Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy?

Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy?

Znajdź lekarza w okolicy

Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy?

Wybierz termin i godzinę

Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy?

Zarezerwuj wizytę

Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy?

Przyjdź na wizytę

Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.

Znajdź wolny termin wizyty teraz!

Termin powiększenie tarczycy, inaczej wole tarczycy, jest jedną z cech choroby tarczycy. Jak sama nazwa wskazuje, charakteryzuje się zwiększeniem rozmiarów tarczycy, co jest wyczuwalne palpacyjnie, a zazwyczaj bez problemu wole można zauważyć również wzrokowo. Takie zjawisko może być oznaką wielu nieprawidłowości. 

Powiększenie tarczycy stwierdza się w momencie, gdy podczas badania USG lekarz ustali, iż objętość tego gruczołu przekracza górną normę dla danej płci.

U osób dorosłych masa gruczołu tarczowego wynosi około 15-30 g, objętość natomiast dochodzi do około 18-20 ml u kobiet, a u mężczyzn do 25 ml.

Prawidłowo funkcjonująca tarczyca jest nieodczuwalna oraz niewidoczna dla pacjenta.

ZOBACZ TEŻ: Torbiel na tarczycy – co może oznaczać? Diagnostyka i leczenie

Umów się do endokrynologa

Powiększenie tarczycy – przyczyny i rodzaje

Przyczyn powiększenia tarczycy może być naprawdę wiele. Do najbardziej powszechnych czynników powodujących wystąpienie wola tarczycy zaliczamy: 

  • zapalenie tarczycy,
  • niedobory jodu,
  • choroba Gravesa-Basedowa,
  • choroba Hashimoto,
  • zwiększenie zapotrzebowania na hormony tarczycy, np. podczas ciąży,
  • nowotwór złośliwy (rzadko).

Ze względu na budowę wyróżniamy kilka rodzajów wola tarczycy. Oto one:

  • wole miąższowe – powiększenie tarczycy bez obecności guzków,
  • wole guzkowe – objawiające się obecnością guzków,
  • wole guzkowo-miąższowe – będące połączeniem dwóch poprzednich.

Wole, ze względu na czynność tarczycy, możemy dodatkowo podzielić na:

  • obojętne – bez zaburzeń hormonalnych,
  • nadczynne – wzmożone wydzielanie hormonów tarczycy,
  • niedoczynne – osłabione wydzielanie hormonów tarczycy.

ZOBACZ TEŻ: Wole tarczycy – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje woli tarczycy?

Objawy powiększenia tarczycy

W niektórych przypadkach, powiększenie tarczycy może nie dawać silnych objawów, za wyjątkiem zwiększenia obwodu szyi.

Jeśli jednak powiększanie się tarczycy postępuje szybko i towarzyszy temu powstawania guzków na tarczycy, wówczas może dojść do uczucia ucisku w gardle lub chrypki.

W przypadku zaawansowanego wola tarczycy, pacjent odczuwa również trudność w oddychaniu oraz ma problem ze swobodnym połykaniem pokarmów.

Zgodnie z klasyfikacją WHO, wole można określić według następującej skali:

  • stopień 0 – brak wola,
  • stopień 1 – wole wyczuwalne palpacyjnie, niewidoczne podczas naturalnego ułożenia głowy,
  • stopień 2 – wole palpacyjnie wyczuwalne i widoczne podczas naturalnego ułożenia głowy.

ZOBACZ TEŻ: USG tarczycy – kiedy wykonywać? Co może wykryć badanie tarczycy?

Badania wykonywane w przypadku powiększonej tarczycy

W przypadku wystąpienia powiększonej tarczycy, należy zgłosić się na podstawowe badania do lekarza rodzinnego lub internisty, który w razie potrzeby skieruje pacjenta na dalszą diagnostykę.

Początkowo lekarz wykonuje badania fizykalne oraz przeprowadza z chorym szczegółowy wywiad.

Jeśli specjalista potwierdzi obecność zwiększonego obwodu szyi, zostaną zlecone kolejne badania, mające na celu dokładną diagnostykę.

Najczęściej wykonuje się oznaczenie stężenia TSH oraz USG tarczycy, w celu ustalenia przyczyny nieprawidłowości . Badanie USG, które jest kluczowe do oceny m.in.

wielkości tarczycy, daje również możliwość kontrolowania wielkości tarczycy na przestrzeni czasu i pozwala oceniać efekty stosowanej terapii.

W przypadku podejrzeń wola zamostkowego lub nowotworu, lekarz może również zlecić dodatkowe badania obrazowe, np. RTG lub rezonans magnetyczny.

ZOBACZ TEŻ: Prawidłowy wynik TSH. Jak interpretować badania hormonów tarczycy?

Leczenie powiększonej tarczycy

Sposób leczenia jest uzależniony od przyczyny powodującej powiększenie tarczycy. Nie zawsze obecność powiększonej tarczycy wymaga natychmiastowego wdrożenia działań leczniczych.

Jeśli mamy do czynienia z wolem obojętnym, a ogólny stan zdrowia pacjenta jest dobry, wskazane jest regularne monitorowanie tarczycy u lekarza. W niektórych przypadkach, np.

przy utrudnionym oddychaniu czy raku tarczycy, konieczne jest leczenie operacyjne.

Każdy przypadek jest inny i musi zostać rozpatrzony indywidualnie przez lekarza endokrynologa, a w przypadku nowotworu – onkologa, który we współpracy z pacjentem podejmuje decyzje o zastosowaniu konkretnego leczenia. Jeśli potrzebujesz porady lekarskiej, możesz zapisać się na wizytę bez wychodzenia z domu poprzez portal LekarzeBezKolejki.pl.

ZOBACZ TEŻ: Rak tarczycy – objawy, diagnostyka i leczenie

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Kategorie:  Endokrynologia

Tagi:  powiększona tarczyca przyczyny powiększenia tarczycy objawy powiększenia tarczycy jak leczyć powiększoną tarczycę

Więcej artykułów

Powiększona tarczyca – objawy, przyczyny i leczenie. Jakie badania krwi wykonać przy powiększonej tarczycy?

Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy? Powiększonej tarczycy nie widać An Min/PxHere

Powiększona tarczyca to objaw mogący wskazywać na niedoczynność tarczycy, chorobę Hashimoto (choroba autoimmunologiczna) lub na guza tarczycy. Powiększenie tarczycy nie daje żadnych objawów. Pojawiający się ból tarczycy w okolicy szyi, doskwiera dopiero przy znacznie już powiększonym gruczole. Mogą wówczas pojawić się trudności z połykaniu i oddychaniu, co jest jasnym sygnałem do niezwłocznej wizyty u endokrynologa.

Tarczyca to niewielki gruczoł znajdujący się w dolnej części szyi, między tchawicą a tętnicami szyjnymi wspólnymi. Składa się z dwóch połączonych cieśnią płatów. Główną funkcją tarczycy jest produkowanie hormonów tarczycowych (T3 – trójjodotyroniny i T4 – tyroksyny) odpowiedzialnych za: tempo metabolizmu, utrzymanie stałej temperatury ciała i wagi ciała.

Masa zdrowej tarczycy wynosi około 20-30 g. Z uwagi na niewielkie rozmiary jest ona niewidoczna oraz niewyczuwalna. Prawidłowa objętość tarczycy u kobiet wynosi od 13 do 18 ml, natomiast u mężczyzn od 15 do 25 ml.

Ten parametr można obliczyć za pomocą wzoru matematycznego (w internecie dostępne są specjalne kalkulatory), do których potrzebne są wymiary tarczycy wykonane podczas badania USG tego narządu.

Powiększenie tarczycy rozpoznaje się, gdy objętość tego gruczołu przekracza 40 ml, natomiast wole olbrzymie to sytuacja, gdy objętość tarczycy wynosi 100 ml lub więcej.

Powiększona tarczyca to nie choroba, a objaw pewnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. Statystycznie częściej diagnozowana jest wśród kobiet niż u mężczyzn. Do najczęstszych przyczyn powiększenia tarczycy należą:

  1. Niedobór jodu w diecie lub zaburzenia w jego wchłanianiu.Jod to pierwiastek będący głównych składnikiem hormonów produkowanych przez tarczycę (T3 i T4). Jego deficyt w codziennej diecie powoduje zmniejszoną ilość wytwarzanych hormonów, co jest sygnałem dla podwzgórza, aby zwiększyło produkcję hormonu TSH, który stymuluje tarczycę do syntezy T3 i T4. Ponieważ tarczyca nie ma wystarczającej ilości jodu do produkcji hormonów, dochodzi do nadmiernego pobudzenia gruczołu, który zwiększa swoją objętość.
  2. Choroba Hashimoto.To choroba autoimmunologiczna, w której przebiegu tarczyca staje się powiększona i twarda, lecz nie boli. W badaniu USG tarczycy obserwuje się zmienioną chorobowo tkankę – pojawiają się m.in. guzki. Choroba Hashimoto początkowo nie daje żadnych widocznych objawów, ale jej konsekwencje mogą być poważne. Stopniowo może doprowadzić do niedoczynności tarczycy, a nawet cukrzycy i miażdżycy. Osoba cierpiąca na tę chorobę jest osłabiona i zmęczona, pojawiają się problem z suchością skóry, zaparcia i zaburzenia w gospodarce lipidowej oraz podwyższony poziom cholesterolu. W badaniach diagnozuje się nieprawidłowy poziom TSH oraz niski poziom tzw. hormonów obwodowych tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny. Pojawiają się też przeciwciała wobec tarczycy: antyTPO i antyTG.
  3. Choroba Gravesa-BasedowaTo druga choroba autoimmunologiczna, której towarzyszy powiększenie tarczycy. Schorzenie wynika z produkcji w organizmie przeciwciał przeciwko receptorom TSH (to hormon, który pobudza tarczycę do produkcji T3 i T4). Konsekwencją tego stanu jest dwukierunkowe pobudzenie tarczycy do syntezy hormonów, co powoduje nadczynność i powiększenie tarczycy. Osoba z tą chorobą jest stale zmęczona, szybko chudnie mimo wysokokalorycznej diety oraz jest jej ciepło.
  4. Guzy tarczycyTo łagodne lub złośliwe zmiany nowotworowe w obrębie gruczołu tarczowego. Powiększenie tarczycy jest wówczas skorelowane z powiększeniem węzłów chłonnych na szyi.
  5. CiążaPowiększenie tarczycy często pojawia się także w czasie ciąży, ponieważ organizm ma w tym okresie zwiększone zapotrzebowanie na hormony produkowane przez ten gruczoł. Poza tym gonadotropina kosmówkowa (hormon produkowany podczas ciąży) ma działanie zbliżone do hormonu TSH, powodując nadmierny rozrost komórek tarczycy.
  • TSH w ciąży – o czym świadczy wysoki lub niski poziom?
You might be interested:  Rak miedniczki nerkowej i moczowodu

Powiększona tarczyca początkowo nie daje żadnych objawów. Dopiero gdy tarczyca staje się już dosyć duża i uciska na okoliczne tkanki, mogą pojawić się: bóle z przodu szyi, odczucie dyskomfortu oraz nieduże trudności podczas połykania lub oddychania. Gdy tarczyca jest już na tyle duża, że zaczyna uciskać nerw krtaniowy, pojawia się chrypka.

Do lekarza endokrynologa należy zgłosić się jak najszybciej, gdy powiększeniu tarczycy towarzyszy ból i wyraźny ucisk w obrębie szyi. Na wizytę najlepiej zabrać wyniki aktualnych badań krwi, obejmujących pomiar stężenia TSH, T3, T4 oraz przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TP i anty-TPO. Jeśli w przeszłości było wykonywane USG tarczycy, wyniki także warto mieć przy sobie.

  • Na jakie choroby zapada tarczyca? Ich objawy

Powiększenie tarczycy diagnozuje się zazwyczaj na podstawie badania USG tego gruczołu. To bezbolesne badanie, podczas którego specjalista ocenia wielkość oraz strukturę miąższu tarczycowego za pomocą specjalnej aparatury. Specjalista mierzy także narząd, a uzyskane pomiary służą do wyliczenia objętości gruczołu.

W diagnostyce powiększonej tarczycy niezbędne są również badania laboratoryjne z krwi. Zlecone do wykonania zostaną:

  • TSH,
  • T3 i T4,
  • anty-TP i anty-TPO.

W przypadku, gdy endokrynolog podejrzewa, że przyczyną powiększenia tarczycy mogą być zmiany nowotworowe, przeprowadza biopsję aspiracyjną cienkoigłową. Pobrany wycinek poddawany jest następnie badaniom histopatologicznym. Biopsja tarczycy wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym.

Kiedy tarczyca choruje… 9 czynników przyczyniających się do …

Metoda leczenia powiększenia tarczycy zależy od przyczyny tego stanu. Jeśli wole lub powiększona tarczyca spowodowana jest niedoborem jodu, należy uzupełnić stężenie tego pierwiastka. Stosuje się w tym celu odpowiednią dietę (produkty bogate w jod to ryby morskie, sól jodowana, z którą nie można przesadzać) oraz jod w tabletkach, ale tylko pod kontrolą endokrynologa.

Przy chorobie Hashimoto powiększenie tarczycy leczy się odpowiednią, dobrze zbilansowaną dietą o charakterze przeciwzapalnym. Przy występującej niedoczynności tarczycy dodatkowo włączane są leki hormonalne, czyli syntetyczna tyroksyna.

Regularne ich przyjmowanie normalizuje stężenie TSH, a to sprawia, że tarczyca zmniejsza swoje rozmiary, a dodatkowo cofają się inne objawy choroby. Niestety nie oznacza to, że choroba Hashimoto została wyleczona.

Obecnie nie są znane metody mogące spowodować całkowite wyleczenie tego schorzenia, dlatego dieta przy Hashimoto jest złotym standardem leczenia.

Powiększona tarczyca z powodu choroby Gravesa-Basedowa wymaga podawania leków, które ograniczają produkcję hormonów tarczycy. Ich stosowanie pozwala zredukować objawy choroby i powoduje zmniejszenie gruczołu.

W niektórych przypadkach znacznego powiększenia tarczycy pacjenci poddawani są terapii z zastosowaniem izotopu jodu promieniotwórczego. Przy skrajnie powiększonej tarczycy konieczny jest zabieg chirurgiczny.

Leczenie operacyjne stosowane jest wówczas, gdy powiększony gruczoł tarczowy powoduje znaczny ucisk na drogi oddechowe i problemy z oddychaniem oraz przy zmianach nowotworowych w obrębie tarczycy.

Powiększona tarczyca – przyczyny, leczenie

  • Powiększona tarczyca – przyczyny
  • Powiększona tarczyca – leczenie

O powiększonej tarczycy mówi się w sytuacji, kiedy tarczyca zwiększa swoją objętość, która jest wyliczana przy pomocy wzorów, do których podstawiane są wymiary tarczycy określone w badaniu USG.

Według statystyk powiększona tarczyca stanowi problem u osób, które mają niedobór jodu. W Polsce dokładnie 1 stycznia 1997 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, które nakazuje produkcję soli kuchennej z dodatkiem jodku potasu, co ma na celu zapobieganie niedoborowi pierwiastka. Powiększona tarczyca jest diagnozowana częściej u kobiet.

Specjaliści klasyfikują wole na podstawie:

  1. lokalizacji powiększonej tkanki gruczołowej tarczycy,

  2. czynności hormonalnej gruczołu tarczowego,

  3. zaburzeń czynności gruczołu.

Zastanawiasz się jak odpowiednio zaplanować suplementację? Pod tym linkiem dowiesz się jak inteligentnie wspierać swoją tarczycę i układ immunologiczny. Jak najszybciej poznaj protokół suplementacyjny Thyroset!

Lekarz, który diagnozuje i leczy choroby związane z gruczołem to endokrynolog. Powiększona tarczyca może być skutkiem:

  1. choroby Hashimoto. W początku choroby gruczoł wyraźnie się powiększa, ma twardą strukturę, a w trakcie badania pacjent nie odczuwa dolegliwości bólowych.

  2. niedoboru jodu. Jest to najczęstszy czynnik, który powoduje powiększenie gruczołu tarczycowego.

  3. powiększona tarczyca pojawia się w chorobie Gravesa-Basedowa.

  4. guza tarczycy (mogą mieć postać łagodną, złośliwą). Przy chorobie nowotworowej pojawia się nie tylko powiększona tarczyca, ale również szyjne węzły chłonne.

  5. powiększona tarczyca jest częstą dolegliwością towarzyszącą kobietom w ciąży.

  6. powiększona tarczyca może się uaktywnić, kiedy dieta chorego jest niewłaściwie zbilansowana i zawiera produkty nie tylko nie zawierające jodu, ale również takie, które powodują słabe jego przyswajanie i wchłanianie.

W większości przypadków powiększona tarczyca nie daje szczególnych objawów. Pacjenci mogą odczuwać dyskomfort w okolicach szyi. Nagłe pojawienie się objawów może sugerować samoistne krwawienie do torbieli tarczycy lub guzka tarczycy.

Znacznie powiększona tarczyca może powodować silny nacisk na tchawicę, przełyk, co powoduje nie tylko problem z przełykaniem, ale również utrudnia oddychanie.

Powiększona tarczyca może również uciskać nerw krtaniowy, a to skutkuje u chorego nie tylko chrypą, ale też zaburza prawidłową fonację.

Głównym leczeniem w przypadku, kiedy jest powiększona tarczyca, ma zazwyczaj charakter zachowawczy. Kuracja powinna być przede wszystkim ukierunkowana na przyczynę dolegliwości. Jeżeli przyczyną jest niedobór jodu, należy go uzupełnić poprzez odpowiednią dietę, ale też właściwie dobraną suplementację.

Przy powiększonej tarczycy endokrynolog zleca przyjmowanie leków przeciwtarczycowych, w bardziej zaawansowanych przypadkach stosowana jest terapia izotopem promieniotwórczym jodu. Leczenie powiększonej tarczycy, w niektórych przypadkach wymaga interwencji chirurgicznej. Operacja jest konieczna, kiedy gruczoł powoduje ucisk, ma lokalizację zamostkową lub śródpiersiową.

Na rozwiązanie chirurgiczne lekarz decyduje się w przypadku, kiedy istnieje podejrzenie choroby nowotworowej tarczycy.

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie. Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na halodoctor.

pl, gdzie uzyskasz pomoc online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. Teraz z e-konsultacji możesz skorzystać także bezpłatnie w ramach NFZ.

Powiększona tarczyca: objawy, przyczyny, skutki. Co oznacza?

Spis treści

Kiedy stwierdza się powiększoną tarczycę?

Tarczyca to nieduży gruczoł, umiejscowiony w przednio-dolnej części szyi. Fizjologicznie nie powinno go być widać, ani czuć. Prawidłowy gruczoł tarczycowy u kobiet powinien osiągać rozmiar nieprzekraczający 18-20 ml, a u mężczyzn – do 25 ml. Jeśli chodzi o wagę tarczycy, to właściwą masą u dorosłej osoby jest taka, która znajduje się w przedziale między 15 a 30 g.

Powiększona tarczyca u pań będzie wówczas, gdy jej obszar wykroczy poza 20 ml, a u panów – kiedy będzie większy niż 25 ml. U dzieci, w zależności od wieku i płci, normy wyglądają odmiennie. Naturalnie powiększony gruczoł tarczycymoże pojawić się w czasie ciąży. Gruczoł ten może też  inaczej wyglądać w różnych fazach cyklu miesiączkowego. 

Powiększenie tarczycy stwierdza się podczas badania obrazowego (najczęściej jest to USG tarczycy). Na mierzenie objętości tarczycy jest odpowiedni schemat, dzięki któremu dodaje się objętość obu płatów tarczycy pomijając wymiary cieśni i płata piramidowego. Diagnostyk podkłada otrzymane dane pod właściwy wzór i w ten sposób ustala czy z gruczołem dzieje się coś nietypowego. 

Objawy powiększonej tarczycy

Kiedy można mówić, że jest powiększona tarczyca? Objawy takiego stanu, który sam w sobie nie stanowi choroby, a symptom, wymagający dalszej diagnostyki, nie muszą występować. Bardzo często oprócz powiększenia się tarczycy (wola tarczycowego) nie dzieje się nic więcej.

You might be interested:  Ostry ból żołądka – jakie mogą być przyczyny?

Jak wygląda powiększona tarczyca? To powiększenie się obwodu szyi, niekiedy – widoczna asymetria, czasem powiększone węzły chłonne w obszarze szyi. Zwykle proces powiększania się wola tarczycowego jest rozciągnięty w czasie i trwa nawet kilka lat. 

Powiększone wole tarczycy może dawać także takie oznaki jak np.:

  • chrypka, 
  • uczucie duszności, 
  • trudności z przełykaniem, 
  • ból w okolicy szyi, 
  • dyskomfort w obszarze gardła i szyi.

Z kolei jeśli dodatkowo pojawią się takie symptomy jak nerwowość, chudnięcie, nadpotliwość i kołatanie serca, może to świadczyć o kłopotach hormonalnych wynikających z niewłaściwej pracy tarczycy. 

Spadek energii, nastroju, tycie, problemy z miesiączką, włosami i koncentracją w połączeniu z powiększoną tarczycą mogą natomiast wskazywać na chorobę Hashimoto. 

Przyczyny powiększonej tarczycy

Kiedy zostanie stwierdzony powiększony płat tarczycy, co oznacza taka sytuacja? Bardzo często powiększeniu gruczołu nie towarzyszą inne objawy, sama zmiana powierzchni tarczycy nie jest bolesna, ocenia się ją jako łagodną, a dodatkowo nie występują zaburzenia hormonalne. Jednak zawsze właściwym zachowaniem jest udanie się na wizytę lekarską, by wyjaśnić powód takiego stanu. Lekarzem specjalizującym się w chorobach tarczycy jest endokrynolog.

Co jeszcze może powodować okoliczność, jaką jest powiększona tarczyca? Przyczyny mogą być różne, jednak zwykle wymienia się następujące: 

  • niedobór jodu – to zwykle dlatego jest powiększona tarczyca u dziecka;
  • uwarunkowania genetyczne;
  • choroba Hashimoto (inaczej przewlekłe zapalenie tarczycy lub przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, charakteryzuje się powiększonym wolem, które nie boli, nawet podczas naciskania);
  • choroba Gravesa-Basedowa (to schorzenie autoimmunologiczne, zmierzające do nadczynności tarczycy);
  • guzy tarczycy (łagodne i złośliwe – którym oprócz powiększenia się tarczycy, towarzyszy nie rzadko powiększenie węzłów chłonnych szyjnych);
  • nadprodukcja hormonów przez przysadkę mózgową.

Ponadto, jak już wcześniej nadmieniono, powiększona tarczyca w ciąży nie stanowi zaburzenia, a ma związek z produkcją dużej liczby gonadotropiny kosmówkowej przez komórki cyto- i syncytiotrofoblastu, które powodują rozrost tarczycy.

Typy powiększenia tarczycy

Biorąc pod uwagę czynność tarczycy, dokonuje się podziału wola na:

  • obojętne (taki stan nie wywołuje zmian w gospodarce hormonalnej);
  • nadczynne (w tych okolicznościach wydzielanie hormonów tarczycy ma charakter wzmożony);
  • niedoczynne (w tym przypadku ma miejsce niedobór hormonów).

Inny podział powiększającej się tarczycy opiera się na budowie tego gruczołu. Wyróżnia się tutaj wole:

  • miąższowe (dochodzi tu do wzrostu miąższu tarczycowego);
  • guzkowe (w tarczycy obserwuje się guzki);
  • miąższowo-guzkowe (powiększa się objętość miąższu ale także są wyczuwalne guzki).

Aby stwierdzić, że występuje wole i jakiego rodzaju to zmiana, należy wykonać diagnostykę opartą o badanie fizykalne, wywiad z pacjentem, badanie obrazowe (na USG tarczycy i szyi będzie widoczna powiększona tarczyca; zdjęciaz ultrasonografu wskażą w jakich miejscach się lokalizują i jaki rozmiar mają ewentualne guzki) i badania laboratoryjne (polegające głównie na oznaczeniu stężenia hormonów tarczycy i TSH). W razie potrzeby, jeśli zachodzi podejrzenie zmian złośliwych w tarczycy, pacjenta kieruje się na biopsję aspiracyjną cienkoigłową i pobiera się materiał do analizy mikroskopowej.

Jak leczyć powiększoną tarczycę?

Co robić kiedy zostanie rozpoznana powiększona tarczyca? Leczenie ustala się dopiero po wyjaśnieniu przyczyny pojawienia się wola. 

Po wykluczeniu nowotworu często pozostawia się pacjenta do obserwacji, co oznacza, że raz na kilka-kilkanaście miesięcy musi się on pokazać u endokrynologa z wynikami zleconych przez lekarza badań. Jeśli nie pojawiają się dodatkowe objawy, wole nie utrudnia normalnego funkcjonowania, a wyniki analiz pozostają dobre, zazwyczaj nie są potrzebne nawet leki.

Jeśli za powiększającą się tarczycą stoi niedobór jodu, zaleca się suplementację tego pierwiastka, przede wszystkim w drodze naturalnej, czyli spożywając produkty spożywcze i wodę z jodem (jod jest dodawany m.in. do soli kuchennej).

Jeżeli powiększenie tarczycy ma związek z nadczynnością tarczycy, zwykle wprowadza się terapię farmakologiczną. 

Medycy czasem decydują się na postępowanie operacyjne. Wskazaniem do operacji jest m.in. bardzo duże wole, które przeszkadza w oddychaniu, czy przełykaniu, bądź też jest zlokalizowane za mostkiem lub w śródpiersiu, zostanie stwierdzony rak tarczycy, guzkowe wole nadczynne albo też symptomy wracają pomimo stosowania leczenia zachowawczego.

Czytaj też:

Masz powiększoną tarczycę? Sprawdź, jaka może być tego przyczyna

Tarczyca powiększa się powoli i oprócz wrażeń wizualnych może nie wywoływać żadnych objawów. Uczucie ucisku pojawia się dopiero wtedy, gdy wole osiąga duże rozmiary i rozrasta się. Samo powiększenie tarczycy nie jest chorobą, a objawem, dlatego po stwierdzeniu wola należy znaleźć przyczynę rozrastania się gruczołu.

Powiększona tarczyca to inaczej wole tarczycy. Powiększenie gruczołu tarczowego nie jest chorobą samą w sobie, a objawem, dlatego powiększenie tarczycy jest powodem do zbadania gruczołu i poziomu wydzielanych przez niego hormonów.

Tarczyca to mały gruczoł zbudowany z dwóch płatów położonych w dolnej części szyi, pomiędzy tchawicą a tętnicami szyjnymi wspólnymi, oraz z łączącej je cieśni. Prawidłowa tarczyca jest niewidoczna i niewyczuwalna, jej masa u osoby dorosłej wynosi ok. 15-30 g.

Objętość i wymiary tarczycy można ustalić na podstawie badań obrazowych, zwykle za pomocą USG. Do określenia objętości używa się specjalnych wzorów na podstawie wymiarów narządu w badaniu ultrasonograficznym. 

Standardowo objętość tarczycy to suma objętości obu płatów bocznych, bez uwzględnienia wymiarów cieśni i płata piramidowego. Objętość płata bocznego oblicza się z uproszczonego wzoru na objętość elipsoidy obrotowej:

objętość (ml) = π/6 × szerokość (cm) × grubość (cm) × długość (cm)

Warto wiedzieć, że termin ,,wole'' nie jest jednoznaczny. Może odnosić się do powiększenia tarczycy, ale także do tarczycy z wyczuwalnymi guzkami i tkanki tarczycowej położonej w miejscu niefizjologicznym.

Powiększona tarczyca: normy

Norma objętości tarczycy wynosi do 18-20 ml u kobiet i do 25 ml u mężczyzn. U dzieci normy objętości tarczycy zależą od wieku i płci. W związku z wprowadzeniem w Polsce i innych krajach suplementacji jodowej w ciągu ostatnich lat normy objętości tarczycy u dzieci uległy zmianie.

Wole tarczycy

Wole to powiększenie tarczycy powodowane przez wiele stanów chorobowych. Objawia się nienaturalnym powiększeniem pewnego obszaru szyi w łuku aorty lub poniżej mostka. Wole nie zawsze jest groźnym objawem, choć zawsze wymaga konsultacji z lekarzem.

W związku z tym powiększenie tarczycy stwierdza się, gdy objętość gruczołu tarczowego jest większa niż 18-20 ml u kobiet i większa niż 25 ml u mężczyzn.

Wole rozpoznaje się, jeśli objętość tarczycy przekracza górną granicę normy, ale o powiększeniu tarczycy znacznego stopnia mówi się wtedy, gdy jej objętość przekracza 40 ml. Wole olbrzymie to takie, którego objętość przekracza 100 ml.

Powiększenie tarczycy: przyczyny

Najczęstszą przyczyną powiększenia tarczycy są wole miąższowe lub guzowate i zapalenie tarczycy (zwykle na podłożu autoimmunizacyjnym). Rzadziej tarczyca powiększona jest z powodu raka.

MOŻLIWE PRZYCZYNY POWIĘKSZENIA TARCZYCY:

Niedobór jodu: większość przypadków wola tarczycy spowodowana jest niedoborem jodu, ponieważ powoduje to uwrażliwienie komórek tarczycy na miejscowe czynniki wzrostowe, co z kolei prowadzi do zwiększenia ich bezwzględnej liczby. Natomiast stymulacja komórek tarczycy przez wydzielane przez przysadkę TSH skutkuje ich powiększeniem się.

Guzy tarczycy: łagodne i złośliwe guzy mogą przez swoja objętość manifestować się jako powiększona tarczyca. Guzom złośliwym może dodatkowo towarzyszyć powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.

Choroba Gravesa-Basedowa: powiększenie tarczycy w przebiegu tej choroby autoimmunologicznej jest wynikiem pobudzenia znajdujących się na komórkach gruczołu tarczowego receptorów dla tyreotropiny przez krążące przeciwciała. Stymulacja receptorów przez przeciwciała przyczynia się do rozwinięcia nadczynności tarczycy.

Choroba Hashimoto: początkowe stadium choroby (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy) niemal zawsze przebiega z równomiernym powiększeniem się tarczycy. Wole jest zwykle dosyć twarde i niebolesne, nawet podczas uciskania.

Tarczyca może być również powiększona w sytuacji, gdy organizm zwiększa swoje zapotrzebowanie na hormony tarczycy. Zdarza się to na przykład podczas ciąży, kiedy gonadotropina kosmówkowa produkowana w dużej ilości przez komórki cyto- i syncytiotrofoblastu wykazuje działanie podobne do TSH na komórki tarczycy, powodując ich przerost.

You might be interested:  Ból między łopatkami – co jest przyczyną bólu pleców między łopatkami?

Powiększona tarczyca: objawy

Powiększenie gruczołu tarczowego nie musi wpływać na czynność tarczycy. Jeśli jest ona prawidłowa, to objawy zwykle nie występują.

Część osób zauważa jednak powiększenie się obwodu szyi w jej przedniej części, mogą też pojawić się objawy uciskowe w drogach oddechowych, co ma miejsce w przypadku znacznego powiększenia się tarczycy.

Jeśli wole uciska na przełyk i drogi oddechowe, to mogą występować problemy z oddychaniem, przełykaniem, chrypka, a nawet zmieniona barwa głosu.

Uwaga, nagłe pojawienie się bólu bądź obrzęku, a także przewlekły ból może być następstwem samoistnego krwawienia do guzka tarczycy lub torbieli tarczycy. Nagłe pojawienie się chrypy, duszności czy zaburzeń połykania u osoby z twardym wolem jest wskazaniem do pilnej diagnostyki w kierunku raka tarczycy.

Leczenie powiększonej tarczycy

Wskazaniem do leczenia powiększonej tarczycy są zaburzenia czynności tarczycy, podejrzenie nowotworu złośliwego, objawy uciskowe i istotny defekt kosmetyczny.

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Powiększona tarczyca – objawy, rodzaje, wielkość

Powiększona tarczyca jest określana jako wole tarczycowe. Oznacza powiększenie objętości gruczołu tarczowego (tarczycy) przekraczającą normalną wielkość. Norma jest uzależniona od płci. Dla kobiet wynosi powyżej 20 cm2, dla mężczyzn zaś powyżej 25 cm2. Powiększona tarczyca jest diagnozowana podczas badania USG.

1. Objawy powiększonej tarczycy

Powiększona tarczyca jest dość widoczna, jak też wyczuwalna poprzez dotyk. Dana osoba może odczuwać dyskomfort w okolicach szyi. Mogą też wystąpić bóle i dolegliwości. Niekiedy przy powiększonej tarczycy pojawia się obrzęk. Jest on skutkiem krwawienia lub torbieli tarczycy. Po stwierdzeniu takiej sytuacji konieczna jest wizyta u lekarza celem potwierdzenia diagnozy.

Osoba z wolem ma powiększony obwód szyi. Odczuwa też ucisk w tchawicy co powoduje dodatkowo duszności i trudności z oddychaniem. Powiększona tarczyca skutkuje ochrypłym głosem u pacjenta, dlatego że występuje nacisk na nerw krtaniowy.

Niestety zdarza się też tak, że u niektórych osób nie występują opisane wyżej objawy powiększonej tarczycy. Dzieje się tak, wtedy gdy działanie gruczołu tarczowego jest prawidłowe. Wykrycie zaburzeń tarczycy, w tym powiększonej tarczycy, jest w takim wypadku możliwe tylko w przypadku, gdy lekarz wykonuje badanie z całkiem innej przyczyny.

Powiększona tarczyca jest możliwa do wyczucia podczas badania

2. Umiejscowienie tarczycy

Powiększona tarczyca może wystąpić w różnych jej częściach. Za pomocą tzw. scyntygrafii,  można ocenić morfologię tarczycy. Określa się także jej stopień zróżnicowania tkanki w guzkach za pomocą izotopu promieniotwórczego. To badanie dotyczy wola zamostkowego, czyli umiejscowionego poniżej górnego brzegu mostka. Natomiast wole śródpiersiowe występuje w łuku aorty.

3. Wole nietoksyczne

Powiększona tarczyca ma kilka postaci. Te, które zależą od czynności hormonalnej tarczycy dzielą się na trzy rodzaje.

Gdy praca tarczycy jest zaburzona poprzez wydzielanie zbyt małej ilości hormonów, wtedy mówimy o wolu niedoczynnym. O toksycznym możemy mówić w odwrotnej sytuacji, czyli kiedy hormonów jest bardzo dużo.

Natomiast wole nietoksyczne, inaczej obojętne ma miejsce, gdy poziom hormonów jest w normie.

Powiększona tarczyca może też mieć różną budowę. W przypadku, kiedy miąższ tarczycy nie ma guzków mówimy o wolu miąższowym. Jednak gdy w budowie tarczycy można zauważyć lub wyczuć nawet jeden guzek, wtedy wole określa się jako guzkowe.

4. Wielkość tarczycy

Powiększona tarczyca jest różnicowana ze względu na swoją budowę i określa się ją w stopniach. I stopień występuje wtedy, gdy tarczyca jest widoczna tylko jeśli odchyli się  głowę ku tyłowi. Natomiast II stopień występuje, gdy jest niewidoczna, jednak wyczuwalna przy dotyku.

Ostatni III stopień, to bardzo duża i widoczna tarczyca. Jeśli podczas badania lub dotykania wole drży, a także można wyczuć jego przepływ naczyniowy, wtedy określa się je jako naczyniowe. Powiększona tarczyca częściej występuje u osób żyjących w krajach rozwijających się na terenach o niskim poziomie jodu w pożywieniu. Takie wole nazywa się endemicznym.

Powiększona tarczyca – objawy. Jak wygląda wole tarczycy?

Problemy z tarczycą? Sprawdź konsultacje

Choroby tarczycy objawiają się zaburzeniami czynnościowymi lub powiększeniem gruczołu tarczowego, nazywanym wolem. Powiększona tarczyca nie zawsze jest manifestacją procesu chorobowego. Sprawdź, czym jest wole tarczycy, dlaczego występuje, a także jak przebiega leczenie.

Wole tarczycy

Wole tarczycy to nic innego jak powiększenie gruczołu tarczowego, będące zazwyczaj manifestacją procesu chorobowego. W literaturze medycznej wyróżnia się różne postaci wola.

Powiększenie tarczycy, któremu towarzyszy nadmiar hormonów, jest nazywane wolem nadczynnym.

Jeśli wraz z powiększeniem tarczycy u pacjenta występuje niedobór hormonów, diagnozuje się wole niedoczynne. Wole przebiegające z eutyreozą (prawidłowym stężeniem hormonów tarczycy) jest nazywane wolem obojętnym.

Ze względu na budowę wole tarczycy dzieli się na:

  • miąższowe (struma diffusa) – charakteryzuje się powiększeniem tarczycy bez występowania guzków,
  • guzkowe (struma nodosa), charakteryzujące się obecnością guzków o wzmożonej konsystencji w stosunku do miąższu. Ponadto wole guzkowe można podzielić na toksyczne (z towarzyszącą nadczynnością tarczycy) oraz nietoksyczne (bez nadczynności tarczycy),
  • guzkowo-miąższowe, będące połączeniem wyżej wymienionych.

Klasyfikacja ze względu na umiejscowienie wyróżnia następujące typy wola:

  • szyjne – zlokalizowane w obrębie szyi,
  • zamostkowe – kiedy tarczyca znajduje się poniżej górnego brzegu mostka,
  • śródpiersiowe – kiedy tarczyca sięga do śródpiersia.

Powiększona tarczyca – klasyfikacja WHO

Światowa Organizacja Zdrowia stworzyła trzystopniową klasyfikację wola, gdzie:

  • stopień 0 oznacza brak wola,
  • stopień 1 – wole wyczuwalne w badaniu palpacyjnym, niewidoczne w swobodnym ułożeniu głowy, lecz w pozycji pełnego wyprostu,
  • stopień 2 – wole widoczne w swobodnym ułożeniu głowy,
  • stopień 3 – duże wole, widoczne z daleka i powodujące deformację szyi.

Przyczyny powiększenia tarczycy

Wśród czynników wpływających na powiększenie tarczycy wymienia się:

  • przewlekły niedobór jodu,
  • nadmiar jodu,
  • nadmiar związków wolotwórczych w diecie,
  • zanieczyszczenia przemysłowe,
  • oporność na hormony tarczycy,
  • leki hamujące syntezę hormonów tarczycy.

Co warto podkreślić, wole tarczycy różnicuje się z przypadkami powiększenia tarczycy wynikającymi z choroby nowotworowej, choroby Gravesa-Basedowa, choroby Hashimoto oraz procesu zapalnego.

Najbardziej rozpowszechnioną przyczyną wola jest długotrwały niedobór jodu w diecie. Zalecana przez Światową Organizację Zdrowia dzienna podaż jodu powinna wynosić 150 μg. W sytuacji niedoboru tarczyca powiększa się, ponieważ usiłuje w ten sposób zrekompensować sobie niedostatek pierwiastka i wynikający z niego niedobór hormonów.

W grupie największego ryzyka powstania wola tarczycy są kobiety w ciąży oraz karmiące piersią, z uwagi na zwiększone zapotrzebowanie na jod.

Dobowe zapotrzebowanie na pierwiastek w ich przypadku wynosi 250 μg.

Wole występuje także często u pacjentów zażywających leki hamujące syntezę hormonów, a także u osób spożywających zbyt dużą ilość jodu. Dużą rolę odgrywają także predyspozycje genetyczne.

Objawy powiększonej tarczycy

Wole tarczycy samo w sobie jest objawem chorobowym, jednakże powiększona tarczyca może powodować dodatkowe dolegliwości, takie jak:

  • ucisk w gardle,
  • ból podczas przełykania,
  • chrypę,
  • kaszel,
  • trudności w oddychaniu.

Jak leczyć powiększoną tarczycę i guzki?

Nie zawsze powiększona tarczyca lub obecność guza wymaga leczenia. Pojawienie się wola jest wskazaniem do wykonania badań diagnostycznych, sprawdzających czy gruczoł tarczowy funkcjonuje prawidłowo. Zazwyczaj lekarz zleca pacjentowi wykonanie badania krwi na oznaczenie stężenia TSH w surowicy krwi. TSH jest najczulszym wskaźnikiem służącym do oceny zaburzeń czynnościowych tarczycy.

W zależności od przyczyny w leczeniu wola stosuje się:

  • preparaty jodu,
  • lewotryroksynę – otrzymywaną syntetycznie tyroksynę, która uzupełnia niedobór hormonów,
  • tyreostatyki – leki stosowane w leczeniu nadczynności tarczycy,
  • terapię radioaktywnym jodem.

Chorobliwe powiększenie tarczycy

Chorobliwe powiększenie tarczycy leczy się operacyjnie. W niektórych przypadkach konieczne jest całkowite usunięcie gruczołu tarczowego. Po zabiegu chirurgicznym usunięcia tarczycy niezbędne jest leczenie substytucyjne syntetycznymi hormonami.

Wskazaniem do leczenia operacyjnego są także:

  • rak tarczycy,
  • wole guzkowe nadczynne,
  • wole zamostkowe,
  • wole śródpiersiowe,
  • nadczynność tarczycy w pierwszych miesiącach ciąży.

Czytaj też:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *