Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Wstydliwe, nieestetyczne, a może i obniżające samoocenę… haluksy to nie tylko problem kosmetyczny. Paluch koślawy, taka jest poprawna nazwa schorzenia, to jedna z najpowszechniejszych deformacji przodu stopy.

Dolegliwość ta objawia się nienaturalnym wygięciem palucha i jego bocznym odchyleniem od osi w kierunku pozostałych palców stopy. Jednocześnie, po przyśrodkowej stronie stopy, u podstawy palucha, powstaje bolesny wzgórek.

Haluksy najczęściej są efektem zaburzenia biomechaniki stopy – nieprawidłowo działające siły powodują powstawanie deformacji. Przyczyn jest wiele, główne to: płaskostopie, choroby ścięgna Achillesa, choroby reumatyczne, uszkodzenia mięśnia piszczelowego tylnego. Dużą rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa skłonność genetyczna do tego schorzenia. Świadczyć o tym może fakt, że w znacznym procencie przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej: babcia, córka, wnuczka. Choć ta deformacja dotyczy najczęściej kobiet po 40 roku życia, to problem mogą mieć również młodsze panie, a nawet mężczyźni. 

Do czynników mogących mieć wpływ na powstawanie haluksów należą również: otyłość, stojący tryb życia, a także uprawianie sportu czy tańca klasycznego (balet). Najczęstszą jednak przyczyną haluksów jest długotrwałe noszenie źle dopasowanego obuwia. Chodzi tu w dużej mierze o buty z wąskimi i spiczastymi noskami, które uciskają palce w nienaturalnej pozycji.

Zdarza się, że z pozoru wygodne trampki lub baleriny, które nie mają odpowiedniej amortyzacji podeszwy, mogą również przyczynić się do osłabienia mięśni i stawów stopy, a tym samym doprowadzić do powstania palucha koślawego. Badania naukowe pokazują, że paluch koślawy w populacjach noszących obuwie występuje około 15 razy częściej niż u ludzi chodzących boso.

Nie tylko buty na szpilkach mogą być przyczyną powstawania haluksów.

Haluksy-objawy

Podstawowym objawem haluksów jest ból, może pojawić się również stan zapalny objawiający się wzmożonym lokalnym ociepleniem, zaczerwienieniem i pieczeniem.

Nieprawidłowo ustawiony paluch nie stabilizuje odpowiednio stopy, pojawiają się problemy z chodzeniem i funkcją stopy. Wąskie obuwie na wysokim obcasie nasila dolegliwości.

W zaawansowanych stadiach „palucha koślawego” często dochodzi do deformacji współistniejących, np. palców szponiastych, młotkowatych, modzeli skórnych, bunionette czy metatarsalgii.

Haluksy–dyskomfort w chodzeniu

Pod wpływem deformacji pierwszej kości śródstopia zmienia się biomechanika stopy, ponieważ masa ciała rozkłada się na niej nierównomiernie. Paluch przestaje być wystarczająco mocnym punktem podparcia w czasie chodu.

Pogarsza się wytrzymałość ścięgien stabilizujących stopę, osłabieniu ulegają mięśnie, dochodzi do wiotkości stawowej. Sporadycznie pojawia się stan zapalny torebki stawowej, obrzęk i bolesność.

Takich symptomów nie wolno lekceważyć i powinniśmy udać się do ortopedy, który dobierze odpowiednią metodę leczenia.

Większość haluksów, szczególnie tych nie powodujących dolegliwości bólowych, może być leczona zachowawczo. Przy odpowiedniej prewencji jesteśmy w stanie powstrzymać dalszy rozwój deformacji palucha.

Jednym z działań może być zmiana obuwia na takie, które jest prawidłowo dopasowane i nie uciska palców.

Ulgę również może przynieść chodzenie boso po miękkim podłożu, a przede wszystkim odpowiednie ćwiczenia korekcyjne.

Jak leczyć haluksy?

Jeśli problem pojawia się np. w wieku 30-40 lat, to czy należy reagować?  – Tak – twierdzi dr Andrzej Pyda z Rehasport w Poznaniu. – Stosując  profilaktykę, taką jak: odpowiednie obuwie, wkładki, rehabilitację – wyjaśnia. Ważna jest też odpowiedź na pytanie, kiedy należy poddać się operacji? – To bardzo indywidualna kwestia.

Są osoby z dużą koślawością, a mimo to nie odczuwające dolegliwości bólowych. Decyzja o leczeniu operacyjnym zapada po dokładnym badaniu i rozmowie z pacjentem. Leczenie haluksów najlepiej rozpocząć w jak najkrótszym czasie od zauważenia schorzenia. Zapobieganie pogłębianiu się wady, m.in.

przez rezygnację z wąskich butów na wysokim obcasie i stosowanie odpowiednich ćwiczeń, pozwoli uniknąć zabiegu, jakim jest operacja haluksów.

– Pacjenci przychodzą do poradni z kilku powodów – wyjaśnia dr Andrzej Pyda – uporczywych dolegliwości bólowych, problemów z dobraniem obuwia oraz w wielu przypadkach ze względów estetycznych. Medycyna nie znalazła jeszcze skutecznej nieoperacyjnej metody leczenia palucha koślawego.

Można spotkać się z szeregiem wkładek i aparatów, których stosowanie przynosi chwilową ulgę w dolegliwościach bólowych, ale w dłuższej perspektywie nie są one skuteczne. Profilaktyka w niewielkich deformacjach pozwala na spowolnienie postępu choroby.

Skutecznym rozwiązaniem jest jednak dopiero operacja haluksów.

Haluksy-ćwiczenia zachowawcze, profilaktyka

Prezentuje fizjoterapeutka Rehasport mgr Estera Pawlak

Ćwiczenie 1

Ćwiczenie „krótkiej stopy” – siedząc, połóż stopę na podłożu na trzech punktach podparcia: pięta, I staw MTP (śródstopno-paliczkowy) i V staw MTP, postaraj się rozstawić palce stopy od 2 do 5, bez zadzierania ich do góry. Przybliż staw I MTP do pięty podnosząc łuk podłużny stopy.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacjaĆwiczenie 2

Praca nad propriocepcją stopy – stań boso na stabilnym podłożu na jednej nodze, utrzymując równowagę, postaraj się wytrzymać ok. 1 minuty. Ćwiczenie robimy naprzemiennie dla jednej oraz drugiej stopy. Po opanowaniu tego ćwiczenia możemy zwiększyć jego trudność poprzez zamknięcie oczu lub dodanie niestabilnego podłoża.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Ćwiczenie 3

Rozciąganie mięśni palucha i stopy – złap paluch, skoryguj jego ustawienie tak, aby był w osi, a następnie unieś go do góry na tyle, na ile to możliwe. Utrzymaj tą pozycję przez 30 sekund. 

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Ćwiczenie 4

Wzmacnianie mięśni odwodzących paluch: złap paluch od strony przyśrodkowej, następnie lekko oporując palcami postaraj się przepchać je paluchem w kierunku przyśrodkowym. Drugą ręką stabilizujemy pozostałe palce stopy.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Ćwiczenie 5

Ćwiczenie aktywizujące mięśnie stopy i palców – zwijanie palcami ręcznika papierowego: siedząc, połóż stopy na ręczniku papierowym, następnie bez odrywania pięt, postaraj się zwinąć ręcznik papierowy palcami.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Ćwiczenie 6

Ćwiczenie aktywizujące mięśnie stopy i palców – rwanie palcami ręcznika papierowego: siedząc, połóż stopy na ręczniku papierowym, następnie postaraj się przerwać ręcznik palcami.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Ćwiczenie 7

Rozciąganie mięśni palucha i stopy: siedząc, połóż stopę na podłożu, a następnie włóż między paluch a II palec u stopy wewnętrzną krawędź drugiej stopy.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

  • Ćwiczenie 8
  • Rozciąganie mięśni palców i stopy: chwyć I i V palec stopy, a następnie rozciągnij do granicy bólu. 
  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja
  • Ćwiczenie 9
  • Ćwiczenie zwiększające ruchomość palców: siedząc, połóż stopy na podłożu, a następnie unieś pięty tak, aby palce od I do V pozostały na podłożu.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

  1. Ćwiczenie 10
  2. Wzmacnianie łuku podłużnego stopy: w pozycji stojącej umieszczamy piłkę tenisową między piętami, następnie wspinamy się na palce nie upuszczając piłki.
  3. Ćwiczenie 11

Rozluźnianie powięzi podeszwowej: w pozycji siedzącej umieszczamy piłkę tenisową pod stopą, następnie naciskamy stopą na piłkę jednocześnie przesuwając ją do przodu i tyłu. Czynność wykonujemy na całej podeszwie stopy.

Operacja haluksów-proces leczenia

Jeśli leczenie zachowawcze okazuje się niewystarczające, wówczas tylko operacja może skorygować zniekształcenie stopy i uwolnić pacjenta od bólu. Zakres zabiegu zależy od nasilenia deformacji. Technik operacyjnych jest wiele, a wyboru dokonuje lekarz po badaniu klinicznym i ocenie zdjęcia rentgenowskiego pokazującego stopień uszkodzenia w obrębie stawu palucha.

Zabieg składa się z procedur obejmujących tkanki miękkie oraz różnego rodzaju osteotomii pierwszej kości śródstopia lub paliczka bliższego palucha. Przecięte kości, w zależności od wybranej techniki operacyjnej, zostają zespolone za pomocą klamer, płytek lub śrub. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu regionalnym.

Powodzenie zabiegu zależy w dużej mierze od tego, jak ściśle przestrzega się zaleceń lekarza podczas pierwszych kilku tygodni po operacji. Poza wybranymi przypadkami, pacjent już pierwszego dnia po zabiegu może chodzić w specjalnym obuwiu pooperacyjnym z pełnym obciążeniem kończyny.

Ważne jest, aby przejść pełną rehabilitację u doświadczonego fizjoterapeuty. 

Czas leczenia i rehabilitacja po operacji haluksów

Większość stosowanych w Rehasport metod leczenia operacyjnego haluksów nie wymaga pooperacyjnego unieruchomienia w opatrunku gipsowym. Pacjenci stosują (przez 4-6 tygodni) specjalne obuwie odciążające przodostopie, które pozwala na wczesne rozpoczęcie rehabilitacji.

W tym okresie pacjenci używają kul i wykonują ćwiczenia poznane po operacji. Po dwóch tygodniach od operacji haluksów usuwamy szwy i wykonywane jest kontrolne zdjęcie RTG.

Kolejne fazy rehabilitacji ukierunkowane są na odzyskanie pełnego zakresu ruchu w stawach stopy, odpowiedniej siły mięśniowej, propriocepcji i kontroli nerwowo-mięśniowej niezbędnej do odtworzenia prawidłowego chodu.

Skuteczność leczenia haluksów

Prawidłowo dobrana metoda operacyjna może dać skuteczną likwidację problemu haluksów na zawsze. W niektórych jednak przypadkach deformacja palucha może nawracać, a podłożem są skłonności genetyczne do wiotkości stawów. 

Autorzy: 

Haluksy (halluxy) – przyczyny, objawy, leczenie

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Haluksami potocznie nazywa się zniekształcenie w postaci palucha koślawego. Zwyrodnienie to uwidacznia się nienaturalnym skrzywieniem dużego palca u stopy (palucha) w kierunku pozostałych palców, a nawet podwinięciem pod resztę palców. Jednocześnie wygięciu palucha towarzyszy tworzenie się uwypuklenia u jego podstawy (w miejscu, gdzie łączy się ze śródstopiem), po jego zewnętrznej stronie oraz bolesna opuchlizna. Odchylenie palucha skutkuje zniekształceniem części kostnych śródstopia i wynikającym z niego poszerzeniem przedniej części stopy.

You might be interested:  Nitkowanie zębów – jaką nić dentystyczną wybrać i jak prawidłowo nitkować zęby?

Zmiany zwyrodnieniowe nie są gwałtowne, postępują powoli. Stopniowo dochodzi do wielu mikrourazów okołostawowych oraz wśródstawowych, które po czasie mogą doprowadzić do dysfunkcji stawu.

Deformacji zaczyna towarzyszyć nasilający się ból, zmienia się biomechanika stopy, siła nacisku pod ciężarem ciała nie rozkłada się równomiernie, paluch nie daje odpowiedniego podparcia a siła mięśni stopy ulega rozluźnieniu. Wraz z nasilaniem się objawów mogą rozwijać się bolesne stany zapalne w obrębie stawów dotkniętych odkształceniami.

W związku z tak postępującymi zmianami deformacja nie jest wyłącznie problemem estetycznym ale i utrudnia swobodne chodzenie. Pojawia się potrzeba, by znaleźć coś na haluksy i to szybko…

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacjaHallucare – osłona na haluksy z separatorem.

U osób dotkniętych haluksami pojawiają się problemy z dobraniem obuwia, które nie będzie powodowało otarć i dalszego podrażniania miejsca dotkniętego zwyrodnieniem.

Ciągłe narażanie zdeformowanego punktu na dyskomfort prowadzi do stopniowego powiększania się zmian.

Uciążliwe stają się także powstające odciski i pieczenie, wpływają bowiem na pogorszenie komfortu poruszania się.

Ze względu na różnorodność przyczyn powstawania haluksów nie ma reguły co do wieku osób najbardziej narażonych na dotknięcie tym zwyrodnieniem. Mogą się z nimi borykać zarówno osoby młode, jak i starsze. Obecnie haluksy są jednym z najczęstszych zniekształceń występujących w obrębie stopy.

Przyczyny powstawania haluksów

Powszechnie przyjęło się, że haluksy są dolegliwością typowo kobiecą. Ma to związek z faktem, że za główną przyczynę ich powstawania uznaje się noszenie źle dobranego, niewygodnego obuwia, za ciasnego, zwłaszcza na wysokim obcasie, o zwężanych, spiczastych czubkach. W dzisiejszych czasach panują takie trendy, które często narzucają nam noszenie obuwia modnego, ładnie się prezentującego. Przy wyborze obuwia na dalszy plan odsuwa się myślenie o tym, czy dany model będzie zdrowy dla naszych stóp.

Innym czynnikiem wpływającym na częstsze pojawianie się choroby u kobiet jest słabszy aparat więzadłowo-torebkowy stopy kobiecej w stosunku do męskiej, tym samym bardziej podatny na zmiany w postaci odkształceń.

Na haluksy cierpią jednak nie tylko kobiety, ale i mężczyźni. Zdarza się  bowiem, że haluksy rozwijają się równolegle z innymi zwyrodnieniami np. z zapaleniem stawów albo mogą być następstwem chorób reumatycznych.

Dużą rolę w powstawaniu schorzenia mają także uwarunkowania genetyczne i anatomiczne. Dziedzicząc specyficzny, nieprawidłowy układ kości śródstopia bądź nadmierną wiotkość tkanki łącznej stajemy się bardziej narażeni na dotknięcie tym zwyrodnieniem. Przykurcz mięśnia przywodziciela palucha lub zbyt duża ruchomość pierwszej kości śródstopia także mogą stać się przyczynami do rozwijania się haluksów. Nie bez znaczenia jest tryb życia jaki prowadzimy. Długotrwałe stanie lub nadwaga mogą prowadzić do powstawania tej deformacji. Niekorzystny wpływ ma też dźwiganie ciężkich przedmiotów. Paluch koślawy może występować także w wyniku uprawiania sportów, które nadmiernie obciążają stopę, a także na skutek różnych urazów, jakich doznaliśmy w obrębie stopy.

Sposoby zapobiegania haluksom

Podstawowe czynności jakie powinniśmy podjąć, aby zapobiec powstawaniu haluksów to świadomy i przemyślany dobór odpowiedniego obuwia – wygodnego i nie za ciasnego. W przypadku kobiet istotne jest ograniczenie noszenia butów na wysokim obcasie. Zbyt wysoki obcas sprawia, że stopa układa się w sposób nienaturalny, a co za tym idzie zmianie ulega siła nacisku na jej przednią część. Obuwie ze znacznie zwężoną przednią częścią (zwężane czubki) także nie jest naszym sprzymierzeńcem. Należy postarać się wyeliminować długotrwały ucisk przedniej części stopy i okolicy palców. Pozwólmy także naszym stopom i palcom częściej poczuć się swobodnie. Sporadyczne spacerowanie na boso po miękkim podłożu pozwoli stopom odpocząć i przyniesie uczucie ulgi. Aby zminimalizować ryzyko powstawania haluksów zadbajmy także o prawidłową masę ciała. Osoby otyłe lub z nadwagą stają się bardziej podatne na dotknięcie tym zwyrodnieniem. Zalecana jest więc zdrowa dieta i aktywność fizyczna. Należy jednak pamiętać aby unikać sportów, które powodują przeciążenie przedniej części stopy (np. ścianki wspinaczkowe czy bieganie nie będą dla nas wskazane). Inną, równie ważną metodą zapobiegania powstawaniu palucha koślawego są ćwiczenia. Nawet jeśli staramy się regularnie uprawiać gimnastykę, fitness czy pracujemy nad różnymi partiami naszego ciała, czy to na siłowni, czy w domu, to rzadko kiedy, a może nawet nigdy nie pamiętamy o treningu dla naszych stóp. Musimy sobie uświadomić że to na nich właśnie spoczywa ciężar całego naszego ciała, w związku z tym postarajmy się poprawiać i wzmacniać ich stabilizację. Posłużą nam do tego celu proste ćwiczenia gimnastyczne, które możemy samodzielnie wykonać w domu. Jednym z najprostszych i zarazem skutecznych ćwiczeń jest chwytanie palcami u stóp chusteczki bądź jakiegoś innego kawałka materiału lub przedmiotu. Jeżeli zauważymy, że zaczynamy mieć problem z haluksami, istotna jest szybka reakcja. Zwlekanie i ciągłe odkładanie na później konsultacji z lekarzem, nie sięganie po środki zapobiegawcze odpowiednio szybko, spowoduje pogorszenie się problemu. Podejmujmy działanie na jak najwcześniejszym etapie zmian.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacjaOsłona na haluksy z wkładką żelową.

Prewencja nie wystarczyła? Jak wygląda leczenie haluksów?

Po zauważeniu pierwszych objawów zmian w obrębie stopy należy udać się do lekarza ortopedy. Jeżeli zrobimy to odpowiednio wcześnie, będziemy mogli dobrać najlepszą metodę zapobiegania haluksom. Im mniej zaawansowaną koślawość palucha zaczniemy leczyć, tym większa szansa na skuteczne wyleczenie metodami zachowawczymi, bez konieczności poddawania się operacji. Obecnie jest wiele dostępnych środków, z których będziemy mogli skorzystać. Do najpopularniejszych należą: – wkładki ortopedyczne i peloty (wkładki podpierające sklepienie poprzeczne stopy) – ochraniacze gumowe w kształcie ósemki – aparaty korekcyjne na dzień i na noc – plastry lub żelowe osłony – sylikonowe separatory i kliny międzypalcowe – opaski żelowe utrzymujące paluch we właściwej pozycji – szyny. W przypadku stanów zapalnych leczenie jest wspomagane farmakologicznie. Stosuje się odpowiednio dobrane leki przeciwbólowe czy przeciwzapalne.

Leczenie operacyjne ma zastosowanie w przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych. Wskazaniem do niego jest znaczne ograniczenie możliwości poruszania się oraz nieustępujący ból w obrębie stopy.

W zależności od rozległości deformacji stosuje się różne zabiegi operacyjne, począwszy od ingerencji tylko w tkankę miękką i dochodząc do bardziej zaawansowanych ingerencji chirurgicznych w strukturę kości.

Wszystkie zabiegi operacyjne mają na celu ustawienie i utrwalenie stawu w odpowiedniej płaszczyźnie a także redukcje nadmiaru tkanki kostnej. Tym zabiegom towarzyszy często plastyka stawów palców i korekcja ścięgien.

W zależności od rodzaju wykonanej operacji może być konieczna rekonwalescencja, noszenie unieruchomienia gipsowego lub specjalnego obuwia pooperacyjnego i rehabilitacja.

Po zabiegu chirurgicznym konieczna jest zmiana złych nawyków i nie zaniedbywanie profilaktyki.

Paluch koślawy (haluks) – objawy, leczenie, fizjoterapia i ćwiczenia

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja 23 stycznia 2020OrtezyOrtopediaWkładki ortopedyczne

Paluch koślawy, potocznie określany jako haluks (od łac. hallux valgus), to deformacja stopy polegająca na patologicznym, przyśrodkowym odchyleniu I kości śródstopia. Jednocześnie dochodzi do koślawości palucha, który odchyla się w stronę przeciwną – ku pozostałym palcom. Zmiana postępuje stopniowo, początkowo nie wywołując żadnych wyraźnych dolegliwości. Z czasem pojawia się charakterystyczne wybrzuszenie u podstawy dużego palca, a pacjent odczuwa nasilający się dyskomfort.

Haluks (w ICD-10 oznaczony kodem M20.1) to poważna zmiana budowy stopy, wymagająca podjęcia prawidłowego leczenia. Zaniedbanie objawów może prowadzić do zaawansowanych zmian w obrębie całego przodostopia, występowania stanów zapalnych czy modzeli, a co za tym idzie – znacznego utrudnienia sprawnego funkcjonowania.

Czy wiesz, jak wyglądają i jak leczyć ostrogi piętowe?

Paluch koślawy – przyczyny

Podstawową przyczynę koślawości palucha upatruje się w noszeniu obuwia zaburzającego naturalną biomechanikę stopy. Z tego powodu schorzenie częściej diagnozuje się u kobiet, które noszą szpilki lub buty z wąskimi noskami. Większa częstotliwość występowania koślawego ustawienia palucha u pań wiąże się także z nieco słabszą niż u mężczyzn konstrukcją aparatu stawowo-więzadłowego.

Duże znaczenie mają predyspozycje genetyczne, które odpowiadają za większość przypadków palucha koślawego u dzieci i młodzieży. Szacuje się, że jeśli nasz krewny zmagał się z paluchem koślawym, ryzyko wystąpienia tej patologii w naszym przypadku wynosi aż 75 proc.

Specjaliści zauważyli, że tzw. krzywy paluch częściej występuje u pacjentów, u których wykształciły się wcześniej inne deformacje, np. płaskostopie. Do przyczyn palucha koślawego zaliczają się ponadto: przebyte urazy stóp, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca czy przykurcz ścięgna Achillesa.

Poznaj przyczyny opadającej stopy 

Objawy palucha koślawego

Ból w stopie z boku, w miejscu pojawienia się wyniosłości, stanowi najczęściej zgłaszany objaw haluksów. Ból nasila się na skutek ucisku podczas chodzenia oraz ciągłego drażnienia zmienionego miejsca przez obuwie.

Inne objawy koślawego palucha to:

  • poszerzenie przedniej części stopy,
  • obrzęk,
  • ból dużego palca u nogi,
  • chroniczne uczucie zmęczenia stóp,
  • pieczenie podeszwy stopy,
  • stan zapalny torebki stawowej stawu śródstopno-palcowego palucha,
  • modzele,
  • trudności z wyprostem w stawie skokowo-goleniowym,
  • nieprawidłowe napięcie mięśni łydek,
  • wykształcenie nieprawidłowego wzorca chodu.
You might be interested:  Tyłozgryz i tyłożuchwie – przyczyny, objawy, leczenie dotylnych wad zgryzu

Jak wygląda haluks?

Wygląd palucha koślawego kojarzony jest z naroślą, niektórym pacjentom haluks przypomina kość wystającą ze stopy. Wyniosłość jest często zaczerwieniona. W zaawansowanych przypadkach paluch zachodzi na drugi, a nawet trzeci palec, ulegając skrętowi.

Jak leczyć koślawość palucha?

Leczenie koślawego palca poprzedza dokładna diagnostyka. W czasie wywiadu lekarz zapyta o stopień nasilenia objawów i czas ich występowania, będzie chciał zapoznać się również z historią naszych chorób, zwłaszcza tych dotyczących układu ruchu.

Należy także poinformować go o prowadzonym stylu życia – rodzaju wykonywanej pracy i stopniu oraz charakterze codziennej aktywności fizycznej.

Następnie ortopeda zleci najprawdopodobniej wykonanie prześwietlenia stopy, chociaż w rozpoznaniu pomocne może okazać się również USG.

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacja

Operacja czy leczenie zachowawcze?

O tym, jak leczyć palucha koślawego, decyduje przyczyna powstania zmiany oraz stopień jej zaawansowania.

Jeżeli pacjent zgłosi się do specjalisty odpowiednio wcześnie, istnieje szansa, że ingerencja chirurgiczna nie będzie konieczna, a metody zachowawcze przyniosą dobre efekty terapeutyczne.

Doraźnie może zalecić stosowanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, np. w formie maści.

Rehabilitacja palucha koślawego

Rehabilitacja haluksów obejmuje zróżnicowane działania mające na celu zmniejszenie bólu i poprawę funkcji stopy. W jej skład wchodzą zarówno zabiegi z zakresu fizjo-, jak i fizykoterapii.

Fizykoterapia

Przy paluchu koślawym fizykoterapia stanowi często pierwszy etap walki z problemem. Stosuje się laseroterapię, kąpiele wirowe, falę uderzeniową, a także krioterapię, pole magnetyczne, ultradźwięki. Zabiegi zmniejszają proces zapalny i działają przeciwbólowo. Ważne jest, by podjąć je jak najszybciej i wykonywać regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Ćwiczenia i taping

Ćwiczenia na haluksy służą zahamowaniu postępu zmian, wzmocnieniu struktur budujących stopę i usprawnieniu przewodnictwa nerwowego.

Warto wykonywać toczenie piłeczki bosą stopą, chwytanie palcami niewielkich przedmiotów czy ruchy palcami przypominające grę na klawiszach.

Poprawę mogą przynieść ćwiczenia rozciągające palucha, polegające na odwodzeniu go ku zewnętrznej stronie stopy przy jednoczesnym odciąganiu pozostałych palców w kierunku przeciwnym.

Leczenie zachowawcze palucha koślawego przewiduje także kinesiotaping, czyli plastrowanie. Właściwe oklejenie stopy leczniczymi taśmami przyczynia się do zmniejszenia dyskomfortu bólowego, usprawnienia krążenia i pomaga skorygować ustawienie palca.

Orteza, wkładki ortopedyczne i inne rodzaje zaopatrzenia medycznego

Kąt odchylenia palucha pomoże zmniejszyć prawidłowo dopasowane zaopatrzenie medyczne. Do dyspozycji mamy ortezy odciążające chory staw i stabilizujące palec.

Zatrzymują postęp deformacji oraz sprzyjają mobilizacji stopy. Aparaty do korekcji palucha koślawego zaopatrzone w szynę oraz taśmy umożliwiającą dokładne dopasowanie do stopy.

Można nosić je w ciągu dnia i pozostawiać na stopie na noc.

W leczeniu oraz profilaktyce zmiany wykorzystuje się także wkładki ortopedyczne. Poprawiają komfort i wspomagają przywrócenie właściwego wzorca chodu, zapobiegając pronacji stopy.

Działają także stabilizująco i amortyzują wstrząsy. Prawidłowo wyprofilowane łagodzą ucisk wywierany na wypukłość przez obuwie.

W terapii zaleca się też peloty, półwkładki i poduszeczki wskazane zwłaszcza osobom, u których występuje dodatkowo płaskostopie poprzeczne.

Sposobem na haluksy w niezaawansowanym stadium mogą być żelowe osłony i plastry nasączone olejkami uśmierzającymi ból. Dostępne są również żelowe opaski.

Zobacz, na czym polega badane stóp 

Operacja koślawego palucha

Operacyjne leczenie haluksów jest konieczne u osób ze znacznie rozwiniętymi zmianami w obrębie samego palucha i pozostałych elementów budujących stopę. O rodzaju zabiegu decyduje przyczyna deformacji i etap jej zaawansowania.

Jedną z popularnych jest metoda Scarf (osteotomia Scarf).

W czasie zabiegu I kość śródstopia jest rozcinana, a następnie jej fragmenty są ze sobą prawidłowo zespalane przy użyciu śruby i stabilizowane wkrętami.

Technika ta nie wymaga noszenia gipsu, pacjent już po 2-3 dniach od operacji może odciążyć kończynę, nosząc specjalne buty pooperacyjne. Po około 6 tygodniach może ponownie korzystać z normalnego obuwia.

Haluksy – profilaktyka, przyczyny, diagnostyka, leczenie

9 maja 2019

Wakacje za pasem. Już niebawem pełne obuwie z powodzeniem będziemy mogli zastąpić sandałami i klapkami. Niestety nie dla wszystkich jest to powód do radości. Zwłaszcza dla osób borykających się z problemem haluksów…

…czyli deformacji w obrębie stopy, która jest nie tylko nieestetyczna, ale i dość bolesna…Przeczytaj ten artykuł i dowiedz się, czym właściwie są haluksy i w jaki sposób możesz im zapobiegać.

Czym są haluksy?

Haluks (hallux valgus), zwany inaczej paluchem koślawym, jest najczęstszą deformacją stóp. Dotyczy nawet 2-4% naszej populacji.

Zniekształcenie to powstaje w obrębie I stawu śródstopno-paliczkowego i polega na koślawym ustawieniu palucha oraz szpotawym ustawieniu I kości śródstopia.

W efekcie w okolicy dużego palca stopy tworzy się charakterystyczne wybrzuszenie. Deformacji tej towarzyszy stan zapalny, który może być przyczyną bólu.

Haluksy – najczęstsze przyczyny

Haluks może być schorzeniem nabytym lub wrodzonym. Bardzo często jest skutkiem noszenia źle dopasowanego obuwia – na wysokim obcasie, o zbyt ciasnych noskach lub po prostu za małych – oraz wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej.

Powszechnie uważa się, że haluksy dotyczą wyłącznie kobiet w średnim wieku. Nie jest to jednak prawda. Owszem, panie są bardziej narażone na wystąpienie palucha koślawego, właśnie z powodu noszenia butów na wysokim obcasie o spiczastych zakończeniach.

Z paluchem koślawym zgłaszają się jednak również mężczyźni i nastolatki oraz osoby preferujące obuwie o płaskich podeszwach. Na rozwój haluksów, poza działaniem czynników zewnętrznych, wpływ mają bowiem także czynniki genetyczne (schorzenie jest często dziedziczne) oraz choroby współwystępujące.

Powstawaniu haluksów sprzyjają m.in.:

  • nadwaga,
  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS),
  • stopa płaska i płasko-koślawa,
  • końsko-szpotawe ustawienie stopy,
  • osłabienie mięśni oraz więzadeł stopy,
  • tzw. palce młotkowate,
  • hipermobilność pierwszej kości śródstopia.

Haluksy – jakie dają objawy?

Haluksy mogą tworzyć się przez wiele lat i niestety, dopóki nie powodują bólu, często je ignorujemy.

To błąd, ponieważ im szybciej pójdziemy do specjalisty i zaczniemy korygować koślawiący się palec, tym większa szansa, że unikniemy operacji chirurgicznej.

Co powinno zwrócić naszą uwagę? Objawy towarzyszące powstawaniu haluksów są tak naprawdę dość typowe. Dlatego dobry ortopedia będzie potrafił szybko rozpoznać, w czym tkwi problem.

Początkowo zwykle pojawia się niewielki ból śródstopia, głownie podczas chodzenia. Może wystąpić również zaczerwienienie. Najbardziej charakterystycznym objawem, świadczącym o zaawansowaniu choroby, jest jednak deformacja dużego palca.

W jego obrębie powstaje mniejsze lub większe wybrzuszenie. Paluch może też podwijać się pod palec sąsiadujący lub na niego nachodzić. Często zgłaszanym przez pacjentów problemem jest też uczucie pieczenia podeszwy w przedniej części stopy.

Postępująca deformacja dużego palca sprawia, że z czasem chory ma coraz większe problemy z doborem obuwia. Zbyt ciasne buty będą powodować bolesne otarcia i odciski. Niestety przy zaawansowanych zmianach nawet względnie luźne obuwie będzie sprawiać dyskomfort.

Haluksy – jak się je diagnozuje?

Stopa z haluksem ma charakterystyczny wygląd, dlatego lekarz (ortopeda, chirurg urazowo-ortopedyczny) już na postawie pierwszego kontaktu z pacjentem może rozeznać się, z czym ma do czynienia. Specjalista dokładnie ogląda stopę, sprawdza czy są na niej obecne odciski.

Ocenia też oczywiście ułożenie poszczególnych palców względem siebie oraz łuk stopy. Ponadto sprawdza bolesność stopy (głównie trzeszczki i kaletki), ocenia napięcie mięśni i upewnia się, czy stopa zachowuje właściwą ruchomość. W trakcie konsultacji lekarze często proszą pacjentów o przejście kilku kroków.

Dlaczego? Ma to na celu sprawdzić, w jaki sposób stopa obciążana jest podczas chodu. Na tym jednak nie kończy się cała diagnostyka…

Aby prawidłowo postawić diagnozę, nierzadko potrzebne są również dodatkowe badania. Podstawowym narzędziem diagnostycznym w przypadku haluksów jest zdjęcie RTG, najczęściej wykonane w dwóch płaszczyznach (projekcjach) – bocznej i od góry. Oba zdjęcia powinny być wykonane podczas obciążania kończyny.

Haluksy – leczenie

Sposób leczenia haluksów zależy od stopnia ich zaawansowania. Jeśli zmiany zwyrodnieniowe nie są jeszcze bardzo nasilone, stosuje się leczenie zachowawcze. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów aparatów korygujących, silikonowych osłonek, separatorów i klinów.

Mają one przede wszystkim ustawić koślawy paluch we właściwej pozycji, a tym samym zapobiec pogłębianiu się deformacji. Dobór separatora oczywiście najlepiej skonsultować z lekarzem. Chory może też zaopatrzyć się w specjalne plastry. Nakleja się je na powstałe uwypuklenie, co chroni przed otarciami.

Pacjentom z haluksami często zaleca się zakup specjalnych wkładek ortopedycznych, tzw. pelot. Dzięki nim przednia część stopy jest prawidłowo obciążana.

Dużą rolę w leczeniu haluksów odgrywa również odpowiednio dobrana fizjoterapia, a więc ćwiczenia ruchowe uzupełnione zabiegami fizykalnymi. W celu złagodzenia bólu i zmniejszenia stanu zapalnego w obrębie chorego stawu stosuje się m.in. jonoforezę, laser, ultradźwięki czy pole magnetyczne (magnetoterapię).

Jeśli haluksy są w zaawansowanym stadium, to niestety konieczne jest leczenie operacyjne. Zabiegi usunięcia haluksów przeprowadza się różnymi metodami, m.in. metodą Lapidusa, osteotomią Chevrona czy Scarfa.

You might be interested:  Ból gardła i ucha – jakie są przyczyny bólu gardła promieniującego do ucha?

Profilaktyka haluksów – lepiej zapobiegać niż leczyć

Jeśli chcemy uniknąć nieestetycznej i bolesnej deformacji stóp, jaką niewątpliwie są haluksy, powinniśmy przede wszystkim zadbać o odpowiednie obuwie. Zawsze wybierajmy buty wygodne, na płaskiej podeszwie, w dobrze dopasowanym rozmiarze i nieuciskające palców. Jeśli wiemy, że mamy skłonność do haluksów, bo np.

wśród członków najbliższej rodziny są osoby borykające się z tym problemem, możemy zakupić specjalne wkładki ortopedyczne, które zmniejszą ryzyko powstania deformacji. Chcąc uchronić się przed haluksami, powinniśmy również pamiętać o zdrowej, zbilansowanej diecie oraz aktywności fizycznej.

Regularne ćwiczenia pomogą nam nie tylko wzmocnić mięśnie i stawy, ale również zachować prawidłową wagę, dzięki czemu nie będą nadmiernie obciążane.

Haluksy odbierają Ci radość z chodzenia? Pozbądź się ich!Umów się na konsultację ortopedyczną ze specjalistą holsäMED

Zadzwoń: 32 506 50 85Napisz: [email protected]

Konsultacja merytoryczna

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, operacjalek. med. Jakub Wąsik specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchuAbsolwent lekarskiego wydziału Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Starszy asystent na oddziale I w Wojewódzkim Szpitalu Chirurgii Urazowej im. Dr Janusza Daaba w Piekarach Śląskich. Specjalizuje się w endoprotezoplastyce stawu biodrowego, korekcjach w obrębie stopy, operacyjnym leczeniu haluksów, leczeniu tendinopatii i bóli stawowych, iniekcjach dostawowych (kwas hialuronowy) i okołostawowych, diagnostyce i leczeniu urazów w obrębie miednicy, stawu biodrowego, stawu skokowego i stopy, zastosowaniu komórek macierzystych i osocza bogatopytkowego w leczeniu schorzeń ortopedycznych.

Haluksy – przyczyny, zapobieganie, leczenie (ćwiczenia, wkładki, operacja)

Haluksy to choroba zwyrodnieniowa, która polega na deformacji stopy. Większość chorych opisuje haluksy jako bolesne zgrubienie, guzek lub narośl po wewnętrznej stronie stopy.

Nie jest to guzek ani narośl, lecz głowa pierwszej kości śródstopia, która się przemieściła, ponieważ duży palec stopy odgiął się w kierunku pozostałych palców, a stopa uległa rozpłaszczeniu. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania haluksów. Początkowo mogą pomóc opaski, wkładki i ćwiczenia.

Jednak w zaawansowanej fazie konieczna jest operacja. Niektórzy stosują domowe sposoby, takie jak zioła, jednak nie są one skuteczne. Sprawdź, jak wyleczyć haluksy.

1. Czym są haluksy?

Haluksy to inaczej paluch koślawy. Duży palec u stopy zaczyna odginać się w stronę pozostałych, natomiast pierwsza kość śródstopia przemieszcza się przyśrodkowo.

Cały proces jest powolny i początkowy nie zwracamy na niego uwagi. Jednak nieleczona deformacja pogłębia się, utrudniając chodzenie w butach, a także wywołując ból. Długotrwałe odginanie palca sprawia, że jego kość staje się wypukła i zostaje przesunięta na zewnątrz.

Styczność kości z obuwiem prowadzi do powstania zgrubienia, czyli haluksa. Haluksy są bolesne oraz mogą wiązać się z powstawaniem stanów zapalnych.

Schorzenie częściej dotyczy kobiet. Związane jest to ze słabszą mięśniowo-wiązadłową budową stopy oraz noszeniem obuwia, które sprzyja powstawaniu haluksów

2. Przyczyny haluksów

Przyczyny powstawania haluksów nie są w pełni znane. Wpływ na to mogą mieć

  • czynniki genetyczne (od bliskich dziedziczymy ustawienie kości śródstopia, egipski kształt stopy oraz osłabienie tkanki łącznej)
  • noszenie butów z wąskimi czubami
  • długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej
  • urazy mechaniczne
  • posiadanie długiego palca
  • choroby układowe, takie jak np. reumatyzm

Osoby z wrodzonymi predyspozycjami do powstawania haluksów mogą zaobserwować pierwsze objawy już w wieku dziecięcym. Na zachorowanie wpływ ma także masa ciała oraz wykonywana praca.

Haluksy często pojawiają się u osób z płaskostopiem.

3. Objawy towarzyszące haluksom

Rozwijającym się haluksom często towarzyszą objawy, takie jak:

  • stany zapalne okolic kości
  • ból
  • zaczerwienienie skóry
  • podwichnięcie stawu
  • zapalenie wysiękowe kaletki

Haluksy to deformacja stawów stóp

4. Domowe sposoby na haluksy

Niektórzy stosują domowe sposoby na haluksy, takie jak płukanki ziołowe, w której moczy się stopy, olejki, którym naciera się chore miejsce, jak również napary do picia. Mogą one jedynie przynieść ulgę w bólu, ale tylko na chwilę. Nie zapobiegną dalszemu rozwojowi halusków.

5. Ćwiczenia na haluksy

Na początku deformacji stopy rzadko wymagana jest operacja haluksów. Na tym etapie zazwyczaj lekarz ortopeda proponuje inne formy leczenia, np. ćwiczenia, takie jak:

  • turlanie stopą niewielkich piłeczek
  • chodzenie na zewnętrznych krawędziach stóp
  • stawanie na palcach i piętach na przemian
  • odciąganie dużego palca jak najdalej od palca sąsiedniego

Pomocne mogą być także ćwiczenia poprawiające równowagę, np. stanie na jednej nodze.

U osób z płaskostopiem pogłębianiu się haluksów pomogą ćwiczenia, takie jak np. chodzenie na palcach, chwytanie palcami stóp kawałków materiału lub zwijanie ich.

6. Wkładki, separatory i aparaty na haluksy

Osoby mają haluksy powinny nosić odpowiednie wkładki ortopedyczne do butów, które ułatwią chodzenie i zmniejszą dolegliwości bólowe. Pomocne mogą być także

  • ortezy – chronią palce przed obtarciami
  • kliny/separatory międzypalcowe – wykonane z gąbki lub żelowe „izolacje” między palce
  • poduszeczki pod przodostopie – umieszczone pod palcami ułatwiają kobietom z haluksami chodzenie w butach na wysokim obcasie
  • peloty – aparaty korekcyjne dla osób z haluksami zakładane na noc
  • opaski na haluksy – utrzymują palec w prawidłowej pozycji, zapobiegają otarciom, osłabieniu mięśni oraz zniekształceniom

7. Operacja haluksów

7.1. wskazania do operacji haluksów

Wskazaniami do operacji są:

  • duże zniekształcenie palucha
  • ból, który uniemożliwia noszenie obuwia lub wręcz poruszanie się
  • problemy z drugim palcem (np. jego zwichnięcie)

7.2. metody operacji haluksów

Celem operacji haluksów jest powrót zdeformowanych kości na swoje miejsce. Lekarz uzależnia decyzję o operacji od stopnia zaawansowania zmian i bólu z nimi związanego.

  • stopień lekki (koślawość 15-30 stopni) – przy lekkim zniekształceniu stosuje się drobny zabieg usunięcia wyrośli i przecięcia przykurczonych tkanek miękkich. Operacja jest inwazyjna w minimalnym stopniu
  • stopień umiarkowany (koślawość 30-40 stopni) – podczas zabiegu wykonuje się korektę ustawienia kości śródstopia. Odpowiednio ustawiona kość jest zespalana za pomocą śrub i płytek. Te tytanowe śrubki są szczególnie wytrzymałe i pozwalają kości szybciej się zrastać. Śrubki mają za zadanie utrzymywać kość w nowej, poprawionej pozycji. Dodatkowo podczas operacji usuwa się wyrośl i przecina przykurczone tkanki miękkie
  • stopień ciężki (koślawość większa niż 40 stopni) – podczas operacji dokonuje się osteotomii kości śródstopia. Czasem stosuje się częściową lub całkowitą endoprotezę stawu

Operację haluksów można wykonać różnymi metodami:

  • metodą Chevron
  • metodą Scarf
  • metodą Akin
  • metodą Ludloff

Metody Scarf oraz Chevron różnią się od siebie kształtem nacięcia kości, np. w technice Scarf wykonuje się je w kształtcie litery Z, natomiast w Chevron nacięcie przypomina literę V. Z kolei w przypadku metody Ludloff wykonuje się nacięcie skośne, zaś w technice Akin – przecięcia poprzeczne. W każdej z wymienionych technik po przecięciu zespala się kości śrubami.

Dzięki wykorzystaniu implantów biowchłanialnych nie ma konieczności zakładania gipsu. Stosowane są szyny do utrzymania palców u nogi w wyprostowanej pozycji, a także balkoniki pooperacyjne, by pacjent szybciej zaczął chodzić po zabiegu.

Operacja odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Większość pacjentów wraca do pracy 3-5 dni po zabiegu, a niektórzy nawet tego samego dnia.

Kość po operacji goi się około miesiąca. Dopiero po tym czasie można wrócić do noszenia codziennego obuwia. Czasem przerwa może być nieco dłuższa. Dojście do pełni zdrowia trwa od 6 do 10 tygodni.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

7.3. cena operacji haluksów

Operację haluksów można wykonać na NFZ. W prywatnych placówka cena zabeigu jest uzależniona od stopnia nasilenia deformacji. Przy mniejszych wadach koszt zabiegu wyniesie około 2-4 tysięcy złotych. Usunięcie haluksa w stopniu zaawansowanym to koszt nawet 5 tysięcy zł.

8. Rehabilitacja po operacji haluksów

Rehabilitację należy rozpocząć jak najszybciej po zabiegu. Polega ona na wykonywaniu ćwiczeń takich jak: podnoszenie palcami stóp niewielkich przedmiotów, zwijanie palcami stóp chusteczek oraz masaże stopy poprzez toczenie piłeczki. Po zabiegu przeprowadza się także zabiegi fizykalne.

9. Jak zapobiegać haluksom

  • unikaj noszenia bardzo wysokich obcasów
  • unikaj wąskiego obuwia i butów z wąskimi czubkami
  • kupuj buty dobrze wyprofilowane, niepowodujące ucisku na palce stóp, o dobrze dobranym rozmiarze
  • zmieniaj obuwie kilka razy dziennie
  • unikaj całodziennego noszenia płaskich klapek
  • uprawiaj sporty, które nie obciążają stóp, np. pływanie, jazdy na rowerze
  • chodź boso od czasu do czasu,
  • pilnuj masy ciała – nie dopuść zbyt dużego przybrania na wadze

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *