Zapalenie węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie stanu zapalnego

Choroba Kawasaki (nazywana wcześniej skórno-śluzówkowym zespołem węzłów chłonnych) ma charakter samoograniczający się i zazwyczaj ustępuje po około 12 dniach. Szybkie leczenie ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia poważnych problemów sercowo-naczyniowych. Większość dzieci w pełni wraca do zdrowia. U niektórych, może jednak dojść do poważnych powikłań kardiologicznych. 

Choroba Kawasaki jest najczęstszą przyczyną nabytej choroby serca u dzieci w krajach rozwiniętych. 

Epidemiologia

Zachorowania na chorobę Kawasaki występują na całym świecie. Zapadalność różni się jednak znacznie w zależności od regionu i grupy etnicznej, największa występuje u dzieci pochodzenia azjatyckiego (75-85 proc. przypadków), zwłaszcza u Japończyków.

Częstość występowania choroby w Japonii oceniana jest na 105/100 000 u dzieci poniżej 5. roku życia, natomiast w Wielkiej Brytanii 8,1/100 000.

W Polsce częstość występowania tej choroby jest nieznana. W krajach słabo rozwiniętych jest w dużej mierze nieznana, a dane mogą być niepełne. 

Choroba Kawasaki a odra

Zespół Kawasakiego jest szczególnie trudny do zdiagnozowania na obszarach, gdzie nadal powszechne są zachorowania na odrę, ponieważ objawy obu chorób mogą być podobne. W wielu krajach stwierdzono wzrost liczby dzieci z rozpoznaną chorobą Kawasaki na początku XXI wieku.

Nie jest jednak jasne, czy oznacza to faktyczny wzrost zapadalności, czy może wyższą rozpoznawalność tej choroby przez lekarzy lub większą tendencję do stwierdzania u dzieci z niepełnymi objawami klinicznymi choroby Kawasaki.

Zachorowania najczęściej obserwowano w styczniu, a najrzadziej w maju. Z danych amerykańskich wynika, że zachorowania najczęściej występują zimą i wczesną wiosną.

Większe ryzyko zachorowania występuje w rodzinach, w których jedno dziecko zachorowało, u bliźniąt i u dzieci rodziców, którzy chorowali na chorobę Kawasaki.

Śmiertelność zarówno wg danych japońskich, jak i amerykańskich wynosi około 0,17 proc. Zespół Kawasakiego nie jest zakaźny. 

Choroba Kawasaki przyczyny

Przyczyny choroby nadal nie zostały poznane. Przypuszcza się, że u osób genetycznie predysponowanych dochodzi do nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego na antygeny czynników zakaźnych (np. bakterii lub wirusów, ale też na czynniki środowiskowe).

Powoduje to naciekanie ścian naczyń krwionośnych przez komórki zapalne układu odpornościowego, co może doprowadzić do martwicy ścian naczyń. Procesem chorobowym może być zajęta każda tkanka, układ lub narząd. Często w wywiadzie u pacjenta stwierdzano niedawno przebytą infekcję górnych dróg oddechowych.

Główne przyczyny: 

Znane są trzy czynniki, które zwiększają ryzyko zachorowania:

  • wiek – dzieci poniżej 5. roku życia,
  • płeć – chłopcy są bardziej narażeni (1,5-krotnie) na zachorowanie niż dziewczynki,
  • pochodzenie etniczne – dzieci pochodzenia azjatyckiego lub mieszkające w Japonii czy Korei, częściej chorują na chorobę Kawasaki.

Choroba Kawasaki objawy

Początek choroby jest nagły, pojawia się gorączka niejasnego pochodzenia trwająca co najmniej 5 dni, nieustępująca mimo podawania leków przeciwgorączkowych i antybiotyków.

Objawy chorobowe zwykle pojawiają się w trzech fazach: ostrej, podostrej i zdrowienia.

I Faza ostra

Objawy pierwszej fazy (zwykłe do 10. dnia) mogą obejmować:

  • gorączkę, często powyżej 39°C, trwającą dłużej niż trzy dni; w niektórych rzadkich przypadkach gorączka może trwać od 3 do 4 tygodni;
  • przekrwienie oczu (zapalenie spojówek), bez wydzieliny ropnej lub wysięku;
  • wysypka (przypominająca odrę lub szkarlatynę) na tułowiu, kończynach i na narządach płciowych (okolica pieluszkowa);
  • żywoczerwone zabarwienie błony śluzowej gardła i jamy ustnej;
  • czerwone, suche, popękane usta i wyjątkowo czerwony (malinowy), spuchnięty język;
  • jednostronne powiększone węzłów chłonnych szyi (co najmniej 1,5 cm);
  • twardy obrzęk grzbietów rąk i stóp;
  • czerwona, napięta, lśniąca skóra na dłoniach i podeszwach stóp;
  • drażliwość;
  • światłowstręt.

W tej fazie może dojść do zapalenia mięśnia sercowego.

II Faza podostra

W drugiej fazie choroby (10. dzień do 6,5. tygodnia) może pojawić się:

Około 3. tygodnia zwykle rozwijają się tętniaki. W tej fazie jest najwyższe ryzyko nagłej śmierci.

III Faza zdrowienia

W trzeciej fazie (6,5. do 9. tygodnia) choroby objawy powoli ustępują, chyba że pojawią się powikłania.

Wszystkie laboratoryjnie badane parametry (nie są konieczne do ustalenia choroby ze względu na małą specyficzność, z wyjątkiem płytek krwi, których liczba po 7 dniu choroby osiąga wysokie stężenie), które uległy zmianom, powracają do normy. Może minąć nawet osiem tygodni, zanim dziecko wróci w pełni do zdrowia.

Kluczowe objawy nie zawsze występują jednocześnie. U niektórych niemowląt rozwija się tylko kilka z nich. Mogą również występować inne niespecyficzne objawy.

Choroba Kawasaki kiedy zgłosić się do lekarza?

Należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza, jeśli dziecko ma gorączkę, która trwa dłużej niż 4-5 dni, zwłaszcza jeśli towarzyszą jej cztery lub więcej z następujących objawów:

  • zaczerwienienie oczu,
  • zmiany w jamie ustnej, bardzo czerwony (malinowy), spuchnięty język, czerwone, popękane usta,
  • zaczerwienienie dłoni lub podeszew,
  • łuszczenie się skóry,
  • wysypka,
  • obrzęk węzłów chłonnych (zwykle jednostronny).

Dziecko z podejrzeniem choroby Kawasakiego powinno być jak najszybciej hospitalizowane.

Zapalenie węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie stanu zapalnego

Rozpoznanie choroby Kawasakiego

Rozpoznanie choroby opiera się na obrazie klinicznym, wynikach badań laboratoryjnych i badania echokardiograficznego (ekg). Do podstawowych (klasycznych) kryteriów klinicznych należą:

  • gorączka trwająca ponad 5 dni mimo stosowanego leczenia farmakologicznego;
  • zmiany na dłoniach i stopach (zaczerwienienie i obrzęk oraz złuszczanie naskórka w drugiej fazie choroby);
  • polimorficzna wysypka (tzn. przybierająca różne postaci: plamek, grudek, krostek i pęcherzyków);
  • zapalenie spojówek;
  • zmiany na wargach i błonach śluzowych jamy ustnej (zaczerwienienie, obrzęk i pęknięcia na wargach, malinowy język, zaczerwienienie błony śluzowej jamy ustnej);
  • zwykle jednostronne powiększenie węzłów chłonnych szyjnych (co najmniej jeden powyżej 1,5 cm).
Za pierwszy dzień choroby uznaje się pierwszy dzień gorączki.

  • Gorączkę obserwowano u 100 proc. chorych, zmiany w jamie ustnej u 96 proc.,
  • zmiany na spojówkach u 86 proc.,
  • zmiany skórne u 82 proc.,
  • zmiany na stopach i dłoniach u 81 proc.,
  • powiększenie węzłów chłonnych u 71 proc. chorych dzieci.

Zgodnie z zaleceniami American Heart Association (AHA) pełnoobjawową postać choroby rozpoznaje się wtedy, gdy gorączce towarzyszą 4 lub 5 podstawowych objawów klinicznych, po wykluczeniu innych chorób. 

Choroba Kawasaki leczenie

Leczenie choroby Kawasaki w ciągu 10 dni od jej rozpoczęcia może znacznie zmniejszyć ryzyko powikłań – zmian w tętnicach, a także innych poważnych powikłań kardiologicznych stanowiących główną przyczynę zgonów. 

W leczeniu stosuje się przede wszystkim immunoglobuliny (białka uczestniczące w zwalczaniu stanu zapalnego) i kwas acetylosalicylowy. 

Powikłania choroby Kawasakiego

Najpoważniejszymi powikłaniami choroby są zmiany w układzie sercowo-naczyniowym, takie jak: tętniaki tętnicy wieńcowej, obniżona kurczliwość mięśnia sercowego i niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca i niedrożność tętnic obwodowych.

Powikłania kardiologiczne obejmują m.in.:

  • zapalenie naczyń krwionośnych, zwykle tętnic wieńcowych, które dostarczają krew do serca,
  • tętniaki tętnicy wieńcowej,
  • obniżona kurczliwość mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • niedrożność tętnic obwodowych.
You might be interested:  Torbiel w jamie ustnej – przyczyny, objawy i leczenie torbieli jamy ustnej

Każde z powikłań może uszkodzić serce dziecka. Zapalenie tętnic wieńcowych może prowadzić do osłabienia i wybrzuszenia ściany tętnicy (tętniak). U około 25 proc. dzieci z chorobą Kawasaki pojawiają się tętniaki tętnic wieńcowych.

Tętniaki zwiększają ryzyko zakrzepów krwi, co może prowadzić do zawału serca lub powodować zagrażające życiu krwawienie wewnętrzne. 

U bardzo małego odsetka dzieci z problemami z tętnicą wieńcową choroba Kawasaki może spowodować śmierć, nawet podczas leczenia. 

Odległym powikłaniem choroby Kawasaki jest skłonność do wczesnego rozwoju miażdżycy. 

Zapalenie mięśnia sercowego obserwowane jest u około 50 proc. chorych, zapalenie osierdzia u 30 proc., zapalenie wsierdzia u 1 proc. (zmiany dotyczą głównie zastawki dwudzielnej i aortalnej). U około 7 proc. chorych występują objawy niewydolności serca.

Choroba Kawasaki jest główną przyczyną nabytej choroby serca u dzieci. Jednak przy skutecznym leczeniu tylko nieliczne dzieci mają trwałe uszkodzenia. 

Rokowania

Wczesne rozpoznanie choroby i wdrożone leczenie wiąże się z niskim prawdopodobieństwem długotrwałych problemów z sercem. U dzieci, u których nie doszło do zajęcia naczyń wieńcowych, możliwe jest całkowite wyzdrowienie.

Nawrót choroby występuje w 3–5 proc. przypadków. Jeśli u dziecka wystąpiły powikłania sercowe w wyniku choroby Kawasaki, jest ono narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych w starszym wieku, dlatego niezbędne są regularne badania kontrolne oceniające stan pacjenta. 

Koronawirus COVID-19 a choroba Kawasaki

W niektórych przypadkach hospitalizowanych dzieci zauważono objawy podobne do choroby Kawasaki, część z tych dzieci uzyskała wynik pozytywny testu w kierunku COVID-19. Związek obu chorób jest przedmiotem aktualnych badań.

Wirus SARS-CoV-2, wywołujący COVID-19, jest czynnikiem powodującym nadmierną reakcję układu odpornościowego. Możliwe więc, że uruchamia reakcje zapalne podobne do choroby Kawasaki u niewielkiej liczby dzieci.

Jak dotąd ani Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), ani Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) nie zweryfikowały związku między chorobą Kawasaki a koronawirusem SARS-CoV-2.

Przeczytaj także: Koronawirusy i COVID-19 – objawy, jak się ochronić?

Źródła:

Monika Kowalczyk, Choroba Kawasaki jako przyczyna przewlekłej gorączki, Pediatria po Dyplomie, Październik 2013 https://podyplomie.pl/pediatria/15416,choroba-kawasaki-jako-przyczyna-przewleklej-goraczki

Klinika Kardiologii, Instytut „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

https://www.printo.it/pediatric-rheumatology/PL/info/7/Choroba-Kawasakiego

https://kdfoundation.org/wp-content/uploads/2019/07/2017-AHA-Guidelines.pdf

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6116535/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30157893

https://www.cdc.gov/kawasaki/about.html

https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/heart/Pages/Kawasaki-Disease.aspx

Dowiedz się więcej

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Kawasaki u 4-miesięcznego chłopca

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S003139390970174X

Choroba Kawasakiego u 11 dzieci – charakterystyka przebiegu klinicznego i reakcji na leczenie oraz wyniki długofalowej obserwacji pacjentów

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031393911704619

Zmiany w tętnicach wieńcowych w przebiegu choroby Kawasaki w okresie wczesnym i odległym – doświadczenia własne

https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/view/23979

Jak przebiega zapalenie węzłów chłonnych (przyczyny, obajwy, co robić)

Zapalenie węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie stanu zapalnegofot. Adobe Stock

Zapalenie węzłów chłonnych to efekt choroby toczącej się w organizmie – może mieć ona charakter wirusowy, bakteryjny, grzybiczy, ale też autoimmunologiczny lub nowotworowy. Gdy dojdzie do stanu zapalnego, węzły chłonne powiększają się i bolą.

W ciele mamy około 600 węzłów chłonnych i w zależności od umiejscowienia stanu zapalnego możne dojść do:

  • zapalenia węzłów chłonnych szyjnych,
  • zapalenie węzłów chłonnych pachwinowych,
  • zapalenie węzłów chłonnych pachowych
  • zapalenie węzłów chłonnych krezki.

Objawy zapalenia węzłów chłonnych

Stan zapalny w węzłach chłonnych powoduje:

  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bolesność (nawet taką silną, że trudno się dotknąć w to miejsce),
  • obrzęk,
  • zaczerwienienie i wysypkę na skórze,
  • ocieplenie skóry w okolicy węzłów,
  • dolegliwości związane ze źródłem zapalenia – może to być gorączka, osłabienie, ból gardła.

Jeśli zaobserwujesz symptomy u siebie, zgłoś się do lekarza, bo zapalenie węzłów może być wywołane infekcją bakteryjną i niezbędne będzie przyjmowanie antybiotyków.

Co powoduje zapalenie węzłów chłonnych?

Przyczyn może być wiele, zwykle zapalenie węzłów chłonnych jest związane infekcjami, ale zdarza się też , że powodem są choroby nowotworowe.

Infekcje wirusowe

Limfadenopatia (czyli powiększone węzły chłonne) zwykle pojawia się w odpowiedzi na lokalną lub uogólnioną infekcję, zwykle wirusową.

Powiększenie może dotyczyć pojedynczego węzła lub ich grupy, bywa jednostronne lub obustronne. Najczęściej występuje gorączka. Mogą im towarzyszyć objawy infekcji: ból gardła, ucha, katar oraz wysypka.

Węzły są bolesne, a skóra nad nimi może być zaczerwieniona.

Powiększenie węzłów chłonnych jest też typowym objawem mononukleozy zakaźnej, choroby której czynnikiem jest wirus Ebsteina-Barr.

Występuje tu podwyższona ciepłota ciała, utrata apetytu i zapalenie migdałków, czasami trudne do odróżnienia od anginy paciorkowcowej.

W przypadku takiej pomyłki, po przyjęciu antybiotyku z grupy penicylin często pojawia się wysypka. Charakterystyczna jest obecność w rozmazie krwi nietypowych limfocytów.

Leczenie polega na odpoczynku, przyjmowaniu dużej ilości płynów, a gdy powiększona jest wątroba i śledziona –  lekkiej diecie.

Zakażenia bakteryjne

Do powiększenia węzłów chłonnych prowadzą również zakażenia bakteryjne. Mogą to być stany zapalne jamy ustnej i gardła, próchnica zębów, zapalenie zatok, ale też angina, gruźlica czy zakażenie gronkowcem.

Rzadziej przyczyną jest choroba kociego pazura, wywoływana przez bakterie przenoszone przez koty. Do zakażenia może dojść w wyniku zadrapania przez zwierzę.

Zapalenia węzłów chłonnych w przebiegu infekcji bakteryjnych wymagają leczenia antybiotykami, a w razie utworzenia się ropnia – drenażu.

Swoistym zakażeniem bakteryjnym okolicy szyi, związanym z zapaleniem węzłów chłonnych jest promienica. Zakażenie to szerzy się często z chorych zębów, tworząc przetoki i jest źródłem dużych ilości ropy. Leczenie antybiotykami jest w przypadku tego zakażenia długotrwałe.

Pozostałe czynniki zakaźne

Spośród innych drobnoustrojów wywołujących limfadenopatię warto wymienić choroby autoimmunoligczne (toczeń rumieniowaty, Hashimoto) oraz endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy).

Zapalenie węzłów chłonnych może też być związane z nowotworami – rak piersi, płuc, chłoniak, białaczka.

Rola węzłów chłonnych w organizmie

Węzły chłonne (limfatyczne) znajdują się na drodze naczyń chłonnych. Są częścią układu limfatycznego i pełnią bardzo ważną funkcję odpornościową organizmu. Ich podstawową rolą jest unieszkodliwianie drobnoustrojów i ciał obcych, produkcja przeciwciał oraz namnażanie limfocytów.

Węzły chłonne mają kształt zbliżony do ziaren fasoli i przeważnie wielkość kilku milimetrów, chociaż w okolicach narażonych na styczność z bakteriami mogą osiągać 1-3 cm. Zwykle, u zdrowego człowieka, węzły znajdujące się tuż pod skórą i nie są wyczuwalne.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 06.11.2018.

Więcej o objawach infekcji w organizmie:

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Powiększone węzły chłonne – dolegliwość, której nie wolno bagatelizować

Powiększenie węzłów chłonnych to jeden z objawów, który może wskazywać m.in. na rozwój infekcji czy stanu zapalnego. Może oznaczać pojawienie się choroby i powinien skłonić nas do pilnej wizyty u lekarza. Czy powiększony węzeł chłonny to powód do niepokoju?

You might be interested:  Glukometr – aparat do pomiaru cukru, jak działa, rodzaje, gdzie kupić?

Zapalenie węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie stanu zapalnego

Jak rozpoznać powiększone węzły chłonne?

Węzły chłonne (limfatyczne) to licznie występujące w całym organizmie twory komunikujące się z naczyniami limfatycznymi.

Rozmieszczone są w „strategicznie” istotnych miejscach organizmu (szyja, pachy, pachwiny, śródpiersie, jama brzuszna) tworząc wraz z naczyniami system limfatyczny.

  Drenują płyn tkankowy i chłonkę z otaczającego je regionu i filtrują na swoich strukturach wewnętrznych, zatrzymując obecne w płynie antygeny.

Ponieważ węzły posiadają w swojej strukturze wszystkie rodzaje białych ciałek krwi koniecznych do produkcji przeciwciał: limfocyty B i T, plazmocyty i makrofagi, zatrzymane w ich strukturze antygeny uruchamiają odpowiedź odpornościową komórek B, czyli produkcję przeciwciał swoistych dla wyłapanych antygenów. Tym samym węzły stają się również miejscem limfopoezy, czyli powstawania wyspecjalizowanych populacji komórek limfatycznych.

Węzły chłonne ochraniające skórę nazywane są węzłami powierzchniowymi, węzły chłonne ochraniające śluzówkę układów: pokarmowego, oddechowego i moczowego noszą nazwę węzłów głębokich.

Powiększony węzeł chłonny może wzbudzać niepokój – łatwo go wyczuć pod skórą jako niewielkie zgrubienie, niekiedy jego znaczne powiększenie jest widoczne nawet gołym okiem.

Powiększone węzły chłonne na szyi lub w innych miejscach na ciele, w zależności od przyczyny, są wynikiem zwiększonej liczby prawidłowych lub nowotworowych limfocytów we krwi i/lub innych komórek zapalnych.

U dorosłych za niepokojące uznawane jest zwiększenie się węzłów powyżej 1 cm.

Jakie są przyczyny? W ponad 60% przypadków przyczynę stanowią zakażenia – bakteryjne, czyli np. możliwe zakażenia gronkowcowe i paciorkowcowe, gruźlica, błonica, mykobakterioza lub choroba kociego pazura. Powiększenie szczękowych węzłów chłonnych towarzyszy często anginie i dolegliwościom stomatologicznym.

Powiększenie węzłów chłonnych bywa skutkiem zakażenia wirusowego – wirusem ospy wietrznej i półpaśca (VZV), różyczki, odry, wirusowego zapalenia wątroby, mononukleozy zakaźnej (EBV), cytomegalii (CMV), a także HIV i HSV.

Powiększone węzły chłonne na szyi mogą występować w przebiegu zakażenia pierwotniakowego – np. w toksoplazmozie oraz  jako objaw infekcji grzybiczej, do której należą kryptokokoza i zakażenia wywołane przez grzyby dimorficzne.

Powiększenie węzłów chłonnych może towarzyszyć chorobom autoimmunizacyjnym i uczuleniu na leki.

Powiększone węzły chłonne szyjne – jak leczyć?

W przypadku powiększenia węzłów chłonnych leczenie polega na wykryciu poprzez odpowiednią diagnostykę choroby podstawowej i jej skutecznym leczeniu.

Podczas badania chorego z powiększonymi węzłami chłonnymi lekarz zwraca uwagę na ich lokalizację – zazwyczaj powiększenie miejscowe, ograniczone do danego obszaru, oznacza przyczynę miejscową, zaś uogólnione może sygnalizować chorobę układową lub nowotwór.

Ważna jest też konsystencja – twarde węzły chłonne mogą być objawem przerzutów nowotworowych, chłoniaka lub białaczki limfocytowej, a miękkie pojawiają się w gruźlicy, błonicy i ostrym zapaleniu węzłów. Jeśli węzeł chłonny jest bolesny, może to oznaczać szybko rozwijający się stan zapalny.

Niepokojącym objawem jest także nieprzesuwalność lub pakiet węzłów, co ma miejsce w przewlekłym procesie zapalnym lub nowotworowym.

Jak rozpoznać powiększone węzły chłonne?

Wykrycie powiększonego węzła (węzłów) chłonnego wymaga konsultacji lekarskiej. Dla pełnej diagnostyki, zwłaszcza węzłów niewyczuwalnych przez skórę należy niekiedy wykonać określone badania obrazowe. W razie wątpliwości specjalista może skierować pacjenta na badanie histologiczne węzła chłonnego.

Jak wyglądają powiększone węzły chłonne pod pachami i jakie badania należy wykonać? Podstawą diagnostyki są morfologia krwi oraz ogólne badanie moczu.

Nieprawidłowy wynik któregoś z nich jest wskazaniem do poszerzenia diagnostyki – niezbędne może być wykonanie dodatkowej analizy krwi i sprawdzenie poziomu stężenia białka CRP, OB oraz prób wątrobowych.

Ważne jest także ogólne samopoczucie pacjenta i jego stan ogólny.

Jeżeli obawiasz się poważnej choroby przewlekłej lub chcesz wykluczyć poważne problemy zdrowotne, wykonaj podstawowe badania lub skonsultuj swoje podejrzenia dzięki opcji konsultacji online. To wygodna metoda, aby uniknąć dodatkowego stresu i w porę zahamować rozwój choroby.

Bibliografia:

  1. Węzły chłonne, powiększenie [w:] Interna Szczeklika 2019/20. Mały podręcznik, pod. Red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s. 110-111.
  2. Kazimierz Kuliczkowski, Diagnostyka różnicowa powiększonych węzłów chłonnych w praktyce lekarza rodzinnego, Family Medicine & Primary Care Review 2013; 15, 2: 231–232.

Zapalenie gardła – przyczyny, objawy, leczenie, u dzieci

Zapalenie gardła to często spotykany rodzaj infekcji, która dotyka zarówno dzieci jak i osoby dorosłe. Bywa ono dokuczliwe i bolesne, często również potrafi nawracać. Czym dokładnie jest zapalenie gardła u dzieci i dorosłych, jakie czynniki je powodują, i jak można je leczyć?

Zapalenie gardła – przyczyny

Zapalenie gardła i sąsiadujących z nim migdałków podniebiennych najczęściej atakuje jesienią i zimą. Główna przyczyna problemów to wirusy, w szczególności: adenowirusy, rynowirusy, koronawirusy, wirusy grypy i paragrypy.

Stan zapalny gardła mogą powodować również bakterie, najczęściej paciorkowiec z grupy A, ale mogą to być również Streptococcus pneumoniaeHaemophilus influenzae i inne szczepy. Znacznie rzadziej przyczyną stanu zapalnego gardła mogą być bakterie atypowe: chlamydie, dwoinka rzeżączki czy mykoplazmy.

Zdarza się, że zapalenie gardła towarzyszy innym chorobom, takim jak: grypa, odra, ospa wietrzna, czy różyczka.

Rozróżnienie przyczyn infekcji bywa trudne, co czasem komplikuje dobranie skutecznego sposobu leczenia zapalenia gardła. Przyjmuje się, że kaszel, katar, biegunka, bóle mięśni, zapalenie spojówek świadczą o zakażeniu wirusowym.

W przypadku gwałtownego początku, gorączki, nudności, wymiotów, obrzęku migdałków i powiększenia węzłów chłonnych, zazwyczaj powoduje je infekcja bakteryjna.

Dla pewności lekarz może zlecić wykonanie posiewu wymazu z gardła, który jest standardowym badaniem w diagnostyce ostrych zapaleń gardła i migdałków podniebiennych.

Ostre zapalenie gardła – objawy

Stan zapalny gardła może przybrać postać ostrą lub przewlekłą. Stan ostry pojawia się nagle i trwa nie dłużej, niż 3–7 dni. Najczęstsze objawy, jaki wywołuje ostre zapalenie gardła to:

  • drapanie, dyskomfort, ból gardła,
  • zaczerwienienie i pogrubienie błony śluzowej podniebienia i gardła,
  • bolesne przełykanie,
  • kaszel,
  • gorączka,
  • zatkany nos i katar,
  • rzadziej powiększenie okolicznych węzłów chłonnych,
  • zapalenie spojówek,
  • nudności i wymioty,
  • biegunka,
  • bóle głowy.

Przewlekłe zapalenie gardła – objawy

Postać przewlekła zapalenia gardła trwa zwykle wiele tygodni, rozwlekającą się latami z okresem braku dolegliwości i ich zaostrzeń.

Powoduje je długotrwałe drażnienie błony śluzowej gardła przez alergeny, substancje chemiczne, zawodowe nadużywanie głosu, papierosy i alkohol, oraz przebywanie na zimnie lub oddychanie gorącym, suchym powietrzem.

Proste przewlekłe zapalenie gardła powoduje objawy takie jak: uczucie guli w gardle, gęstą wydzielinę, chęć odkrztuszania i ataki kaszlu, bez objawów ogólnych. Rozróżniamy także zapalenie o charakterze przerostowym i zanikowym. W przewlekłym zapaleniu gardła najważniejsze jest wyeliminowanie przyczyny stanu zapalnego.

You might be interested:  Łuszczyca stawowa – przyczyny, objawy, leczenie łuszczycy stawów

Zapalenie gardła u dzieci

Zapalenie gardła u dzieci zazwyczaj dotyka maluchy w żłobkach oraz przedszkolach, i związane jest z chorobą przeziębieniową.

Do rozwoju infekcji przyczyniają się głównie wirusy wywołujące przeziębienie, czyli ryno- i koronawirusy, wirusy RS oraz wirusy paragrypy.

Tylko w przypadku 15–30% zapaleń gardła i migdałków u dzieci, przyczyną są bakterie, wtedy określane jest ono mianem anginy. Najczęściej atakuje paciorkowiec z grupy A: Streptococcus pyogenes oraz paciorkowce beta-hemolizujące z grupy C i G.

Zapalenie gardła – objawy u dzieci

Zapalenie gardła u dzieci powoduje wyraźne objawy, które wskazują na toczący się stan zapalny. Objawy mają zazwyczaj charakter ostry, bardzo dokuczliwy, przemijający zazwyczaj w ciągu 7-10 dni.

Stan zapalny gardła u dzieci powoduje objawy takie jak:

  • upośledzenie drożności i wyciek wydzieliny z nosa,
  • kichanie,
  • drapanie lub ból gardła,
  • chrypka,
  • kaszel,
  • stan podgorączkowy lub gorączka,
  • złe samopoczucie.

W przypadku rzadko zdarzających się zakażeń adenowirusami, infekcja ma ciężki przebieg przypominający anginę paciorkowcową. Pojawia się wysoka gorączka powyżej 39ºC , zapalenie migdałków, często stwierdza się powiększone węzły szyjne, rzadziej zapalenie spojówek, katar i kaszel.

Zapalenie gardła i krtani

Niekiedy w parze idą ze sobą zapalenie gardła i krtani, wywołane najczęściej przez wirusy. Obie choroby mogą wystąpić jednocześnie, gdy infekcja obejmie gardło i krtań. Może pojawić się wtedy chrypka, utrata głosu, a także ból gardła. Najczęściej jednak obie choroby występują niezależnie i mogą być ze sobą mylone, ponieważ powodują podobne objawy ze strony gardła.

Jak je odróżnić? Jeżeli nie występuje problem ze swobodnym, głębokim oddechem i utrata głosu, zazwyczaj problem dotyczy jedynie gardła. Jednak pewność można zyskać dopiero po wizycie u lekarza. Zapalenie krtani u dzieci wymaga często pilnej wizyty u lekarza. Infekcja objawia się nagłą dusznością, ponieważ powoduje zwężenie dróg oddechowych u dziecka.

W skrajnych przypadkach może skutkować niewydolnością oddechową.

Zapalenie gardła – leczenie

Ponieważ zazwyczaj zapalenie gardła u dzieci i dorosłych spowodowane jest przez wirusy, leczenie ograniczone jest do łagodzenia dokuczliwych objawów. Najczęściej zaleca się środki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe.

Zaleca się stosowanie preparatów dostępnych w aptece, działających miejscowo na bonę śluzową gardła antyseptycznie, przeciwzapalnie i znieczulająco. Zaleca się starych domowym sposobem płukanie gardła wodą z solą, a także inhalacje izotonicznym roztworem soli, co pomaga w rozluźnieniu wydzieliny i nawilża śluzówkę gardła.

Można przygotować płukanki ziołowe – szczególnie pomocne są: rumianek, tymianek i szałwia. Takie płukanki na gardo działają przeciwzapalnie, odkażają i łagodzą obrzęk błony śluzowej. W przypadku, gdy stan zapalny gardła wywołany jest przez bakterie, przepisuje się choremu antybiotyki.

Szczególnie skuteczna na zakażenia paciorkowcami jest penicylina, która skraca czas trwania infekcji i zapobiegając ewentualnym powikłaniom.

Ważne jest również wypijanie odpowiedniej ilości płynów, szczególnie przy wysokiej temperaturze. Ból mogą złagodzić ciepłe okłady na szyję. Funkcjonowanie ułatwi półpłynna dieta i letnie, delikatne w smaku posiłki, łatwe do przełknięcia przy bólu gardła.

źródło:  www.mp.pl ,www.mp.pl ,nazdrowie.pl 

Powiększone węzły chłonne świadczą o chorobach. Sprawdź niepokojące objawy

Podczas badań nawet przy okazji zwykłego przeziębienia, lekarze zwracają uwagę na wielkość węzłów chłonnych. Ich powiększenie może świadczyć o chorobach. Sprawdź, jakie dolegliwości mogą powodować zmiany w obrębie węzłów chłonnych.

1. Węzły chłonne a odporność

Węzły chłonne to jeden z ważnych elementów układu immunologicznego. Pełnią istotną rolę w tworzeniu odporności, a ich powiększenie może świadczyć o zaburzeniach na tej płaszczyźnie.

Chociaż węzły chłonne są rozmieszczone w całym organizmie, to najwięcej uwagi zwraca się na te pod pachami, na szyi, w pachwinach, za uszami, pod żuchwą.

W węzłach chłonnych zbiera się pochodząca z różnych części ciała limfa.

Jeśli w organizmie są bakterie, wówczas następuje namnażanie komórek odpowiedzialnych za ochronę organizmu przed infekcjami. To właśnie ten mechanizm powoduje powiększenie węzłów chłonnych. Również właśnie dlatego powiększone węzły chłonne można traktować jako sygnał zmian chorobowych.

Zobacz też: Jak wzmocnić dziecko po chorobie?

2. Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych

Powody, dlaczego węzły chłonne są powiększone, mogą być różnorakie, począwszy od infekcji bakteryjnych a na nowotworach kończąc.

W przypadku zakażeń wirusami, grzybami, pasożytami, również może dojść do powiększenia węzłów chłonnych. Podobne zmiany generują także m.in. choroby autoimmunologiczne, alergiczne oraz powikłania poszczepienne.

Niektóre choroby powodujące powiększenie węzłów chłonnych mogą być bardzo poważne, nie należy więc nigdy tego objawu lekceważyć. U dzieci ewentualne powiększenie węzłów chłonnych jest bardziej widoczne.

Przyczyną jest fakt, że układ limfatyczny do 12 r. ż. dopiero się kształtuje.

Najczęstsze nowotwory, które powodują powiększenie węzłów chłonnych to te dotyczące układu chłonnego, krwionośnego, m.in. chłoniaki, szpiczaki, rak szpiku lub krwi. Jeśli dodatkowo chory skarży się na bóle, podwyższoną temperaturę, nocne poty oraz chudnie, nie można wykluczyć, że cierpi na któryś z wymienionych nowotworów.

Choroby spichrzeniowe, jak np. sarkoidoza, mogą powodować zarówno powiększenie węzłów chłonnych, jak i wątroby lub śledziony.

Choroby autoimmunologiczne, w których organizm zaczyna być atakowany przez własne komórki odpowiedzialne za odporność, również mogą skutkować powiększeniem węzłów chłonnych. Dotyczy to m.in. coraz częściej ostatnio diagnozowanej choroby Hashimoto czy reumatoidalnego zapalenia stawów. W tych chorobach powiększone węzły chłonne są najczęściej pod pachami.

Po szczepieniu na odrę, różyczkę lub po szczepieniu ospę wietrzną również może dojść do powiększenia węzłów chłonnych. Również zachorowanie na podane choroby, czy też zapalenie wątroby lub mononukleoza, dają takie skutki. Węzły chłonne są również powiększone w przebiegu szkarlatyny lub płonicy.

Podobne objawy może powodować również reakcja na leki m.in. niektóre antybiotyki.

Choroby stosunkowo częste jak np. zapalenie ucha, migdałków lub angina również mogą powodować powiększenie węzłów chłonnych. Podobne objawy, obok szeregu innych symptomów, daje także kiła. Powiększone węzły chłonne pojawiają się również w przypadku zakażeniem bakterią salmonelli. Mogą być to także skutki chorób zębów i dziąseł.

3. Leczenie powiększenia węzłów chłonnych

Aby wyleczyć powiększenie węzłów chłonnych, należy oczywiście podejść holistycznie do problemu, czyli do źródeł tego zjawiska, eliminując z organizmu stan chorobowy.

Natomiast oczywiście można sobie w naturalny sposób pomóc, na przykład za pomocą kompresów z nagietka, skrzypu polnego lub babki lancetowatej. Korzystnie działa także olejek majerankowy oraz picie herbatki z tataraku lub kory dębowej.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *