Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Katar spływający do gardła jest stanem, w którym wydzielina z nosa, choć transportowana jest w naturalny sposób – w kierunku gardła – to odczuwana jest przez pacjenta. Takie osoby mają wrażenie obcego ciała w gardle, cierpią na chrypę, a także maja ciągłą potrzebę odkasływania i wypluwania wydzieliny. Taka sytuacja może predysponować do infekcji zatok lub gardła.

Dlaczego pojawia się spływający katar do gardła?

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenieSpływający katar do gardła może zostać wywołany przez następujące czynniki:

Męczy Cię uporczywy katar? Umów wizytę u specjalisty laryngologa +48 794 795 738

Spływająca wydzielina do gardła – objawy

Spływająca wydzielina do gardła ma najczęściej następujące objawy:

  • potrzeba ciągłego połykania wydzieliny zalegającej w gardle,
  • obrzęk błony śluzowej nosa,
  • kaszel,
  • nieświeży oddech,
  • drapanie w gardle,
  • trudności z oddychaniem,
  • świszczący oddech,
  • nudności.

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła

Wydzielina spływająca po gardle dłużej niż 4 miesiące to już Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Podczas diagnostyki wykonuje się badanie laryngologiczne nosa oraz nosogardła. Przydatne będzie również badanie mikrobiologiczne. Niedoleczenie kataru spływającego do gardła może skutkować problemami z oddychaniem, snem oraz zapaleniem zatok.

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Katar spływający do gardła – leczenie

Katar spływający do gardła leczy się przyczynowo, co oznacza, że w przypadku alergii należy przede wszystkim unikać czynników uczulających, stosować odpowiednie preparaty na alergię lub też poddać się odczulaniu. Z kolei przy wadach anatomicznych należy je korygować zabiegowo. W Lifemedica rekomendujemy zmniejszenie małżowin nosowych oraz korektę przegrody z zastosowaniem najnowocześniejszych metod.

Gdy leczenie przyczynowe nie przynosi zadowalających rezultatów, a spływająca wydzielina po gardle nie ustępuje, można wdrożyć leczenie objawowe. Wówczas pomocne będą środki dostępne bez recepty lub też te, przepisywane przez lekarza.

Spływanie po tylnej ścianie gardła jest objawem bardzo nie charakterystycznym.

Może on towarzyszyć takim chorobom jak: ostre i przewlekłe zapalenie zatok nosa, alergiczny nieżyt nosa, refluks przełykowo-gardłowy lub żołądkowo-przełykowy, palenie tytoniu, praca w szkodliwych warunkach, choroby metaboliczne – mówi dr n. med. Dmitry Tretiakow, specjalista laryngolog (otolaryngolog).

Spływający katar – domowe sposoby

Spływający katar i towarzyszące mu dolegliwości można skutecznie zredukować za pomocą domowych metod. Większość z nich można stosować nie tylko u dorosłych, ale nawet u małych dzieci. Jedną z najprostszych porad jest spanie na boku, przy czym głowa powinna być wyżej. Wówczas łatwiej będzie usuwać nadmiar wydzieliny.

Można również skorzystać z dostępnych w aptece kropli na katar. Przynoszą one natychmiastową ulgę, ponieważ obkurczają błonę śluzową nosa i w ten sposób niwelują uczucie zatkania. Trzeba jednak pamiętać, że mogą uzależniać.

Należy je stosować przez maksymalnie 5 dni u dorosłych i 3 u dzieci, co może się okazać niewystarczające w przypadku, gdy katar spływa do gardła przewlekle. Bezpieczną alternatywą jest roztwór soli lub wody morskiej.

Działa nieco mniej intensywnie, ale nie powoduje uzależnienia.

Jeśli domowe sposoby nie pomogą – szukaj porady u specjalisty!
Zadzwoń +48 794 795 738

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenieSpływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła można złagodzić poprzez inhalacje. Można je wykonywać nawet u 8-10-miesięcznych dzieci, pod warunkiem, że potrafią stabilnie siedzieć. W przeciwnym razie mogłyby ulec poparzeniu. Jednocześnie dzieci należy cały czas pilnować.

Wykonanie domowej inhalacji jest bardzo proste. Do dwóch litrów gorącej wody należy dodać łyżkę soli, następnie nachylić się nad naczyniem (można się przykryć ręcznikiem, żeby zabieg był skuteczniejszy) i wdychać parę przez kilka minut.

W efekcie przyśpieszony zostaje proces usuwania wydzieliny z nosa, oczyszczone zostają zatoki. Opcjonalnie można wykorzystać dostępny w aptece roztwór soli fizjologicznej. Do mieszanki można też dodać kilka kropli olejku eterycznego – np.

miętowego.

Przydatna może się również okazać maść majerankowa. Pomoże ukoić skórę wokół nosa, która jest podrażniona przez ciągłe pocieranie, a ponadto ułatwi oczyszczanie nosa.

Bibliografia

1. Dąbrowski P: Nasal obstruction – causes, diagnosis, and treatment [w:] „Lekarz POZ”, 2017, s. 19-28
2. Emeryk A, Bartkowiak-Emeryk M, Kowalska M: Definition, classification and epidemiology of allergic rhinitis [w:] „Postępy Dermatologii i Alergologii”, 2012, s. 1-5
3.

Emeryk A, Bartkowiak-Emeryk M, Wojas O, Samoliński B: Allergic rhinitis and other diseases [w:] „Postępy Dermatologii i Alergologii”, 2012, s. 13-18
4. Krzych-Fałta E, Samoliński B: Polskie standardy leczenia alergicznego nieżytu nosa [w:] „Lekarz POZ”, 2016, 58-60
5.

Mielcarek-Kuchta D, Leszczyńska M: Nieżyty nosa [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2003, s. 103-109

6. Samoliński B, Szczęsnowicz-Dąbrowska P, Hałat Z, Krajewski M, Rzepkowska M: Schorzenia błony śluzowej nosa – zasady diagnostyki i terapii [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2004, 28-39

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła a alergia

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Skąd się bierze wydzielina?

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, czyli Post Nasal Drip Syndrome (PNDS) to zespół objawów niektórych chorób górnych dróg oddechowych. Towarzyszy takim schorzeniom, jak:

  • alergiczny nieżyt nosa,
  • przewlekły niealergiczny nieżyt nosa,
  • choroby zatok,
  • przewlekłe infekcje górnych dróg oddechowych,
  • nieprawidłowości w budowie nosa, które upośledzają jego drożność,
  • polipy nosa,
  • mukowiscydoza,
  • refluks żołądkowo-przełykowy.

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Najczęstszą przyczyną PNDS jest nawracające wirusowe lub bakteryjne zakażenie górnych dróg oddechowych.

Jak rozpoznać PNDS?

Przewlekłe spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest jedną z głównych przyczyn występowania przewlekłego lub napadowego kaszlu oraz świszczącego oddechu (znacznie częściej, niż astma oskrzelowa).

Do objawów należy także ciągłe połykanie wydzieliny zalegającej w gardle, przewlekły nieżyt gardła, cuchnący oddech, obrzęk błony śluzowej nosa i trudności w oddychaniu oraz nudności wynikające z zalegania śluzu w żołądku. Diagnozowanie choroby polega przede wszystkim na wykluczeniu innych chorób, zwłaszcza nowotworowych. Dopiero diagnostyka różnicowa może pokazać na jakim tle pojawia się w gardle wydzielina.

Leczenie zespołu przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła

Prawidłowe leczenie jest uzależnione od przyczyny wystąpienia choroby. Jeśli spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła występuje z powodu wad budowy (np. krzywej przegrody nosowej), które sprawiają problemy z oddychanie i powodują rozrost bakterii w górnych drogach oddechowych, leczenie obejmuje usunięcie niedrożności nosa.

W przypadku przewlekłego zapalenia zatok, najpierw należy zastosować antybiotykoterapię.

Z kolei jeśli winowajcą jest alergia, do leczenia wprowadza się wziewne leki przeciwalergiczne i zaleca przeprowadzenie odczulania.

Ostatecznie PNDS może zostać wywołane przez refluks żołądkowo-przełykowy i zarzucanie treści żołądkowej do przełyku. W tym wypadku konieczne jest przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej i środków na zgagę.

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła to dolegliwość kłopotliwa i utrudniająca życie chorego. Lepiej znaleźć przyczynę choroby, zanim wydzielina zacznie w nadmiarze zalegać żołądku i doprowadzi do nieprzyjemnych wymiotów.

M.Witczak

Powiązane artykuły

Katar spływający do gardła (ang. Post-nasal drip syndrom)

Katar spływający do gardła powoduje nieprzyjemne wrażenie zalegającej w gardle wydzieliny z nosa. Uczucie ciała obcego w gardle powoduje, że pacjenci mają nieustanną potrzebę odchrząkiwania i odkrztuszania wydzieliny. Często mają też chrypę.

Spływający katar do gardła może stać się podłożem do rozwoju infekcji gardła lub zatok. W niektórych przypadkach ten stan może być zaostrzany przez np. skrzywienie przegrody lub przerost małżowin. W takich przypadkach proponujemy nowoczesne zabiegi.

W każdym przypadku jednak zalecamy jak najszybszą konsultację z naszym otolaryngologiem.

Spływający katar do gardła – kiedy występuje?

Spływająca wydzielina do gardła pojawia się w następujących stanach:

  • infekcje górnych dróg oddechowych,
  • zapalenie zatok,
  • alergia,
  • krzywa przegroda nosa,
  • przerośnięte migdałki,
  • refluks.

Spływająca wydzielina do gardła – objawy

Objawy, z którymi wiąże się katar spływający do gardła, to:

  • nieustanna potrzeba przełykania wydzieliny,
  • drapanie w gardle,
  • kaszel,
  • obrzęk błony śluzowej nosa,
  • nudności
  • nieświeży oddech,
  • trudności z oddychaniem,
  • świszczący oddech.

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła

Jeśli katar spływa do gardła ponad 4 miesiące, to oznacza już zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła.

Diagnozę taką może postawić laryngolog, który dokładnie zbada nos oraz jamę nosowo-gardłową. Może też zlecić badanie mikrobiologiczne.

Nie powinniśmy zwlekać z udaniem się do lekarza, gdyż nieleczony katar spływający do gardła może przyczynić się do zapalenia zatok, problemów ze snem oraz trudności w oddychaniu.

You might be interested:  Ból śródstopia podczas chodzenia – co oznacza ból pod stopą przy chodzeniu?

Katar spływający do gardła – leczenie w naszym gabinecie

W przypadku kataru spływającego do gardła warto jak najszybciej skonsultować się z naszym laryngologirm, który wdroży najlepszą, indywidualnie dopasowaną kurację.

Jak leczy się katar spływający do gardła? Przede wszystkim przez działanie na przyczynę, czyli unikanie alergenów lub odczulanie w przypadku alergii właśnie. Jeżeli spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest wynikiem wady anatomicznej, wskazany będzie zabieg mający na celu jej skorygowanie.

W naszej ofercie znajduje się szereg nowoczesnych zabiegów, które przynoszą szybką ulgę. Problem spływającego kataru może powodować np. krzywa przegroda nosowa.

Katar spływający do gardła nie jest na tyle charakterystycznym objawem, aby jednoznacznie świadczyć o konkretnej dolegliwości.Bardzo często jest to jeden z elementów towarzyszących takim sytuacjom, jak: alergiczny nieżyt nosa, ostre i przewlekłe zapalenie zatok nosa, palenie papierosów, refluks, choroby metaboliczne, a nawet praca w szkodliwych warunkach – mówi dr n. med. Dmitry Tretiakow, lekarz specjalista, laryngolog (otolaryngolog).

Umów wizytę u naszego specjalisty – zadzwoń+48 794 795 738

Najskuteczniejszym rozwiązaniem w tym wypadku jest septoplastyka. Pacjenci po zabiegu odczuwają znaczną ulgę.
W niektórych przypadkach stosowane jest leczenie objawowe. Odpowiednie leki zapisze nam lekarz. Pomocne mogą się okazać także środki dostępne bez recepty. Przy ich stosowaniu należy ściśle trzymać się zaleceń z ulotki.

Spływający katar – domowe sposoby

Istnieją domowe sposoby, które pomogą nam złagodzić spływający katar. Są bezpieczne i z wielu z nich mogą skorzystać nawet małe dzieci. Taką prostą metodą jest kładzenie się na boku, gdy zasypiamy i ułożenie głowy wyżej, niż reszta ciała.

Dzięki temu usuwanie wydzieliny będzie sprawniejsze.Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Katar spływający do gardła można zażegnać za pomocą kropli do nosa. Ich działanie polega na obkurczaniu naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa.

Chociaż przynoszą ulgę, krople zwierające ksylometazolinę i oksymetazolinę mogą uzależniać, dlatego nie należy ich stosować dłużej, niż jest zalecane – w przypadku dorosłych jest to maksymalnie 5 dni, a dzieci – 3 dni.

Nie sprawdzi się to jednak, gdy spływająca wydzielina po gardle występuje u nas przez cały czas. Lepiej wtedy sięgnąć po bezpieczniejsze środki, na przykład roztwory wody i soli morskiej. Ich działanie nie jest może tak silne, za to nie stwarzają ryzyka uzależnienia.

Wydzielina spływająca po gardle zostanie zredukowana dzięki inhalacjom. Można je stosować u dzieci, które potrafią już dobrze siedzieć. Inhalacja u małego dziecka musi być przeprowadzana w obecności dorosłego, który będzie czuwał nad tym, by dziecko się nie poparzyło. Inhalacje sporządza się poprzez dodanie do dwóch litrów wrzątku łyżki soli lub kilku kropli olejku eterycznego.

Można użyć też gotowego roztworu soli fizjologicznej z apteki. Należy nachylić się nad naczyniem, uważając by się nie oparzyć i wdychać powstałe pary nosem a wydychać ustami. Zabieg będzie intensywniejszy, jeśli przykryjemy się ręcznikiem. Korzyścią z inhalacji jest rozrzedzenie wydzieliny i oczyszczenie z niej zatok oraz nosa.

Pomocniczo na spływający katar można zastosować także maść majerankową. Działa ona kojąco na podrażnioną częstym wycieraniem nosa skórę oraz pomaga złagodzić katar.

Podsumowanie

Przewlekle spływający katar do gardła to dolegliwość wymagająca diagnostyki i odpowiedniego potraktowania. Domowe sposoby, a nawet przyjmowanie leków nie sprawdzi się, gdy problem wywołany jest wadami w strukturze jamy nosowej, np. krzywą przegrodą. W pierwszej kolejności powinniśmy więc udać się do lekarza.

W klinice Lifemedica w Gdańsku otrzymają Państwo niezbędną pomoc. Dr n. med. Dmitry Tretiakow, specjalista laryngolog szczegółowo przyjrzy się problemowi i w zależności od przyczyny dobierze najlepszą metodę leczenia.

Bibliografia

1. Dąbrowski P: Nasal obstruction – causes, diagnosis, and treatment [w:] „Lekarz POZ”, 2017, s. 19-28
2. Emeryk A, Bartkowiak-Emeryk M, Kowalska M: Definition, classification and epidemiology of allergic rhinitis [w:] „Postępy Dermatologii i Alergologii”, 2012, s. 1-5
3.

Emeryk A, Bartkowiak-Emeryk M, Wojas O, Samoliński B: Allergic rhinitis and other diseases [w:] „Postępy Dermatologii i Alergologii”, 2012, s. 13-18
4. Morice AH: Post-nasal drip syndrome—a symptom to be sniffed at? [w:] „Pulmonary Pharmacology & Therapeutics, 2004, s. 343-345
5.

Krzych-Fałta E, Samoliński B: Polskie standardy leczenia alergicznego nieżytu nosa [w:] „Lekarz POZ”, 2016, 58-60

6. Samoliński B, Szczęsnowicz-Dąbrowska P, Hałat Z, Krajewski M, Rzepkowska M: Schorzenia błony śluzowej nosa – zasady diagnostyki i terapii [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2004, 28-39

Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła to częsty problem

Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest częstym objawem towarzyszącym różnego rodzaju wirusowym i bakteryjnym infekcjom błony śluzowej nosa i zatok. W większości przypadków stan ten jest przejściowy i przemija wraz z ustąpieniem zapalenia.

Niemniej jednak, u 10 do 15% pacjentów dochodzi do rozwoju przewlekłego zapalenia nosa i zatok przynosowych oraz pojawienia się zespołu przewlekłego
spływania (PNDS).

Zatem, jakie są dokładne przyczyny spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła oraz jak stan ten się leczy?

Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny infekcyjne

Katar spływający po tylnej ścianie gardła jest jedną z najczęstszych przyczyn występowania przewlekłego kaszlu. Co więcej, wydzielina dostająca się do dróg oddechowych może powodować pojawienie się świszczącego oddechu, nieprzyjemnego
zapachu z ust, trudności w nabraniu oddechu, nudności i bólów brzucha.

W przypadku, gdy spływająca wydzielina towarzyszy infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych, pacjent może dodatkowo zgłaszać katar (początkowo wodnisty, a z czasem coraz gęstszy), uczucie zatkania nosa i osłabienie.

Nierzadkie są również bóle głowy, uczucie rozpierania twarzy w rzucie zajętych zatok, czy też stany podgorączkowe lub gorączka. U części chorych z powyższymi objawami mogą ponadto współwystępować symptomy wirusowego zapalenia spojówek takie jak swędzenie,
zaczerwienie i łzawienie.

Jeśli chodzi o częstość występowania takich infekcji, to w populacji pediatrycznej maluchy zapadają na nie średnio 6-8 razy na rok i w 99% są one wywoływanie przez wirusy. O etiologii bakteryjnej może świadczyć nasilanie się objawów po upływie 5 dni trwania choroby lub nieustępowanie infekcji po 10 dniach.

Co warte zaznaczenia, ropna wydzielina nie świadczy o konieczności wdrożenia antybiotykoterapii.

Chorzy, u których doszło do rozwinięcia się przewlekłego nieżytu nosa, zgłaszają podobne objawy. Do postawienie rozpoznania niezbędne jest jednak wykazanie ich nieprzerwanego występowania przez okres minimum 12 tygodni. Co warte zaznaczenia, u około 20% maluchów z powyższym rozpoznaniem stwierdza się współwystępowanie astmy oskrzelowej.

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Seasonal cold. Unhappy red haired girl coughing into her hand while suffering from cold

Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny nieinfekcyjne

Stan zapalny błony śluzowej nosa oraz zatok przynosowych może być wywołany przez czynniki inne niż infekcyjne. Spośród nich można wymienić między innymi:

  •  Alergia – szacuje się, iż okresowy lub przewlekły alergiczny nieżyt nosa może występować w naszym kraju u 22-25% osób. Wśród jego objawów można wymienić wyciek wodnistej wydzieliny z nosa i jej spływanie po tylnej ścianie gardła, świąd i uczucie zatkania nosa, czy też cechy alergicznego zapalenia spojówek. U części chorych mogą współwystępować symptomy ogólne, takie jak problemy ze snem, zaburzenia koncentracji, czy też bóle głowy i obniżenie nastroju.
  • Choroba refluksowa przełyku (GERD) – schorzenie to może objawiać się zgagą (charakterystycznym pieczeniem za mostkiem), uczuciem cofania się treści pokarmowej, chrypką, czy też kaszlem. U najmłodszych maluchów GERD może objawiać się niechęcią do jedzenia, częstymi ulewaniami, czy też małymi przyrostami masy ciała. Część pacjentów z refluksem zgłasza ponadto przewlekłe spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła i uporczywy kaszel.
  • Skrzywienie przegrody nosa – może mieć charakter wrodzony lub nabyty i objawia się upośledzeniem drożności nosa i węchu, tendencją do nawracających stanów zapalnych nosa i zatok przynosowych oraz przewlekłymi bólami głowy.
  • Przerost migdałków – ich przerost objawia się nawracającymi infekcjami górnych dróg oddechowych, ucha środkowego oraz zespołami zaburzeń oddychania podczas snu (11% maluchów). Co więcej, przerośnięty trzeci migdałek może prowadzić do wad zgryzu i tak zwanej twarzy anedoidalnej – twarz jest pociągła i charakterystyczne jest ciągłe otwarcie ust.
  • Narażenie na czynniki drażniące – spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła może być wynikiem przewlekłego drażnienia błony śluzowej nosa i zatok przez dym tytoniowy, zarodniki pleśni, lakiery, czy też farby.
You might be interested:  Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła – leczenie

Przeziębieniowa przyczyna spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest leczona wyłącznie objawowo. W terapii znajdują zastosowanie leki przeciwzapalne, GKS donosowe, leki przeciwhistaminowe oraz leki obkurczającego błonę śluzową (można je
stosować maksymalnie 5-7 dni). W przypadku etiologii bakteryjnej wskazane jest włącznie antybiotyku.

Jeśli chodzi o PNDS, to jego leczenie powinno być zawsze poprzedzone konsultacją laryngologiczną i pełnym badaniem laryngologicznym, pobraniem wymazów z nosa oraz konsultacją alergologiczną.

Należy bowiem pamiętać, iż warunkiem skutecznego
wyeliminowania spływającej po tylnej ścianie gardła wydzieliny jest zidentyfikowanie konkretnej przyczyny odpowiedzialnej za stan zapalny błony śluzowej.

Dla przykładu właściwym leczenie PNDS wtórnego do refluksu jest poddawanie dziecku leków zmniejszających kwaśność treści żołądkowej oraz stosowanie diety antyrefluksowej.

Słowem zakończenia, przewlekłe spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest dużym problem zarówno w populacji pediatrycznej, jak i wśród osób dorosłych. Brak zidentyfikowania i wyeliminowania przyczyn tego stanu może doprowadzić do licznych powikłań oraz znacznego obniżenia komfortu życia pacjenta.

Bibliografia:

Przerost migdałków u dzieci – dr hab. med. Bożena Skotnicka.
Rozpowszechnienie chorób alergicznych w Polsce – dr med. Monika
Świerczyńska-Krępa.
Interna Szczeklika 2018/2019.

Pediatria pod redakcją Wandy Kawalec.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Katar spływający do gardła – przyczyny, sposoby na katar

Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie

Katar spływający do gardła świadczy o zapaleniu błony śluzowej nosa i wzmożonej produkcji śluzu. Ten stan patologiczny bardzo często towarzyszy infekcjom górnych dróg oddechowych. Flegma w gardle, gęsta ślina, ciągła chrypka i drapanie w gardle to nieprzyjemne dolegliwości występujące np. w przebiegu grypy. Jakie są domowe sposoby na katar zatokowy i śluz w gardle?

Katar w gardle – skąd się bierze?

Katar jest wynikiem stanu zapalnego w obrębie błony śluzowej nosa i gardła. Podczas infekcji zostaje zaburzona drożność zatok i następuje spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Gęsta wydzielina z nosa i uczucie flegmy w gardle to stan, który występuje w ostrym przebiegu choroby górnych dróg oddechowych. 

Jaka jest rola kataru w podczas infekcji? Katar spływający po tylnej ścianie gardła przyjmuje postać lepkiej i gęstej wydzieliny. Forma i konsystencja flegmy ma za zadanie zbierać zanieczyszczenia, ciała obce oraz czynniki patogenne takie jak wirusy i bakterie, które są przyczyną zakażenia.

Katar spływający do gardła, przesuwany jest w jamie nosowej przy pomocy rzęsek i w ten sposób przełykiem trafia do żołądka. Sok żołądkowy stanowi swoistą barierę ochronną, gdyż kwaśne pH przyczynia się do destrukcji chorobotwórczych drobnoustrojów.

Flegma w gardle wywołuje potrzebę odkrztuszania zalegającej wydzieliny i jest to jeden ze sposobów na pozbycie się gęstego śluzu. 

Rodzaje kataru

Katar spływający po gardle, gęsta wydzielina z nosa i gęsta ślina w gardle to objawy najczęściej towarzyszące infekcji. 

Według klasyfikacji Europejskiego Towarzystwa Rynologicznego występowanie kataru może mieć postać ostrą lub przewlekłą.

Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, przy którym występuje flegma z zatok, pojawia się nagle wraz z całym spektrum objawów towarzyszących infekcji.

Wówczas oprócz kataru spływającego do gardła, obserwuje się ból głowy, ból gardła, ból zatok oraz ogólne rozbicie organizmu.

W przypadku wirusa grypy lub przeziębienia takie objawy jak: katar i chrypka, ciągłe drapanie w gardle, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła mijają po okresie około 10 dni. 

Przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych diagnozuje się, kiedy objawy takie jak ciągła chrypka i flegma w gardle, gęsta wydzielina z nosa utrzymuje się z mniejszym lub większym nasileniem przez okres powyżej 12 tygodni. W obrazie klinicznym schorzenia obserwuje się obecność polipów, które utrudniają przepływ powietrza przez jamę nosową, czego objawem jest ciężki oddech i chrapanie podczas snu. Zwykle postać przewlekła wymaga interwencji chirurgicznej. 

Flegma w gardle – przyczyny

Katar spływający do gardła może przybierać różne barwy, które zwykle świadczą o przyczynie występowania, jak i etapie choroby. Kolor zielono-żółty z czasem przechodzący w ciemniejsze odcienie, świadczy o infekcji wirusowej lub bakteryjnej.

Bezbarwna, wodnista wydzielina oraz rzadki, cieknący katar spływający po gardle zwykle ma podłoże alergiczne. Jeżeli katar spływający do gardła przyjmuje odcienie brunatne lub widoczna w wydzielinie jest świeża krew, pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Ten rodzaj gęstej wydzieliny w gardle może świadczyć o zaawansowanej chorobie układu oddechowego, np. gruźlicy, bądź chorobie nowotworowej płuc.

Często stosowane preparaty na katar w formie aerozolu mogą powodować podrażnienie i uszkodzenie błony śluzowej nosa i wówczas w wydzielinie mogą pojawiać się ślady krwi. 

Przyczyny flegmy w gardle:

  •     infekcja o podłożu bakteryjnym, grzybiczym lub wirusowym;
  •     alergiczny nieżyt nosa;
  •     zapalenie zatok przynosowych;
  •     polipy nosa i zatok przynosowych;
  •     przerost migdałków podniebiennych;
  •     przerost migdałka gardłowego;
  •     refluks krtaniowo-gardłowy;
  •     refluks żołądkowo-przełykowy;
  •     palenie tytoniu. 

Inną z przyczyn kataru spływającego do gardła może być tzw. idiopatyczny, naczynioruchowy nieżyt nosa, który jest wywołany nagłymi zmianami temperatury otoczenia lub spożywaniem pikantnych potraw. 

Domowe sposoby na katar zatokowy

Flegma z zatok i katar zatokowy u dziecka i osób dorosłych to objawy występujące najczęściej w przebiegu zapalenia zatok przynosowych. Zalegająca wydzielina w gardle, ciągłe drapanie w gardle, katar spływający do gardła i gęsta ślina powodują ogromny dyskomfort i utrudniają oddychanie. 

Podatność na infekcje górnych dróg oddechowych wynika najczęściej z obniżonej odporności organizmu.

W okresach epidemicznych oraz profilaktycznie warto zadbać o wsparcie układu immunologicznego, aby poprawić szybkość reakcji ustroju na pojawienie się czynnika patogennego. Dużą rolę we wsparciu odporności będą miały preparaty lecznicze o działaniu immunomodulującym.

Naturalne wyciągi z roślin takich jak aloes drzewiasty, jeżówka purpurowa oraz pelargonia afrykańska będą stymulować aktywność układu odpornościowego do walki z patogenami.

Flegma w gardle – domowe sposoby:

  • Inhalacje to bardzo popularny sposób na udrażnianie nosa, w którym zalega gęsta wydzielina i katar spływający do gardła. Stosowanie naparów na bazie olejków eterycznych, które wdychamy przez jamę ustną i nosową, poprawiają przepływ powietrza i dają uczucie ulgi.
  • Płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej lub wody morskiej. Ten sposób pozbycia się zalegającej wydzieliny z nosa wykonuje się na zasadzie irygacji. W mechaniczny sposób dochodzi do przepłukania jamy nosowej, co pozwala pozbyć się kataru z gardła i nozdrzy. 
  • Stosowanie preparatów wzmacniających odporność. Leki na bazie pelargonii afrykańskiej, jeżówki purpurowej i aloesu drzewiastego wesprą układ immunologiczny do walki z infekcją. 

lek. Michał Dąbrowski 

10 faktów o kaszlu przewlekłym

Kaszel to częsty objaw, który zgłaszają pacjenci przychodzący do apteki. Zwykle kojarzony jest z infekcją, ale gdy twa długotrwale może mieć inne podłoże. Oto dziesięć faktów, które należy znać na jego temat…

Kaszel, pomimo iż bardzo często jest uważany za odruch patologiczny, jest to naturalny odruch obronny naszego organizmu pojawiający się zarówno u osób zdrowych, jak i w stanach chorobowych. Utrzymujący się ponad 8 tygodni kaszel na podstawie czasu trwania klasyfikowany jest jako przewlekły [1].

1. Kaszel przewlekły znacznie obniża jakość życia

Uporczywy oraz intensywny kaszel powoduje silny dyskomfort oraz znacznie obniża jakość życia, a jego powikłania mogą poważnie zaburzyć funkcjonowanie organizmu.

Pacjent cierpi zarówno fizycznie, jak i psychicznie, czując się zawstydzonym, nie mogąc powstrzymać ataków kaszlu w miejscu publicznym. Następstwem kaszlu trwającego przewlekle są zaburzenia snu, bóle głowy, mięśni, klatki piersiowej oraz brzucha, a także bezgłos.

Rzadziej występują poważniejsze komplikacje takie jak wymioty, wyczerpanie albo wytworzenie przepukliny [1].

2. Kaszel przewlekły może być jednocześnie powodowany przez kilka czynników

Kaszel przewlekły ma wiele przyczyn, które nie zawsze łatwo wykryć. Może być on efektem jednocześnie działających kilku czynników [2]. W przypadku od 38% do 82% pacjentów za wystąpienie kaszlu odpowiedzialna jest więcej niż jedna przyczyna, zaś u 42% chorych aż 3 przyczyny.

You might be interested:  Uszkodzenie – pęknięcie i zerwanie torebki stawowej – objawy i leczenie

Często pomiędzy określonymi zespołami chorobowymi występują powiązania przyczynowo-skutkowe, a pierwotny mechanizm kaszlu wywołuje następne [2].

Do najważniejszych przyczyn kaszlu nalezą: zespół kaszlu z dróg oddechowych, astma, refluks żoładkowo-przełykowy, odczyny polekowe, aspiracja ciała obcego, mukowiscydoza, a także wady serca i naczyń [3, 4]

3. Kaszel przewlekły niezależnie od przyczyny powoduje wzrost stężenia mediatorów zapalnych

Bez względu na przyczynę kaszlu przewlekłego u pacjentów stwierdza się znaczący wzrost stężenia mediatorów zapalnych w popłuczynach płucnych, takich jak histamina, prostaglandyny E2 i D2, leukotrieny.

Jest to odzwierciedleniem przewlekłego procesu zapalnego, który także dodatkowo modyfikuje reakcje immunologiczne i prowadzi do rozwoju zapalenia neurogennego.

Zmienia również centralną regulację odruchu kaszlu, doprowadzając do znacznego spadku obszarów mózgu, które są odpowiedzialne za hamowanie stymulacji odruchu [3].

4. Zespół spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła to jedna z najczęstszych przyczyn kaszlu przewlekłego

Podczas przedłużających się stanów zapalnych górnych dróg oddechowych dochodzi do nadmiernej produkcji wydzieliny, która spływa po tylnej ścianie gardła, prowokując odruch kaszlowy.

Ten stan jest określany jako zespół spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła (PNDS, post-nasal drip syndrome) i stanowi jedną z najczęściej obserwowanych przyczyn kaszlu trwającego przewlekle [4].

Zespół ten występuje w alergicznym i niealergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok, a także w obecności przerostu migdałka gardłowego [c]. Może on wywoływać kaszel również w połączeniu z innymi czynnikami między innymi z chorobą refluksową [1].

5. Przewlekła obturacyjna choroba płuc to często przyczyna kaszlu przewlekłego, szczególnie u nałogowych palaczy

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) stanowi bardzo częstą przyczynę przewlekłego kaszlu, zwłaszcza u osób nałogowo palących papierosy. Zazwyczaj ma on postać produktywną i nasila się nad ranem. Dym tytoniowy jest przyczyną stanu zapalnego dróg oddechowych oraz zwiększonej sekrecji śluzu o zmniejszonej przejrzystości [1].

6. Przewlekły kaszel nocny może być objawem choroby refluksowej

W chorobie refleksowej, oprócz typowych objawów takich jak zwracanie pokarmów o kwaśnym smaku i zgaga, występować mogą również objawy ze strony  układu oddechowego – kaszel, chrypka, zapalenie gardła, napady astmy.

Kaszel u chorych z chorobą refluksową zwykle  pojawia się wieczorem po położeniu do łóżka, lecz przed zaśnięciem. Zdarza się, że może on wybudzać ze snu. Jego inną charakterystyczną cechą jest pojawienie się po wstaniu z pozycji leżącej.

Może występować także w ciągu dnia szczególnie w związku z posiłkami. Kaszel ten nasila alkohol nawet umiarkowanych ilościach.

Zazwyczaj kaszel ten jest suchy, ale zdarza się, iż pacjent odkrztusza niewielką ilość wydzieliny, która jest reakcją drzewa oskrzelowego na aspirowaną, drażniącą zawartość albo drażnienie nerwu błędnego [5].

7. Suchy kaszel to częsty objaw niewydolności serca

Niezależnie od przyczyn powstawania niewydolności serca (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, wada zastawkowa, kardiomiopatia, infekcje obejmujące mięsień sercowy) kaszel stanowi częsty jej objaw. Może być on suchy i często występujący w nocy albo mokry, kiedy chory odkrztusza pienistą i różową wydzielinę [1].

8. Kaszel może być jedynym objawem astmy

Kaszel, który występuje głównie w nocy po wcześniejszym kontakcie z alergenem albo wysiłku, zazwyczaj suchy, nawracający, napadowy, może być jedynym objawem astmy – tzw. kaszlowy wariant astmy (cough-variant astma) [4].

9. Kaszel przewlekły to najczęstsze działanie niepożądane inhibitorów konwertazy angiotensyny

Suchy, męczący, przewlekły kaszel, zwykle nasilający się w pozycji leżącej to częste działanie niepożądane związane z terapią lekami z grupy inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACE-I).

Towarzyszyć mu może uczucie podrażnienia w gardle, a także zmiana barwy głosu.

Objaw ten może pojawić się już kilka dni po rozpoczęciu leczenia, a zdarza się, że może wystąpić po kilku tygodniach, a nawet miesiącach od początku terapii [6].

10. Przyczyną kaszlu przewlekłego może być zaleganie woskowiny w uchu

Ciało obce czy zaleganie wydzieliny w przewodzie słuchowym być może przyczyną chronicznego kaszlu [2]. Może ją stanowić także odruch z kanału słuchowego wywołany nieprawidłową budową ucha zewnętrznego [3].

Literatura:

  1. Bryl N., Horst-Sikorska W. Czy przewlekły kaszel u osoby dorosłej może nie mieć podłoża organicznego?, Forum Medycyny Rodzinnej 2008, Tom 2, Nr4:319-325
  2. Batura-Gabryel H. Kaszel- trudny problem kliniczny, Nowa Medycyna 1/2012:7-9
  3. Ptak K., Cichocka- Jarosz E., Kwinta P. Kaszel przewlekły u dzieci, Developmental Period Medicine, 2018, XXII, 4:329:340
  4. Jung A., Maślany A. Przewlekły kaszel u dzieci- problem diagnostyczny i terapeutyczny, Pediatria i Medycyna Rodzinna Vol8, Nr 2:97:100
  5. Zieliński J. Choroba refluksowa przełyku jako częsta przyczyna przewlekłego kaszlu, Przewodnik Lekarza 2005; 8: 58-62
  6. Woroń J., Korbut R. Kaszel jako niepożądane działanie inhibitorów konwertazy angiotensyny, Przewodnik Lekarza 2005; 6: 62-65

Artykuł 10 faktów o kaszlu przewlekłym pochodzi z serwisu mgr.farm.

Post Nasal Drip Syndrome, czyli…

Obraz kliniczny

Chorzy, u których diagnozuje się PNDS uskarżają się na szereg powiązanych ze sobą objawów. Przede wszystkim odczuwają oni spływanie wodnistego śluzu w okolicach tylnej ściany gardła, co wiąże się z uczuciem nieprzyjemnego łaskotania oraz zmusza pacjenta do ciągłego połykania nadmiaru wydzieliny.

Niekiedy gromadzący się w żołądku śluz powoduje nudności oraz napadowe wymioty o konsystencji śluzowatej. Kolejnym, uciążliwym objawem, na jaki uskarżają się chorzy jest przewlekły kaszel, nasilający się zwłaszcza w nocy a także rano, zaraz po przebudzeniu.

Bezpośrednią jego przyczyną jest drażnienie receptorów czuciowych w ścianie gardła i wyzwalanie odruchu kaszlowego, przy udziale ośrodka kaszlu, znajdującego się w rdzeniu przedłużonym.

W godzinach porannych chorzy mogą odczuwać również obrzęk i ból gardła, jednak w badaniu fizykalnym zazwyczaj nie stwierdza się stanu zapalnego. U pacjentów może występować również chrypka i uciążliwe pochrząkiwanie oraz nieprzyjemny zapach z ust.

U podłoża PNDS mogą leżeć między innymi: alergiczny nieżyt nosa, przewlekłe bakteryjne zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie zatok przynosowych, a także wady anatomiczne zatok i zaburzenia funkcji rzęsek.

Objawy mogą być wywołane także ekspozycją na wziewne czynniki drażniące śluzówkę górnych dróg oddechowych (kurz, pyły, dym papierosowy) lub pojawiać się z wiekiem, kiedy to dochodzi do zaniku śluzówki przy jednoczesnym pojawieniu się jej nadwrażliwości.

Wystąpieniu objawów PNDS sprzyjają także polipy nosa, choroba refluksowa przełyku oraz mukowiscydoza.

Uwaga na leki

Do dysfunkcji śluzówki nosa oraz upośledzenia funkcji aparatu rzęskowego mogą przyczynić się niektóre substancje lecznicze, zwłaszcza pseudoefedryna, wchodząca w skład wielu preparatów polecanych na problemy z zatokami, oraz miejscowo stosowane sympatomimetyki (takie jak ksylometazolina).

Należy pamiętać, iż preparaty te można stosować jedynie krótkotrwale. Do zahamowania czynności nabłonka rzęskowego może prowadzić także zbyt długie stosowanie kropli donosowych o podłożu oleistym, które uniemożliwiają właściwą pracę rzęsek.

Na kondycję nabłonka wpływają także: estrogeny i progestageny, preparaty jodu, leki moczopędne, adrenalina oraz etanol.

Sprawdź także: Kalkulator etanolu

Jak leczy się PNDS?

Otolaryngolog, w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia, przeprowadza staranne badanie fizykalne, a w razie potrzeby zleca dodatkowe badania instrumentalne: endoskopię jamy nosowej i nosogardłowej, tomografię komputerową zatok czy zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej (w celu wykluczenia zmian w obrazie płuc). Konieczne może być także pobranie wymazu z nosa i oznaczenie poziomu IgE we krwi.

  • Oprócz leczenia przyczynowego (np. antybiotykoterapii w przypadku rozpoznania bakteryjnego zapalenia zatok), do złagodzenia objawów PNDS przyczyniają się pozytywne nawyki takie jak:
    – regularne płukanie zatok roztworem soli fizjologicznej,
    – stosowanie preparatów działających ochronnie i nawilżająco na śluzówkę nosa oraz gardła,
    – unikanie ostrych przypraw i pieprzu, które mogą stymulować wydzielanie wodnistej wydzieliny z nosa,
    – picie dużej ilości wody w celu zapewnienia prawidłowej funkcji aparatu rzęskowego,
  • – dbałość o odpowiednie nawilżenie powietrza oraz unikanie dużych różnic temperatur, szczególnie zimą.

Wykorzystane źródła:
Janczewski G.: Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, Magazyn Otorynolaryngologiczny 2010, 36(4), 133-137,
Sanu A., Eccles R.: Postnasal drip syndrome. Two hundred years of controversy between UK and USA, Rhinology 2008, 46(2), 86-91,

Zawadzka-Krajewska A.: Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, Alergia 2001, 2, 39-41

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *