Bakteryjne zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Zapalenie płuc jest stanem zapalnym atakującym pęcherzyki płucne. Stan zapalny prowadzi do powstania wysięku, objawiającego się obecnością płynu w pęcherzykach płucnych.

W efekcie dochodzi do znacznego zmniejszenia powierzchni wymiany gazowej w płucach, odczuwanego przez chorych jako duszności. Lekarze wyróżniają dwa typy tego schorzenia –  szpitalne i pozaszpitalne.

Pierwszy typ dotyczy chorych przebywających w szpitalu dłużej niż 48 godzin, drugi dotyczy chorych, którzy przebywają poza szpitalem.

Dominującą przyczyną infekcji pozaszpitalnych jest zakażenie bakteryjne. Co drugie zapalenie płuc wywołane jest przed dwoinkę zapalenia płuc – Streptococcus pneumoniae.

Do rozwoju choroby doprowadzić może również dwoinka Chlamydophila pneumoniae oraz pałeczka Haemophilus influenzae. Wśród pozostałych patogenów będących przyczyną zakażenia wymienia się grzyby, część pasożytów oraz wirusy (m.in.

ospy wietrznej i półpaśca, wirus grypy i paragrypy, adenowirusy, CMV i RSV), które odpowiadają za blisko 30% przypadków zapalenia płuc.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie krtani – przyczyny, metody leczenia i domowe sposoby na złagodzenie objawów

Czy zapalenie płuc jest zaraźliwe?

Zdecydowana większość przypadków zapalenia płuc wywołana jest zakażeniem o podłożu bakteryjnym lub wirusowym, charakteryzującym się wysoką zaraźliwością.

Na zakażenie narażone są osoby z zmagające się ze stanem obniżonej odporności. Mogą go wywołać zarówno jesienne przeziębienie, jak i choroby przewlekłe.

Ponadto większe ryzyko występuje wśród palaczy, alergików i osób nadużywających alkoholu.

ZOBACZ TEŻ: Przerośnięte migdałki – przyczyny i leczenie

Jak objawia się zapalenie płuc?

Zapalenie płuc można rozpoznać po gwałtownym kaszlu, któremu towarzyszą duszności.

Napady kaszlu powodują kłopoty z oddychaniem, objawiające się bólem w bocznych częściach klatki piersiowej oraz płytkim i świszczącym oddechem.

Dolegliwości te występują przy próbach zaczerpnięcia powietrza, a także podczas kaszlu, przez co chory jest mocno osłabiony. Kaszel przy zapaleniu płuc przebiega z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny. Przy podrażnieniu śluzówki gardła w wydzielinie mogą pojawić się ślady krwi.

Objawy zapalenia płuc mogą wystąpić nagle lub stopniowo narastać. Gorączka może sięgać nawet 40°C! Podwyższona temperatura powoduje zimne poty i dreszcze, bóle głowy i mięśni.

Bakteryjne zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Jak wygląda leczenie zapalenia płuc

Jeżeli obserwujemy u siebie lub dziecka objawy zapalenia płuc, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Podstawą do postawienia diagnozy jest pogłębiony wywiad medyczny wraz z opisem wszystkich objawów, badanie fizykalne i osłuchanie klatki piersiowej chorego.

Konieczne może być wykonanie zdjęcia RTG klatki piersiowej. Na zdjęciu rentgenowskim dokładnie widać rozległość nacieków zapalnych w płucach, które są widoczne jako zacienienia. RTG wykonuje się również jako badanie kontrolne.

Innym badaniem obrazowym wykonywanym przy diagnostyce zapalenia płuc jest tomografia komputerowa, jednak zleca się ją u pacjentów będących w trakcie hospitalizacji.

Pacjenci wymagający hospitalizacji powinni wykonać szereg badań laboratoryjnych, w tym: morfologię krwi, stężenie kreatyniny i mocznika, CRP (białko C-reaktywne), próby wątrobowe i stężenie bilirubiny. W szpitalnej diagnostyce wykonuje się również badania serologiczne i immunologiczne, badania bakteriologiczne, czy bronchoskopię.

Zdecydowana większość przypadków zapalenia płuc ma podłoże bakteryjne, zatem dominującą formą leczenia jest antybiotykoterapia. Lekiem pierwszego wyboru jest amoksycylina, która charakteryzuje się szerokim spektrum działania. Antybiotyk należy przyjmować według wskazań lekarza.

W miarę możliwości należy starać się utrzymywać podobny odstęp czasu pomiędzy kolejnymi dawkami, czyli przyjmować lek o tej samej porze. Dolegliwości bólowe (m.in. ból głowy, bóle mięśni, ból w klatce piersiowej) oraz gorączkę można łagodzić środkami przeciwbólowymi z grupy NLPZ (m.in.

Ibuprom, Ibum, Nurofen, Iburapid, MIG). W złagodzeniu samej gorączki sprawdzą się preparaty z paracetamolem (APAP, Paracetamol Accord, Codipar, Efferalgan). Przy zapaleniu płuc pomocne są także preparaty, które rozrzedzają zalegającą wydzielinę oraz ułatwiają jej odkrztuszanie (np.

Flegamina, Flavamed, Mucosolvan, Deflegmin, Ambrosol).

Bakteryjne zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Na czas kuracji chory powinien pozostać w domu i odpoczywać, aby nie zarażać osób ze swojego najbliższego otoczenia. Wskazane jest picie dużej ilości płynów, aby zapobiegać odwodnieniu i upłynnić zalegająca wydzielinę.

Jeżeli stosujemy antybiotyki należy jednocześnie stosować preparaty probiotyczne (np. Enterol, Multilac, Lactiflor T 4.

0, Proviterol Duo, Lacidofil, Lakcid) oraz włączyć do diety produkty spożywcze bogate w żywe kultury bakterii, jak kiszonki, czy fermentowane produkty mleczne.

ZOBACZ TEŻ: Gruźlica – przyczyny i objawy. Jak leczyć gruźlicę?

Zapalenie płuc a groźne powikłania

Zapalenia płuc nie można lekceważyć. Niezastosowanie się do zaleceń lekarskich lub zaniechanie leczenia mogą skutkować groźnymi powikłaniami. Jednym z nich jest ropniak opłucnej. W przebiegu zapalenia płuc w jamie opłucnej może gromadzić się płyn, który usuwa się poprzez wykonanie punkcji opłucnowej.

Zdarza się jednak, że płyn ten ulega zakażeniu, co prowadzi do rozwoju ropniaka opłucnej. Innym możliwym powikłaniem jest ropień płuca, który występuje przy infekcjach o podłożu bakteryjnym. Rozwija się w miąższu płuca i ma postać jamy wypełnionej ropą.

Leczenie ropnia płuca wymaga antybiotykoterapii oraz rehabilitacji, aby ułatwić usunięcie ropnej treści.

Masz trudności za znalezieniem swojego leku? Teraz możesz zarezerwować go w aptece i odebrać w wolnej chwili. Przejdź do wyszukiwarki KtoMaLek.pl i zarezerwuj swoje leki.

Powikłania zapalenia płuc są groźne dla zdrowia, dlatego lepiej im zapobiegać niż później leczyć. Podstawą jest zachowanie podstawowych zasad higieny (m.in.

częste mycie rąk, korzystanie z własnych sztućców i kubków) oraz ograniczanie kontaktu z osobami chorymi. Stosunkowo skuteczną formą profilaktyki są szczepienia ochronne.

Zaszczepienie się przeciwko wirusowi grypy oraz Streptococcus pneumoniae zmniejsza ryzyko zachorowania na zapalenie płuc.

ZOBACZ TEŻ: Nebulizator – do czego służy? Jak należy go używać?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie

Zapaleniem płuc nazywamy infekcję jednego lub obu płuc. Może być spowodowane przez bakterie, wirusy lub grzyby. Dzieli się je także na typowe czy atypowe, płatowe, odoskrzelowe i segmentalne. Bez względu na przyczynę, zapalenie płuc jest groźną chorobą układu oddechowego dzieci i dorosłych, i może mieć poważne powikłania.

Zapalenie płuc – co to za choroba ?

Zapaleniem płuc inaczej można nazwać stan zapalny w obrębie miąższu płuc. Charakterystyczne dla choroby jest tworzenie się wysięku zapalnego, czego następstwem jest między innymi przyspieszenie oddechu, duszności oraz zmniejszenie powietrzności płuc.

Objawy te są niezmienne, niezależnie od rodzaju zapalenia płuc, ale mogą nie być tak jednoznaczne, zależą bowiem od czynnika, który wywołał chorobę oraz od ogólnego stanu organizmu. Najczęściej zapalenie płuc ma podłoże bakteryjne lub wirusowe. Równie często zdarza się również zachłystowe zapalenie płuc.

Występuje ono u osób cierpiących na refluks żołądkowo-przełykowy i dochodzi do niego, gdy treść pokarmowa dostanie się do płuc.

Rodzaje zapalenia płuc

Klasyfikacji dokonuje się w oparciu o czynnik, który spowodował chorobę:

  • grzybicze
  • atypowe
  • wirusowe – stwierdza się w ok. 5-20 proc. przypadków
  • chemiczne (zalicza się do tego zachłystowe zapalenie płuc)
  • alergiczne
  • bakteryjne – stanowi ok. 70 proc. przypadków zachorowań

Wyróżnia się także idiopatyczne (samoistne) zapalenie płuc – to choroba pęcherzyków płucnych, której istotą jest ich stan zapalny, a następnie włóknienie. W konsekwencji oddychanie staje się coraz trudniejsze. Jak sugeruje nazwa, przyczyny choroby nie są znane.

Podział według stanu zapalnego w płucach

  • płatowe – wywoływane przez paciorkowca zapalenia płuc (choroba obejmuje cały jeden płat płuca oraz opłucną, która pokrywa dany płat)
  • odoskrzelowe – wywołane przedostaniem się drobnoustrojów do oskrzeli, przez uszkodzone stanem zapalnym ściany
  • segmentalne – choroba obejmuje określone segmenty płuc

Obajwy zapalenia płuc

Objawy zapalenia płuc mogą pojawić się nagle (w ciągu 24 do 48 godzin) lub mogą pojawiać się wolniej przez kilka dni.

Wirusowe zapalenie płuc może rozpoczynać się od objawów grypopodobnych, takich jak świszczący oddech, wysoka gorączka występuje najczęściej po 12-36 godzinach.

Natomiast bakteryjne zapalenie płuc może wywoływać wysoką gorączkę. Typowe objawy zapalenia płuc:

  • uczucie zmęczenia bez wyraźnej przyczyny
  • szybkie mącznie się podczas niewielkiego wysiłku
  • problemy z oddychaniem
  • uczucie ciężkości w okolicy tkanki piersiowej
  • ból w klatce piersiowej podczas oddychania i pokasływania
  • wyraźnie słyszalne świsty i furczenia podczas wdechu i wydechu
  • duszności nawet o niewielkim nasileniu
  • pokasływanie lub nasilony kaszel podczas wysiłku
  • utrata apetytu
  • oraz typowe objawy przeziębienia, które utrzymują się przez dłuższy czas

UWAGA! Dzieci poniżej piątego roku życia mogą mieć znacznie przyspieszony oddech, a noworodki wymiotować. U maleńkich dzieci występuje także utrata apetytu i problem z przyjmowaniem płynów. Osoby starsze natomiast powinny zwrócić uwagę na niższą niż zwykle temperaturę ciała.

You might be interested:  Odtwarzanie błony dziewiczej (hymenoplastyka) – przebieg, opinie, przeciwwskazania

Przyczyny zapalenia płuc

Zapalenie płuc może być spowodowane zarówno przez bakterie, jak i przez wirusy.

W drugim przypadku zapalenie płuc często przebiega łagodniej i to właśnie w czasie wirusowej infekcji dolnych dróg oddechowych mogą pojawić się problemy z szybkim zdiagnozowaniem choroby.

Jedną z częstych przyczyn zapalenia płuc jest nieleczone przez nas przeziębienie, niewyleżana grypa oraz inne infekcje dróg oddechowych.

Czynniki predysponujące do rozwoju zapalenia płuc:

  • stan niedrożności dróg oddechowych
  • zaburzenia odruchu kaszlowego
  • zaburzenia funkcji układu śluzówkowo-rzęskowego
  • aspiracja treści pokarmowej
  • alergia układu oddechowego
  • niedobory odporności
  • wrodzone wady układu oddechowego/i lub krążenia
  • wcześniactwo
  • zaburzenia stanu odżywiania
  • choroby przewlekłe
  • ekspozycja na dym tytoniowy
  • styczność z chorymi rówieśnikami

Zapalenie płuc – leczenie

Zapalenie płuc najczęściej leczy się za pomocą antybiotyku, a to jaki to będzie rodzaj zależy od lekarza. Antybiotyki przyjmowane są zazwyczaj doustnie (w leczeniu domowym).

Jeżeli chodzi o leczenie szpitalne, często potrzebna jest dożylna antybiotykoterapia, zależy to od stanu pacjenta.

Antybiotyk powinien być przyjmowany przez około tydzień, w ciężkich przypadkach może to być nawet 14 lub 21 dni (w przypadku zakażenia innymi bakteriami lub drobnoustrojami).

Bakteryjne zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie, powikłaniaZapalenie płuc co to za choroba

Powikłania po zapaleniu płuc

Powikłania po zapaleniu płuc są częstsze u małych dzieci i osób starszych, a także osób przewlekle chorych (np. na cukrzycę).

  • zapalenie opłucnej, które może prowadzić do niewydolności oddechowej
  • ropień płuca
  • sepsę (zakażenie krwi)

Czy można w jakiś sposób zapobiec zapaleniu płuc?

Aby zapobiec zapaleniu płuc należy przestrzegać zdrowego stylu życia oraz odpowiednio dbać o higienę jamy ustnej. Należy także często myć ręce, dużo wypoczywać i zawsze zakrywać usta ręką lub chusteczką, gdy dochodzi do kichnięcia lub kaszlu.

Można również skorzystać z ogólnodostępnej szczepionki na grypę, która chroni też przed zapaleniem płuc spowodowanym zakażeniem wirusem grypy. Szczepionka ta może być stosowana przez osoby zdrowe, bez żadnych chorób przewlekłych, które chcą zmniejszyć ryzyko zachorowania na grypę.

Dostępna jest także szczepionka przeciwko Streptococcus pneumoniae, przeznaczona głównie dla osób ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na zapalenie płuc, dla osób z upośledzeniem odporności czy seniorów przebywających w domach opieki.

Bakteryjne zapalenie płuc – jak je rozpoznać? Czy można się zarazić?

Zapalenie płuc, jak wskazuje nazwa, to stan zapalny płuc obejmujący pęcherzyki płucne.

Wyróżnia się dwa typy tego schorzenia – pozaszpitalne (chorzy przebywają poza szpitalem) i szpitalne (chorzy przebywają w szpitalu dłużej niż 48 godzin). Najczęstszą przyczyną pozaszpitalnych zapaleń płuc jest zakażenie bakteryjne.

Za blisko 50% infekcji odpowiedzialna jest dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae). Zakażenie wywołać może także pałeczka Haemophilus influenzae lub dwoinka Chlamydophila pneumoniae.

Oprócz bakterii przyczyną zachorowania mogą być też wirusy (grypy, paragrypy, adenowirusy, ospy wietrznej i półpaśca, RSV i CMV), które odpowiadają za około jedną trzecią infekcji, grzyby i niektóre pasożyty.

W wyniku stanu zapalnego dochodzi do wysięku, czyli pojawienia się płynu w pęcherzykach płucnych. Skutkuje to zmniejszeniem powierzchni wymiany gazowej płuc, co odczuwane jest jako duszności.

ZOBACZ TEŻ: Angina – przebieg i metody leczenia

Czy zapaleniem płuc można się zarazić?

Zapalenie płuc najczęściej wywołane jest przez zakażenie bakteryjne lub wirusowe, dlatego z łatwością można się zarazić.

Rozwojowi choroby sprzyjają stany obniżenia odporności, zarówno te przejściowe, wywołane np. przeziębieniem, jak i długotrwałe, wiążące się z chorobami przewlekłymi.

Na zachorowanie narażone są także osoby cierpiące na alergie, palące papierosy i często sięgające po alkohol.

Zachorowania można uniknąć stosując się do podstawowych zasad higieny oraz ograniczając kontakt z osobą chorą. Szczepienie przeciwko grypie daje ochronę przez zapaleniem płuc wywołanym wirusem grypy. Osoby należące do grupy ryzyka mogą się zdecydować na szczepionkę przeciwko Streptococcus pneumoniae.

Objawy zapalenia płuc

Typowym objawem przy bakteryjnym zapaleniu płuc jest gwałtowny kaszel, który powoduje duszności.

Chory ma trudności z oddychaniem – oddech jest skrócony i świszczący, pojawia się ból w bocznych częściach klatki piersiowej. Objawy te nasilają się podczas prób wzięcia głębszego wdechu oraz podczas kaszlu.

Ponadto w wyniku kaszlu chory odkrztusza ropną, żółtą wydzielinę. Jeżeli dojdzie do podrażnienia gardła, może się pojawić również krwioplucie.

Wspomniane objawy pojawiają się nagle lub stopniowo się nasilają. Temperatura ciała dochodzi nawet do 40°C, powodując dreszcze i zimne poty. Ponadto choremu towarzyszy osłabienie i uczucie rozbicia, bóle głowy i mięśni, a także brak apetytu.

Wystąpiły u Ciebie podobne objawy? Nie czekaj i umów się na wizytę do lekarza rodzinnego na LekarzeBezKolejki.pl. Szybka diagnoza to mniejsze ryzyko powikłań i krótszy czas leczenia!

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie krtani – jak sobie z nim poradzić?

Bakteryjne zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Jak zdiagnozować zapalenie płuc?

Doświadczając opisanych powyżej objawów należy czym prędzej udać się na wizytę u lekarza rodzinnego. Ten na podstawie wywiadu i opisanych objawów klinicznych, badania fizykalnego oraz osłuchiwania klatki piersiowej będzie mógł rozpoznać, czy mamy do czynienia z zapaleniem płuc. Dodatkowo zaleca się wykonanie zdjęcia rentgenowskiego (RTG) klatki piersiowej.

Pomaga ono postawić ostateczną diagnozę, a także dostarcza lekarzowi informacji na temat rozległości nacieków zapalnych w płucach, które na zdjęciu widoczne są jako zacienienia. RTG jest również pomocne jako badanie kontrolne, jednak nie zawsze jest ono konieczne.

Tomografię komputerową wykonuje się rzadko, przeważnie u chorych w trakcie hospitalizacji, u których wynik RTG jest niejednoznaczny.

Jeżeli osoba z podejrzeniem zapalenia płuc przyjmowana jest do szpitala, musi wykonać badania laboratoryjne.

Przeważnie jest to morfologia, CRP (białko C-reaktywne), stężenie kreatyniny i mocznika, aktywność enzymów wątrobowych i stężenie bilirubiny.

W trakcie wizyty w szpitalu chory może być poddany także rzadziej wykonywanym badaniom, jak: bronchoskopia, posiew krwi, badania serologiczne i immunologiczne oraz badania bakteriologiczne plwociny.

ZOBACZ TEŻ: Grypa – jak się przed nią uchronić?

Metody leczenia zapalenia płuc

Podstawową formą leczenia zapalenia płuc o podłożu bakteryjnym jest antybiotykoterapia. W takich wypadkach lekiem pierwszego rzutu jest amoksycyklina – antybiotyk o szerokim spektrum działania.

Lekarz rodzinny może również zalecić stosowanie leków ułatwiających odkrztuszanie, a także środków przeciwbólowych na złagodzenie bólu w klatce piersiowej. Większość chorych stosunkowo szybko dochodzi do zdrowia.

Jeśli nie widać poprawy, a objawy przybierają na sile, konieczna jest hospitalizacja. Zdarza się to zwłaszcza w przypadku dzieci oraz osób starszych.

Aby wspomóc farmakoterapię chory powinien zostać w domu i odpoczywać. Zalecane jest picie dużej ilości płynów, aby nie doprowadzić do odwodnienia.

Ważne, by podczas stosowania antybiotyku pamiętać o przyjmowaniu leków osłonowych. Sprawdzą się też produkty spożywcze bogate w żywe kultury bakterii, jak jogurty, kefiry i kiszonki.

Na czas terapii należy całkowicie zrezygnować z palenia papierosów.

Czym grozi nieleczone zapalenie płuc?

Zaniechanie leczenia zapalenia płuc lub niestosowanie się do zaleceń lekarza grozi powikłaniami. W przebiegu choroby w jamie opłucnej często gromadzi się płyn.

Jego nadmiar usuwa się wykonując punkcję opłucnową. Może się jednak zdarzyć, że nagromadzony płyn ulegnie zakażeniu i nabierze charakteru ropnego, zmieniając się w ropniaka opłucnej.

Wówczas konieczny jest drenaż, a także antybiotykoterapia.

Innym powikłaniem jest ropień płuca, który tworzy się w miąższu płuca. Ma postać kilkucentymetrowej jamy wypełnionej ropna treścią. Ropnie przeważnie występują po infekcjach o charakterze bakteryjnym. Ich leczenie wymaga podawania antybiotyków, a także rehabilitacji, która ułatwia usunięcie ropne treści z powstałej jamy.

ZOBACZ TEŻ: Co oznaczają powiększone węzły chłonne?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Zapalenie płuc – objawy, leczenie. Czy zapalenie płuc jest zaraźliwe?

Objawy zapalenia płuc to m.in. ból w klatce piersiowej, kaszel, gorączka, duszność, dreszcze, odkrztuszanie plwociny, osłabienie, zmęczenie. Bakteryjne i wirusowe zapalenie płuc objawia się podobnie. Inne objawy zapalenia płuc to m.in.

drgawki, skrajne temperatury ciała, wymioty, sinica. Zapalenie płuc u dzieci najczęściej daje takie same objawy jak u dorosłych. U dzieci do drugiego miesiąca w przebiegu zapalenia płuc może nie pojawiać się kaszel.

Jak rozpoznać i leczyć zapalenie płuc?

Zapalenie płuc jest stanem zapalnym pęcherzyków lub tkanki podścieliskowej w płucach, czyli miąższu płucnego. W związku z powstaniem wysięku zapalnego dochodzi do zmniejszenia powietrzności płuc.

Pojawiają się wtedy pierwsze objawy zapalenia płuc, czyli przyspieszenie oddechu, duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel.

Objawy zapalenia płuc mogą się nieco różnić – w zależności od tego, czy zapalenie jest wirusowe, bakteryjne, grzybicze.

You might be interested:  Złamanie zmęczeniowe – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Zapalenie płuc – objawy

  • kaszel;
  • zmęczenie;
  • ogólne osłabienie;
  • złe samopoczucie;
  • uczucie rozbicia;
  • brak apetytu;
  • bóle głowy;
  • duszność (szczególnie w ciężkich przypadkach);
  • odkrztuszanie ropnej plwociny;
  • odkrztuszanie żółtej wydzieliny;
  • ból w klatce piersiowej;
  • dreszcze;
  • świszczący oddech;
  • szmery w płucach.

Jednym z objawów zapalenia płuc może być ból w klatce piersiowej – ból zlokalizowany jest najczęściej w bocznych częściach klatki piersiowej (nie jest to ból za mostkiem) – nasila się przy kaszlu i głębokim oddychaniu. Objawami zapalenia płuc może być również krwioplucie – jako efekt podrażnienia gardła w wyniku przewlekłego suchego kaszlu.

Zapalenie płuc możemy podzielić na kilka rodzajów. Jednym z nich jest oportunistyczne zapalenie płuc. W tym przypadku infekcja wywoływana jest przez drobnoustroje.

Często są one obecne w organizmie chorego nawet przez wiele lat, lecz przyjmują formę utajoną. Infekcja nie daje żadnych objawów, dopóki odpowiedzialne za nią organizmy nie staną się aktywne.

Najczęściej atak następuje w chwili spadku odporności organizmu.

Ten rodzaj zapalenia płuc wywołują przede wszystkim grzyby, pierwotniaki, wirusy i niektóre bakterie, a także nietypowe prątki gruźlicy. Szczególnie infekcja wywołana przez grzyby charakteryzuje się cięższym przebiegiem zapalenia płuc. Objawy oportunistycznego zapalenia płuc nie są charakterystyczne, więc mają postać zbliżoną do infekcji wywołanych w inny sposób.

Śródmiąższowe zapalenie płuc

Zupełnie inny charakter ma śródmiąższowe zapalenie płuc. W tym przypadku dochodzi do uszkodzenia pęcherzyków płucnych. Choroba jest szczególnie uciążliwa, ponieważ utrudnia wymianę gazową, a możliwości wyleczenia daje tylko stosunkowo wczesne wykrycie. Niemniej, śladem choroby po jej wyleczeniu pozostają zwłóknienia i ubytki obecne w tkance płucnej.

Ten rodzaj zapalenia płuc stanowi następstwo innych, nierzadko bardzo poważnych chorób. Zaliczają się do nich schorzenia kości, infekcje bakteryjne, choroby ziarniniakowe, wirus HIV czy inne zakażenie wirusowe.

Za śródmiąższowe zapalenie płuc mogą także odpowiadać nałogowe palenie, przyjmowanie niektórych leków wpływających na obniżenie odporności, ale także kontakt z toksycznymi substancjami.

W tym przypadku charakterystyczne objawy to suchy i męczący kaszel, duszności, świszczący i przyspieszony oddech oraz ogólne osłabienie organizmu. Zmiany, które zachodzą w płucach są zwykle łatwo wykrywalne

Zapalenie płuc u dziecka – objawy

Zapalenie płuc u dzieci i dorosłych objawia się podobnie. Dodatkowym objawem zapalenia płuc u dzieci może być sinica, czyli sinienie na palcach u rąk i wokół ust. Zapalenie płuc u niemowlaka może się objawiać przyspieszonym oddechem i płaczliwością dziecka.

Zapalenie płuc – przyczyny

Przyczyną zapalenia płuc mogą być wirusy, bakterie, pasożyty, grzyby lub czynniki zewnętrzne. Najczęstszą przyczyną zapalenia płuc jest Streptococcus pneumoniae, czyli dwoinka zapalenia płuc.

  • bakteryjne zapalenie płuc – wywołane często przez: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz Chlamydophila pneumoniae. Do tego rodzaju zapalenia płuc zaliczane jest również wywołane przez Mycoplasma pneumoniae mykoplazmatyczne zapalenie płuc;
  • grzybicze zapalenie płuc (kandydozowe zapalenie płuc) – wywołane często przez Histoplasma capsulatum, Blastomyces, Cryptococcus neoformans, Pneumocystis jiroveci i Coccidioides immitis.
  • wirusowe zapalenie płuc – wywołane często przez: wirus grypy, adenowirusy, rynowirusy, RSV (Respiratory Syncytial Virus), koronawirusy,
  • alergiczne zapalenie płuc – wywołane przez środowiskowe antygeny;
  • chemiczne zapalenie płuc – wywołane przez substancje chemiczne; do tej grupy zaliczany jest też zespół Mendelsona, czyli zachłystowe zapalenie płuc, którego przyczyną są bakterie; czynnikiem ryzyka zachłystowego zapalenie płuc może być refluks żołądkowo-przełykowy (zarzucanie treści żołądkowej do płuc i drzewa oskrzelowego);
  • pasożytnicze zapalenie płuc – wywołane często przez: Toxoplasma gondii, Strongyloides stercoralis, Plasmodium malariae i Ascaris lumbricoides.

Zapalenie płuc – rodzaje (ze względu na lokalizację zapalenia)

  • odoskrzelowe zapalenie płuc – drobnoustroje przenikają od strony oskrzeli; odoskrzelowe zapalenie płuc może się rozpocząć od zapalenia oskrzeli;
  • płatowe zapalenie płuc – najczęściej wywołane bakterią paciorkowca Streptococcus pneumoniae; stan zapalny pojawia się w jednym lub obu płatach płuc.
  • segmentalne zapalenie płuc – ten rodzaj zapalenia płuc charakteryzuje się występowaniem stanu zapalnego w konkretnym segmencie płuc.

Zapalenie płuc – czynniki ryzyka

  • wcześniactwo;
  • wrodzone wady układu oddechowego;
  • alergia układu oddechowego;
  • choroby przewlekłe;
  • niedrożność dróg oddechowych;
  • palenie papierosów;
  • alkoholizm;
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc;
  • stosowanie niektórych leków (inhibitory pompy protonowej).

Zapalenie płuc bez gorączki. Czym jest bezobjawowe zapalenie płuc?

Temperatura w zapaleniach płuc najczęściej bywa wyższa niż 38 stopni Celsjusza.

Czy zapalenie płuc może przebiegać bez gorączki i kaszlu? Określenie „bezobjawowe zapalenie płuc” jest potoczne – nie jest to termin medyczny, oznacza stan zapalny w obrębie płuc bez charakterystycznych objawów zapalenia płuc.

Symptomami takiego stanu może być przewlekłe zmęczenie, obniżenie samopoczucia i sprawności ruchowej. Gorączka i kaszel mogą pojawić się dopiero w trakcie rozwoju choroby. 

Zapalenie płuc – czy jest zaraźliwe?

Najczęściej zapalenie płuc wywołują bakterie – przede wszystkim pneumokoki (Streptococcus pneumoniae), ale też: Mycoplasma pneumoniae, Legionella pneumphila, Chlamydophilla pneumoaniae, Haemophylus influenzae. Rzadziej przyczyną choroby są wirusy i grzyby.

Infekcja bakteryjna i wirusowa jest zakaźna. Zarażeniu sprzyja obniżenie odporności – krótkotrwałe (wywołane np. przeziębieniem) lub długotrwałe (w grupie ryzyka są osoby z cukrzycą, AIDS, zaburzeniami neurologicznymi, pacjenci w trakcie leczenia chorób nowotworowych).

Zapalenie płuc – leczenie w domu

W trakcie zapalenia płuc należy pozostać w domu na czas rekonwalescencji. Zalecany jest odpoczynek, przyjmowanie dużej ilości płynów, zaprzestanie palenia papierosów. Domowe metody (np. bańki, zioła) nie wyleczą zapalenia płuc – można je traktować jako wsparcie w leczeniu.

Zgodnie z zaleceniami lekarza można stosować leczenie objawowe (leki przeciwbólowe). W trakcie antybiotykoterapii ważne jest przyjmowanie leków osłonowych i stosowanie diety bogatej w żywe kultury bakterii (kefiry, jogurty).

Zapalenie płuc – jakie antybiotyki?

Antybiotykoterapia w przypadku bakteryjnego zapalenia płuc trwa 7 dni. Należy przyjmować leki zgodnie z zaleceniami lekarza. Antybiotyki przepisywane na zapalenie płuc to m.in.:

  • amoksycylina  – na amoksycylinę wrażliwe są: gronkowce, paciorkowce, laseczki wąglika i dwoinka zapalenia płuc. Antybiotyk ten stosuje się w leczeniu zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, zapaleń ucha środkowego i zatok.
  • penicylina;
  • tetracyklina;
  • kotrimoksazol;
  • makrolidy.

Zapalenie płuc – objawy, przyczyny, leczenie

Pasteur, pionier badań nad drobnoustrojami, udowodnił i wprowadził do nauki wręcz rewolucyjną jak na tamte czasy ideę. Odkrył, że przyczynami chorób ludzi i zwierząt są bakterie oraz inne drobnoustroje. Odkrycie to spowodowało olbrzymi postęp medycyny.

W 1880 Pasteurowi udało się wyhodować jedną z bakterii powodujących zapalenie płuc. Było to dużym sukcesem, ale niestety nie wystarczyło do wynalezienia skutecznej metody leczenia. Pod koniec XIX wieku zapalenie płuc wciąż było chorobą, która często prowadziła do śmierci.

Do poprawy sytuacji doprowadził Aleksander Fleming i odkrycie antybiotyków (więcej o tym, jak do tego doszło przeczytasz w artykule o antybiotykach). Umożliwiło to skuteczne leczenie chorób bakteryjnych, w tym zapalenia płuc.

Od tego czasu odkryto zarówno kolejne drobnoustroje odpowiedzialne za wywołanie zapalenia płuc jak i nowe antybiotyki. Obserwacje związane z zapaleniem płuc doprowadziły również do opisania AIDS i odkrycia jego przyczyny – wirusa HIV.

Zapalenia płuc można podzielić na 2 grupy:

  • pozaszpitalne – dochodzi do nich u chorych, którzy nie przebywają w szpitalu
  • szpitalne – to te przypadki, które pojawiają się u chorych przebywających w szpitalu dłużej niż 48 godzin

Zapalenie płuc: epidemiologia

Częstość zachorowań na zapalenie płuc różni się w zależności od rodzaju choroby – szacuje się, że w Europie na pozaszpitalne zapalenie płuc choruje od 5 do 12 osób na 1000 osób.

W Polsce daje to co najmniej 300 000 chorych Polaków rocznie. Wśród osób w wieku powyżej 75 roku życia częstość ta jest wyższa i wynosi ponad 34 zachorowań na 1000 osób. Śmiertelność pozaszpitalnego zapalenia płuc wynosi 20 przypadków na 100000 zachorowań.

Szacuje się, że szpitalne zapalenie płuc rozwija się u 5-15 osób na 1000 osób przyjętych do szpitala.

 Ryzyko to znacznie wzrasta u osób ciężko chorych oraz tych pacjentów, którzy są mechanicznie wentylowani – czyli w oddychaniu pomaga im respirator.

W tym drugim przypadku niebezpieczeństwo zachorowania zależy od czasu trwania wentylacji – w czasie pierwszych 5 dni wynosi ono 3%, w czasie następnych 5 dni 2% i po 1% na każdy kolejny dzień.

Śmiertelność szpitalnego zapalenia płuc wynosi od 30 do 50%.

Zapalenie płuc objawy

Najczęstsze objawy zapalenia płuc to:

  • gorączka,
  • dreszcze,
  • potliwość,
  • uczucie rozbicia,
  • kaszel z odkrztuszaniem ropnej (żółtej, zielonej lub szarej) plwociny, 
  • ból w klatce piersiowej (zlokalizowany najczęściej w bocznych jej częściach i nasilający się przy głębokim wdechu i kaszlu).
  • w ciężkich przypadkach zapalenia płuc powyższym objawom towarzyszy duszność.
You might be interested:  Diabulimia – zaburzenie odżywiania w cukrzycy typu 1

Objawy mają najczęściej ostry charakter, ale u osób powyżej 70. roku życia mogą mieć małe nasilenie i być mniej wyraźne.

W przypadkach, gdy zapalenie płuc powodowane jest przez wirusy, do typowych objawów mogą dołączyć: ból gardła, chrypka, katar oraz bóle mięśniowe.

Objawy alarmowe

Objawy, które wymagają pilnej konsultacji lekarskiej:

  • trudności w oddychaniu, duszność
  • nagły i silny ból w klatce piersiowej
  • gorączka powyżej 39°C trwająca dłużej niż 3 dni
  • uporczywy kaszel, szczególnie z odkrztuszaniem ropy

Z objawami świadczącymi o zapaleniu płuc pilnie do lekarza powinni się zgłosić: 

  • dzieci poniżej 2. roku życia
  • osoby starsze, powyżej 65. roku życia
  • osoby z niedoborami odporności
  • osoby przyjmujące leki immunosupresyjne lub leczone chemioterapią

Zapalenia płuc przyczyny 

Przyczyną zapalenia płuc najczęściej są bakterie.

Zapalenie pozaszpitalne zwykle powodowane jest przez dwoinkę zapalenia płuc Streptococcus pneumoniae, choć nawet 1/3 przypadków tego rodzaju choroby to zakażenia wirusowe, najczęściej powikłania grypy. Rzadko zdarza się, żeby zapalenie płuc wywoływały grzyby.

Natomiast zapalenie szpitalne powodowane jest prawie wyłącznie przez bakterie. Jeżeli choroba pojawiła się w ciągu 4 dni od przyjęcia, to przyczyną są te same bakterie, które powodują pozaszpitalne zapalenie.

Po tym czasie przyczyną są bakterie „zamieszkujące” dany szpital, np. Klebsiella pneumoniae. Niestety często są to bakterie oporne na wiele antybiotyków, co stanowi poważny problem w leczeniu takich pacjentów.

Zwiększone ryzyko zachorowania na zapalenie płuc

Czynniki ryzyka również zależą od rodzaju choroby. Osoby szczególnie narażone na zachorowanie na pozaszpitalne zapalenie płuc to:

  • osoby w wieku powyżej 75. roku życia
  • palacze tytoniu
  • chorzy na przewlekłą niewydolność serca
  • chorzy na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP)
  • chorzy na cukrzycę
  • pacjenci przyjmujący leki immunosupresyjne lub glikokortykosteroidy
  • osoby pracujące w warunkach narażenia na wdychanie pyłów metali
  • osoby z niedostateczną higieną jamy ustnej (rozległa próchnica, choroby przyzębia) – sprzyja to rozwojowi flory bakteryjnej, która może powodować zapalenie płuc.

Czynniki ryzyka wystąpienia szpitalnego zapalenia płuc to:

  • leczenie antybiotykami w ciągu ostatnich 90 dni,
  • czas hospitalizacji dłuższy niż 5 dni,
  • leczenie szpitalne trwające dłużej niż 2 dni w ciągu ostatnich 90 dni,
  • pobyt w zakładzie opiekuńczym lub w domu opieki społecznej,
  • podawanie leków dożylnie w warunkach domowych,
  • dializa przewlekła w ciągu 30 dni,
  • leczenie rany w domu,
  • leczenie immunosupresyjne lub choroba przebiegająca z upośledzeniem odporności,
  • unieruchomienie w łóżku szpitalnym.

Rozpoznanie zapalenia płuc

Do postawienia diagnozy lekarzowi potrzebny jest dokładny wywiad i badanie pacjenta oraz zdjęcie RTG klatki piersiowej pacjenta. Na zapalenie płuc w badaniu fizykalnym wskazują słyszalne trzeszczenia i rzężenia w płucach, a w badaniu rentgenowskim – zaciemnienie miąższu płuc. Czasami lekarz może zlecić dodatkowo badania krwi: morfologię i poziom białka CRP.

Zdjęcie RTG dobrze sprawdza się jako badanie kontrolne po chorobie, jednak jego wykonanie nie zawsze jest konieczne.

U niektórych chorych na ciężkie lub szpitalne zapalenie płuc wykonuje się bronchoskopię. Badanie to polega na pobraniu materiału z płuc, który następnie poddaje się badaniu bakteriologicznemu. Jego wynik pokazuje jaki drobnoustrój powoduje chorobę, dzięki czemu można wdrożyć najbardziej optymalne leczenie.

Sprawdź, jak przygotować sie do bronchoskopii.

Leczenie zapalenia płuc 

Podstawą leczenia zapalenia płuc jest stosowanie antybiotyków. Podczas leczenia w domu przyjmuje się je doustnie, a w szpitalu – doustnie lub dożylnie.

Najczęściej stosowanym antybiotykiem jest amoksycylina, którą stosuje się od 7 do 14 dni.

Leki należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza, zarówno jeżeli chodzi o dawkę, jak i czas ich przyjmowania.

Niestosowanie się do tych zaleceń może powodować narastanie antybiotykooporności bakterii i wydłużyć czas dochodzenia do zdrowia.

Przed zastosowaniem leku należy przeczytać ulotkę, w której będą zawarte najważniejsze informacje, np. co do konieczności przyjmowania leku na czczo lub podczas posiłku.

Ze względu na to, że antybiotyki prowadzą do zaniku naturalnej flory bakteryjnej, podczas ich przyjmowania powinno stosować się specjalne probiotyki1.

Osoby palące papierosy powinny rzucić palenie, przynajmniej na czas leczenia. Poza przyjmowaniem antybiotyków leczenie polega na łagodzeniu objawów:

  • gorączki – lekami przeciwgorączkowymi (ibuprofen, paracetamol)
  • kataru – lekami obkurczającymi śluzówkę nosa (krople do nosa z xylometazoliną i tabletki z pseudoefedryną)
  • kaszlu – lekami przeciwkaszlowymi (dekstrometforan, butamirat, kodeina)
  • bólu gardła – tabletkami do ssania lub sprayami do gardła o działaniu przeciwbólowym i odkażającym

Ponadto chory powinien pozostać w domu i dużo odpoczywać, pić dużo płynów (np. woda, herbata) oraz regularnie wietrzyć pomieszczenie, w którym przebywa.

Leczenie w szpitalu

Wskazania do leczenia szpitalnego to:

  • choroby współistniejące – np. nowotwory, niewydolność nerek, krążenia lub wątroby, astma, POChP, cukrzyca
  • niedożywienie
  • tachykardia powyżej 124 uderzeń na minutę
  • przyspieszony oddech powyżej 30 oddechów na minutę
  • temperatura ciała poniżej 35°C lub gorączka powyżej 40°C
  • wiek powyżej 60. roku życia
  • obecność płynu w jamie opłucnej

Rokowanie i powikłania zapalenia płuc 

U pacjentów, którzy nie wymagają przyjęcia do szpitala, choroba ustępuje zazwyczaj szybko po rozpoczęciu leczenia. Ryzyko zgonu w ich przypadku wynosi mniej niż 1%.

Chorzy, których stan wymaga leczenia szpitalnego, są bardziej zagrożeni wystąpieniem powikłań i zgonem. Wynika to z cięższego przebiegu choroby jak i obecności chorób współistniejących oraz, bardzo często, starszego wieku. Ryzyko to wynosi nawet 30-40%, jeżeli chory zachorował podczas pobytu w szpitalu.

Powikłania występują najczęściej u osób starszych, dzieci oraz chorych obciążonych dodatkowo innymi ciężkimi chorobami, np. cukrzycą. W wyniku zapalenia płuc może dojść do zwiększenia ilości płynu w opłucnej, ropniaka opłucnej, ropnia płuc i bakteriemii1.

Bakteriemia jest powikłaniem, które pojawia się nawet u 50% starszych ludzi chorych na zapalenie płuc. Może ona ustąpić samoistnie, ale najczęściej prowadzi do sepsy i wstrząsu septycznego, które są stanami zagrożenia życia.

Opłucna to przestrzeń pomiędzy płucem, a ścianą klatki piersiowej. W przeciwieństwie do płuca jest ona unerwiona również nerwami odpowiedzialnymi za odczuwanie bólu. Fizjologicznie w opłucnej znajduje się ok.

5 ml płynu, ale podczas zapalenia płuc może dojść do zwiększenia tej ilości. Gdy do tego dojdzie, to płyn ten należy usunąć i pobrać do badań.

W tym celu wykonuje się specjalne nakłucie igłą przez ścianę klatki piersiowej (procedura ta nazywa się punkcją opłucnową).

Na początku choroby płyn w opłucnej jest jałowy, czyli nie ma w nim drobnoustrojów, ale gdy nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, to zaczną się w nim rozwijać bakterie – stan ten nazywamy ropniem opłucnej. Leczenie polega na wprowadzeniu do opłucnej specjalnego drenu, czyli rurki o grubości ok. 1 cm, przez którą usuwa się ropną treść. Dodatkowo wydłuża się czas stosowania antybiotyków.

W ciężkich przypadkach zapalenia płuc, wywołanych przez niektóre szczepy bakterii (np. Streptococcus aureus lub Klebsiella pneumoniae), może dojść do całkowitego zniszczenia fragmentów płuc – powstają wtedy przestrzenie wypełnione ropą, nazywane ropniami płuc.

Innym powikłaniem zapalenia płuc jest niewydolność oddechowa. Dochodzi do niej najczęściej w przebiegu zapalenia płuc, jako powikłania grypy, szczególnie tzw. świńskiej, czyli AH1N1, oraz SARS – ciężkiego ostrego zespołu oddechowego.

Zapobieganie zapaleniu płuc 

Istotnym elementem zapobiegania zachorowaniu na zapalenie płuc, jak i na inne choroby układu oddechowego, jest dbanie o zdrowy styl życia. Działania, jakie możesz podjąć, można podzielić na dwie grupy: przestrzeganie zdrowego stylu życia oraz naturalne wzmacnianie odporności.

Zdrowy styl życia

Przestrzeganie zdrowego stylu życia obejmuje:

  • niepalenie tytoniu
  • przestrzeganie dobrze zbilansowanej diety, bogatej w produkty pobudzające układ odpornościowy, np. czosnek, pikantne rośliny, kaszę jaglaną, owoce
  • regularna aktywność fizyczna, czyli przynajmniej 5 dni w tygodniu po 30 minut
  • spanie co najmniej 7 godzin na dobę – dzięki temu Twój organizm będzie miał odpowiednio dużo czasu na regenerację
  • ubieranie się odpowiednio do pogody
  • spacery na świeżym powietrzu

Naturalne wzmacnianie odporności

Na naturalne wzmacnianie odporności składa się:

  • Ochrona rąk i głowy przed przechłodzeniem (gdy jest zimno noś czapkę i rękawiczki), a nóg przed przemoczeniem. Pamiętaj, że przy ziemi jest zawsze najniższa temperatura, więc buty powinny zabezpieczać przed przemoczeniem oraz zimnem od podłoża. 
  • Unikanie sytuacji stresowych, ponieważ stres negatywnie wpływa na odporność organizmu.
  • Ograniczenie czasu spędzanego w zatłoczonych pomieszczeniach.
  • Częste wietrzenie pomieszczeń, w których przebywasz.

Ponadto ważne jest:

  • Coroczne szczepienie się przeciwko grypie – dzięki regularnym szczepieniom zmniejszysz ryzyko zachorowania na zapalenia płuc, które jest powikłaniem grypy.
  • Jeżeli Ty lub ktoś z Twoich bliskich należycie do którejś z grup ryzyka zachorowania na zapalenie płuc (grupy te to: małe dzieci, osoby z upośledzoną odpornością, osoby przebywające w domach opieki, chorzy na choroby przewlekłe) to skorzystaj ze szczepionki przeciwko paciorkowcowi Streptococcus pneumoniae.

Zalecane postępowanie w zapaleniu płuc 

  • Przyjmuj leki przepisane przez lekarza, w takiej dawce i tak długo, jak zalecił lekarz.
  • Podczas leczenia antybiotykami przyjmuj probiotyki.
  • Jeżeli jesteś palaczem papierosów to rzuć palenie, przynajmniej na czas leczenia.
  • Pij dużo płynów, najlepiej wody, herbaty i soków.
  • Zostań w domu i dużo odpoczywaj.
  • Regularnie wietrz pomieszczenie, w którym przebywasz.

Źródła:

1 Bakteriemia – obecność bakterii we krwi. Może być bezobjawowa lub towarzyszyć innym chorobom np. zapaleniu płuc.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *