Jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia pochwy?

Bakteryjne zapalenie pochwy oraz drożdżakowe zapalenie pochwy i sromu są spotykane codziennie w praktyce ginekologów położników, postępowanie z nimi stanowi jednak wyzwanie z uwagi na nakładające się objawy i tendencję do nawracania. Aby zapewnić właściwe rozpoznanie i wdrożyć odpowiednio ukierunkowane leczenie, konieczne jest odpowiednie badanie.

Świąd okolicy pochwy, wydzielina i specyficzny zapach należą do najczęstszych dolegliwości zgłaszanych przez pacjentki w gabinetach ginekologów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

1 Kobiety często kontaktują się ze swoimi lekarzami telefonicznie po tym, jak uprzednio próbowały samodzielnie leczyć się w warunkach domowych.

Wykazano, że samodzielne rozpoznanie jest poprawne w mniej niż jednej trzeciej przypadków, co prowadzi do marnotrawienia milionów dolarów na leczenie niewłaściwej jednostki chorobowej.2 Statystycznie rozpoznanie przez telefon okazuje się tylko marginalnie lepsze niż czysty przypadek.

Objawy zapalenia pochwy są często mylone z podrażnieniem, alergią czy innymi chorobami systemowymi lub nakładają się na nie. Wśród pacjentek zgłaszających się z powodu nawrotowego zapalenia pochwy kontaktowe zapalenie skóry i atrofia skóry występują podobnie często jak zakażenie grzybicze.3

Rozpoznanie i dopasowanie odpowiedniego sposobu leczenia do właściwej jednostki chorobowej ma pierwszorzędne znaczenie dla postępowania z pacjentkami z nawracającymi objawami w okolicy pochwy i sromu. Na ten proces składa się wizyta pacjentki, ustalenie prawidłowego rozpoznania oraz wdrożenie leczenia jakichkolwiek innych dolegliwości, które mogą mieć wpływ na powodzenie wybranej terapii.

Jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia pochwy?

Tabela 1. Czynniki powodujące częste podrażnienia sromu

Naturalną barierę obronną pochwy stanowi jej fizjologiczna mikroflora, nieuszkodzony nabłonek i estrogeny.

Bakterie Lactobacillus stanowią podstawę takiej ochrony, obniżając pH pochwy i tym samym stwarzając warunki niesprzyjające rozwojowi bakterii beztlenowych.4 Upośledzają także ich przyleganie do komórek nabłonkowych i konkurują z nimi o substancje odżywcze.

Na równowagę biocenozy pochwy wpływa nasienie, podniecenie seksualne, tampony, krew miesiączkowa, irygacje, antybiotyki i inne czynniki drażniące (tab. 1).

Uszkodzenie komórek nabłonka pochwy w wyniku urazu, nadmiernego wzrostu bakterii czy niedoboru estrogenów może utrudniać eliminację niepożądanych bakterii oraz zwiększać wrażliwość na wiele czynników drażniących, które wchodzą w kontakt z tkanką pochwy i sromu.5 Kontaktowe zapalenie skóry może komplikować skądinąd „zwykłe” zakażenie i predysponować do nawrotu dolegliwości z uwagi na zachwianie naturalnych mechanizmów obronnych.

W przypadku prawidłowo ustalonego rozpoznania wiele przypadków ostrego zapalenia pochwy można łatwo wyleczyć, u niektórych kobiet choroba jednak utrzymuje się lub nawraca. Niniejszy artykuł koncentruje się na częstych przyczynach nawracającego zapalenia pochwy – kandydozie i bakteryjnym zapaleniu pochwy – oraz na metodach ich leczenia i zapobiegania im.

Bakteryjne zapalenie pochwy

Bakteryjne zapalenie pochwy jest jedną z najczęstszych przyczyn pojawiania się wydzieliny z pochwy. Występuje u 5-25% studentek i u nawet 61% kobiet z zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. Ma postać obfitej wydzieliny o rybim zapachu.

Większe ryzyko występuje u kobiet, które stosują płukanie pochwy, są pochodzenia afroamerykańskiego,6 palą tytoń lub też relatywnie często współżyją lub mają nowych partnerów seksualnych.

7 Pacjentki często uważają, że zapach świadczy o niedostatecznej higienie, i w konsekwencji mogą pogorszyć sytuację, stosując płukanki lub inne zabiegi higieniczne, które mogą sprzyjać rozwojowi patologicznej flory.

Często obserwuje się również podrażnienie okolicy sromu, które może wynikać z uszkodzenia komórek nabłonka, być spowodowane wydzieliną lub stosowaniem drażniących produktów, które jeszcze bardziej uszkadzają delikatną skórę sromu.

Nieleczone bakteryjne zapalenie pochwy nie tylko wywołuje uciążliwe objawy w okolicy sromu i pochwy, ale wiąże się z takimi konsekwencjami zdrowotnymi, jak zwiększone ryzyko przedwczesnego porodu, gorączka połogowa, zapalenie tkanki łącznej mankietu pochwy, zakażenie po poronieniu, zapalenie błony śluzowej macicy i zwiększone ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową (HIV, opryszczka pospolita, rzeżączka, chlamydioza i rzęsistkowica).8 Skuteczne leczenie jest kluczowe w działaniu na rzecz ogólnego zdrowia kobiet.

Rozpoznanie

Jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia pochwy?

Tabela 2.  Kryteria rozpoznania bakteryjnego zapalenia pochwy

Bakteryjne zapalenie pochwy wynika z nadmiernego namnożenia w pochwie organizmów beztlenowych (np. Gardnerella vaginalis, Prevotella, Mycoplasma i Mobiluncus). Przez nadmierny rozwój organizmy te zastępują Lactobacilli i prowadzą do podwyższenia pH pochwy.

9 Bakterie Lactobacilli wytwarzają nadtlenek wodoru będący silnym naturalnym środkiem bakteriobójczym. Rybi zapach jest spowodowany uwalnianiem się amin powstających z rozkładu białek przez bakterie beztlenowe.

Kliniczne rozpoznanie bakteryjnego zapalenia pochwy opiera się na kryteriach Amsela i wymaga spełnienia 3 z 4 kryteriów wymienionych w tabeli 2.

Barwienie metodą Grama to złoty standard w rozpoznaniu bakteryjnego zapalenia pochwy, ale kliniczne stosowanie metody ogranicza czas i możliwości laboratoriów bakteriologicznych.

Testy komercyjne nie mają szerokiego zastosowania, ale mogą zostać użyte, jeśli nie jest dostępne badanie mikroskopowe, choć są drogie i czasochłonne. Kryteria Amsela pozostają zatem preferowaną metodą diagnostyczną.

Ich czułość w porównaniu do barwienia metodą Grama wynosi ponad 90% i jest to najbardziej efektywny kosztowo sposób diagnozowania bakteryjnego zapalenia pochwy.

Hodowla nie odgrywa roli, ponieważ G. vaginalis wykrywa się u ponad połowy zdrowych kobiet, u których nie występują objawy. W przypadku wykrycia w wymazie cytologicznym komórek wyznacznikowych (clue cells) nie należy stosować leczenia empirycznego, jeśli pacjentka nie zgłasza objawów.10

Leczenie

Jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia pochwy?

Tabela 3. Leczenie bakteryjnego zapalenia pochwy

Podstawą leczenia bakteryjnego zapalenia pochwy jest metronidazol podawany doustnie lub miejscowo. W tabeli 3 przedstawiono zalecane schematy leczenia.

Stosowanie klindamycyny może być mniej skuteczne niż metronidazolu, ale możliwe są też inne, alternatywne schematy leczenia na wypadek, gdyby przepisanie metronidazolu uniemożliwiały kwestie wygody, nietolerancji lub jakieś inne czynniki.

 W przypadku nietolerowania żołądkowo-jelitowych działań niepożądanych metronidazolu opcję stanowi także tynidazol.11

Leczenie doustne wiąże się z większą liczbą działań niepożądanych niż dopochwowe, przy podobnej skuteczności.12 Odsetek wyleczeń sięga 70,5-80% w pierwszym miesiącu. U ponad 30% pacjentek dochodzi jednak do nawrotu objawów w ciągu 3 miesięcy, a u ponad 50% przed upływem 12 miesięcy.

Jednym ze sposobów pozwalających określić, czy zakażenie jest wynikiem utrzymywania się dotychczasowej infekcji, czy też doszło do ponownego zakażenia, jest kontrola wyleczenia po zastosowanej terapii. Definiuje się je jako niespełnienie żadnego z kryteriów Amsela.9

Zapalenie pochwy – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie pochwy to częsta infekcja intymna, która atakuje błonę śluzowej pochwy, ale czasem przechodzi również na srom. Ważne jest ustalenie przyczyny zapalenia pochwy – inaczej leczy się bowiem infekcję na tle bakteryjnym, a inaczej tę wywołaną przez grzyby.

Zmiany hormonalne, choroba, antybiotykoterapia, przemęczenie, osłabienie, a także cukrzyca lub zła dieta mogą zaburzyć naturalną równowagę w mikroflorze pochwy.

Ilość pałeczek kwasu mlekowego spada, pH pochwy wzrasta, a szkodliwe drobnoustroje zamiast ginąć w naturalnie kwaśnym środowisku, namnażają się i powodują przykre dolegliwości.

To właśnie różnorodne objawy zapalenia pochwy pozwalają stwierdzić, z jakim rodzajem infekcji mamy do czynienia.

Czytaj również: Typy infekcji intymnych

Grzybicze zapalenie pochwy

Grzybicze zapalenie pochwy zwane popularnie grzybicą, drożdżycą lub kandydozą. Wywołuje je grzyb Candida albicans, którym można zarazić się przez kontakty seksualne, korzystając z publicznych toalet, basenów, saun i solariów. Objawy grzybicy pochwy to silny świąd okolic intymnych oraz charakterystyczne białe, serowate upławy.

Jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia pochwy?

Niektóre kobiety cierpiące na grzybicę pochwy skarżą się na wodniste upławy. Leczenie grzybicy pochwy polega na stosowaniu maści i globulek przeciwgrzybiczych.

Czytaj również: Wydzielina z pochwy − jak odróżnić prawidłową od nieprawidłowej?

Waginoza to częsta przypadłość u kobiet cierpiących na duże wahania hormonalne, ale może do niego dojść także w wyniku nieostrożnych kontaktów seksualnych. Upławy są w tym przypadku obfite, białawe i mają charakterystyczny rybi zapach.

  • Domowe leczenie bakteryjnego zapalenia pochwy jest nieskuteczne i konieczne będzie podanie leków na receptę.
  • >> Antybiotyki a grzybica pochwy
  • >> Wkładka domaciczna a infekcje intymne

Pasożytnicze zapalenie pochwy

Wywołują je najczęściej owsiki przeniesione z odbytu do pochwy w trakcie nieprawidłowego podcierania się lub podmywania. Należy pamiętać, by robić to zawsze w kierunku od sromu do odbytu, aby niepowołane bakterie nie dostały się do pochwy. Pasożytów nie zwalczymy domowymi sposobami, konieczna jest konsultacja lekarska.

Sprawdź także: Leczenie infekcji intymnych

Atroficzne/zanikowe zapalenie pochwy

Cierpią na nie kobiety w wieku menopauzalnym. Sucha pochwa to efekt dużych zmian hormonalnych na tym etapie życia i ścieńczenia śluzówki. Staje się ona także wrażliwa na mikrouszkodzenia, w które szybko wnikają bakterie.

Zapalenie pochwy w czasie menopauzy często jest wykrywane, gdy pacjentka skarży się nie tylko na suchość pochwy i ból w trakcie stosunku, ale także ciągły dyskomfort nawet w trakcie niewielkiej aktywności, a także nietrzymanie moczu.

Leczenie zanikowego zapalenia pochwy polega na stosowaniu hormonalnej terapii zastępczej, efekty są widoczne po kilku tygodniach. Doraźnie lekarz może zalecić również specjalne preparaty na suchość pochwy, które natychmiast zwiększają poczucie komfortu.

Dowiedz się więcej: Infekcje intymne

Stan zapalny pochwy – rodzaje, przyczyny, leczenie

W obrębie pochwy i szyjki macicy obserwuje się naturalną florę bakteryjną, której równowaga jest kluczowa dla zdrowia i prawidłowego funkcjonowania narządów intymnych. Gdy pozostaje ona zachowana, chroni przed rozwijaniem się chorobotwórczych drobnoustrojów. Stan zapalny pochwy najczęściej jest wynikiem zaburzenia równowagi tej flory bakteryjnej.

You might be interested:  Wirusowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyn pojawienia się dolegliwości związanych z zapaleniem pochwy może być kilka.

Źródło infekcji to albo pochwowa flora bakteryjna (nieprawidłowa liczba poszczególnych gatunków), albo czynniki zewnętrze (przenoszone drogą płciową, ale też pozapłciową).

Do zapalenia pochwy prowadzą w dużej mierze stosunki płciowe oraz częste zmienianie partnerów seksualnych. Znaczący wpływ na rozwój stanów zapalnych ma też nieprawidłowa higiena okolic intymnych oraz dieta.

Jak rozpoznać zapalenie pochwy? Czy można poradzić sobie ze schorzeniem samodzielnie czy konieczna jest wizyta u ginekologa? Jakie są skutki nieleczonego zapalenia pochwy?

Stan zapalny pochwy to często wynik nieprawidłowej higieny miejsc intymnych. Zaleca się używania do pielęgnacji kosmetyków naturalnych, pozbawionych sztucznych barwników i zapachów.

W przypadku nawracających stanów zapalnych pochwy warto nosić dobrej jakości bieliznę, która umożliwia naturalną wentylację i przepływ powietrza na przykład bieliznę z czystej bawełny.

Stan zapalny pochwy może pojawić się po miesiączce, ale także po poronieniu. Stanom zapalnym miejsc intymnych sprzyja korzystanie z toalet czy basenów publicznych.

Do innych przyczyn, które mogą wywołać zapalenie pochwy, należą:

  1. zabiegi ginekologiczne;

  2. kilku partnerów seksualnych;

  3. zbyt częste irygacje, które zaburzają równowagę flory bakteryjnej pochwy;

  4. błędy w higienie osobistej miejsc intymnych;

  5. stan zapalny pochwy pojawia się częściej u kobiet, które używają tamponów;

  6. dolegliwość diagnozowana jest częściej u kobiet z zaburzeniami miesiączkowania;

  7. niewłaściwa dieta, a więc bogata w cukry i produkty wysokoprzetworzone.

Jakie objawy sugerują początek stanu zapalnego pochwy? Sam przebieg schorzenia i specyfika poszczególnych symptomów zależą od rodzaju zapalenia, najczęściej jednak zapalenie pochwy oraz sromu daje objawy takie jak:

  1. swędzenie pochwy – gdy pojawia się pieczenie i uporczywy świąd, to te dolegliwości mogą stawać się intensywniejsze, np. podczas kąpieli;

  2. zaczerwienienie i obrzęk warg sromowych oraz błony śluzowej pochwy;

  3. upławy – wydzielina z pochwy przybiera inną konsystencję, barwę i zapach, w śluzie mogą pojawiać się grudki.

Kobiety, u których rozwinęło się zapalenie pochwy, mogą odczuwać ból podczas stosunku seksualnego i uskarżać się na suchość pochwy. Zdarza się, że wydzielina z pochwy jest podbarwioną krwią, mogą pojawiać się plamienia lub krwawienia po współżyciu.

Zobacz też: Nieprzyjemny zapach z pochwy – co może oznaczać?

Wyróżnia się kilka grup stanów zapalnych pochwy:

  1. Drożdżakowe zapalenie pochwy i sromu (kandydoza pochwy). Do zakażeń drożdżakowych dochodzi w wyniku zakażenia grzybami. Pojawia się wtedy gęsta, biała lub żółta wydzielina o dość nieprzyjemnym zapachu, kobieta odczuwa świąd i pieczenie w okolicach intymnych. Narządy płciowe mogą być zaczerwienione.

  2. Bakteryjne zapalenie pochwy (AV – aerobic vaginitis). Stan zapalny pochwy wywoływany jest przez bakterie tlenowe, co objawia się obrzękiem i zaczerwienieniem tkanek, a także ich bolesnością lub pieczeniem i zwiększonym uciepleniem.

    Rzadko zdarza się też świąd i dyspareunia. Upławy mają gnilny zapach, są żółtawe, czasem też lepkie.

    W przypadku infekcji spowodowanej bakteriami beztlenowymi nie pojawia się stan zapalny – mówimy wtedy o bakteryjnym zakażeniu pochwy (BV – bacterial vaginosis), któremu towarzyszy szarobiała wydzielina o rybim zapachu.

  3. Rzęsistkowe zapalenie pochwy wywołane pierwotniakiem rzęsistkiem pochwowym. Stan zapalny pochwy wywołany rzęsistkiem przebiega na początku bezobjawowo, w późniejszym etapie choroby pojawia się szara wydzielina, również o nieprzyjemnym zapachu. Dodatkowo przy tej dolegliwości dochodzi do podrażnienia szyjki macicy.

  4. Zanikowe zapalenie pochwy zwane też starczym lub atroficznym zapaleniem pochwy. Ten rodzaj stanu zapalnego nie jest wynikiem infekcji, lecz zaburzeń hormonalnych, szczególnie tych zachodzących w okresie okołomenopauzalnym. Zanikowe zapalenie pochwy objawia się najczęściej suchością pochwy, dodatkowo może zdarzać się świąd, występowanie podrażnień, upławy czy ból w trakcie stosunku.

Stan zapalny pochwy jest leczony zależnie od przyczyny, która wywołała zakażenie. Przy infekcji bakteryjnej ginekolog zastosuje terapię antybiotykami, a także leki miejscowe, dla przykładu w maściach, które mają zniwelować świąd.

Gdy stan zapalny pochwy wywołują grzyby leczenie przebiega w oparciu o tabletki dopochwowe, globulki, żele, kremy i specjalistyczne tampony.

W leczeniu stanu zapalnego wywołanego rzęsistkiem stosuje się chemioterapeutyki, a w przypadku zapalenia zanikowego pochwy wdraża się terapię hormonalną.

Jeśli chodzi o domowe sposoby na zapalenie pochwy, mogą one mieć znaczenie jako środki łagodzące objawy lub odbudowujące florę bakteryjną.

Taką funkcję mogą spełniać dostępne w aptekach globulki czy środki ziołowe (np. ziołowe nasiadówki).

W celu wyleczenia stanu zapalnego należy jednak skonsultować się z lekarzem, który dobierze terapię odpowiednią do przyczyny dolegliwości.

Zobacz więcej: Infekcja intymna – jak sobie z nią poradzić w domu?

Nieleczone zapalenie pochwy zwiększa ryzyko zakażenia się chorobami wenerycznymi, ponieważ śluzówka staje się osłabiona i podatna na uszkodzenia.

Brak reakcji na objawy sugerujące stan zapalny pochwy i sromu może też prowadzić do rozwijania się infekcji wstępującej, która zajmie szyjkę macicy, macicę, jajowody czy jajniki.

Szczególnie niebezpieczne są nieleczone stany zapalne pochwy u kobiet ciężarnych, ponieważ mogą prowadzić do powikłań ciąży.

Sposobem na zminimalizowanie ryzyka rozwinięcia się zapalenia pochwy jest stosowanie się do zasad profilaktyki. Są one równie istotne jako uzupełnienie leczenia, gdy zapalenie pochwy już się rozwinie. Metody wspomagające zdrowie intymne, o których warto pamiętać, to m.in.:

  1. profilaktyka związana z prawidłową higieną intymną (łagodne środki myjące, osuszanie narządów płciowych oddzielnym ręcznikiem, częste wymienianie wkładek, przewiewna bielizna, podcieranie się od przodu do tyłu);

  2. sięganie po probiotyki (np. kefiry, jogurty), a także probiotyki dopochwowe;

  3. odpowiednia dieta, szczególnie dieta bezcukrowa, uwzględniająca owoce i warzywa, a także picie odpowiednich ilości wody;

  4. higiena w przypadku współżycia (prysznic przed i po, skorzystanie z toalety po zbliżeniu);

  5. unikanie palenia papierosów i picia alkoholu;

  6. ograniczenie stresu.

Przeczytaj także:

Stan zapalny pochwy – przyczyny, objawy i leczenie

Co wywołuje stan zapalny pochwy?

Choć stan zapalny pochwy mogą wywołać różnego rodzaju patogeny, do najczęstszych infekcji należą właśnie te bakteryjne. Strefy intymne kobiety chroni niezwykle cienka warstwa nabłonka, co zwiększa ryzyko infekcji. Szczególnie podczas stosunków seksualnych oraz w trakcie miesiączki.

Na zaistnienie infekcji intymnej wpływ ma również sama fizjologia kobiety i usytuowanie pochwy w pobliżu cewki moczowej oraz odbytnicy, stanowiących źródła bakterii i patogenów. Dochodzi wówczas do infekcji bakteryjnych.

Z kolei te wywołane przez grzyby mogą wystąpić poantybiotykoterapii stosowanej w leczeniu chorób dróg oddechowych. Dzieje się tak ze względu na to, że antybiotyk zabija pałeczki kwasu mlekowego, które hamują rozwój grzybów. Dlatego warto stosować preparaty przeciwgrzybicze przez okres przyjmowania antybiotyku.

Infekcje wirusowe to te, które przenoszone są drogą płciową. Najpopularniejszą z nich jest wirus HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego.

Stan zapalny pochwy – jak wyglądają objawy?

Do objawów towarzyszących zapaleniu pochwy należą m.in.: uczucie dyskomfortu związane z pieczeniem i swędzeniem, które może się nasilać po stosunku lub antybiotykoterapii, ból, zaczerwienienie sromu i pochwy, a także upławy i nieprzyjemny zapach. Ponadto, mogą wystąpić również plamienia między miesiączkami.

Objawów nie warto lekceważyć! Nawet jeśli infekcja intymna przebiega łagodnie należy podjąć leczenie. W przeciwnym razie, może ona doprowadzić do znacznie poważniejszych dolegliwości, w tym ukrytych i przewlekłych infekcji.

Leczenie i zapobieganie stanom zapalnym pochwy

Poza dbałością o prawidłową higienę stref intymnych, kobieta powinna dbać również o florę bakteryjną pochwy.

Warto wybierać specjalistyczne płyny do higieny intymnej o odczynie pH dopasowanym do okolic intymnych, a także zrezygnować z kąpieli z dodatkami olejków czy soli zapachowych na korzyść prysznica.

Ponadto, w trakcie miesiączki należy często zmieniać tampony, a podczas korzystania z toalety podcierać się od przodu do tyłu, zapobiegając tym samym rozwojowi bakterii oraz przenoszeniu patogenów w okolice pochwy.

Kiedy stan zapalny już wystąpi, aby do towarzyszących mu objawów dopasować skuteczne leczenie, należy skontaktować się z lekarzem, ponieważ każdy z patogenów wymaga innego rodzaju leczenia.

Nierzadko, by precyzyjnie określić rodzaj infekcji, potrzebne jest wykonanie badań laboratoryjnych, w tym cytologii, która, w przypadku infekcji wirusowych, umożliwia ich szybkie wykrycie i zapobieganie dalszym zmianom w organizmie kobiety.

W trakcie leczenia, lekarz może zalecić stosowanie leków działających przeciwzapalnie, przeciwbólowo, miejscowo znieczulająco oraz odkażająco. Jednym z takich preparatów jest Tantum Rosa: https://www.apteka-melissa.pl/produkt/tantum-rosa-0532-g-10-sasz,1718.html, którego substancją czynną jest benzydamina. Lek ten dobrze się wchłania i precyzyjnie trafia w stan zapalny, pomagając go wyleczyć.

Zapalenie pochwy – jakie są przyczyny, skutki i metody leczenia

Zapalenie pochwy rozwija się, gdy naturalna równowaga flory bakteryjnej tego narządu intymnego zostanie zaburzona. To jedna z najczęściej spotykanych dolegliwości kobiecych, którą w 90 procentach wywołują drobnoustroje. Czym jest dokuczliwe schorzenie, jak sobie z nim radzić i kiedy nie wolno zwlekać z wizytą u specjalisty?

You might be interested:  Poliglobulia – co to jest?

Co przyczynia się do zapalenia pochwy?

Na zapalenie pochwy cierpią kobiety w każdym wieku. Zwykle wydzielina pochwowa pełni rolę bariery ochronnej – jej kwaśny odczyn „zamyka” drogę drobnoustrojom chorobotwórczym.

Jednak zdarza się, że prawidłowa flora bakteryjna okolic intymnych zostaje, z różnych przyczyn, naruszona – wówczas nietrudno o infekcję. Naturalną zaporę przed zakażeniem uszkodzić mogą krwawienia miesięczne, poronienie, współżycie płciowe oraz nieodpowiednia higiena osobista.

Nie powinnaś dzielić z nikim swoich ręczników, gąbek do mycia ciała, a nawet szlafroków. Lepiej również unikać publicznych toalet czy dłuższego przebywania w mokrym kostiumie po kąpieli w basenie.

Na zapalenie pochwy w sposób szczególny narażone są panie, które często zmieniają partnerów w sypialni albo poddały się zabiegom ginekologicznym. Zakażeniu sprzyja stosowanie wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej oraz irygacje pochwy, które zaburzają jej mikroflorę.

Objawy zapalenia pochwy są dość jednoznaczne – okolice intymne pieką, swędzą, zazwyczaj są zaczerwienione. Pojawiają się upławy lekko podbarwione, wodniste, gęste lub o charakterystycznej, serowatej konsystencji. Wydzielina pochwowa wyraźnie zmienia nie tylko wygląd – ma również nieprzyjemny zapach. Możesz odczuwać bóle podbrzusza.

Dolegliwości zwykle nasilają się podczas oddawania moczu czy stosunku seksualnego. Temperatura ciała nieraz ulega podwyższeniu. Pamiętaj, że pozornie niegroźny stan zapalny może objąć też inne odcinki dróg rodnych, prowadząc do zapalenia przydatków albo szyjki macicy, dlatego nie wolno Ci bagatelizować objawów infekcji.

Zarejestruj się do ginekologa, gdy dostrzeżesz pierwsze niepokojące symptomy.

Zobacz także: Swędzenie i pieczenie sromu – jak je wyleczyć?

Jak rozpoznać rodzaj zapalenia pochwy?

Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje zapalenia pochwy. Infekcje bakteryjne – wywołane, oczywiście, przez bakterie – łatwo rozpoznać po zapachu: wydzielina wydaje charakterystyczną, „rybią” woń. Upławy w czasie infekcji są niezbyt obfite i przybierają szarawobiałą barwę. Za infekcję drożdżakową odpowiadają grzyby.

W jej przebiegu okolice intymne ulegają zaczerwienieniu, swędzą, a śluz ma gęstszą, serowatą konsystencję o białym lub żółtawym kolorze. Do rzęsistkowego zapalenia pochwy przyczynia się pierwotniak – rzęsistek pochwowy. Często przez długi czas schorzenie nie daje objawów. Czasem wydzielina z pochwy staje się pienista o zielonkawym albo żółtym zabarwieniu i wyjątkowo nieprzyjemnym zapachu.

Towarzyszą jej świąd, ból podczas współżycia i oddawania moczu.

Jeśli podejrzewasz, że uległaś zakażeniu okolic intymnych, nie próbuj leczyć się sama. Tylko ginekolog właściwie zdiagnozuje problem i dobierze prawidłową, skuteczną terapię. Być może konieczne okażą się dodatkowe badania i środki dostępne na receptę, dlatego wizyta u specjalisty jest koniecznością.

Zobacz także: Grzybica ogólnoustrojowa – objawy i metody leczenia

Nie zwlekaj z wizytą u ginekologa

Ginekolog z pewnością przeprowadzi z Tobą wywiad i zapyta o wszelkie niepokojące objawy. Rozpoznanie rozpocznie od przeprowadzenia badania ginekologicznego i pobrania wymazu z pochwy.

Na podstawie wyników cytologii dobierze właściwe leczenie, dzięki któremu szybko wrócisz do zdrowia. Nieraz specjalista zleca dodatkowe badania diagnostyczne. W terapii infekcji bakteryjnych pochwy na ogół stosuje się antybiotyki i preparaty do stosowania miejscowego.

Lekarz przepisuje też probiotyki z bakteriami kwasu mlekowego, by przywrócić równowagę bakteryjną w pochwie.

Na infekcje o podłożu grzybiczym specjalista zaleca środki dopochwowe: tabletki, globulki, żele, czasem również zapisuje leki doustne. Rzęsistkownicę, którą zarazić się można przede wszystkim przez kontakty seksualne, leczy się przy pomocy doustnych leków na receptę (np. metronidazolu i pochodnych imidazolu). By terapia się powiodła, Twój partner także musi poddać się leczeniu.

Zapalenie pochwy źle leczone lub w ogóle niepoddane terapii prowadzi do niebezpiecznych powikłań. Długotrwała infekcja grozi m.in. rozszerzeniem stanu zapalnego na organy miednicy mniejszej albo drogi moczowe. W skrajnych przypadkach może skończyć się niepłodnością.

Dlatego nie zwlekaj z wizytą u specjalisty, gdy zauważysz symptomy zapalenia pochwy i ściśle wypełniaj zalecenia ginekologa. Kiedy jesteś zdrowa, nie zapominaj o systematycznych kontrolach ginekologicznych (najlepiej co 6 miesięcy) i raz w roku wykonuj badanie cytologiczne.

 

Test na zapalenie pochwy – jak rozpoznać infekcję? – prOVag

Infekcje intymne dotykają bardzo wielu kobiet i mogą mieć różne podłoże, zarówno bakteryjne, jak i grzybicze. Bez przeprowadzenia badań ciężko jest dokładnie określić charakter stanu zapalnego.

Prawidłowa diagnoza potrzebna jest, by wdrożyć niezbędne, ukierunkowane przeciwko konkretnemu czynnikowi, leczenie. Infekcje intymne diagnozuje ginekolog, ale również w warunkach domowych można wykonać test na zapalnie pochwy.

Jest to prosty sposób, pozwalający kobiecie sprawdzić, czy meczące ją objawy, takie jak pieczenie i swędzenie okolic intymnych, a także upławy, są wynikiem infekcji i jaki ma ona charakter.

Przyczyny infekcji pochwy

Obecność zmienionej wydzieliny z pochwy (upławów), swędzenie i pieczenie to najłatwiejsze w dostrzeżeniu i najczęściej występujące objawy infekcji intymnej.

Do zapalenia pochwy dochodzi w wyniku zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej. Stanowi ona barierę, która ochrania narządy rodne przed nadmiernym rozwojem drobnoustrojów chorobotwórczych.

Pochwa skolonizowana jest przez pożyteczne bakterie kwasu mlekowego – pałeczki Lactobacillus (przede wszystkim Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus fermentum i Lactobacillus planarum).

To one są odpowiedzialne za utrzymanie kwaśnego odczynu pochwy. Zaburzenie ich prawidłowego wzrostu (pH około 4,5) prowadzi do infekcji, do której przyczynić się mogą bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty.

Określenie czynnika odpowiedzialnego za powstanie zapalenia pozwala wdrożyć skuteczne leczenie. Podczas wizyty u ginekologa powinno zostać zbadane pH pochwy, którego poziom zmienia się podczas infekcji. W postępowaniu lekarskim obecne jest również laboratoryjne zbadanie wydzieliny z pochwy pod kątem obecności patologicznych organizmów.

Zapalenie pochwy – rodzaje

Wyróżnia się następujące zakażenia pochwy:

  • bakteryjne – najczęściej spotykane. Jego wynikiem jest bakteryjne zapalenie pochwy (tzw. waginoza). Objawem takiego są w tym przypadku obfite, szarobiałe upławy o nieprzyjemnym, rybim zapachu.
  • chlamydia – to zakażenie wywoływane przez grupę bakterii z rodzaju Chlamydia, która wymaga osobnego wyróżniania. Wynikiem takiego zakażenia jest chlamydioza. Główne objawy, które sugerują ten rodzaj infekcji to śluzowate, ropne upławy, silne uczucie pieczenia i swędzenia przy oddawaniu moczu, a także krwawienia między miesiączkowe i po stosunku.
  • grzybicze – to drugi, najpowszechniejszy rodzaj infekcji intymnej, którego wynikiem jest grzybicze zapalenie pochwy (tzw. kandydoza). Kobiety, cierpiące na to zapalenie obserwują białe, gęste, określane często jako serowate czy o konsystencji twarożku upławy. Może również zdarzyć się, że przy zakażeniu grzybami upławy stają się bardzo rzadkie – wodniste.
  • rzęsistkowe – ich wynikiem jest rzęsistkowe zapalenie pochwy tzw. rzęsistkowica, wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Trichomonas (najpopularniejszy jest rzęsistek pochwowy Trichomonas vaginalis). Choroba ta przenoszona jest drogą płciową. Specyficznym objawem są żółtozielone, obfite, nawet pieniące się upławy o bardzo charakterystycznym, wręcz cuchnącym zapachu.

Test na zapalenie pochwy – w warunkach domowych

W aptekach dostępne są bez recepty testy do wykrywania infekcji intymnych. Ich działanie opiera się na analizie pH pochwy – wykrywają one zmiany w kwasowości wydzieliny pochwowej.

U zdrowej kobiety pH w pochwie wynosi, około 4,5, co jest wynikiem obecności w niej pałeczek kwasu mlekowego. Gdy równowaga flory bakteryjnej zostaje zaburzona przez inne bakterie lub grzyby, następuje zmiana pH.

W przypadku bardzo powszechnych infekcji bakteryjnych lub podczas rzęsistkowicy pH wzrasta – maleje kwasowość pochwy.

Jeśli wynik testu na zapalenie pochwy pokazuje wartości wyższe niż 4,5 i dodatkowo kobieta odczuwa takie dolegliwości jak upławy, pieczenie czy swędzenie oznacza to, że najprawdopodobniej mamy do czynienia z rozwijającą się w pochwie infekcją.

Zaletą takich domowych testów na zapalenie pochwy jest przede wszystkim łatwość i szybkość ich wykonania bez konieczności wizyty u ginekologa, (na którą zazwyczaj trzeba długo czekać). Dodatkowo testy te nie są drogie – ceny zaczynają się już od ok. 30 zł.

Warto pamiętać, iż testy na infekcje intymne wymagają kilkukrotnego powtórzenia. Jeden pozytywny wynik nie oznacza od razu infekcji pochwy, ponieważ wartości pH mogą się naturalnie wahać oraz istnieje wiele czynników, które je zmieniają (np. ciąża).

Leczenie zapalenia pochwy

Leczenie zapalenia pochwy uzależnione jest przede wszystkim od czynnika, który je wywołuje. Dlatego tak ważne jest dokładne ustalenie przyczyny (na podstawie obserwacji upławów, badania pH i wymazu z pochwy).

W zależności od wyniku badań stosowane są antybiotyki lub leki przeciwgrzybicze. Takie preparaty mogą być stosowane zarówno doustnie, jak i dopochwowo. W przypadku niektórych zakażeń leczeniu wymaga również partner kobiety, aby w przyszłości nie dochodziło do kolejnych zakażeń.

Bardzo ważne we wspomaganiu leczenia infekcji intymnych jest stosowanie probiotyków, zawierających bakterie kwasu mlekowego. Pomaga to wyrównać zaburzoną równowagę flory bakteryjnej pochwy.

You might be interested:  Ból głowy – przyczyny bólu głowy

Natomiast po antybiotykoterapii stosowanie probiotyków dodatkowo zabezpiecza organizm przed kolejnymi zakażeniami.

Test na zapalenie pochwy to prosty i szybki sposób, który pozwala w warunkach domowych określić, czy dyskomfort i dolegliwości związane z bólem, swędzeniem i pieczeniem okolic intymnych są wynikiem infekcji.

Pozwala on równie ustalić przyczynę stanu zakażenia, co z kolei niezbędne jest do dobrania odpowiedniego leczenia. Dobrym rozwiązaniem w przypadku pozytywnego wyniku testu jest stosowanie probiotyków, które wyrównują florę bakteryjną w pochwie.

Jednakże, jeśli dolegliwości nie mijają w ciągu kilku dni lub/i nasilają się, należy skontaktować się z ginekologiem, który zaleci specjalistyczne leczenie.

Zanikowe/atroficzne zapalenie pochwy (atrofia pochwy) – przyczyny, objawy i leczenie

Estrogeny a atrofia pochwy

Atrofia pochwy związana jest z obniżeniem poziomu estrogenów w organizmie w okresie menopauzalnym. Estrogeny to hormony odpowiedzialne za prawidłowe ukrwienie nabłonka pochwy i za zapewnienie jej odpowiedniego nawilżenia. Dzięki nim wagina jest bardziej elastyczna. Stąd też cierpiące z powodu atrofii panie odczuwają suchość, swędzenie i pieczenie miejsc intymnych.

Objawy zanikowego zapalenia pochwy

Pacjentki, u których rozpoznaje się zanikowe zapalenie pochwy, skarżą się zwykle na szereg nieprzyjemnych dolegliwości.

Najczęstsze to: uczucie suchości pochwy (występuje u 30% pacjentek), pieczenie lub swędzenie okolic intymnych, nieprawidłowe upławy, ból w trakcie współżycia, obniżenie elastyczności i ścian napięcia pochwy, krwawienie lub plamienie po stosunku, podrażnienie pochwy oraz sromu.

Niektórzy specjaliści twierdzą, że objawów atrofii doświadcza aż połowa wszystkich kobiet po menopauzie! Niestety, wiele z nich nie podejmuje leczenia, przez co trudno jest uzyskać dokładne dane.

Przyczyny atrofii pochwy

Atrofia pochwy najczęściej dotyka kobiet po menopauzie, dlatego nazywa się ją również starczym zapaleniem pochwy. Obejmuje szereg dolegliwości i wbrew swej nazwie nie oznacza nagłego zaniknięcia pochwy. Najczęściej dochodzi do niej wskutek obniżenia poziomu estrogenu.

Zmniejsza się wówczas grubość nabłonka wyściełającego pochwę, a w efekcie występują przykre objawy: świąd, pieczenie czy ból podczas stosunku. Zmiany w pochwie zachodzą jednak nie tylko wskutek menopauzy. Czynników, które mogą je wywoływać jest więcej. Należą do nich m.in.

karmienie piersią, chemioterapia, radioterapia, terapia hormonalna stosowana w leczeniu raka piersi czy usunięcie jajników. Na zanik pochwy narażone są więc wszystkie panie, w których organizmie zaszły zmiany znaczne zmiany hormonalne – doszło do obniżenia poziomu estrogenu.

Leczenie zanikowego zapalenia pochwy

Najczęściej stosowaną metodą leczenia zanikowego zapalenia pochwy jest estrogenoterpia, a więc uzupełnienie brakujących w organizmie hormonów. Estrogeny stosuje się ogólnoustrojowo bądź miejscowo.

W tym drugim przypadku lekarz zaleca pacjentce stosowanie pierścieni dopochwowych, maści, kremów i globulek dopochwowych. Ich zadaniem jest zmniejszenie odczuwania nieprzyjemnych dolegliwości i umożliwienie pacjentce normalnego funkcjonowania.

Terapia ogólnoustrojowa polega natomiast na hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), a więc na przyjmowaniu odpowiednio dobranych hormonów.

Zalecenia

Oprócz zaleconego przez lekarza sposobu leczenia, warto wspomóc terapię naturalnymi sposobami! Najlepszym jest seks, dzięki któremu pochwa jest lepiej nawilżona i ukrwiona.

To oczywiście nie koniec jego zalet – seks doskonale relaksuje, uwalnia stres, poprawia samopoczucie i minimalizuje ryzyko wystąpienia innych objawów atrofii. Chcąc ich uniknąć należy również zrezygnować z palenia papierosów i nosić przewiewną, luźną bieliznę z naturalnych tkanin.

Jeśli z powodu nadmiernej suchości pochwy, seks staje bolesny, warto sięgnąć po dostępne bez recepty lubrykanty, które nie tylko wyeliminują dyskomfort, ale także urozmaicą życie erotyczne i spotęgują doznania.

Dystrofia pochwy

Dystrofia pochwy polega na stopniowym zmniejszaniu się objętości tkanek okolic intymnych. Schorzenie to dotyka zwykle kobiet po okresie menopauzy i prowadzi do atroficznego zapalenia pochwy. Dystrofia polega na zaburzeniach odżywiania tkanek, które w konsekwencji prowadzą do zmian zwyrodnieniowych.

Podobnie jak atrofia, związana jest ze zmniejszona syntezą estrogenów w organizmie. Dystrofia uznawana jest za poważną zmianę histopatologiczną. Wyróżniamy dystrofię hiperplastyczną, atroficzną i mieszaną. Ta pierwsza wiąże się przede wszystkim z pogrubieniem i zrogowaceniem skóry sromu.

Niekiedy występuje obrzęk sromu, a pacjentka odczuwa uporczywy świąd. Atroficzna dystrofia nazywana jest również marskością sromu. Charakteryzuje się zanikiem skóry sromu oraz jej pergaminową, pękającą powierzchnią. Dystrofie pochwy, choć nie są stanami przedrakowymi, wymagają leczenia.

Mogą bowiem predestynować do wystąpienia raka sromu.

Czynniki ryzyka

Choć wystąpienie zanikowego zapalenia pochwy oraz jej dystrofii wiąże się przede wszystkim z wiekiem i czynnością jajników, istnieją czynniki, które mogą zwiększać ryzyko choroby.

Przede wszystkim narażone są na nią kobiety, które palą papierosy – palenie upośledzenia krążenie krwi, uniemożliwiając dostarczenie do tkanek odpowiedniej ilości tlenu. Co więcej, kobiety palące w mniejszym stopniu reagują na terapię estrogenową.

Badania wykazały również, że z powodu atrofii częściej cierpią kobiety, które nigdy nie rodziły dzieci.

Zanikowe zapalenie pochwy to dolegliwość, której nie wolno lekceważyć! W przypadku wystąpienia jej objawów należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem ginekologiem. Dzięki wdrożeniu odpowiedniego leczenia, ryzyko ewentualnych, groźnych powikłań jest znacznie mniejsze, a pacjentka cieszyć się może zdrowiem i dobrym samopoczuciem.

Zapalenie pochwy

Zapalenie pochwy to powszechny problem ginekologiczny, który może wystąpić u kobiet w każdym wieku.

Do zapalenia pochwy dochodzi w związku z zaburzeniem równowagi flory bakteryjnej w obrębie okolic intymnych.

Prawidłowy, kwaśny odczyn wydzieliny pochwowej chroni narządy rodne przed działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych, a każde zakłócenie flory bakteryjnej pochwy sprzyja zakażeniom wywołanym przez grzyby, bakterie lub pasożyty.

1. Przyczyny stanu zapalnego pochwy

Zaburzenie prawidłowej flory bakteryjnej pochwy, które prowadzi do zapalenia pochwy, to zwykle wynik zaniedbań w higienie osobistej, miesiączki, poronienia lub stosunku seksualnego.

Ryzyko zapalenia pochwy zwiększa się, gdy kobieta korzysta z basenu lub publicznych toalet, lub używa przedmiotów osobistych należących do innych kobiet (ręczniki, szlafroki, gąbki).

Podatność na zakażenia pochwy wzrasta również wtedy, gdy kobieta stosuje wewnątrzmaciczną wkładkę antykoncepcyjną, była poddana zabiegom ginekologicznym, popełnia błędy w zakresie higieny osobistej (np.

stosuje irygacje pochwy, zaburzające równowagę flory bakteryjnej pochwy) lub miała wielu partnerów seksualnych. Bakteryjne zapalenie pochwy to szczególnie częsta przypadłość wśród kobiet młodych, pań stosujących tampony, kobiet doświadczających zaburzeń miesiączkowania, a także tych, które płuczą pochwę za pomocą środków do higieny intymnej.

2. Objawy zapalenia pochwy

O stanie zapalnym pochwy świadczy szereg objawów, w tym: ból podczas stosunku płciowego lub oddawania moczu, pieczenie i świąd pochwy, zaczerwienienie sromu i pochwy, a także upławy i nieprzyjemny „rybi” zapach.

Nieprawidłowa wydzielina z pochwy ma specyficzny zapach i konsystencję. Upławy mogą być zielonkawe, bladożółte, białe, wodniste, gęste lub o serowatej konsystencji. Niekiedy wydzielina jest podbarwiona krwią.

Odczuwane w związku z zakażeniem pieczenie pochwy ma tendencję do nasilania się w trakcie kąpieli.

W związku z przyczyną stanu zapalnego wyróżnia się trzy grupy zakażeń pochwy. Są to:

  • infekcje bakteryjne – tzw. waginoza bakteryjna, objawiająca się wydzieliną o rybim zapachu – upławy występują rzadko, mają szarawą lub białą barwę;
  • rzęsistkowe zapalenie pochwy – przyczyną zakażenia jest rzęsistek pochwowy (pierwotniak), ten typ zapalenia może przebiegać bezobjawowo, ale gdy ma zaawansowaną postać, wydzielina z pochwy staje się szaro-zielona, wodnista i ma nieprzyjemny zapach, dodatkowym objawem jest zaczerwienienie szyjki macicy;
  • infekcje drożdżakowe – dochodzi do nich w wyniku zakażenia grzybami, zapalenie objawia się gęstą, białą lub żółtawą wydzieliną z pochwy o serowatej konsystencji i nieprzyjemnym zapachu, kobieta odczuwa świąd pochwy i sromu, narządy płciowe są zaczerwienione.

Do postawienia diagnozy zakażenia konieczny jest wywiad lekarski, pobranie wymazu z pochwy i zbadanie materiału pod mikroskopem w kierunku bakterii, a także badanie ginekologiczne.

3. Jak leczyć zapalenie pochwy?

Sposób leczenia stanu zapalnego pochwy zależy od przyczyny tej przypadłości. Jeśli u pacjentki zdiagnozowano infekcję bakteryjną pochwy, schemat leczenia opiera się zwykle na antybiotykach i lekach miejscowych.

Zaleca się także przyjmowanie preparatów probiotycznych, które dzięki zawartości szczepów bakterii kwasu mlekowego odbudowują prawidłową florę bakteryjną pochwy.

Waginozy bakteryjnej nie należy lekceważyć – bez podjęcia leczenia choroba może prowadzić do zapalenia cewki moczowej, zapalenia narządów miednicy mniejszej, wzrostu podatności na zakażenie HIV oraz bezpłodności. Leczenie infekcji bakteryjnej nie stanowi, na szczęście, dużego wyzwania.

Znacznie trudniej zwalczyć grzybicze zapalenie pochwy. W leczeniu infekcji grzybiczych stosuje się tabletki dopochwowe, żele, kremy, globulki oraz specjalne tampony. Natomiast w leczeniu rzęsistkowego zapalenia pochwy wykorzystuje się najczęściej chemioterapeutyki.

Ten rodzaj zakażenia jest przenoszony drogą płciową, dlatego leczeniem powinni zostać objęci oboje partnerzy, nie tylko kobieta. W czasie terapii stosuje się metronidazol oraz pochodne imidazolu, jeśli jednak pacjentka jest w ciąży, nie wolno podawać jej metronidazolu.

Joanna Brodziak,  7 miesięcy temu

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *