Strumektomia – jakie są wskazania i powikłania?

Strumektomia – jakie są wskazania i powikłania?

Fot.: ChrisChrisW / Getty Images

Strumektomia to dawna nazwa tyroidektomii – zabiegu usunięcia tarczycy. Dziś stosuje się ją najczęściej w odniesieniu do częściowego lub prawie całkowitego wycięcia tego narządu. Usytuowanie tarczycy w obrębie szyi sprawia, że zabieg wymaga od chirurga dużej sprawności i dokładności. 

Strumektomia jest najczęściej wykonywanym zabiegiem chirurgicznym ze wskazań endokrynologicznych.

Zmiany guzowate w obrębie tego gruczołu (niekiedy połączone z jego nadczynnością) i niebezpieczeństwo rozwoju guza nowotworowego sprawiają, że operację tę wykonuje się dość często, mimo że hormony tarczycy są niezbędne do życia. Prawidłowa suplementacja farmakologiczna sprawia, że chory po zabiegu może normalnie funkcjonować.

Strumektomia – wskazania

Choroby tarczycy objawiają się często powstaniem wola – czyli powiększeniem objętości tarczycy.

W zdecydowanej większości przypadków zmiana ma charakter guzowaty – w obrębie tkanki pojawiają się pojedyncze lub mnogie guzki, mające charakter torbieli (przestrzeni wypełnionych płynem) albo litego utkania gruczołowego lub nowotworowego. Każde rozpoznanie wola powinno prowadzić do wykonania pełnej diagnostyki tarczycy.

Do podstawowych metod diagnostycznych należą:

  • ultrasonografia,
  • scyntygrafia (metoda oparta na obserwacji promieniowania radioaktywnego jodu, który jest wychwytywany przez gruczoł tarczowy),
  • badania poziomów przysadkowego hormonu tyreotropowego (TSH) zwiększającego czynność wydzielniczą tarczycy oraz stężeń hormonów tarczycowych,
  • aspiracyjna biopsja cienkoigłowa (BAC), umożliwiająca pobranie próbek tkanki do badań cytologicznych.

Wykonanie pełnej diagnostyki pozwala nie tylko rozpoznać przyczynę schorzenia, ale również określić skalę powiększenia tarczycy i dokładne jej umiejscowienie.

U niektórych chorych rozpoznaje się istnienie dodatkowego płata piramidowego lub tzw. wole zamostkowe – gdy część powiększonej tarczycy jest ukryta za rękojeścią mostka.

Umożliwia to odpowiednie dostosowanie techniki operacyjnej.

Bezpośrednimi wskazaniami do strumektomii mogą być następujące zmiany:

  • wole nadczynne lub obojętne o typie guzowatym lub miąższowym,
  • niektóre postaci zapalenia tarczycy,
  • rak tarczycy.

Warunkiem zakwalifikowania chorego do zabiegu jest uzyskanie u niego stanu eutyreozy, czyli wyrównania stężeń hormonów tarczycy na poziomie prawidłowym. Operowanie chorego z wyraźną nadczynnością grozi wystąpieniem przełomu tarczycowego w czasie zabiegu lub bezpośrednio po nim.

Strumektomia (tyroidektomia) – rodzaje zabiegu

Usunięcie tarczycy może być wykonane w różnym zakresie, w zależności od potrzeb. Operacją o największej rozległości jest całkowita (totalna) tyroidektomia, połączona z usunięciem okolicznych węzłów chłonnych. Zabieg taki wykonuje się po rozpoznaniu raka tarczycy.

W przypadku wola o dużej aktywności hormonalnej, znacznej objętości albo z licznymi zmianami guzowatymi przeprowadza się zwykle typową strumektomię, czyli subtotalne (prawie całkowite) wycięcie tarczycy. Chirurg pozostawia niewielką ilość utkania gruczołowego, które po zabiegu może nadal wytwarzać niezbędne hormony tarczycy.

W przypadku pojedynczych zmian operator może się zdecydować na usunięcie jednego płata tarczycy lub tylko jego części. Zabieg ten jest jednak wykonywany rzadko, ponieważ podczas kolejnej operacji o większym zakresie warunki miejscowe są znacznie gorsze ze względu na zrosty.

Strumektomia – powikłania

Strumektomia wymaga doskonałej znajomości anatomii narządów szyi i dużej uwagi w trakcie wykonywania zabiegu. Powikłania mogą być typowe dla wszystkich operacji chirurgicznych albo dotyczyć specyficznie tyroidektomii.

Do pierwszej grupy komplikacji zalicza się infekcje, krwotoki i krwiaki pooperacyjne. W celu ograniczenia ryzyka po strumektomii stosuje się rutynowo drenaż ssący Redona (dreny podskórne pozwalają na odsysanie gromadzących się płynów oraz kontrolę, czy nie wystąpił krwotok z podwiązanych w czasie zabiegu naczyń).

Fizjologicznie przepływ krwi przez tarczycę jest bardzo intensywny, a przy dużym wolu nadczynnym zwiększa się nawet kilkakrotnie. To sprawia, że najczęstszym powikłaniem specyficznym dla strumektomii jest intensywne krwawienie śródoperacyjne.

Inną (choć rzadko występującą) komplikacją jest uszkodzenie lub przecięcie nerwu krtaniowego wstecznego, powodujące porażenie (czasowe lub stałe) fałdu głosowego.

Powikłanie to powoduje spadek jego napięcia i zmniejszenie ruchomości, co objawia się silną chrypką i skłonnością do nawracającego kaszlu.

W przypadku nierozpoznanego przecięcia obu nerwów, po usunięciu rurki dotchawiczej może dojść do zablokowania przepływu powietrza przez krtań. Tacy chorzy mogą wymagać nawet wykonania tracheostomii.

Kolejnym, rzadkim lecz niebezpiecznym powikłaniem, jest niezamierzone usunięcie przytarczyc. Te niewielkie gruczoły odpowiadają za wydzielanie substancji regulujących poziom wapnia w organizmie. Najczęściej są (tak jak nerwy krtaniowe wsteczne) identyfikowane przez chirurga w trakcie zabiegu. Przy wielkim wolu lub w przypadku rozrostu nowotworowego nie zawsze jest to możliwe.

Po ich wycięciu może pojawić się tężyczka w postaci uogólnionych skurczów mięśni, zaburzeń czucia, skurczu oskrzeli lub miejscowych objawów naczyniowych (np. bóle wieńcowe, niedokrwienie kończyn, zaburzenia krążenia mózgowego). Leczeniem jest czasowe podawanie wapnia. Mechanizmy regulacji jego poziomu stabilizują się (z wyjątkiem pojedynczych przypadków) po kilku, kilkunastu miesiącach.

 

Czy artykuł okazał się pomocny?

Zabieg usunięcia tarczycy jest czasem jedynym rozwiązaniem. Warto wiedzieć z czym jest powiązany

Strumektomia – jakie są wskazania i powikłania?

Tarczyca jest gruczołem, który wytwarza hormony wpływające na nasz metabolizm. Gdy dzieje się z nią coś nie tak, zmagamy się z wieloma łatwymi do przeoczenia objawami. Istnieją sytuacje, w których niezbędny jest zabieg usunięcia tarczycy. Warto wiedzieć, z czym się on wiąże.

Tarczyca jest gruczołem wydzielania dokrewnego, który odgrywa niezmiernie ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Wytwarza ona hormony mające wpływ na cały metabolizm. Często się zdarza, że pewnych objawów nie kojarzymy ze schorzeniami tarczycy. Dzieje się tak, gdyż niedomagająca tarczyca nie boli, nawet kiedy poważnie choruje.

Istnieje wiele symptomów wynikających z nieprawidłowego działania tarczycy, które mogą dotyczyć całego organizmu lub tylko określonego obszaru. Gdy istnieje ryzyko rozwoju raka tarczycy lub kiedy wole wieloguzkowe rozrasta się pomimo leczenia, dokonuje się usunięcia tarczycy.

Tarczyca odpowiada za wydzielanie hormonów. Gdy działa nieprawidłowo, może być konieczny zabieg usunięcia gruczołu

Jak podaje portal zdrowie.gazeta.pl, usunięcie tarczycy konieczne jest, gdy istnieje ryzyko rozwoju raka lub rak tarczycy został już zdiagnozowany. Zabieg potrzebny jest również w sytuacji rozrostu wola wieloguzkowego oraz wola uciskającego krtań i utrudniającego oddychanie.

Po zabiegu usunięcia tarczycy do końca życia trzeba zażywać odpowiednie hormony. Całkowite usunięcie tarczycy określa się słowem tyreoidektomia lub tyroidektomia i oznacza operacyjne usunięcie gruczołu. Częściowe usunięcie tarczycy to strumektomia.

W takim przypadku pozostawia się fragment gruczołu, który nadal pełni swoją funkcję.

Tarczyca znajduje się w okolicy krtani i waży około 30 gramów. Pomimo swojej niewielkiej wagi jest jednym z kluczowych elementów organizmu ludzkiego. Kontrolowana jest bowiem przez przysadkę mózgową wydzielającą hormon o nazwie TSH, nakazujący tarczycy wydzielanie trzech hormonów kluczowych dla procesów metabolicznych i gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Zaburzenia funkcji tarczycy to przede wszystkim nadczynność, czyli nadmiar wydzielanych hormonów i niedoczynność, czyli niedostateczne wydzielanie hormonów. Schorzenia te mogą spowodować powiększenie się tarczycy. Pojawia się wtedy wyczuwalne dotykiem tzw. wole. Zdarza się, że jest ono niemal niewidoczne lub uciska tchawicę i utrudnia oddychanie.

Podejrzenie wola wieloguzkowego obojętnego lub wola wieloguzkowego nadczynnego może skończyć się operacją usunięcia gruczołu. Ponadto wole niepoddające się leczeniu, a także zbyt wielkie lub utrudniające oddychanie również może doprowadzić do interwencji chirurgicznej.

Wskazaniem do zabiegu usunięcia tarczycy jest pojawienie się nowotworu złośliwego lub samo podejrzenie raka tarczycy.

Zabieg usunięcia tarczycy nie jest skomplikowany, jednak może prowadzić do poważnych powikłań

Zabieg zazwyczaj poprzedza kilka badań, w tym morfologia, jonogram, próby krzepnięcia oraz oznaczenie poziomu hormonów TSH, T3 i T4 i grupy krwi. Zabieg usunięcia tarczycy nie jest skomplikowany.

Na szyi robi się niewielkie poprzeczne nacięcie, a następnie odsłania i usuwa gruczoł w całości albo tylko jego fragment. W ranie pozostawia się na dobę lub dwie specjalny dren, dzięki któremu może zostać odsączony płyn, zbierający się w miejscu usuniętego narządu.

You might be interested:  Blok prawej odnogi pęczka hisa (rbbb) – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowanie

Po upływie doby lub dwóch pacjent zazwyczaj wraca do domu.

Powikłaniem po tego typu zabiegu może być podrażnienie, a nawet uszkodzenie nerwów znajdujących się w okolicy gardła. Po zabiegu usunięcia tarczycy zdarza się też chrypka. Gdyby nerwy uległy większym i trwałym uszkodzeniom, mogłoby to skutkować problemami z głosem i mówieniem.

To powikłanie zdarza się na szczęście niezwykle rzadko. W razie zainfekowania rany i pojawienia się gorączki trzeba niezwłocznie udać się do lekarza. Niestety w wyniku operacji dochodzi czasem do uszkodzenia nerwu krtaniowego wstecznego oraz przypadkowego usunięcia przytarczyc.

Jeżeli usunięta została cała tarczyca bądź jej fragment, konieczne staje się zażywanie hormonów tarczycy.

ZOBACZ TAKŻE:

Następny artykuł

  • zdrowie
  • pacjent
  • Choroba Hashimoto

Strumektomia tarczycy – wskazania, powikłania, kontrole po operacji

Strumektomia tarczycy jest najczęściej wykonywanym zabiegiem ze wszystkich operacji o wskazaniu endokrynologicznym.

I mimo że hormony produkowane przez tarczycę są konieczne do życia, to wszelkie zmiany guzowate, często połączone z nadczynnością tego gruczołu, oraz ryzyko pojawienia się guza nowotworowego sprawiają, że zabieg taki wykonuje się stosunkowo często, jednak wymaga to od pacjenta przyjmowania suplementacji farmakologicznej, często do końca życia.

Najczęściej spotykanym objawem chorób tarczycy jest pojawienie się wola, czyli, inaczej ujmując, powiększeniem się objętości tarczycy. W przeważającej większości zmiany takie mają charakter guzowaty. W tarczycy powstają, pojedynczo lub mnogo, guzki wypełnione płynem.

Wszelkie podejrzenia powstania takich zmian są wskazaniem do przeprowadzenia badań tarczycy.

Wole guzkowe może uciskać drogi oddechowe chorego, a wskazania do chirurgicznej ingerencji na tarczycę dzieli się na pilne (ucisk na tchawicę, zespół żyły głównej górnej oraz problemy z połykaniem) i planowe (wole odszczepione, wole śródpiersiowe, zezłośliwienie zmian oraz wysoki poziom kalcytoniny w surowicy). Wskazaniem może być również estetyka czy brak możliwości leczenia chorób tarczycy tyroksyną. Strumektomię wykonuje się również w przypadku powikłanej nadczynności tarczycy oraz przy braku zadowalających skutków leczenia farmakologicznego.

Aby przeprowadzić zabieg strumektomii tarczycy, niezbędna jest perfekcyjna znajomość budowy narządów w obrębie szyi. Operacja taka wymaga od lekarza dużo skupienia, precyzyjności i dokładności. Powikłania po strumektomii mogą być typowe i podobne wszystkim innym operacjom chirurgicznym.

Są to zazwyczaj infekcje, krwotoki oraz pooperacyjne krwiaki.

Aby zminimalizować ryzyko pojawienia się tych powikłań, po zabiegu strumektomii rutynowo wykonuje się drenaż ssący Redona, co pozwala na odessanie nagromadzających się płynów oraz kontrolowanie podwiązanych w trakcie operacji naczyń.

Specyficznym powikłaniem po zabiegu strumektomii jest intensywne krwawienie śródoperacyjne. Dzieje się tak dlatego, że przepływ krwi przez tarczycę jest bardzo szybki, a duży wol nadczynny może kilkukrotnie go zwiększyć.

Innym powikłaniem może być uszkodzenie lub całkowite przecięcie nerwu krtaniowego wstecznego, co może spowodować porażenie stałe lub czasowe fałdu głosowego, w wyniku czego zmniejszone zostaje jego napięcie i ruchomość (objawia się to silną chrypką lub nawracającym kaszlem). Na szczęście komplikacja taka występuje bardzo rzadko.

Jeśli w trakcie zabiegu zostaną uszkodzone oba nerwy, to po wyciągnięciu rurki dotchawicznej może zablokować się przepływ powietrza przez krtań. W takim przypadku może być wymagana tracheostomia. Wyjątkowo niebezpieczną komplikacją, choć, na szczęście, rzadko występującą, jest niezamierzone usunięcie przytarczyc.

Są to małe gruczoły i odpowiadają one za wydzielanie związków utrzymujących odpowiedni poziom wapnia w organizmie. Ich zidentyfikowanie może być niemożliwe w przypadku rozrostu nowotworowego lub przy dużym wolu.

Po wycięciu przytarczyc może pojawić się tężyczka (skurcze mięśni, skurcze oskrzeli, bóle wieńcowe, niedokrwienie kończyn, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenia czucia). Leczenie takiego powikłania opiera się na podawaniu pacjentowi wapnia, a jego poziom stabilizuje się po kilkunastu miesiącach.

Jeśli powodem całkowitego usunięcia narządu tarczycy były choroby inne niż te o podłożu nowotworowym, pacjent powinien zgłaszać się na kontrolę do endokrynologa co pół roku i zgłaszać się na zalecane przez lekarza badania.

Usunięcie tarczycy w każdym przypadku skutkuje jej niedoczynnością, dlatego konieczne jest przyjmowanie hormonów tarczycy pod postacią tabletek do końca życia.

Aby ocenić stan zdrowia pacjenta, potrzebne jest wykonywanie analizy stężenia hormonów we krwi, jednak w przypadku, kiedy wycięta została tylko część tarczycy, może się okazać, że poziom hormonów jest prawidłowy, a dodatkowe ich przyjmowanie okaże się wtedy zbędne.

Drugim wykonywanym badaniem po operacji strumektomii tarczycy jest kontrola poziomu kalcytoniny. Jest to hormon tarczycowy odpowiedzialny za regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej i wpływa on na metabolizm kości.

Przytarczyce, niewielkie gruczoły umiejscowione w okolicy tarczycy, mogą zostać uszkodzone w trakcie operacji strumektomii, a ich funkcjonowanie może zostać przejściowo zaburzone. Przy ich trwałym uszkodzeniu wymagana jest terapia chroniąca przed osteoporozą i trwa ona przez całe życie.

  • Badania tarczycy Jeśli Twoja tarczyca nie funkcjonuje prawidłowo, to Ty też nie! – taki slogan towarzyszy amerykańskiemu Tygodniowi Świadomości, propagującemu wiedzę na temat… Dr n. med. Emilia Martin | Diagnostyka
  • Zapalenie tarczycy Tarczyca znajduje się w okolicach szyi, stanowi ośrodek produkcji hormonów wykorzystywanych prawie przez wszystkie komórki organizmu. Niestety, tarczyca często…
  • Guzki tarczycy Zwykle wykrywa się je podczas badania lekarskiego i badania ultrasonograficznego (USG) tarczycy, czy szyi, najczęściej u kobiet. Wszystkie guzki tarczycy wymagają… Anna Romaszkan | Żyjmy dłużej
  • USG szyi – co może wykryć i kiedy jest wskazane? USG szyi jest badaniem obrazowym, które wykorzystuje się do oceny stanu narządów w obrębie szyi oraz jamy ustnej. Ultrasonografia może być ukierunkowana na…
    • Groźne guzki tarczycy
    • Utrudnione przełykanie w chorobach tarczycy.
    • Lek. Robert Gradzik
  • Tarczyca – co warto o niej wiedzieć? Charakterystyczne objawy zaburzeń pracy tarczycy [WYJAŚNIAMY]

    Tarczyca to gruczoł niezwykle istotny dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Hormony produkowane przez tarczycę są potrzebne każdej komórce naszego…

  • Histerektomia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

    Histerektomia to operacja usunięcia macicy stosowana najczęściej w leczeniu chorób nowotworowych, ale także przy wypadaniu macicy i mięśniakach tego narządu….

  • Pierwszy na świecie złożony przeszczep narządów szyi w Gliwicach

    Pierwszy na świecie allogeniczny złożony przeszczep narządów szyi, obejmujący krtań, tchawicę, gardło, przełyk, tarczycę z przytarczycami, struktury mięśniowe…

  • Wrodzona niewydolność tarczycy

    Syn.: Hypothyroidismus congenitus, kretynizm.Def.: Wrodzone zaburzenie na podłożu zmniejszonego wytwarzania hormonów tarczycy.

  • Wole tarczycy – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

    Wole tarczycy to widoczne zgrubienie szyi, które jest efektem nieprawidłowego funkcjonowania tego gruczołu. Pojawienie się wola tarczycy nie zawsze wskazuje na…

    Monika Wasilonek | Onet.

Jak ograniczyć ryzyko niedoczynności przytarczyc po tyreoidektomii

Klinika Chirurgii Ogólnej i Endokrynologicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Adres do korespondencji: dr n. med. Wiesław Wiechno, Klinika Chirurgii Ogólnej i Endokrynologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Banacha 1a, 02-097 Warszawa.

Operacja usunięcia wola jest jedną z najczęściej wykonywanych operacji w Polsce. Nie ma dokładnych statystyk, ale szacuje się, że rocznie przeprowadza się co najmniej 25 tys. takich operacji.

Wstęp

Do końca XX wieku w przypadku wola nienowotworowego operacja usunięcia tarczycy zwykle polegała na rozległym wycięciu tarczycy i pozostawieniu kilku gramów miąższu gruczołu (strumektomia subtotalna), a w przypadku nowotworu złośliwego na całkowitym usunięciu tarczycy (tyreoidektomia). Tyreoidektomię wykonywano tylko w przypadku nowotworu, gdyż uznawano, że doszczętne wycięcie tarczycy jest obarczone znacznie większym ryzykiem powikłań niż jej subtotalne usunięcie.

Usprawnienie techniki operacyjnej i zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technicznych, jak nóż harmoniczny i neuromonitoring, zmniejszyły ryzyko całkowitego wycięcia tarczycy do porównywalnego z subtotalną strumektomią.

 W ostatnich latach coraz więcej chirurgów decyduje się na wykonanie całkowitego usunięcia tarczycy, także u chorych z wolem nienowotworowym.

Wprowadzenie skutecznego leczenia substytucyjnego preparatami lewoskrętnej tyroksyny umożliwia precyzyjne utrzymanie eutyreozy u chorych całkowicie pozbawionych tarczycy, a doszczętna operacja pozwala uniknąć rozwoju wola nawrotowego.

Usunięcie tarczycy jest operacją stosunkowo bezpieczną. Ryzyko jakichkolwiek powikłań nie przekracza kilku procent. Powikłania te to przede wszystkim:

  • krwawienie do rany pooperacyjnej
  • niedowład nerwów wstecznych
  • pooperacyjna niedoczynność przytarczyc.
You might be interested:  Rak szyjki macicy – objawy, przyczyny, czynniki ryzyka, jak zapobiegać, profilaktyka

Po subtotalnej strumektomii te trzy powikłania występują mniej więcej z jednakową częstością.

Całkowity odsetek powikłań pooperacyjnych po tyreoidektomii jest podobny jak po subtotalnej strumektomii. Każde z nich występuje jednak z inną częstością. Krwawienia i porażenia nerwów wstecznych w przebiegu pooperacyjnym po tyreoidektomii zdarzają się rzadziej, a niedoczynność przytarczyc częściej niż po subtotalnej strumektomii.

Krwawienia są rzadsze, gdyż w czasie tyreoidektomii naczynia dochodzące do tarczycy zaopatruje się inną techniką niż w przypadku pozostawienia części tarczycy i w ten sposób uzyskuje się skuteczniejszą hemostazę.

Nerwy wsteczne w czasie doszczętnej tyreoidektomii rzadziej zostają trwale uszkodzone, gdyż konieczne jest ich odsłonięcie i uwidocznienie. Odsłonięcie i uwidocznienie nerwu wstecznego w większości przypadków chroni ten nerw przed przerwaniem jego…

Chirurg, wykonując tyreoidektomię, zwykle stara się uwidocznić przytarczyce, aby nie zostały one przypadkowo usunięte wraz z tarczycą. Odsłonięcie przytarczyc może jednak upośledzać ich ukrwienie i w ten sposób prowadzić do zaburzeń czynności w pr…

Usunięcie tarczycy (tyroidektomia)

Tarczyca to niewielki narząd położony z przodu szyi, w jej dolnej części. Tarczyca jest odpowiedzialna za produkcję hormonów, które regulują czynności metaboliczne całego organizmu.

Jeśli funkcja tarczycy jest zaburzona, może dochodzić do nadmiernej (mówimy wtedy o nadczynności) lub niedostatecznej produkcji hormonów (czyli niedoczynności). Obydwa te stany mogą (ale nie muszą) przebiegać z powiększeniem tego narządu, które nazywane jest wolem.

Wole może również występować przy zachowaniu prawidłowej funkcji tarczycy.

Jakie objawy mogą sugerować chorobę tarczycy?

  • Objawy nadczynności tarczycy: stale przyspieszona czynność serca, uczucie gorąca, chudnięcie (przy zachowanym apetycie), nadmierne pocenie się, drżenie mięśni, biegunki.
  • Objawy niedoczynności tarczycy: uczucie senności i zmęczenia, spowolnienie ruchowe i umysłowe, wzrost masy ciała, wypadanie włosów, sucha, łuszcząca się skóra, obniżenie temperatury ciała.
  • Objawy wola: różnej wielkości (czasem niewidoczny i wyczuwalny jedynie dotykiem) guz na przedniej powierzchni szyi, duszność spowodowana uciskiem na tchawicę przy dużych rozmiarach wola.

Jakie są wskazania do zabiegu usunięcia tarczycy?

Wskazaniami do usunięcia fragmentu lub całości tarczycy są obecność dużego wola uciskającego drogi oddechowe lub powodującego niekorzystny efekt kosmetyczny (nawet przy zachowanej prawidłowej funkcji tarczycy), obecność nowotworu złośliwego lub podejrzanych guzków w tarczycy, powiększanie się wola mimo stosowania odpowiednich leków, znacznego stopnia powikłana nadczynność.

Jak się przygotować do zabiegu?

Jeśli występują zaburzenia w zakresie stężeń hormonów tarczycy, należy skonsultować się z lekarzem, aby ustalić strategię leczenia mającą na celu ich normalizację przed zabiegiem. Bezpośrednio przez operacją należy wykonać zlecone przez lekarza badania. W dniu zabiegu należy być na czczo (zaprzestać spożywania pokarmów stałych 8 godzin, a płynów 4 godziny przed zabiegiem).

Na czym polega usunięcie tarczycy?

Wycięcie tarczycy to zabieg przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym. Chirurg dokonuje poprzecznego nacięcia o długości kilku centymetrów w dolnej części szyi i przez nie usuwa część lub całą tarczycę, w zależności od tego, jak rozległy zabieg jest potrzebny.

Następnie zszywa skórę, pozostawiając dren, czyli niewielką rurkę, która wystaje na zewnątrz i pozwala na odpływ płynów, które mogą się gromadzić w miejscu po usuniętej tarczycy. Jeśli przebieg po operacji jest niepowikłany, dren usuwa się następnego dnia, a pacjenta wypisuje do domu zwykle w drugiej dobie po zabiegu.

Dzięki zastosowaniu szwu śródskórnego blizna pozostająca po operacji jest mało widoczna.

Jakie są możliwe powikłania?

Jak każdy zabieg, tyroidektomia niesie z sobą ryzyko wystąpienia krwawienia, jednak jest ono niewielkie. Specyficznym powikłaniem tego typu operacji jest podrażnienie lub uszkodzenie nerwów przebiegających w okolicy gardła i odpowiedzialnych za unerwienie strun głosowych, a więc za proces mówienia.

Może to być przyczyną chrypki tuż po zabiegu (która występuje u większości pacjentów i mija w ciągu kilku dni). W rzadkich przypadkach nerwy ulegają trwałemu uszkodzeniu i wtedy pojawiają się problemy z mówieniem.

Jest to jednak powikłanie występujące bardzo rzadko i można go uniknąć, stosując odpowiednią technikę operacyjną (identyfikując w trakcie zabiegu odpowiednie nerwy).

Co może się dziać po operacji?

Oprócz wspomnianej chrypki, po zabiegu można odczuwać ból w okolicy blizny – jest to objaw niegroźny i należy w razie jego wystąpienia zażywać leki przeciwbólowe zalecone przez lekarza.

Powinno się zwracać uwagę na niepokojące objawy, takie jak przedłużająca się chrypka, zaczerwienienie i wyciek wokół blizny, pojawienie się gorączki powyżej 38 stopni Celsjusza.

W takich przypadkach trzeba zgłosić się do lekarza.

Co operacja zmieni w moim życiu?

Bezpośrednio po zabiegu należy unikać dużych wysiłków fizycznych, aby zapobiec rozejściu się rany i krwawieniu.

Usunięcie części lub całości narządu powoduje jego niedoczynność, dlatego do końca życia trzeba przyjmować hormony tarczycy w postaci tabletek.

Jeśli tarczyca była usunięta z powodu nowotworu, konieczna będzie regularna kontrola onkologiczna. Poza tym nie ma żadnych szczególnych ograniczeń dotyczących codziennej aktywności czy diety.

Strumektomia, tyreidektomia (wycięcie tarczycy)

Strumektomiatyreidektomiawycięcie gruczołu tarczowegoWycięcie tarczycy.

Pacjent zostaje ułożony w pozycji na plecach tak, aby głowa była lekko odgięta do tyłu. Pod górną część pleców podłożona zostaje poduszka lub zwinięte prześcieradło. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym.

Po przygotowaniu pola operacyjnego chirurg wykonuje tzw. cięcie kołnierzowe, 1-2 cm powyżej dołu szyjnego. Granicę cięcia wyznaczają przyśrodkowe brzegi mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego.

Cięcie kołnierzowe.

Źródło: Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych; J.E. Skandalakis, P.N. Skandalakis, L.J. Skandalakis, str.79, ryc. 2.41

Po wypreparowaniu płatów skórnych zostają one odpowiednio odciągnięte za pomocą haków, co umożliwia lepszy dostęp do gruczołu tarczowego. Wszystkie naczynia zostają odpowiednio zaopatrzone, a mięśnie otaczające tarczycę odreparowane i odchylone na boki.

Po uwidocznieniu tarczycy chirurg ocenia narząd i podejmuje najczęściej decyzję o zakresie resekcji (usunięciu części lub całego gruczołu).

Źródło: Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych; J.E. Skandalakis, P.N. Skandalakis, L.J. Skandalakis, str.80, ryc. 2.43 Całkowite usunięcie tarczycy wymaga szczególnej ostrożności. Naczynia zaopatrujące tarczycę zostają podwiązane, przytarczyce uwidocznione i zabezpieczone, a nerw krtaniowy wsteczny uwidoczniony i odpreparowany. Następnie cały płat tarczycy zostaje oddzielony od tchawicy i usunięty wraz z płatem piramidowym, jeśli jest obecny.

Częściowe usunięcie tarczycy przebiega podobnie. Jednak zaopatrywane są naczynia jednego płata a gruczoł tylko częściowo usunięty. Pozostała część narządu zostaje przymocowana do tchawicy.

Źródło: Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych; J.E. Skandalakis, P.N. Skandalakis, L.J. Skandalakis, str.83, ryc. 2.50 Zakres operacji zależy od strukturalnych cech miąższu. Gruczoł wycinany jest klinowo z pozostawieniem tkanki miąższowej wielkości wiśni lub śliwki. W miejscu usuniętej tarczycy pozostawia się specjalny dren ssący mający ujście na zewnątrz w oddzielnym nacięciu (poniżej rany). Odsunięte na bok tkanki zostają do siebie zbliżone. Zszywane są mięśnie podłużne, mięsień szeroki szyi oraz tkanka podskórna i skóra. Aby nadać ładny wygląd a rana ładnie się zagoiła stosowane są szwy śródskórne.

  • Dorota Kozera
  • Bibliografia:
  • Anatomia chirurgiczna i technika zabiegów operacyjnych J.E. Skandalakis, P.N. Skandalakis, L.J. Skandalakis.
  • Chirurgia operacyjna, Horst-Eberhard Grewe, K. Kremer, Tom 1.

Usunięcie tarczycy: wskazania, przebieg zabiegu, powikłania

Usunięcie tarczycy określa się słowem tyreoidektomia lub tyroidektomia (łac. thyreoidectomia) i oznacza to operacyjne usunięcie całego narządu. Częściowe usunięcie tarczycy to strumektomia. W takim przypadku pozostawia się fragment gruczołu, który nadal pełni swoją funkcję.

Tarczyca (łac. glandula thyroidea) znajduje się z przodu szyi w okolicy krtani. Jest gruczołem niewielkich rozmiarów, o wadze około 30 gramów, ale jednak jednym z kluczowych.

You might be interested:  Ostrogi piętowe – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na ostrogi na piętach

Kontrolowana jest przez przysadkę mózgową, która wydziela hormon o nazwie TSH (hormon tyreotropowy), nakazujący z kolei tarczycy wydzielanie dwóch kluczowych dla procesów metabolicznych hormonów, trójjodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4), a ponadto kalcytoniny, która odpowiada za gospodarkę wapniowo-fosforanową.

Zaburzenia funkcji tarczycy, przede wszystkim nadczynność (nadmiar wydzielanych hormonów), niedoczynność (niedostateczne wydzielanie hormonów) mogą spowodować powiększenie się tarczycy. Pojawia się wtedy tzw. wole, wyczuwalne dotykiem.

Zdarza się także, że jest niemal niewidoczne, ale jednak uciska tchawicę i utrudnia oddychanie. Przy podejrzeniu wola wieloguzkowego obojętnego lub wola wieloguzkowego nadczynnego może być konieczna operacja usunięcia tarczycy.

Ponadto: nawracające wole lub niepoddające się leczeniu i nawracające po operacji. Czasami, mimo zastosowanego leczenie, nadal dochodzi bowiem do powiększania się wola i interwencja chirurgiczna staje się niezbędna.

Usunięcie tarczycy staje się konieczne także, gdy wole jest zbyt wielkie i zaczyna blokować drogi oddechowe i naciskać na śródpiersie.

Wskazaniem do zabiegu usunięcia tarczycy jest pojawienie się nowotworu złośliwego lub samo podejrzenie raka tarczycy, gdy w obrazie gruczołu dostrzeże się podejrzane guzki o nieznanej etiologii.

Przed zabiegiem należy wykonać kilka badań, w tym morfologię, jonogram, próby krzepnięcia oraz oznaczenie poziomu hormonów TSH, T3 i T4 i grupy krwi.

Zabieg usunięcia tarczycy nie jest specjalnie skomplikowany. Na szyi robi się niewielkie poprzeczne nacięcie, na kilka centymetrów, a następnie odsłania i usuwa gruczoł w całości albo tylko jego fragment, w zależności od wskazań medycznych. Do wykonania zabiegu konieczne jest znieczulenie ogólne.

W ranie pozostawia się na dobę lub dwie specjalny dren, dzięki któremu może zostać odsączony płyn, zbierający się w miejscu usuniętego narządu. Po upływie doby lub dwóch pacjent zazwyczaj wraca do domu. Wcześniej usuwa się dren i zabezpiecza ranę.

Wycięta tarczyca jest przekazywana do zbadania histopatologicznego.

Po zabiegu przez jakiś czas trzeba uważać, aby nie nadwerężać szyi oraz nie zakazić rany. Gdyby doszło do krwawienia należy ostrożnie zabezpieczyć ranę. Powikłaniem tego typu zabiegu mogą być podrażnienie, a nawet uszkodzenie nerwów, które znajdują się w okolicy gardła i zawiadują strunami głosowymi.

Dlatego też po zabiegu usunięcia tarczycy zdarza się chrypka. Gdyby nerwy uległy większym i trwałym uszkodzeniom, mogłoby to skutkować problemami z głosem i mówieniem. Ale to powikłanie zdarza się niezwykle rzadko.

W razie zainfekowania rany i pojawienia się gorączki, trzeba niezwłocznie udać się do lekarza.

Niekiedy zdarzają się większe krwawienia pooperacyjne, uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego oraz przypadkowe usunięcie przytarczyc. Jeżeli usunięta została tarczyca, czy to w części, czy w całości, konieczne staje się zażywanie hormonów tarczycy i to w większości przypadków do końca życia.

Czy istnieje dieta, którą powinno się stosować po usunięciu tarczycy?

Usunięcie tarczycy, czyli tyroidektomia, jest często koniecznością u osób cierpiących między innymi na nowotwór tego narządu. Jednak, czy istnieje dieta, której powinieneś przestrzegać po usunięciu tarczycy? 

Tyroidektomia jest zabiegiem, który polega na częściowym lub całkowitym usunięciu tarczycy. Narząd ten jest gruczołem o bardzo charakterystycznym kształcie motyla, znajdującym się u podstawy szyi. Wytwarza hormony, które regulują każdy aspekt metabolizmu, od tętna po szybkość spalania kalorii.

Kiedy trzeba usunąć tarczycę?

Tyroidektomia stosowana jest w leczeniu chorób tarczycy, takich jak nowotwór, nienowotworowe powiększenie tarczycy (wola, które przeszkadzają w funkcjonowaniu lub dalej rosną pomimo stosowania leków), podejrzane zmiany na tarczycy i nadczynność tarczycy (powikłana).

Ilość usuniętego organu podczas samego zabiegu zależy od przyczyny operacji. Jeżeli usunięta zostanie tylko część narządu, tarczyca może być w stanie normalnie funkcjonować po operacji.

Jeśli natomiast lekarz zdecyduje o całkowitym usunięciu organu, wymagane jest codzienne przyjmowanie hormonów tarczycy, aby zastąpić jej naturalną czynność.

Czy sam zabieg niesie za sobą jakiekolwiek ryzyko?

Tyroidektomia jest ogólnie bezpieczną procedurą. Ale tak jak w przypadku każdej operacji niesie ryzyko powikłań. Potencjalne komplikacje obejmują:

  • krwawienie
  • infekcję
  • niski poziom hormonów przytarczyc (niedoczynność przytarczyc) spowodowany chirurgicznym uszkodzeniem lub usunięciem przytarczyc (gruczoły te znajdują się za tarczycą i regulują poziom wapnia we krwi, niedoczynność przytarczyc może powodować drętwienie, mrowienie lub skurcze mięśni)
  • niedrożność dróg oddechowych spowodowaną krwawieniem
  • trwałą chrypę z powodu uszkodzenia nerwów

Jak przygotować się do zabiegu? Czy wskazana jest dieta?

Jeśli masz nadczynność tarczycy, lekarz może przepisać leki zawierające jod i potas — w celu regulacji czynności tarczycy i zmniejszenia ryzyka krwawienia. W związku ze znieczuleniem będziesz musiał być na czczo przez pewien czas przed zabiegiem, aby uniknąć powikłań. Jednak to twój lekarz udzieli ci szczegółowych instrukcji.

Dzień zabiegu — na co się przygotować?

Chirurdzy zazwyczaj wykonują tyroidektomię w znieczuleniu ogólnym, więc nie będziesz przytomny podczas zabiegu. Anestezjolog podaje leki znieczulające w postaci gazu — do oddychania przez maskę — lub dożylnie.

Zabieg przebiega z intubacją. Oznacza to, że w tchawicy umieszczana jest rurka oddechowa, która pomaga w oddychaniu podczas całej procedury.

Zespół chirurgiczny umieszcza na ciele sprzęt monitorujący odpowiednie parametry.

Co po zabiegu?

Każdy jest inny, dlatego samopoczucie po zabiegu może się różnić u poszczególnych osób. Po wycięciu tarczycy niektórzy mogą odczuwać ból szyi i mieć ochrypnięty lub słaby głos.

Nie musi to oznaczać trwałego uszkodzenia nerwu kontrolującego struny głosowe. Objawy te są często tymczasowe i mogą być spowodowane podrażnieniem.

Jeżeli ból lub chrypka się utrzymują lub jeśli obserwujesz zaczerwienienie lub wyciek z miejsca blizny, zgłoś się do lekarza!

Jak powinna wyglądać dieta w pierwszych dniach po operacji?

Niektóre osoby odczuwają ból gardła i wolą miękkie jedzenie przez kilka dni. Zaleca się unikanie ciężkich, tłustych lub pikantnych posiłków w pierwszych dobach od operacji.

Jeżeli nie będziesz w stanie jeść wystarczającej ilości pokarmów w okresie pooperacyjnym, pomocne w utrzymaniu zrównoważonej diety mogą okazać się wysokokaloryczne odżywki do picia.

Dobry stan odżywienia jest bardzo ważny dla prawidłowego gojenia się rany i okresu rekonwalescencji. W pierwszych dniach po operacji powinieneś unikać, zwłaszcza jeżeli nadal odczuwasz ból gardła:

  • potraw bardzo pikantnych
  • produktów bardzo twardych takich jak sucharki, paluszki
  • produktów smażonych
  • produktów bardzo tłustych

Jak powinna wyglądać dieta po wycięciu tarczycy?

Nie ma żadnych restrykcji dietetycznych dla osób, które przeszły zabieg usunięcia tarczycy. Po około 2 tygodniach, kiedy wrócisz w pełni do zdrowia, możesz wrócić również do swoich nawyków żywieniowych sprzed operacji. Pamiętaj jednak, że wskazana jest racjonalna dieta, która oznacza:

  • spożywanie 5 posiłków dziennie, o stałych porach co 3h
  • picie dużych ilości wody
  • wprowadzenie do diety źródeł błonnika pokarmowego, takich jak produkty pełnoziarniste
  • spożywanie około 4 porcji warzyw w ciągu dnia
  • unikanie cukru i słodyczy
  • uprawianie aktywności fizycznej

Co zmienia się po operacji — czyli życie bez tarczycy

Ludzie, u których wykonano całkowitą tyroidektomię i większość osób, u których wykonano ją częściowo, będą musieli przyjmować leki w postaci zastępczych hormonów tarczycy (tyroksyny) przez resztę życia. Bez nich organizm zacznie zachowywać się jak organizm osoby cierpiącej na niedoczynność tarczycy. Oznacza to, że mogą pojawić się objawy takie jak:

  • zmęczenie,
  • depresja,
  • trudności z koncentracją,
  • problemy z pamięcią,
  • niewyjaśniony lub nadmierny przyrost masy ciała,
  • sucha, szorstka lub swędząca skóra,
  • suche włosy, wypadanie włosów,
  • uczucie zimna (szczególnie na stopach i rękach),
  • zaparcia,
  • skurcze mięśni,
  • bóle stawów,
  • niski popęd seksualny
  • i częstsze miesiączki.

Tabletki są na ogół małe i łatwe w stosowaniu. Lekarz będzie natomiast regularnie sprawdzał poziom hormonów i dostosowywał dawkę tyroksyny, aż będzie dla ciebie odpowiednia.

Źródło:1. mayoclinic.org2. mcw.edu3. hopkinsmedicine.org

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *