle dłoni);

  3. obumarcie płodu – zakażenie parwowirusem B19 jest szczególnie groźne u kobiet w ciąży, ponieważmoże skutkować groźnymi powikłaniami płodu, a nawet prowadzić do jego śmierci;

  4. niedokrwistość i neuropatia- cechuje się niskim poziomem krwinek czerwonych i białych, który wynika z zaburzeń w funkcjonowaniu szpiku kostnego, na skutek zakażenia wirusowego; nieprawidłowości powstają po kontakcie z parwowirusem B19 u chorych z upośledzoną odpornością.

Zakażenie parwowirusem B19 nie oznacza, że na naszym ciele natychmiast pojawi się wysypka. Do zachorowań epidemicznych może dochodzić w dużych skupiskach dzieci, takich jak szkoły i przedszkola. Rumień zakaźny występuje częściej u dzieci młodszych, a pierwsze objawy pojawiają się po około dwóch tygodniach od zakażenia.

Zazwyczaj nie występują objawy zwiastunowe. Przebieg jest bezgorączkowy lub z niewielką gorączką, bólem gardła, katarem i niekiedy bólami mięsniowymi.

Objawy te są grypopodobne i występuja przed charakterystyczną wysypką.

Oczywiście nie wszystkie symptomy mogą pojawić się jednocześnie, a dodatkowo żaden z nich nie jest alarmujący i specyficzny, zatem postawienie trafnego rozpoznania nie jest łatwe.

Bardzo często jedynym symptomem rumienia zakaźnego jest wysypka posiadająca charakterystyczny wygląd – girlandowaty.

Początkowo pojawia się na twarzy żywy rumień, obejmujący głównie policzki z pozostawieniem bladości wokół ust, następnie zaatakowane zostają ramiona, tułów i kończyny.

Plamki ulegają zblednięciu w centralnej części, tworząc rumieniowe obrączki, co tworzy jej charakterystyczny wygląd. Warto zauważyć, że wysypka nie obejmuje dłoni i podeszwy stóp.

Czas trwania wysypki jest różny, zazwyczaj jest to 11 dni. Często jest ona swędząca i mija bez złuszczania się. Okresowo może odnawiać się w ciepłej kąpieli, po wysiłku, potarciu skóry lub przy gwałtownych emocjach.

Ważne: Zakażenie parwowirusem B19 nie oznacza, że na sto procent wystąpią objawy. Epidemie choroby pojawiają się na ogół w żłobkach i przedszkolach.

Przy podejrzeniu rumienia zakaźnego ważna jest konsultacja z lekarzem i różnicowanie choroby z innymi dolegliwościami. Wysypka charakterystyczna dla rumienia zakaźnego może być przypadłością również innych schorzeń. Lekarz ocenia zmiany skórne – ich wygląd i lokalizację.

Dla potwierdzenia podejrzeń o obecności rumienia zakaźnego potrzebne jest przeprowadzenie badań serologicznych. Celowane są one w wykrywanie przeciwciał, które tworzone są przez organizm człowieka jako obrona przed infekcją.

Przeciwciała ulegają połączeniu z wirusem, przez co jest on niszczony. Z tego powodu w surowicy pacjenta oznaczane są zwykle przeciwciała IgM, których wysoki poziom sugeruje, że doszło do świeżego zakażenia. Natomiast przeciwciała IgG wskazują na przebyte zakażenie, czyli utworzenie się odporności.

W każdym przypadku do wytworzenia odporności konieczny jest kontakt z wirusem.

Inną metodą diagnostyczną jest bezpośrednie oznaczenie materiału genetycznego w surowicy krwi pacjenta.

Wykonywane jest ono u tych osób, u których nie można postawić rozpoznania jedynie na podstawie badań serologicznych, czyli chorych z dolegliwościami zaburzającymi funkcjonowanie układu immunologicznego.

Badania serologiczne mogą wyjść ujemnie u tych pacjentów, co nie oznacza że nie są oni zainfekowani. Dlatego powyższe badanie przeprowadza się w celu potwierdzenia.

Oprócz wyżej wymienionych metod przeprowadza się również klasyczne badania laboratoryjne w postaci morfologii krwi obwodowej. U chorych w badaniu obserwuje się niski poziom białek krwi przy jednoczesnym wzroście limfocytów (limfocytoza względna). Oprócz tego diagnozowana jest niedokrwistość hemolityczna. U kobiet w ciążarnych badanie pomocniczym jest USG.

Zakażenie w ciąży jest niebezpieczne, szczególnie w jej I trymestrze. Na tym etapie może stwarzać zagrożenie dla rozwijającego się wewnątrz płodu. Dlatego wszystkie osoby, u których pojawiła się wysypka rumienia zakaźnego, powinny o tym poinformować każdą kobietę w ciąży, z którą miały kontakt w ciągu dwóch tygodni.

W dalszej kolejności każda kobieta spodziewająca się dziecka, powinna powiadomić o tym kontakcie swojego lekarza prowadzącego. Zleci on prawdopodobnie wykonanie badań serologicznych, w celu określenia, czy u ciężarnej występują przeciwciała skierowane przeciwko parwowirusowi B19.

Lekarz po przeanalizowaniu wyników badań zdecyduje o dalszym postępowaniu.

Nie można wyleczyć przyczyn rumienia zakaźnego, a przepisanie choremu preparatów przeciwalergicznych i antybiotyków nie przyniesie żadnego efektu. U pacjentów z prawidłowym układem immunologicznym choroba zostaje samoistnie zwalczona. Radykalne leczenie wdrażane jest u pacjentów z obniżoną odpornością.

Bardzo rzadko u dzieci występuje potrzeba podawania przeciwciał, aby pobudzić układ odpornościowy do walki z zakażeniem. Natomiast osoby cierpiące na niedobory odproności stanowią źródło zakażenia dla otoczenia o wiele dłużej niż osoby bez tego defektu.

Wskazaniem do hospitalizacji są sytuacje, w których doszło do niedokrwistości lub zakażenia płodu.

Uwaga! Chory jest najbardziej zakaźny przed wystąpieniem wysypki!

U osób z prawidłową odpornością rokowania w chorobie są na ogół dobre. Po ustąpieniu wysypki można wrócić do normalnego trybu życia.

Za najczęstsze powikłanie rumienia zakaźnego uważa się:

  1. zapalenie stawów (najczęściej kolan, dłoni i nadgarstka),

  2. niedokrwistość (wskutek zahamowania produkcji czerwonych krwinek).

Osoby, które zmagały się wcześniej z problemem niedokrwistości lub mają obniżony układ odpornościowy, powinny znajdować się po stałym nadzorem lekarza.

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

  • Rumień nagły (gorączka trzydniowa) Rumień nagły (gorączka trzydniowa) jest często pierwszą chorobą zakaźną niemowląt i małych dzieci w wieku od 6 miesięcy do 3 lat. Wywoływana jest przez wirusa… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Róża Róża jest chorobą zakaźną skóry, która wywołuje stan zapalny. Pierwszymi objawami róży jest pojawiający się na skórze rumień, któremu towarzyszyć może pojawienie…
  • Odra Odra jest chorobą zakaźną, która występuje zazwyczaj w okresie dziecięcym. Wywołuje ją szybko rozprzestrzeniający się wirus odry (paramyxowirus), przez co jest… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Mononukleoza zakaźna – objawy i leczenie. Jak odróżnić ją od anginy? Mononukleoza nazywana jest chorobą pocałunków, w objawach przypomina grypę. To choroba zakaźna. Czynnikiem chorobotwórczym mononukleozy zakaźnej jest wirus… Adriana Siess
  • Ospa u dzieci Ospa to jedna z kilku charakterystycznych dla wieku dziecięcego chorób zakaźnych. W Polsce odnotowuje się każdego roku około 140 tysięcy zachorowań, z czego… Lek. Aleksandra Czachowska | Onet.
  • Ospa wietrzna Ospa wietrzna to choroba, która jest jedną z najbardziej zakaźnych przypadłości występujących u dzieci. Ospie towarzyszy gorączka i wysypka pęcherzykowa na skórze… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Dur brzuszny – objawy, szczepienie Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną, którą wywołuje pałeczka duru brzusznego (Salmonella typhi). Jest ona wrażliwa na działanie środków odkażających, promieni…
  • Róża – przyczyny, objawy i leczenie choroby zakaźnej [WYJAŚNIAMY] Róża – pod tą kojarzącą się z pięknym kwiatem nazwą, ukrywa się też groźna choroba skóry, która manifestuje się ostrym stanem zapalnym skóry i tkanki podskórnej….
  • Różyczka Różyczka jest wysypkową chorobą zakaźną wywołaną przez wirus z rodziny Togaviridae. W czasie choroby wirus jest obecny w wydzielinie z nosa i gardła, we krwi, w… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Trąd Trąd to bakteryjna choroba zakaźna, która objawy może dawać nawet po 20 latach od zakażenia. Jeśli już się pojawiają, to są to np. miejscowe odbarwienia skóry,…

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *