Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Alergia to jedna z najpowszechniej występujących chorób, dzięki czemu zyskała niechlubne miano choroby cywilizacyjnej.

Obecnie mało kto nie boryka się z uczuleniem na kurz, pyłki roślin, sierść zwierząt czy alergeny pokarmowe. Objawy alergii potrafią uprzykrzyć życie, zwłaszcza w sezonie pylenia.

Jakie są przyczyny alergii i czy można ją jakoś leczyć?

Alergia to nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na  alergeny, które w normalnych warunkach nie są szkodliwe i nie wywołują żadnych oznak uczulenia u osób zdrowych. Słowo alergia pochodzi z języka greckiego od wyrazów allos – inny i ergos – reakcja. Czynnikami odpowiedzialnymi za alergię są głównie białka, które wchodzą m.

in w skład produktów spożywczych, pyłków roślin i komórek zwierząt. Mechanizm powstawania alergii jest skomplikowany. W odpowiedzi na substancje uznawane za obce, organizm broni się za pomocą komórek układu odpornościowego, takich jak granulocyty kwasochłonne, komórki tuczne, limfocyty oraz przeciwciała klasy IgE.

W klasyfikacji ICD-10 alergia znajduje się pod symbolem T 88.4.

W ostatnich latach obserwuje się gwałtowny wzrost zachorowań na choroby alergiczne, a zwłaszcza alergiczny nieżyt nosa i astmę oskrzelową.

Europejska Biała Księga Alergii określa choroby alergiczne mianem epidemii XXI wieku. W badaniu ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce) przeprowadzonym w 2014 roku, ponad 40 proc.

badanych osób miało dodatnie testy na powszechnie występujące alergeny, a u prawie 50 proc. rozpoznano jedną lub więcej cech alergii.

Jakie są przyczyny alergii skórnej? Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Bezpośrednią przyczyną alergii jest niewłaściwa reakcja układu odpornościowego człowieka na kontakt z alergenem. Dostający się do organizmu alergen jest rozpoznawany przez komórki dendrytyczne, które prezentują go limfocytom T. Limfocyty T pobudzają limfocyty B do produkcji przeciwciał – immunoglobulin IgE.

Te łączą się z komórkami tucznymi, które wydzielają histaminę i inne substancje powodujące rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększenie ich przepuszczalności oraz drażnienie zakończeń nerwowych. Skutkuje to pojawieniem się typowych objawów alergii.

Stały kontakt z alergenem prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego organizmu.

Do czynników ryzyka zachorowania na choroby alergiczne należą:

  • obecność alergenu oraz jego właściwości fizyko-chemiczne;
  • czynniki genetyczne – rodzinne występowanie chorób alergicznych, szczególnie alergicznego nieżytu nosa; na rozwój odpowiedzi immunologicznej na powszechnie występujące alergeny mogą mieć wpływ geny zlokalizowane w obrębie różnych antygenów układów HLA;
  • czynniki ryzyka we wczesnym okresie życia – mała masa urodzeniowa płodu, palenie papierosów przez matkę w ciąży;
  • bierne palenie w okresie niemowlęcym i dzieciństwie;
  • zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego;
  • obecność w diecie dużej ilości utwardzonych tłuszczów roślinnych;
  • narażenie na infekcje wirusowe.

Alergie dzieli się ze względu na rodzaj alergenu, który wywołuje objawy choroby. Możemy wyróżnić alergie wziewne, pokarmowe, kontaktowe oraz alergie na jad owadów.

Alergie wziewne

Alergie wziewne spowodowane są przez:

  • pyłek roślin – najczęściej uczula brzoza, bylica i trawy. Alergia na pyłki traw i drzew zwykle występuje sezonowo, w okresie pylenia danych gatunków roślin;
  • zarodniki grzybów – Alternaria, Stemphylium, Ulocladium. Stężenie zarodników pleśni jest największe latem, szczególnie w pomieszczeniach źle wentylowanych i wilgotnych. O alergii na zarodniki grzybów może świadczyć kaszel oraz duszności;
  • roztocza kurzu domowego – w mieszkaniach może występować ponad 130 gatunków roztoczy, źródłem alergii są ich odchody. „Alergia na kurz” jest najczęstszą przyczyną alergicznego nieżytu nosa w Polsce. Objawia się występowaniem całorocznego nieżytu nosa oraz astmy oskrzelowej;
  • naskórek zwierząt – alergeny znajdują się w wydzielinie gruczołów łojowych, ślinie, gruczołach okołoodbytnicznych, w naskórku i na sierści zwierząt. Bardzo łatwo przenikają do układu oddechowego i nawet jeśli zwierzę już z nami nie mieszka,  potrafią utrzymać się w powietrzu jeszcze przez cztery-sześć miesięcy. Najczęściej mówi się o alergii na psa lub kota, choć mogą uczulać też inne zwierzęta, takie jak świnki morskie, myszy, szczury czy konie.

Alergia pokarmowa

Alergie pokarmowe wywołują alergeny pochodzenia roślinnego, takie jak orzeszki ziemne, soja, pszenica lub gluten oraz alergeny pochodzenia zwierzęcego: mleko krowie, jaja, ryby i skorupiaki.

Jednym z rodzajów alergii pokarmowej jest alergia na gluten obecny w pszenicy, życie i jęczmieniu. W przeciwieństwie do celiakii, alergia na gluten nie powoduje uszkodzeń w jelicie cienkim.

  Do objawów alergii pokarmowej należą przede wszystkim zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunki, bóle brzucha), ale też pokrzywka lub nieżyt nosa.

U dzieci, a szczególnie niemowląt, obserwuje się alergię na mleko, a dokładniej alergię na białka mleka krowiego – frakcje kazeinowe i serwatkowe.

Alergia może manifestować się pod postacią atopowego zapalenia skóry, biegunek, pokrzywki, świądu, zaczerwienienia spojówek lub wycieku z nosa.

Uważa się, że dziecko może „wyrosnąć” z alergii pokarmowej, co jest związane z dojrzewaniem układu immunologicznego dziecka.

Alergie na jad owadów

Owadami błonkoskrzydłymi, które powodują alergię są osy, pszczoły i szerszenie. U osób uczulonych objawy alergii mogą pojawić się zarówno po kilku/kilkunastu minutach, ale też kilku godzinach po użądleniu.

Najbardziej niebezpieczne jest użądlenie w okolicy szyi, głowy i wewnątrz jamy ustnej, ponieważ może prowadzić do obrzęku krtani i śmierci spowodowanej uduszeniem. Łagodne objawy alergii na jad owadów to pokrzywka, obrzęk, bóle brzucha, nudności i wymioty.

Nasilenie objawów ze strony układu krążenia może spowodować rozwój wstrząsu anafilaktycznego, który wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej.

Alergia skórna

Przyczyną alergii skórnej (kontaktowej) jest ekspozycja na metale: nikiel, chrom i kobalt, substancje obecne w kosmetykach oraz dodatki do pokarmów. Alergia kontaktowa prowadzi do wyprysku kontaktowego, czyli różnorodnych zmian skórnych – grudek, pęcherzyków, strupów, rumienia lub obrzęku skóry.

Alergia krzyżowa

Alergia krzyżowa to reakcja w jednym czasie na co najmniej dwa alergeny o zbliżonej budowie białkowej.

Najczęściej jest to reakcja na alergeny pokarmowe i wziewne (brzoza i owoce) oraz alergeny pokarmowe i kontaktowe (np. lateks i owoce).

Objawy reakcji krzyżowej to pieczenie i świąd języka, bóle brzucha, nudności, wymioty, wodnisty katar, łzawienie, a w skrajnym przypadku wstrząs anafilaktyczny.

Poniższa tabelka przedstawia reakcje krzyżowe między różnymi alergenami.

Pyłki i alergeny inhalacyjne Pokarmy 
Brzoza Jabłko, czereśnia, wiśnia, morela, kiwi, orzech laskowy, gruszka, seler, marchew 
Leszczyna Orzech laskowy 
Trawy Melon, arbuz, pomarańcza, pomidor, ziemniak, orzech ziemny 
Roztocza kurzu domowego Skorupiaki: krewetki, kraby, ostrygi, ślimaki, kiwi 
Ptasie pióra Jajo kurze, kurczak 
Sierść kota Mięso wieprzowe  Lateks 
Grzyby Lateks 
Lateks Banan, awokado, kiwi, ananas, migdały, seler, ziemniaki, pomidory, papryka, szpinak 

Alergie mogą manifestować się w różnorodny sposób, w zależności od czynnika wyzwalającego. W odpowiedzi na alergen mogą wystąpić objawy:

  • skórne: obrzęk warg, języka, twarzy lub gardła, pokrzywka, zaczerwienienie skóry, świąd, wyprysk;
  • ze strony układu oddechowego: katar, trudności w oddychaniu, kaszel;
  • ze strony układu pokarmowego: kurczowe bóle brzucha, biegunki, nudności, wymioty, wzdęcia, przelewania;
  • ogólne: gorączka, wstrząs anafilaktyczny;
  • ze strony układu nerwowego: migreny, nadpobudliwość.

Alergiczny nieżyt nosa to zapalenie błony śluzowej nosa charakteryzujące się obecnością wycieku z nosa, zatkaniem nosa, świądem nosa i kichaniem. ANN powstaje w reakcji IgE zależnej jako odpowiedź na alergeny wziewne – roztocza, naskórki i sierść zwierząt oraz pyłki roślin.

Alergiczne choroby oczu

Do najczęściej występujących alergicznych chorób oczu należy alergiczne zapalenie spojówek, atopowe zapalenie rogówki i spojówek pojawiające się u osób z atopowym zapaleniem skóry (AZS) oraz kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówki, powstające po kontakcie z substancjami podanymi w okolice oka lub do spojówki. Typowe objawy chorób oczu to zaczerwienienie, świąd, przekrwienie spojówki, światłowstręt, łzawienie i pieczenie.

Astma oskrzelowa

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, w której nadreaktywność oskrzeli powoduje duszność, ściskanie w klatce piersiowej, nawracające epizody świszczącego oddechu i kaszel. Głównym czynnikiem rozwoju astmy jest atopia, czyli wytwarzanie nadmiernej ilości przeciwciał klasy IgE w odpowiedzi na alergeny środowiskowe.

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba zapalna skóry, w której występuje silny świąd i suchość skóry. AZS często towarzyszą takie choroby jak astma atopowa, katar sienny i atopowe zapalenie spojówek.

Podstawą diagnostyki alergii jest dokładny wywiad lekarski, który uwzględni charakter objawów i okoliczności, w których występują. Do ostatecznego rozpoznania konieczne będzie wykonanie dodatkowych badań np.

testów skórnych punktowych w przypadku podejrzenia alergicznego nieżytu nosa.

Jeśli prawdopodobnym czynnikiem wyzwalającym objawy jest pokarm – konieczne będzie zastosowanie diety eliminacyjnej i ewentualne skorzystanie z testów na alergie pokarmowe.

Postępowanie terapeutyczne w alergii zależy od rodzaju choroby i nasilenia jej objawów. W leczeniu należy brać pod uwagę stopień ciężkości, czas trwania choroby, preferencje chorego oraz dostępność i koszty leczenia. Niestety w większości przypadków alergii nie da się całkowicie wyleczyć. Profilaktycznie należy unikać ekspozycji na alergen, ale nie zawsze jest to możliwe.

W przypadku sezonowego alergicznego nieżytu nosa można stosować tabletki na alergię i krople do oczu na alergię.

Nieżyt nosa leczy się lekami przeciwhistaminowymi II generacji, glikokortykosteroidami, lekami antyleukotrienowymi oraz lekami obkurczającymi błonę śluzową nosa.

You might be interested:  Jak rzucić palenie – domowe sposoby, preparaty, zioła, terapie

Leki na alergię bez recepty stosowane przy katarze siennym zawierają pseudoefedrynę, która poprawia drożność nosa i dróg oddechowych oraz prowadzi do oczyszczania się zatok.

Co jeszcze można stosować na alergię? Być może pozytywny efekt przyniesie odczulanie czyli tzw. immunoterapia alergenowa. Dzięki tej metodzie możliwa jest eliminacja lub zmniejszenie stopnia nasilenia objawów choroby. Leczenie jest jednak czasochłonne, średnio trwa trzy-pięć lat i nie daje gwarancji wyzdrowienia.

Stosując działania profilaktyczne, jesteśmy w stanie zmniejszyć ryzyko alergii i związanych z nią nieprzyjemnych dolegliwości. Oto wskazówki, które należy wziać pod uwagę:

  1. Mając alergię na pyłki drzew, traw i innych roślin, sprawdźmy kalendarz pylenia poszczególnych gatunków roślin i ograniczmy przebywanie miejscach, gdzie rosną, szczególnie w w czasie ich intensywnego pylenia.
  2. Gdy jesteśmy uczuleni na roztocza kurzu domowego, warto pozbyć się z mieszkania przedmiotów, na których gromadzi się najwięcej kurzu – dywanów, pluszowych zabawek, grubych zasłon, firanek, tapicerowanych mebli, tradycyjnej pościeli. Dobrym rozwiązaniem mogą okazać się poszwy antyalergiczne. Co najmniej raz w tygodniu należy odkurzyć wszystkie powierzchnie, a kurz ścierać tylko i wyłącznie na mokro. Do sprzątania przydadzą się odkurzacze z filtrem HEPA. Pościel powinno się prać raz w tygodniu w temperaturze powyżej 60°C.
  3. Odpowiednia wentylacja pomieszczeń, utrzymanie niskiej wilgotności i umiarkowanej temperatury to działania zapobiegające występowaniu pleśni.
  4. Do podstawowych metod prewencji alergii należy eliminacja narażenia na dym tytoniowy. Dzieci narażone na bierne palenie częściej chorują na obturacyjne zapalenie oskrzeli oraz mają gorszą czynność płuc. Palenie podczas ciąży i laktacji zwiększa ryzyko wystąpienia atopowego zapalenia skóry u dziecka nawet 2-3 krotnie.
  5. Kobiety w czasie laktacji nie powinny eliminować produktów potencjalnie alergizujących, ponieważ nie wykazano ich wpływu na rozwój alergii u dzieci. Spożywanie w czasie ciąży i laktacji tłustych ryb zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe może z kolei zmniejszyć ryzyko chorób alergicznych i wyprysku alergicznego u dziecka
  6. Karmienie piersią to ważny element prewencji chorób alergicznych.

Bibliografia:

  1. Bolesław Samoliński, „Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce (ECAP)”, Alergologia Polska, 1 (2014) 10–18.
  2. Ukleja-Sokołowska N i wsp., „Alergia na roztocza kurzu domowego i krewetki – co wiemy obecnie?”, Alergia Astma Immunologia 2018, 23 (4): 221-227.
  3. Ewa Dadas-Stasiak, Bolesław Kalicki, Anna Jung, „Najczęściej występujące przyczyny i rodzaje alergii u dzieci w świetle aktualnej epidemiologii”, Pediatr Med Rodz 2010, 6 (2), p. 92-99.

Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Alergia na zwierzęta – objawy i leczenie alergii na zwierzęta

Alergia na zwierzęta to coraz powszechniejszy problem. Szacuje się, że alergia tylko na koty i psy występuje u 4–10% populacji.

Alergia na domowego pupila najczęściej objawia się katarem i kichaniem, ale może także powodować świszczący oddech lub trudności w oddychaniu, czyli objawy typowe dla astmy.

Przeczytaj, jakie alergeny prowadzą do objawów alergii na zwierzęta domowe oraz jak zdiagnozować i leczyć takie alergie.

Jakie są przyczyny alergii skórnej?Spis treści:

Co to jest alergia?

Alergią nazywa się nieprawidłową reakcję układu odpornościowego na określony czynnik (alergen). Alergen to związek, który jest nieszkodliwy dla zdrowych osób, jednak organizm osoby uczulonej błędnie traktuje go na równi z bakteriami czy wirusami.

Alergeny mogą dostawać się do organizmu różną drogą. Dużą grupę czynników wywołujących alergie stanowią alergeny wziewne, czyli takie, które znajdują się w powietrzu i są przez nas wdychane.

Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Alergia na zwierzęta domowe

Obok alergenów wziewnych, przyczyną alergii są też białka obecne w naskórku, ślinie czy moczu zwierząt domowych. Alergia na pupila ma charakter całoroczny. Najbardziej dokucza jesienią i zimą.

Objawy alergii na zwierzęta

Najczęstsze objawy alergii na zwierzęta domowe to:

  • kichanie,
  • katar,
  • swędzenie, zaczerwienienie, łzawienie oczu,
  • swędzenie nosa, jamy ustnej czy gardła,
  • kaszel,
  • częste wycieranie nosa ręką (tzw. salut alergiczny).

Alergia na zwierzęta a astma

Alergia na zwierzęta przyczynia się również do astmy, dlatego u osoby uczulonej mogą wystąpić:

  • duszność,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • świszczący oddech,
  • kaszel.

Alergia na zwierzęta a alergia skórna

U części osób uczulonych na zwierzęta domowe, mogą pojawiać się objawy skórne, np.:

  • pokrzywka,
  • atopowe zapalenie skóry,
  • swędzenie skóry.

Przyczyny alergii na zwierzęta

Uważa się, że u uczulonych do objawów alergii czy astmy może prowadzić kontakt z każdym zwierzęciem pokrytym sierścią.

Najczęstszą przyczyną uczuleń są:

  • Koty – alergia na kota związana jest z alergenami obecnymi w sierści, ale także w naskórku, ślinie i moczu tych zwierząt. Dlatego, nie istnieją rasy kotów całkowicie bezpieczne dla alergików.
  • Gryzonie – ich alergeny mają silne właściwości uczulające. Najważniejszym źródłem alergenów chomików, świnek morskich, królików, myszek czy szczurów jest mocz.
  • Psy – alergeny psów znajdują się przede wszystkim w sierści, naskórku i ślinie. Uczulają mniej niż alergeny kota i gryzoni.
  • Ptaki – alergeny papug i kanarków występują w piórach, naskórku oraz odchodach. Alergia na ptaki częściej ujawnia się u dorosłych.
  • Inne – reakcja na zwierzęta niepokryte sierścią, takie jak rybki, gady czy płazy, jest zazwyczaj związana z alergią na ich żywność (pokarm dla rybek, karaluchy czy myszy).

Leczenie alergii na zwierzęta

Potwierdzeniu uczulenia na domowego pupila służy szczegółowy wywiad lekarski i testy alergiczne – skórne i/lub z krwi.

W przypadku rozpoznania alergii, zaleca się przede wszystkim maksymalne ograniczenie kontaktu z uczulającym pupilem, co – w wielu przypadkach – oznacza konieczność oddania zwierzęcia.

Ponadto w alergii na zwierzęta stosowane są leki służące złagodzeniu objawów uczulenia i opanowaniu astmy.

W przypadku, gdy rozstanie z uczulającym zwierzęciem nie jest możliwe, alergolog może podjąć próbę zastosowania immunoterapii swoistej, czyli odczulania. Najlepiej potwierdzono skuteczność odczulania na alergeny kota.

Sprawdź także:

Testy alergiczne – kiedy zrobić testy alergiczne?Alergia na pyłki – objawy i leczenie alergii na pyłki

Dowiedz się więcej:

“Najczęściej występujące przyczyny i rodzaje alergii u dzieci w świetle aktualnej epidemiologii”http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-5dbf13c1-02bf-46dc-a9ba-d2b1c84aa39d/c/najczesciej-wystepujace-przyczyny-i-rodzaje-alergii-u-dzieci-w-swietle-aktualnej-epidemiologii.pdf

“Czy pozbywać się zwierząt po rozpoznaniu alergii?”https://www.researchgate.net/profile/Adam_Sybilski/publication/303662465

Alergia skórna – objawy i leczenie

Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Alergie to plaga naszych czasów. Choroba ta może mieć różne oblicza, bardzo często manifestuje się na naszej skórze. Alergia skórna na twarzy i rękach to bardzo częsty widok nie tylko u dorosłych, ale i u dzieci. Co zrobić, gdy zmiany skórne i towarzyszący im świąd nie dają normalnie funkcjonować? Jakie są skuteczne leki na alergie, które można kupić bez recepty?

Przyczyny alergii skórnej

Powstawanie zmian alergicznych na skórze może mieć przeróżne przyczyny. Alergia skórna na szyi, twarzy i rękach najczęściej pojawia się w wyniku kontaktu z alergenem. Najczęściej uczulają kosmetyki (np. składniki kompozycji zapachowych), proszki do prania, detergenty oraz metale znajdujące się w biżuterii lub elementach ubrania (głównie nikiel).

Jednym z najsilniejszych alergenów jest formaldehyd, który można znaleźć nie tylko w kosmetykach (np. w lakierach do paznokci i antyperspirantach) oraz detergentach, ale i w tkaninach, klejach i farbach.

Ponadto objawy na skórze mogą pojawić się jako reakcja organizmu na alergeny pokarmowe (głównie produkty mleczne, jaja, zboża, owoce, skorupiaki, a także konserwanty i barwniki), stosowane leki (np. kwas acetylosalicylowy), a także na ekspozycję na promienie słoneczne, niektóre rośliny (np. trujący bluszcz) oraz na ukąszenia owadów.

Należy jednak pamiętać, że alergeny wziewne przyczyniające się przede wszystkim do takich objawów jak cieknący katar, uczucie zatkanego nosa oraz zaczerwienienie i łzawienie oczu, mogą również wywoływać reakcje skórne! Posiadacze zwierząt domowych w przypadku pojawienia się wysypki lub bąbli pokrzywkowych powinni się skonsultować ze specjalistą, gdyż może to być alergia skórna na kota lub alergia skórna na psa. Takie objawy może również dawać alergia skórna na kurz i alergia skórna na pyłki (roztocza kurzu domowego czy też pyłki mogą działać jak alergeny kontaktowe).

Objawy alergii skórnej

Jak objawia się alergia skórna? Najczęściej są to czerwone plamy na skórze, pokrzywka (bladoróżowe bąble pokrzywkowe), wysypka (w postaci czerwonych grudek, z których może sączyć się wydzielina), krosty i wykwity ropne (przypominające zmiany trądzikowe), a ponadto uczucie napięcia i pieczenia skóry, uciążliwy świąd i obrzęk naczynioruchowy.

W wyniku reakcji alergicznej skóra staje się szorstka, nierzadko się łuszczy, ponadto może dochodzić do jej twardnienia i pękania. Powikłaniem reakcji alergicznych są powstałe wskutek drapania swędzącej skóry uszkodzenia naskórka i rany (zachodzi wówczas ryzyko zakażenia) i przebarwienia.

You might be interested:  Długa miesiączka – jakie są przyczyny długiego krwawienia miesiączkowego?

Najczęściej alergia skórna ma charakter miejscowy, jednak w wyniku silnej reakcji może dojść do objawów ogólnoustrojowych i wstrząsu anfilaktycznego.

Alergia skórna – gdzie występuje?

Zmiany alergiczne na skórze pojawiają się przede wszystkim w miejscu bezpośredniego kontaktu z alergenem, jednak nie jest to norma. Zwykle alergia skórna na twarzy wskazuje, że czynnikiem uczulającym jest kosmetyk (np. krem, podkład lub tusz do rzęs).

Oprócz twarzy zmiany skórne mogą także obejmować szyję, dekolt, ręce, nogi, brzuch i plecy. Najczęściej alergia skórna na rękach pojawia się w zgięciach łokciowych oraz na dłoniach, zaś w przypadku nóg – w zgięciach kolanowych.

Nie zawsze zmiany są miejscowe, zdarza się, wysypka alergiczna zajmuje duże fragmenty różnych części ciała. Duży obszar zmian alergicznych może wskazywać, że alergia nie ma charakteru kontaktowego.

Na przykład u dzieci uczulonych na białko mleka krowiego zmiany skórne mogą pojawiać się na całym ciele – alergia skórna na twarzy obejmuje policzki oraz okolice oczu i ust, ponadto wysypka występuje np. w zgięciach łokciowych oraz kolanowych.

Alergia skórna – jaki lekarz?

Co powinny zrobić osoby, u których dochodzi do pojawiania się objawów alergii skórnej? Powinny poszukać specjalistycznej pomocy w poradni alergologicznej lub dermatologicznej (należy pamiętać, że do alergologa i dermatologa potrzebne jest skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej).

Oprócz doraźnej pomocy specjalista pomoże ustalić, jaki alergen (lub alergeny) jest odpowiedzialny za pojawiającą się reakcję uczuleniową. Czynnik uczulający można zidentyfikować na drodze eliminacji (wykluczanie podejrzanych kosmetyków lub składników pokarmowych) lub przeprowadzając profesjonalne testy m.in.

oznaczenie w próbce krwi poziomu swoistych przeciwciał klasy IgE, testy skórne punktowe lub płatkowe.

Leczenie alergii skórnej

Oczywiście alergia skórna powinna być odpowiednio zdiagnozowana i leczona u specjalisty, jednak większość osób z objawami potrzebuje doraźnej pomocy! Co zrobić, gdy nagle pojawia się alergia skórna na twarzy lub rękach? Które dostępne w aptekach leki na alergie będą skuteczne? Będą to oczywiście leki przeciwhistaminowe, które blokując działanie histaminy, łagodzą objawy alergii! Obecnie zalecane jest stosowanie leków przeciwhistaminowych nowej generacji, do których należą: loratadyna, desloratadyna, cetyryzyna, lewocetyryzyna oraz feksofenadyna. Bez recepty w każdej aptece można kupić takie leki na alergie jak np. Aleric Deslo Active (desloratadyna), Allegra (feksofenadyny chlorowodorek), Allertec WZF i Zyrtec UCB (cetyryzyny dichlorowodorek) oraz Contrahist Allergy (lewocetyryzyny dichlorowodorek).

W odróżnieniu od leków antyhistaminowych I generacji wywołują one mniej działań niepożądanych (jak np. suchość w jamie ustnej, senność).

W przypadku silnych reakcji alergicznych lekarz może jednak zalecić łączenie leków przeciwhistaminowych nowej generacji i tych I generacji (mają silniejsze działanie przeciwświądowe), ponadto przy wystąpieniu pokrzywki z obrzękiem naczynioruchowym może on przepisać doustne glikokortykosteroidy lub sterydowe maści do miejscowego stosowania.

Fundamentem leczenia alergii skórnych jest unikanie alergenów (o ile zostały one rozpoznane) oraz stosowanie leków przeciwalergicznych w przypadku pojawienia się objawów.

Oprócz tego osobom, u których często występuje alergia skórna na twarzy lub innych częściach ciała, zaleca się rezygnację np. z niektórych kosmetyków, zwłaszcza tych zawierających substancje potencjalnie alergizujące.

W zamian codzienną pielęgnację zaleca się opierać na aptecznych hipoalergicznych (najlepiej bezzapachowych) kosmetykach z emolientami.

Autor: Ewa Krulicka, i-Apteka.pl

Przyczyny i rodzaje alergii

alergeny wziewnealergeny pokarmowealergeny kontaktowealergeny iniekcyjne Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Zazwyczaj odpowiedź immunologiczna jest zjawiskiem korzystnym, ponieważ pozwala organizmowi zwalczyć infekcję oraz zapewnia ochronę przed czynnikami zakaźnymi (bakterie, wirusy, pasożyty). Układ immunologiczny posiada umiejętność odróżniania elementów własnych od tych pochodzących z zewnątrz. Zdarzają się jednak sytuacje, w których substancja sama w sobie nieszkodliwa wywołuje odpowiedź układu prowadzącą do objawów chorobowych. Mówimy wtedy o alergii. W otoczeniu występuje bardzo wiele alergenów, które mogę powodować różne objawy alergii. W zależności od drogi przedostawania się do organizmu, alergeny podzielić możemy na kilka grup:

Alergeny wziewne

Dostają się do organizmu wraz z wdychanym powietrzem i wywołują najczęstsze choroby alergiczne: alergiczny nieżyt nosa i astmę.

Alergiczny nieżyt nosa jest chorobą, na która może cierpieć 25 % populacji, czyli co 4 człowiek w krajach rozwiniętych.

Natomiast astma dotyczy 5-10 % populacji i jest najbardziej niebezpieczną chorobą o podłożu alergicznym. W ciężkich przypadkach może nawet prowadzić do śmierci.

Alergenów wziewnych jest bardzo dużo, ale najczęstszą przyczyną alergii w tej grupie jest pyłek roślin wiatropylnych.

  1. Pyłek roślin wiatropylnych:
    • pyłek traw: najpowszechniejsza przyczyna pyłkowicy na całym świecie.
    • pyłki drzew liściastych: brzozy, leszczyny, olchy, oliwki w krajach śródziemnomorskich (często), dębu, wiązu, topoli, platanu (rzadziej) i pyłki drzew iglastych: cedr, cyprys. W naszym klimacie, z pośród drzew najsilniej alergizuje brzoza.
    • pyłek chwastów: bylicy, ambrozji.

    Rośliny zapylane przez owady, wytwarzające kolorowe kwiaty, zwykle nie są przyczyną alergii. Pyłek tych roślin wytwarzany w małych ilościach jest ciężki i lepki, przylepia się do nóg owadów, nie unosi się w powietrzu, alergię może wywołać jedynie wówczas, gdy uczulona osoba intensywnie wdycha pyłek wąchając kwiat.

  2. Zarodniki grzybów pleśniowych z gatunków Cladosporium, Alternaria, Aspergillus unoszą się w powietrzu w ogromnej ilości i wywołują objawy alergii w okresie późnego lata i jesieni. Pleśnie rozwijają się także w wilgotnych pomieszczeniach zamkniętych i systemach klimatyzacyjnych i mogą powodować objawy chorobowe u osób uczulonych przez cały rok.
  3. Roztocza kurzu domowego są najważniejszym źródłem alergenów wziewnych w pomieszczeniach zamkniętych. Roztocza to mikroskopijne (0,3 mm) pasożyty, które żywią się złuszczonym naskórkiem człowieka. Idealne warunki rozwoju znajdują w materacach, poduszkach, szczególnie wykonanych z pierza lub wełny, dywanach oraz meblach tapicerowanych. Alergen roztoczy zawarty jest przede wszystkim w kuleczkach kału roztoczy, które w największej ilości znajdują się w łóżkach (dlatego objawy chorobowe u osób uczulonych często nasilają się w nocy) oraz unoszą się wewnątrz pomieszczeń. Odkurzanie powoduje wzrost ilości alergenów roztoczy w powietrzu. Im więcej roztoczy w pomieszczeniu, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia objawów pod postacią alergicznego nieżytu nosa i/lub ataku astmy.
  4. Zwierzęta domowe: koty, psy, chomiki, świnki morskie, myszy, a także papużki, konie, krowy i gołębie są źródłem silnych alergenów wziewnych, wywołujących alergiczny nieżyt nosa i astmę.
  5. Pozostałe alergeny wziewne: np. pył z różnych rodzajów zbóż, pył drzewny, pył bawełniany, inne substancje powodujące tzw. astmę zawodową.

Alergeny pokarmowe

Dostają się do organizmu wraz ze spożywanym pokarmem i powodują alergię pokarmową. Objawy alergii pokarmowej dotyczą głównie przewodu pokarmowego (wymioty, biegunka, kurcze i ból brzucha), jamy ustnej (świąd i obrzęk), ale także skóry (swędzenie, zaczerwienienie, obrzęk) i niekiedy układu oddechowego (kichanie, chrypka, trudności w oddychaniu).

Alergia pokarmowa pojawia się około u  2% dzieci i w większości przypadków ustępuje wraz z rozwojem dziecka. Najczęstszym alergenem jest mleko krowie, które u niemowląt może powodować poważne objawy pokarmowe, skórne i oddechowe.

Często spotyka się alergię na białko jaja kurzego, ryby, białko pszenicy (gluten), orzechy arachidowe. Chorzy z pyłkowicą często cierpią jednocześnie na alergię pokarmową spowodowaną świeżymi owocami i warzywami. Takie zjawisko nazywane jest reakcją krzyżową.

Uczulają brzoskwinie, czereśnie, melony, orzechy, truskawki, owoce cytrusowe, pomidory, seler, groszek zielony i wiele innych.

Alergenami pokarmowymi mogą być także leki oraz chemiczne dodatki do żywności: barwniki, konserwanty, środki poprawiające smak np. glutaminian sodu.

Alergeny kontaktowe

Alergeny, które w wyniku kontaktu ze skórą wywołują objawy alergicznego (atopowego) zapalenia skóry: świąd, zaczerwienienie, wyprysk grudkowy lub pęcherzykowy, nasilone drapanie zmian przez chorego.

Najczęstszymi alergenami kontaktowymi są: wełna, kurz z betonu, ciepło, bakterie, stres, kosmetyki.

Mogą one wywoływać objawy alergicznego zapalenie spojówek oka pod postacią łzawienia, pieczenia, zaczerwienienia, obrzęku.

Alergiczne zapalenie skóry występuje głównie u dzieci, często równocześnie z alergią pokarmową. Większość z nich „wyrasta” z choroby, ale u 50-80% w dorosłym życiu występują inne choroby alergiczne, najczęściej jest to alergiczny nieżyt nosa i astma.

Alergeny iniekcyjne

Alergeny, które dostają się do organizmu poprzez wstrzyknięcie. Mogą to być leki podawane w formie zastrzyków oraz jad owadów żądlących. Objawy alergii mogą być łagodne (świąd, pokrzywka, obrzęk) aż do dramatycznych, mogących zakończyć się śmiercią (trudności w oddychaniu, zaburzenia pracy serca, utrata przytomności).

Alergia zdemaskowana – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Alergia, czyli powtarzalne objawy wywołane przez układ odpornościowy w wyniku ekspozycji organizmu na substancję (alergen), która jest dobrze tolerowana przez osoby zdrowe, może rozwinąć się w zasadzie w każdym wieku.

– Wyróżniamy alergię wziewną, która jest wynikiem oddziaływania na drogi oddechowe alergenów obecnych we wdychanym powietrzu. Jej manifestacjami są wówczas takie choroby jak alergiczny nieżyt nosa, czyli tzw. katar sienny, oraz astma alergiczna – tłumaczy dr Marek Kaszuba, alergolog Sublimed.

Drugi rodzaj to alergia kontaktowa – powstająca w wyniku styczności alergenu ze skórą, czego przykładem jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Trzeci rodzaj to alergia pokarmowa, a więc sytuacja kiedy objawy spowodowane są alergenem dostającym się do organizmu poprzez przewód pokarmowy.

Wyróżnia się także alergię na leki oraz alergię na jady owadów.

Badania pomocne w diagnostyce alergii

Na to hasło większość z nas automatycznie przywołuje widok wewnętrznej strony przedramienia z dwoma rządkami nakłuć. Są to tzw. punktowe testy skórne – podstawowe badanie w diagnostyce alergii zależnej od przeciwciał IgE.

Do dyspozycji mamy jeszcze badania laboratoryjne, polegające na oznaczeniu w surowicy krwi przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym alergenom. Inny jeszcze sposób potwierdzenia uczulenia to wykonanie naskórkowych testów płatkowych, które są w stanie wykazać uczulenie na alergeny kontaktowe.

– W diagnostyce astmy najczęściej wykonujemy spirometrię – badanie czynności układu oddechowego. Pacjent może jednak również w tym celu samodzielnie w domu wykonywać pomiary tzw. szczytowego przepływu wydechowego.

To prosty do zmierzenia parametr, świadczący o stanie dolnych dróg oddechowych, który łatwo można zbadać przy pomocy pikflometru – niedrogiego urządzenia dostępnego w sklepach medycznych – tłumaczy doktor Marek Kaszuba.

Skóra cierpi przy alergii

Dbamy o nią, wcieramy kremy i balsamy, chcemy, by była gładka, nawilżona, jędrna i o równomiernym kolorycie. Zdarzają się jednak sytuacje kompletnie od nas niezależne. Zmiany na skórze stosunkowo łatwo zaobserwować.

Doktor Kamila Białek-Galas, dermatolog Centrum Medycznego Sublimed, tłumaczy, z jakimi alergicznymi chorobami skóry najczęściej zgłaszają się pacjenci. Są to: kontaktowe zapalenie skóry (alergiczne i z podrażnienia), pokrzywka i atopowe zapalenie skóry (AZS).

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry cechuje alergia kontaktowa, która, jak sama nazwa wskazuje, wywoływana jest przez kontakt substancji uczulających ze skórą. Najczęstsze alergeny w tej grupie to chrom i nikiel.

Znajdują się one w codziennych przedmiotach, takich jak sprzączka od paska, kolczyk, guzik w spodniach, pierścionek, sztuczna biżuteria, ale również na przykład w proszkach do prania czy w barwnikach.

– Ciemna skóra barwiona jest kolorowymi barwnikami, farba u fryzjera zawiera często uczulającą parafenylodiaminę. Bardzo często spotyka się również alergiczne kontaktowe zapalenie skóry po wykonaniu niektórych zabiegów kosmetycznych lub użyciu kosmetyków.

Coraz częściej zgłaszają się np. pacjenci z uczuleniem na klej do sztucznych rzęs, czy substancje stosowane do wykonania paznokci hybrydowych – wymienia specjalistka.

Niestety, zawsze przy kolejnym kontakcie z alergenem, na który skóra jest uczulona, ta reakcja będzie powracała.

Drugi typ tej choroby, czyli kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, wywołują substancje drażniące jak np. środki do dezynfekcji. Jego wystąpienie zależne jest zarówno od częstotliwości, jaki i czasu ekspozycji skóry na daną substancję.

Może ono dotyczyć wszystkich osób mających kontakt z daną substancją, nie tylko osób na nią uczulonych. Częściej dochodzi do zapalenia, w szczególności w okresie jesienno–zimowym, ponieważ dłonie mają wtedy dodatkowo uszkodzoną barierę ochronną na skutek ekspozycji na wiatr i mróz.

Kontaktowe zapalenie skóry możemy podzielić także ze względu na jego czas trwania, na ostre i przewlekłe.

W przypadku przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry dochodzi do trwałego uszkodzenia bariery ochronnej naskórka i powstania przewlekłych zmian skórnych, które można okresowo “zaleczać”, ale charakterystyczne są ich nawroty.

Czytaj też:Ciągle chce ci się pić? Sprawdź, co może oznaczać nieustanne odczuwanie pragnienia

Pokrzywka przynajmniej raz w życiu

Mówi się, że każdy człowiek przynajmniej raz w życiu przejdzie (lub przeszedł) pokrzywkę. – To stosunkowo częsty problem. Jest on wynikiem uwalniania przez komórki histaminy. Związek ten rozszerza drobne naczynia krwionośne oraz zwiększa ich przepuszczalność prowadząc do lokalnego rumienia i obrzęku skóry.

Sytuacja ta może być sprowokowana alergią, ale też chorobą tarczycy, ostrym zakażeniem, utajonym ogniskiem infekcji (przewlekły stan zapalny) czy chorobą autoimmunologiczną. Wtedy pokrzywkę traktuje się jako jeden z objawów tych chorób – wyjaśnia doktor Marek Kaszuba.

Czy faktycznie ma ona coś wspólnego z poparzeniem znaną wszystkim rośliną? – Tak, ponieważ po- wstające w niej zmiany skórne wyglądają jak bąble pojawiające się na skórze po kontakcie z pokrzywą.

Mają one porcelanowobiały, różowy lub żywo czerwony kolor, różnorodne kształty i rozmiary, są uniesione powyżej powierzchni skóry i mają charakter obrzękowy. Przede wszystkim jednak silnie swędzą. Cechą cha- rakterystyczną pokrzywki jest to, że ustępuje ona samoistnie w ciągu 24 godzin, bez pozostawienia śladu.

Mowa o pokrzywce ostrej, której metodą leczenia jest podawanie leków antyhistaminowych. Pokrzywka przewlekła może trwać nawet powyżej 6 tygodni i w odróżnieniu od pokrzywki ostrej wymaga poszerzenia diagnostyki – wyjaśnia doktor Kamila Białek-Galas. Czy pokrzywka może występować na twarzy? – Jak najbardziej tak.

Na twarzy mogą występować szybko postępujący obrzęk warg, języka, błon śluzowych jamy ustnej, gardła czy krtani, któremu towarzyszy nasilona duszność. Dolegliwość ta wymaga pilnej interwencji lekarskiej. W przypadku niepodjęcia natychmiastowego leczenia, obrzęk krtani może prowadzić nawet do zgonu chorego – przestrzega specjalistka Sublimed.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) i choroby z kręgu atopii

Półki z kosmetykami dla osób z AZS wręcz się uginają. Wiedzą o tym nie tylko młode mamy.

Czy jest to aż tak popularna przypadłość? I jakie jest jej podłoże? W atopowym zapaleniu skóry zwykle występuje zjawisko atopii, związane z predyspozycją genetyczną do chorób alergicznych.

Charakterystyczne jest to, że w rodzinie osoby z atopią często występują choroby z kręgu atopii, np. alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa czy alergiczne zapalenie spojówek. Praktycznie zawsze u pacjenta z AZS równolegle występuje również któraś z tych przypadłości.

Choroba zazwyczaj ma początek w dzieciństwie, jest przewlekła i nawrotowa. Nasilony świąd skóry to objaw występujący niezależnie od wieku chorego. U chorych na AZS występuje uwarunkowany genetycznie tzw. defekt filagryny, skutkujący nieprawidłową budową naskórka.

– Jest to jedno z białek budujących naskórek. Działanie alergenów na taką skórę jest zupełnie inne niż na skórę zdrową. Cały szereg alergenów może wywoływać zmiany: najczęściej są to alergeny wziewne (kurz, roztocza, pyłki, spory grzybów) i pokarmowe (częste reakcje na białko mleka, jaja czy orzechy) – doktor Kamila Białek-Galas przytacza przykłady ze swojej praktyki.

Alergiczny swiad skory

Wprowadzenie

Istnieje wiele przyczyn swędzenia skóry, w tym choroby takie jak atopowe zapalenie skóry, czynniki środowiskowe i kontakt z substancjami drażniącymi, a nawet alergia. Objawy skórne są wtedy często nasilone i długotrwałe.

Okazjonalny i chroniczny świąd skóry może wywoływać podrażnienia i być przyczyną dyskomfortu. Z tego względu bardzo istotne jest, aby podjąć stosowne kroki zapobiegające drapaniu, które uszkadza skórę, powodując zakażenia oraz powstawanie blizn.

Jako dodatek do zasadniczego leczenia warto zidentyfikować i unikać czynników wywołujących świąd oraz nawadniać skórę poprzez stosowanie środków nawilżających.

Ceramidy, związki organiczne pomagające odbudować naturalną barierę skóry, i niacynamidy o właściwościach łagodzących to dodatkowe dobroczynne składniki preparatów nawilżających przeznaczonych do skóry suchej.

Czego unikać w przypadku świądu skóry

  • szorstkie materiały, takie jak wełna,
  • gorące kąpiele i prysznice,
  • wysokie temperatury,
  • drażniące środki myjące i detergenty oraz inne kosmetyki do pielęgnacji,
  • drapanie,
  • stres – utrzymujący się przez wiele tygodni czy miesięcy.

Swędzenie skóry – alergia czy coś innego?

Swędzenie może być wynikiem suchości skóry, podrażnień, chorób takich jak atopowe zapalenie skóry i łuszczyca, ukąszeń owadów i reakcji na przyjmowane leki, jak również kontaktu ze środkami myjącymi, detergentami, chemią domową i innymi drażniącymi preparatami. Wtedy jest to często alergiczny świąd skóry. Świąd bywa również wywołany stresem, zwłaszcza tym długotrwałym, i niepokojem.

Codzienne przyczyny świądu skóry

W większości przypadków świąd skóry jest jedynie niedogodnością i nie stanowi powodu do obaw. Czasem to jednak alergia – swędzenie skóry wtedy samo nie ustąpi.

W innych przypadkach zazwyczaj daje się je tymczasowo zniwelować poprzez usunięcie czynnika wywołującego swędzenie (takiego jak drażniące ubranie lub bielizna), stosowanie środków przeciwprystalicznych hamujących potrzebę drapania bądź wprowadzenie drobnych zmian do codziennej rutyny.

Przyczyną świądu bywa też sucha skóra: regularne stosowanie preparatów nawilżających pomaga utrzymać nawodnienie skóry na optymalnym poziomie. Swędzenie po prysznicu lub kąpieli może być spowodowane zbyt wysoką temperaturą wody, stosowaniem drażniących środków myjących.

Zdarza się też, że powoduje je zażywanie niektórych leków. Ponadto wzmożone swędzenie skóry często towarzyszy ciąży.

Alergia a świąd skóry i wysypki

Podczas gdy niektóre przyczyny świądu, takie jak ugryzienie insekta, łatwo zidentyfikować, inne bywają trudniejsze do wykrycia, a potencjalne zmiany alergiczne na skórze i towarzyszące im wysypki nie powinny być lekceważone.

Swędzące pokrzywki i wysypki mogą być wywołane szeregiem czynników, w tym kontaktem z substancjami drażniącymi, poceniem i stresem, lub nie mieć żadnej oczywistej przyczyny. Jak złagodzić swędzenie skóry przy alergii? W większości przypadków swędzenie skóry i wysypki są przejawem alergii kontaktowej.

Alergia skórna jest wtedy możliwa do wyleczenia samodzielnie, w drodze domowej pielęgnacji (obejmującej stosowanie kremu przeciwświądowego) w celu złagodzenia dokuczliwych symptomów.

Jeżeli jednak alergiczne zmiany skórne, swędzenie lub inne objawy będą się utrzymywać, a nie jesteś w stanie zidentyfikować ich przyczyny lub źródła, zalecana jest wizyta u dermatologa. Alergiczne swędzenie skóry może być długotrwałe i bardzo nieprzyjemne, dlatego warto zacząć z nim walczyć jak najszybciej.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *