Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Za infekcyjny nieżyt nosa odpowiadają drobnoustroje. Przeważnie są to wirusy, takie jak rinowirusy, koronawirusy i adenowirusy. Produkowana podczas kataru wydzielina ułatwia ich usuwanie.

W wyniku rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększonego przepływu krwi pojawia się obrzęk błony śluzowej nosa. Wraz z krwią transportowane są komórki układu odpornościowego.

Katar objawy

Wśród objawów kataru obserwuje się:

  • wyciek wydzieliny przez nozdrza przednie i (lub) tylne (spływanie po tylnej ścianie gardła),
  • uczucie zatkania (blokady) nosa,
  • kichanie,
  • świąd,
  • zaburzenia węchu i smaku.

U dzieci często dodatkowo występuje łzawienie, a nawet ropna wydzielina z oczu, ponieważ nos łączy się z oczami kanalikami łzowymi.

Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Wszystko to powoduje problemy z oddychaniem. W przypadku najmłodszych zmniejszony przepływ powietrza nosem może się wiązać z otwieraniem ust, również podczas snu. Pogorszone oddychanie utrudnia maluchom jedzenie i spanie, przez co bywają rozdrażnione.

Zazwyczaj stan zapalny obejmuje nie tylko sam narząd węchu, ale również zatoki przynosowe.  Wyściełająca je błona płynnie przechodzi w śluzówkę nosa. Przy zajęciu zatok występuje kaszel oraz uczucie ucisku, rozpieranie i (lub) ból w obrębie twarzy i głowy.

Wydzielina kataralna zwykle zmienia się w trakcie trwania choroby. Początkowo jest wodnista, lejąca i przezroczysta. Z czasem (po kilku dniach) staje się bardziej gęsta, zielonkawa lub żółta z tendencją do zalegania, trudno ją usunąć. Spowodowane jest to napływem dużej ilości komórek układu odpornościowego (leukocytów), które walczą z infekcją.

W tym momencie mamy już do czynienia z ropną odmianą kataru. Wraz z nią pojawia się zwiększony obrzęk nosa, nasilone trudności w oddychaniu i niedomykanie ust podczas snu. Może to prowadzić do wysuszenia śluzówki gardła, a w następstwie stanu zapalnego gardła.

Katar bakteryjny

Przyjmuje się, że początkowa faza nieżytu nosa ma podłoże wirusowe. Po kilku dniach może jednak dojść do nadkażenia bakteryjnego. Według statystyk sytuacja ta dotyczy 0,5–2 proc. chorych.

Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Za przedstawiony stan rzeczy odpowiadają bakterie z gatunku Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pyogenes i Staphylococcus aereus.

Zgodnie z „Rekomendacjami postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego 2010” rodzaj wydzieliny z nosa i jej ropny charakter nie stanowią kryteriów do rozpoznania podłoża infekcji. Podobnie mało różnicującym objawem jest gorączka. Ponieważ zakażenie bakteryjne niemal zawsze poprzedza wirus, większe znaczenie ma ocena ewolucji zmian.

U około trzech czwartych chorych infekcja wirusowa trwa 7–10 dni. Rozróżnienie, czy przyczyną choroby jest wirus czy bakteria, w krótszym okresie może odbywać się na podstawie pogorszenia objawów klinicznych obserwowanego po chwilowej poprawie.

Symptomy utrzymujące się dłużej niż 10 dni, ale krócej niż 12 tygodni, bądź przebiegające z nasileniem po 5 dniach, nazywa się ostrym niewirusowym zapaleniem jam nosowych i zatok przynosowych. To sugeruje nadkażenia bakteryjne.

U dzieci na bakteryjne podłoże infekcji może wskazywać zły stan kliniczny, gorączka powyżej 39°C i wycieki z nosa trwające 3–4 dni.

Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Katar alergiczny

Alergiczny nieżyt nosa jest z definicji chorobą przewlekłą. Może trwać kilka tygodni lub miesięcy, kiedy to obserwuje się sezonowe nawroty przy alergiach na pyłki roślin. Może trwać też cały rok przy uczuleniach na roztocza czy sierść zwierząt.

Katar alergiczny objawy

Katar alergiczny objawia się:

  • wodnistą wydzieliną,
  • zatkaniem (niedrożnością) nosa,
  • kichaniem,
  • świądem.

W odróżnieniu od kataru infekcyjnego katar alergiczny nie przybiera postaci ropnej, ale z alergią może współistnieć zakażenie drobnoustrojami, więc czasem określenie podłoża nieżytu jest trudne.

W parze z reakcją uczuleniową bardzo często idzie alergiczne zapalenie spojówek, czyli łzawienie, zaczerwienie i uczucie swędzenia oczu.

W rozpoznaniu uczulenia pomocne są testy skórne i odpowiednie badania krwi. Duże znaczenie ma również wywiad, dlatego warto odnotować, w jakich sytuacjach katar nawraca.

Należy przy tym pamiętać, że test nie musi potwierdzać ani wykluczać alergii na dany czynnik w 100 proc.

Podkreślenia wymaga, że nieleczona alergia może skutkować astmą oskrzelową, w związku z czym w momencie podejrzenia uczulenia najlepiej wybrać się na konsultację do alergologa.

Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Katar leczenie

Leków OTC i wyrobów medycznych na katar wydawanych bez recepty lekarskiej jest wiele.

Katar a sól morska

Do higieny jamy nosa stosuje się wodę morską i sól fizjologiczną (zakraplaną bądź w formie inhalacji). Roztwory hipertoniczne mają wyższe stężenie chlorku sodu, dzięki czemu wywołują zjawisko osmozy. W jego wyniku woda z obrzękniętej śluzówki przenika do jamy nosowej, dążąc do wyrównania stężeń. Tym sposobem sprawiają, że błona śluzowa ulega obkurczeniu, co daje efekt udrożnienia.

Krople na katar

Zdecydowanym numerem jeden wśród leków bez recepty są krople z ksylometazoliną i jej dłużej działającą pochodną, oksymetazoliną. Substancje te zwężają naczynia krwionośne, zmniejszając przekrwienie, a wraz z nim odczyn zapalny, wysięk oraz obrzęk błony śluzowej nosa i gardła. Skutecznie i dość szybko odtykają nos.

Preparaty ksylometazoliny i oksymetazoliny mogą zawierać domieszki ziołowe i (lub) substancji nawilżających. Ich stosowanie musi być jednak rozważne, ponieważ przy dłuższej kuracji prowadzą do uszkodzenia śluzówki.

Tabletki na katar

W tabletkach i mieszankach na przeziębienie występuje pseudoefedryna i fenylefryna. Obie wymienione substancje dobrze udrażniają jamę nosową, przynosząc ulgę, ale pseudoefedryna ma działanie pobudzające, przez co może być nadużywana.

Leki przeciwhistaminowe na katar

Zarówno w katarze alergicznym, jak i przy infekcjach wykorzystuje się leki przeciwhistaminowe I i II generacji (II generację znacznie częściej). Znajdują się one w składzie wielu leków złożonych. Przy alergicznym i całorocznym nieżycie nosa bardzo skuteczne są glikokortykosteroidy, wydawane z przepisu lekarza.

Alternatywę dla leków stanowią preparaty ziołowe i wyroby medyczne (tabletki, krople, maści, inhalacje, sztyfty), które nieraz okazują się wystarczająco skuteczne. W związku z tym, że dają mniej działań niepożądanych, uważa się je za bezpieczniejsze.

„Twój Farmaceuta” nr 13, wrzesień/październik 2017

Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Jak długo trwa katar i co robić, aby go skrócić?

Katar wirusowy jest najczęściej spotykaną dolegliwością, która pojawia się u osób dorosłych zazwyczaj od dwóch do pięciu razy do roku. U dzieci w wieku szkolnym może zdarzyć się nawet dwa razy częściej.

To właśnie tego rodzaju kataru dotyczy słynne powiedzenie, że leczony trwa siedem dni, a nieleczony – tydzień. Niestety jest ono bardzo mylące, ponieważ nieleczony katar wirusowy może przerodzić się w infekcję bakteryjną.

Przeziębienie rozpoczyna się zwykle wyciekiem o białawym kolorze i rzadkiej, wodnistej konsystencji. Katar wirusowy jest uciążliwy głównie ze względu na obfity wyciek i konieczność ciągłego sięgania po chusteczkę. Organizm uruchamia wówczas mechanizmy obronne przed atakującą chorobą, dlatego na tym etapie może pojawić się gorączka.

Katar wirusowy trwa przeważnie od trzech do pięciu dni. Po tym czasie choroba przechodzi w drugą fazę, w której zmienia się konsystencja wydzieliny z nosa. Śluz staje się gęstszy i nabiera zielonego koloru.

Nie spływa już tak łatwo, za to zatyka nos, utrudniając oddychanie. Chorzy zwykle zaczynają oddychać przez usta, co wysusza śluzówkę gardła i naraża je na infekcje.

Dzieje się tak, ponieważ oddychanie przez usta nie ogrzewa i nie nawilża powietrza tak skutecznie, jak wdychanie go przez nos. Ta faza może trwać przez kolejne trzy do pięciu dni.

Dwie pierwsze fazy kataru wirusowego mogą trwać łącznie od sześciu do dziesięciu dni, co faktycznie odpowiada przysłowiowemu tygodniowi. Kluczowe jest jednak rozwiązanie drugiej fazy, w której infekcja zazwyczaj zostaje zwalczona i możemy cieszyć się odzyskanym zdrowiem. Niekiedy nie udaje się jednak pokonać kataru i wkracza on w trzecią fazę – wtórnego zakażenia bakteryjnego.

Katar bakteryjny charakteryzuje się bardzo gęstym śluzem o żółtej barwie. Jest on trudniejszy do usunięcia i bardziej niebezpieczny, ponieważ infekcja może rozszerzać się i prowadzić do zapalenia zatok, ucha czy krtani. Towarzyszy temu gorączka. Katar bakteryjny wymaga konsultacji z lekarzem i zwykle leczy się go, podając choremu antybiotyk.

Jak skrócić czas trwania kataru?

Najprostszą metodą skrócenia kataru jest niedopuszczenie do pojawienia się jego trzeciej fazy. Ponieważ infekcje wirusowe (przeziębienia) są częste i zwykle mają łagodny przebieg, rzadko podaje się przy nich antybiotyki. Z powodzeniem można leczyć je domowymi sposobami, takimi jak:

  • inhalacje,
  • podnoszenie temperatury ciała (rozgrzewające kąpiele, moczenie nóg, nacieranie rozgrzewającymi maściami i olejkami),
  • częste uzupełnianie płynów,
  • prawidłowa higiena nosa, obejmująca płukanie go fizjologicznym roztworem wody morskiej.

Oprócz tego istnieje szeroki wybór leków udrażniających nos z oksymetazoliną, które zapewniają długotrwałą ulgę. Występują one w postaci roztworu w formie aerozolu lub kropli i są przeznaczone dla dzieci, jak i dorosłych.

Katar wirusowy – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Szybkie pozbycie się kataru oznacza szybszy powrót do dobrego samopoczucia. Warto więc zareagować już przy pierwszych oznakach i wspomóc się domowymi sposobami w walce z tą uporczywą dolegliwością.

Źródła:

  1. Dzioba A., Zapalenia górnych dróg oddechowych – codzienny problem w praktyce lekarza rodzinnego, Medycyna Rodzinna 2002, 5: s. 154-160.
  2. Słowińska A., Alergie układu oddechowego – katar sienny. Standardy leczenia, leczenie komplementarne. Medycyna Rodzinna, 2003, 2: s. 77-84.
  3. Wachnicka-Bąk A., Lipińska-Opałka A., Będzichowska A. i in., Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych, Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2014, 10: s. 25-31.
  4. Rapiejko P., Lipiec A., Podział nieżytów nosa, Alergia, 2013, 2: s.6-8.
You might be interested:  Ozonowanie zębów – leczenie zębów ozonem – kiedy, u kogo, jak wygląda?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Zielony katar – co oznacza?

Katar jest ostrym nieżytem błony śluzowej nosa, trwającym zwykle około 5-7 dni.

Często współtowarzyszą mu objawy takie jak: zatkany nos, zaczerwienienie i łzawienie oczu, kaszel, kichanie, uczucie zatkanych uszu, uczucie drapania w nosie, ból głowy, ogólne osłabienie oraz gorączka lub stan podgorączkowy. Katar towarzyszy infekcji wirusowej, bakteryjnej oraz alergii.

Bezbarwna, wodnista wydzielina świadczy zazwyczaj o reakcji alergicznej, natomiast żółty lub zielony katar jest często objawem zakażenia górnych dróg oddechowych. Jakie zatem są rodzaje kataru?

ZOBACZ TEŻ: Grypa – jak się przed nią uchronić?

Katar wirusowy

Najczęściej spotykany rodzaj kataru, który wywołują wirusy (najczęściej są to rinowirusy). Te bardzo łatwo przenoszą się pomiędzy kolejnymi osobami drogą kropelkową. Katar wirusowy charakteryzuje wodnisto-śluzowa wydzielina, która gęstnieje z upływem czasu.

Katar bakteryjny

Wywołują go bakterie (Streptococcus pneumoniae, Streprococcus pyogenes, Haemophilus influenza, Staphylococcus aureus).

Towarzyszy mu gęsta, śluzowo-ropna wydzielina o kolorze żółtym lub zielonym. Bardzo często wydzielina ta spływa do gardła powodując mokry kaszel.

Z takim katarem powinniśmy wybrać się do lekarza rodzinnego lub laryngologa, aby rozpocząć odpowiednie leczenie i uniknąć powikłań.

Katar alergiczny (sienny) 

Przybiera postać bezbarwnego, wodnistego wycieku, który pojawia się po kontakcie z określonymi alergenami jak np. pyłki roślin, sierść zwierząt, kurz i roztocza kurzu. Może trwać wiele tygodni (nawet cały rok). Często towarzyszą mu łzawienie i swędzenie oczu oraz napady kichania.

ZOBACZ TEŻ: Co oznaczają powiększone węzły chłonne?

Co oznacza zielony katar?

Sam kolor kataru nie pozwala dokładnie zdiagnozować jego przyczyny, pewne jest tylko jedno – zielona wydzielina nie jest wynikiem alergii.

Zielony katar powstaje w przebiegu zakażeń górnych dróg oddechowych (zarówno bakteryjnych, jaki i wirusowych), może być także objawem zapalenia zatok.

A skąd bierze się to zabarwienie kataru? Za zielony kolor wydzieliny odpowiadają obecne w niej komórki odpornościowe, co świadczy o prawidłowej odpowiedzi immunologicznej organizmu oraz skutecznej walce z infekcją.

ZOBACZ TEŻ: Grypa a przeziębienie – czym się różnią?

Przyczyny zielonego kataru

Zielona wydzielina jest najczęściej objawem przeziębienia – czyli łagodnej choroby wirusowej, ale może pojawić się również w przebiegu:

  • grypy,
  • zapalenie zatok,
  • grzybicy, której mogą towarzyszyć polipy w nosie,
  • zapalenia oskrzeli u dorosłych,
  • zapalenia oskrzelików u dzieci.

Jak widać zielony kolor kataru nie daje pewności, że mamy do czynienia z infekcją bakteryjną, czyli o konieczności przyjmowania antybiotyku. Dopiero gdy utrzymuje się on dłużej niż 10 dni lub towarzyszą mu dodatkowe objawy takie jak: wysoka gorączka, brzydki zapach z ust czy ból zatok konieczna jest wizyta u lekarza rodzinnego. Wizytę szybko zarezerwujemy przez serwis LekarzeBezKolejki.pl.

ZOBACZ TEŻ: Angina – przebieg i metody leczenia

Jak wyleczyć zielony katar?

Wiele osób bagatelizuje katar i uważa, że trzeba go po prostu przeczekać. Jednak z nieżytem nosa należy odpowiednio walczyć, aby nie doprowadził do poważnych powikłań. W leczeniu gęstego, zielonego kataru kluczowe jest rozrzedzenie wydzieliny.

Świetnie sprawdzą się inhalacje z soli fizjologicznej lub preparaty mukolityczne dostępne w aptece. Bardzo często na katar stosowane są preparaty obkurczające błonę śluzową nosa w postaci tabletek np. z pseudoefedryną i kropli zawierających ksylometazolinę lub oksymetazolinę.

Aerozole te szybko przynoszą ulgę i są chętnie stosowane przez pacjentów, jednak aby uniknąć skutków ubocznych, należy je odstawić maksymalnie po 5 dniach. 

W odblokowaniu zatkanego nosa pomogą inhalacje (m.in. z olejków eterycznych, rumianku lipy, mięty) oraz płukanie nosa i zatok przy pomocy gotowych zestawów do irygacji. Podczas kataru nie można zapomnieć o odpowiednim nawodnieniu, które w naturalny sposób pomoże rozrzedzić wydzielinę.

Pamiętajmy, że w zwalczaniu kataru bakteryjnego lub grzybiczego niezbędna jest pomoc lekarza rodzinnego, który zdiagnozuje przyczynę i przepisze odpowiednie leki.

ZOBACZ TEŻ: Bakteryjne zapalenie płuc – jak je rozpoznać? Czy można się zarazić?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Katar sienny – objawy, przyczyny. Jak odróżnić katar alergiczny od „zwykłego”?

Katar sienny (inaczej: katar alergiczny, alergiczny nieżyt nosa) to przewlekła choroba zapalna.

Objawy kataru siennego (kichanie, ból głowy, zatkany nos, światłowstręt) łatwo pomylić z objawami ostrego nieżytu nosa, czyli kataru towarzyszącego przeziębieniu.

Najbardziej istotną różnicą pomiędzy katarem „zwykłym”, wynikającym z przeziębienia, a tym alergicznym, jest czas trwania każdego z nich. Jak odróżnić katar sienny od zwykłego? Czy katar alergiczny jest zaraźliwy?

Katar sienny a zwykły katar – jak odróżnić?

Najbardziej istotną różnicą pomiędzy katarem „zwykłym”, wynikającym z przeziębienia, a tym alergicznym, jest czas trwania każdego z nich. Charakterystyczne dla kataru siennego jest również występowanie objawów współtowarzyszących (np. łzawienie oczu, napadowe kichanie, swędzenie w nosie, zaczerwienione oczy).

>>> Katar sienny – leczenie: jak działają leki na alergię bez recepty? Jak leczyć katar sienny?

  • przyczyny kataru: wirusy
  • zaraźliwość: katarem łatwo się zarazić, zakaźność kataru jest wysoka, rozprzestrzenia się on drogą powietrzno-kropelkową
  • pierwsze objawy kataru: narastają w ciągu kilku godzin
  • występowanie kataru: cały rok
  • wydzielina podczas kataru: na początku wodnista, po 2-3 dniach gęstniejąca, czasami o zielonym zabarwieniu
  • czas trwania kataru: ‘zwykły’ katar trwa ok. 7 dni
  • przyczyny kataru siennego: kontakt z alergenem (np. pyłki, kurz, roztocza, sierść kota)
  • zaraźliwość kataru siennego: katar sienny nie jest zaraźliwy
  • pierwsze objawy kataru siennego: pojawiają się od razu lub do kilku godzin po kontakcie z alergenem
  • występowanie kataru siennego: katar alergiczny zwykle występuje sezonowo – w okresie pylenia roślin; istnieje także katar alergiczny całoroczny (np. uczulenie na kurz, roztocza, sierść zwierząt)
  • wydzielina podczas kataru siennego: bezbarwna, obfita, wodnista, katar nasila się po każdym kontakcie z alergenem
  • czas trwania kataru siennego: katar alergiczny trwa wiele tygodni, czasami występuje cały rok

>>> Katar sienny: krople do nosa, spray do nosa, aerozol, tabletki

Infekcja dróg oddechowych, czyli tzw. przeziębienie lub infekcja przewodu pokarmowego dająca o sobie znać biegunką, mogą spowodować uszkodzenie błony śluzowej, a w efekcie jej szczelności. Wtedy alergeny mają znacznie łatwiejszą drogę, aby wedrzeć się do organizmu i spowodować rozkwit alergii. A ta z kolei bardzo często objawia się katarem.

Katar „zwykły” (przeziębienie), czyli ostry nieżyt nosa

Katar, który jest efektem infekcji, świadczy o podrażnieniu błony śluzowej górnych dróg oddechowych, a także zakończeń nerwowych i znajdujących się tam receptorów.

Śluz, który płynie z nosa, to oznaka, że organizm usiłuje się tej dolegliwości pozbyć.

Dlatego tak często przy katarze kichamy, choć przede wszystkim zwiększa się produkcja wydzieliny, która ma usunąć z nosa wszelkie przyczyny podrażnienia.

Gdy dojdzie do zmian fizjologicznych wnętrza nosa czy zmian toczących się w zatokach, katar może przejść w formę przewlekłą albo ropną z dodatkowymi komplikacjami, jak choćby zapalenie zatok. Jest on bardziej męczący i najczęściej wymaga zastosowania antybiotyku.

Sprawdź: Naturalne sposoby na grypę i przeziębienie

Przyczyny kataru „zwykłego”

– Katar może mieć podłoże bakteryjne, wirusowe lub też może być spowodowany innymi czynnikami. Przykładowo, możliwy jest katar na tle zmian naczyniowo-ruchowych, idiomatyczny, czyli niejasnego pochodzenia – mówi dr n. med. laryngolog Michał Michalik z Centrum Medycznego MML w Warszawie.

– Pacjent na nic nie cierpi, czuje się dobrze, a z nosa mu się leje i nie wiadomo, z jakiego powodu. Diagnostyka w takim przypadku jest trudna. I wtedy trzeba zdecydowanie sięgnąć po spraye do nosa albo – na przykład – sterydowe. Jeśli to nie pomoże, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, a jeśli nadal będzie to nieskuteczne, poprosić go o skierowanie do laryngologa.

– Katar może mieć podłoże bakteryjne, wirusowe lub też może być spowodowany innymi czynnikami. Przykładowo, możliwy jest katar na tle zmian naczyniowo-ruchowych, idiomatyczny, czyli niejasnego pochodzenia – mówi dr n. med. laryngolog Michał Michalik z Centrum Medycznego MML w Warszawie.

Katar sienny – przyczyny

Katar alergiczny jest wywołany przez alergen. – Błona śluzowa górnych dróg oddechowych u niektórych osób jest bardziej wrażliwa na pewne substancje niż przeciętnego pana Kowalskiego – tłumaczy dr Michał Michalik.

You might be interested:  Dziwny okres i kolor krwi podczas okresu – co oznacza?

– Ten alergen drażni błonę śluzową i organizm próbuje sobie z nim poradzić, wydzielając duże ilości śluzu.

Tutaj właśnie występuje katar sezonowy atakujący głównie wczesną wiosną, czasem w lecie, zależnie od tego, co aktualnie fruwa w powietrzu.

>>> Odczulanie przedsezonowe i całoroczne

Katar sienny – objawy

Takiemu katarowi często towarzyszy łzawienie oczu. Na alergeny bowiem równie gwałtownie reagują podrażnione spojówki. Oczy są zaczerwienione i pieką, czasem dodatkowo puchną powieki. Istnieje także katar alergiczny całoroczny, gdy błony śluzowe człowieka odpowiadają alergią na roztocza, kurz czy (często występująca ostatnio) nadwrażliwość na sierść kota.

Może też pojawić się alergia na jakieś pokarmy lub w wyniku kontaktu z niektórymi materiałami. I stan ten przebiega z ostrymi napadami kataru, kichania, aż do momentu, gdy zniknie czynnik wywołujący alergie, czyli alergen. Aby móc ustrzec się od tego kataru, trzeba pamiętać, w jaki sposób alergeny mogą dostać się do organizmu.

Często ten kontakt następuje przez powietrze i są to tzw. alergeny wziewne. Mogą się one znajdować także w jedzeniu, wtedy mówimy o alergenach pokarmowych. Okazuje się, że również niektóre leki mogą działać alergizująco. Część czynników uczulających, np. zarodniki grzybów pleśniowych, zależnie od warunków panujących w otoczeniu uczulają w określonych sezonach lub przez rok.

Kompendium wiedzy: Immunoterapia alergenowa – odczulanie

Infekcja wirusowa a infekcja bakteryjna – jak je rozpoznać?

Infekcja bakteryjna wymaga innego leczenia niż infekcja wirusowa, dlatego tak ważne jest właściwe rozpoznanie choroby. Jeśli lekarz nie dopasuje odpowiednich lekarstw, to leczenie nie przyniesie efektów. Infekcja wywołana przez wirusy ma najczęściej łagodny przebieg i trwa krócej niż ta, do której doprowadziły bakterie. Najczęstsze objawy infekcji wirusowej to:

  • ogólne uczucie osłabienia organizmu,
  • złe samopoczucie,
  • stan podgorączkowy, gorączka, dreszcze,
  • bóle głowy,
  • bóle stawów,
  • zaczerwienienie i ból gardła,
  • suchy kaszel,
  • zapalenie spojówek,
  • wodnisty katar,
  • brak apetytu.

Na zakażenie wirusowe jesteśmy narażeni szczególnie jesienią i zimą, ale również wiosną. Najczęściej pierwszym objawem takiej infekcji jest złe samopoczucie, bóle głowy i mięśni. Pojawia się również suchy kaszel, który z czasem przechodzi w mokry.

Podczas infekcji wirusowej temperatura ciała często jest podwyższona, ale nie przekracza 38 stopni Celsjusza. Pojawiający się katar jest wodnisty i bezbarwny, gardło jest bolesne, ale nie pojawia się w nim ropna wydzielina. Jak długo trwa infekcja wirusowa? Najczęściej od 5 do 7 dni w przypadku przeziębienia.

Jeśli jednak efektem infekcji jest grypa, to czas trwania choroby może wydłużyć się nawet dwukrotnie. Choroba rozwija się w naszym organizmie po tym, jak wirusy przedostaną się do niego wraz z wdychanym powietrzem. Atakują one błonę śluzową, która pokrywa górne drogi oddechowe.

Przebieg infekcji wirusowej może być różny i zależy m.in. od organizmu. Choroba może przebiegać szybko i gwałtownie lub powoli i stopniowo.

Wirusy są odpowiedzialne za wiele poważnych chorób: grypę, ospę wietrzną, świnkę czy różyczkę. Wirusy są mikroorganizmami, które mogą namnażać się tylko w komórkach organizmów wyższych.

Przenoszą się one drogą kropelkową,  poprzez uszkodzoną skórę lub przez krew.

Mówiąc o wirusach, najczęściej mamy na myśli choroby układu oddechowego, jednak wirusy mogą wywołać choroby różnych części ciała – skóry czy układu nerwowego lub pokarmowego. 

Infekcja wirusowa – leczenie

Przeciw infekcjom wirusowym możesz się zaszczepić, ale one jedynie zmniejszają ryzyko zachorowania, a nie je wykluczą. Wirusy odpowiadają za 90 proc. infekcji dróg oddechowych. Organizm może być jednocześnie zainfekowany kilkoma wirusami, a każdy z nich może powodować inne skutki, np. koronawirusy powodują mocny kaszel, a rhinowirusy silny katar.

Przede wszystkim zaznaczmy, że w przypadku infekcji wirusowej, efektów nie przyniesie wprowadzenie terapii antybiotykowej – może być ona skuteczna wyłącznie w przypadku infekcji bakteryjnej. Natomiast w przypadku infekcji wirusowych, należy stosować leki, które łagodzą objawy choroby.

Jeśli chodzi o przeziębienie, to skuteczne mogą być środki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwhistaminowe, przeciwkaszlowe czy wyksztuśne. Jeśli jednak choroba się zaostrzy, to należy skonsultować się z lekarzem.

Analogiczne leczenie objawowe jest niezbędne w przypadku grypy.

Infekcja wirusowa u dorosłych i u dzieci może przebiegać inaczej. Najczęściej dorośli mają większą odporność na infekcje i przechodzą je łagodniej niż najmłodsi.

Jak chronić się przed wirusami?

W okresie częstych, zachorowań uchronienie się przed infekcją może być bardzo trudne. Możesz:

  • unikać jazdy komunikacją miejską.
  • nie odwiedzać osób, które są chore.
  • unikać zatłoczonych miejsc.

Pamiętaj o częstym myciu rąk. Staraj się również budować swoją odporność m.in. poprzez odpowiednią dietę.

Infekcja bakteryjna – objawy

Najczęściej infekcja bakteryjna rozpoczyna się w sposób nagły, gwałtowny. Pierwszymi objawami mogą być wysoka gorączka (powyżej 38 stopni) oraz zaczerwienienie i bóle gardła.

W przypadku tego rodzaju infekcji katar jest gęsty, śluzowo-ropny, a nawet może być zielony. Kaszel nie zawsze się pojawia, ale jeśli już tak się stanie, to będzie to kaszel mokry. Innymi objawami, które mogą towarzyszyć chorym są nudności, wymioty czy bóle brzucha.

Przebieg infekcji wirusowej jest zdecydowanie łagodniejszy niż infekcji bakteryjnej.

Infekcja bakteryjna może być następstwem infekcji wirusowej jako powikłanie po wirusie, który osłabił organizm.

Jeśli zauważysz, że objawy choroby się nasilają, temperatura organizmu przekracza 38 stopni, a wydzielina z nosa zmieniła kolor na zielonkawo-żółty, to może oznaczać atak bakterii i konieczność wdrożenia innej terapii. Najczęściej przy infekcji bakteryjnej gorączka jest wyższa.

Jeśli dokucza ci ból gardła i masz wysoką temperaturę, to może to oznaczać anginę. By uzyskać fachową pomoc, zawsze powinieneś udać się do lekarza, który oceni, jakie podłoże ma choroba.  

Zakażenie bakterią następuje w momencie, kiedy trafia ona do naszego organizmu. Część bakterii znajduje się w powietrzu, np. bakterie wywołujące grypę. Zatem, aby wniknęły one do ciała, nie musisz mieć kontaktu z osobami chorymi.

Inne przykłady bakterii to takie, które musimy połknąć, żeby się nimi zarazić, np. spożywając żywność czy pijąc wodę. W ten sposób dochodzi do infekcji salmonellą czy polio. Niewiele jest przypadków, kiedy bakterie przenoszą się do naszego organizmu poprzez kontakt z innym organizmem.

Bakteriami, które są wszędzie, zarażamy się przede wszystkim w miejscach publicznych.

Infekcja bakteryjna – leczenie

W przypadku infekcji bakteryjnej, najczęściej konieczne okazuje się podanie antybiotyków, Decyzję o wdrożeniu antybiotykoterapii podejmuje lekarz po badaniu – nadużywanie antybiotyków może doprowadzić do tego, że przestaną one być skuteczne.

Infekcja trwa od 7 do 10 dni, ale może to być również zdecydowanie dłuższy okres. Terapia najczęściej będzie się składać z leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych, przeciwkaszlowych czy wykrztuśnych.

Lekarz dobiera je po badaniu pacjenta tak, aby leczenie było dopasowane do przebiegu choroby.

Infekcja wirusowa a bakteryjna

Spróbujmy zatem podsumować, jakie są najważniejsze różnice pomiędzy tymi infekcjami:

  • w przypadku infekcji wirusowej występuje najczęściej stan podgorączkowy lub gorączka do 38 stopni Celsjusza, a infekcji bakteryjnej towarzyszy wyższa temperatura organizmu.
  • katar przy infekcji wirusowej jest wodnisty, natomiast przy bakteryjnej ma najczęściej ropny charakter. Może być nawet żółto-zielony i gęsty.
  • najczęściej infekcji bakteryjnej nie towarzyszy kaszel, a jeśli już tak się dzieje, to pojawia się kaszel mokry. Natomiast infekcja wirusowa rozpoczyna się z reguły od suchego kaszlu.
  • w przypadku infekcji wirusowej, nasilenie objawów następuje około 3–4 dnia choroby, natomiast przy infekcji bakteryjnej, nagle zaczyna występować ból gardła czy ból przy przełykaniu.
  • przy infekcji bakteryjnej, w gardle może się pojawić ropna wydzielina, która ma malinowe zabarwienie, a dodatkowo gardło będzie obrzęknięte. Na języku pojawi się natomiast szary nalot.

Pamiętaj jednak, że terapia powinna być dopasowana przez lekarza, który nie zawsze od razu będzie mieć pewność, z jaką infekcją ma do czynienia. W wielu przypadkach niezbędne może się okazać przeprowadzenie dodatkowych badań, które wykażą, jakie leczenie należy w danym przypadku zastosować.

lek. Marta Dąbrowska

Katar wirusowy czy bakteryjny? Poznaj różnice!

Teoretycznie każdy z doświadczenia wie, czym jest katar. Uporczywa wydzielina, zatkany nos, podrażniona śluzówka — to tylko niektóre objawy nieżytu nosa.

W praktyce jednak specyfika oraz przyczyny kataru mogą być różne i nie zawsze jesteśmy w stanie uporać się z nim bez stosownego leczenia.Gdy dopada nas choroba, np. przeziębienie bądź grypa, zwykle najmniej przejmujemy się katarem.

W końcu jest to przypadłość zdarzająca się często, uważana za niegroźną dla zdrowia, która — zgodnie ze znanym powiedzeniem — nawet nieleczona minie po 7 dniach.

Niestety rzeczywistość często weryfikuje nasze podejście, bo o ile katar wywołany przez wirusy rzeczywiście może minąć wraz z infekcją (o ile nie dojdzie do powikłań!), o tyle z katarem bakteryjnym trzeba będzie podjąć walkę, niekiedy nawet z zastosowaniem antybiotyków.

You might be interested:  Przykurcz volkmanna – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja, ćwiczenia

Katar wirusowy

Katar wywołany wirusami występuje zdecydowanie częściej. Związane jest to głównie z bardzo krótkim czasem inkubacji wirusów, który zwykle wynosi od kilku do kilkunastu godzin.

Na infekcje najbardziej narażeni jesteśmy jesienią i zimą, gdy nasza odporność jest obniżona, a warunki pogodowe są zmienne i niesprzyjające, ale zachorować można również latem np.

w wyniku nierozważnego korzystania z klimatyzacji.

Przyczyny infekcji wirusowej

Infekcja spowodowana jest wirusami, najczęściej rynowirusami lub adenowirusami. W przypadku grypy mamy do czynienia z wirusami typu A i B. Do zakażenia wirusem dochodzi bardzo szybko, zwykle drogą kropelkową.

Cechy charakterystyczne wydzieliny

Przy zakażeniu wirusowym wydzielina początkowo jest obfita, wodnista, lejąca, rzadka, bezbarwna i bezzapachowa.

Po pewnym czasie może stawać się nieco mętna i nabierać kremowego zabarwienia i konsystencji. Zwykle katarowi towarzyszy odruch kichania.

W większości przypadków wydzielinę z łatwością usuwamy z nosa, jednak choremu może towarzyszyć ciągłe uczucie zatkania jam nosowych i obrzęk śluzówki.

Objawy towarzyszące katarowi

Objawy, które najczęściej pojawiają się wraz z katarem wirusowym zaliczamy, to m.in.:

  • gorączka, która nie przekracza 38°C
  • częste kichanie
  • osłabienie organizmu, zmęczenie, złe samopoczucie, ogólne rozbicie
  • obrzęk błony śluzowej
  • ból głowy i mięśni
  • ból gardła
  • niekiedy również kaszel

Leczenie kataru wirusowego

Leczenie infekcji wirusowej ma charakter objawowy. W przypadku kataru najbardziej doskwierające są dwie dolegliwości: cieknąca wydzielina oraz przekrwiona i obrzęknięta błona śluzowa. Wydzielinę należy sukcesywnie usuwać przy użyciu jednorazowej chusteczki.

Dodatkowo można stosować krople do nosa hamujące produkcję wydzieliny (np. zawierające bromek z bromkiem ipratroprium). Na obrzęk dostępne są w aptekach krople, aerozole i żele do nosa obkurczające błonę śluzową nosa (zwykle z oksymetazoliną lub fenylefryną).

Preparaty tego rodzaju nie powinny być jednak stosowane dłużej niż przez 3-4 dni, gdyż długotrwale używane mogą prowadzić do powikłań w postaci tzw. kataru polekowego.

Niekiedy powodują wysuszenie śluzówki, dlatego zaleca się równoległe stosowanie nawilżających sprayów z wodą morską i substancjami sprzyjającymi regeneracji błony śluzowej.

Jak długo trwa katar wirusowy?

Objawy infekcji wirusowej, w tym również katar, zwykle utrzymują się od 7 do 14 dni. Mają charakter narastający, a więc w pierwszej kolejności pojawia się osłabienie organizmu, lekka chrypka i katar, które następnie przeistaczają się w ostry ból gardła, zatykający nieżyt nosa, kichanie, a nawet zapalenie w okolicach błon śluzowych.

Katar bakteryjny

Katar bakteryjny występuje zdecydowanie rzadziej od wirusowego, ale objawy są znacznie bardziej uciążliwe i trudniejsze do wyleczenia.

Co ważne, do nadkażenia bakteryjnego błony śluzowej dochodzi bardzo często w wyniku braku leczenia lub nieprawidłowej terapii infekcji wirusowej. Innym powodem kataru bakteryjnego są m.in.

bakteryjne zapalenie zatok, bakteryjne zapalenia gardła, a nawet bakteryjne zapalenie ucha.

Przyczyny infekcji bakteryjnej

Katar bakteryjny najczęściej wywołany jest takimi bakteriami jak: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenze, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aereus. Do zakażenia zwykle dochodzi drogą kropelkową.

Cechy charakterystyczne wydzieliny

Przy infekcji bakteryjnej wydzielina jest gęsta, często określana jako ropna. Początkowo przezroczysta, z czasem nabiera koloru żółtego, zielonożółtego lub szarawego, co związane jest z obecnością ropy i śluzu w przewodach nosowych. Zwykle ma również nieprzyjemny zapach, co także jest cechą charakterystyczną dla zakażenia bakteryjnego.

Wydzielina spływa po tylnej ścianie gardła, więc może pojawiać się również mokry kaszel. Niekiedy tworzą się nawet ropne czopy w nosie. Usunięcie gęstej wydzieliny może być trudne, a chorzy zwykle borykają się też z problemem zatkanego nosa, a więc również trudnościami w oddychaniu przez nos, rozpoznawaniem smaku czy zmienioną barwą głosu.

Objawy towarzyszące katarowi

Do głównych objawów towarzyszących katarowi bakteryjnemu zaliczamy m.in.:

  • gorączka przekraczająca 38,5°C
  • mokry kaszel (spowodowany spływającą wydzieliną z nosa)
  • uczucie drapania w gardle
  • ból głowy (w przypadku zapalenia zatok ból nasilający się przy pochylaniu głowy)

Leczenie kataru bakteryjnego

Jak już zostało wspomniane, leczenie kataru bakteryjnego jest nieco trudniejsze i zwykle wymaga więcej czasu. Należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ w wielu przypadkach niezbędne jest wdrożenie antybiotykoterapii. Leczenie antybiotykami musi odbywać się pod okiem specjalisty i tylko wówczas, gdy istnieje pewność, że katar ma podłoże bakteryjne.

Leki na katar dostępne bez recepty, po które pacjent może sięgnąć samodzielnie, przy zakażeniu bakteryjnym zwykle działają w mniejszym stopniu niż przy infekcji wirusowej.

Z uwagi na ich ograniczone działanie trzeba uważać z dawkowaniem.

Nigdy nie należy przekraczać zalecanych przez producenta dawek, a jeśli nie zauważamy poprawy po zastosowaniu zakupionego samodzielnie preparatu, należy skonsultować się z lekarzem.

Jak długo trwa katar bakteryjny?

Katar bakteryjny może utrzymywać się dłużej niż 10 dni, zwykle wraz z szeregiem objawów towarzyszących zakażeniu bakteryjnemu.

Higiena i oczyszczanie nosa przy katarze bakteryjnym i wirusowym

Nie wolno zapominać o tym, że oprócz wdrożonego leczenia farmakologicznego konieczna jest regularna higiena i bieżące oczyszczanie nosa z wydzieliny. Zalegająca wydzielina tworzy idealne środowisko do namnażania się wirusów czy bakterii, więc aby temu zapobiec, należy ją na bieżąco usuwać.

Dodatkowo warto stosować dostępne bez recepty preparaty sprzyjające oczyszczaniu nosa i wykazujące właściwości pielęgnacyjne.

Pomocna będzie naturalna woda morska wzbogacona o glicerol, wyciąg z aloesu, kwas hialuronowy lub olejek eukaliptusowy, które sprzyjają nawilżeniu, odbudowie błony śluzowej i zmniejszeniu obrzęku śluzówki oraz łagodzą podrażnienia. Dzięki temu można łatwiej oddychać i skuteczniej pozbyć się zalegającej wydzieliny z nosa.

Regularna higiena i oczyszczanie jam nosowych to nie tylko wspomaga leczenie infekcji bakteryjnych i wirusowych, ale również ma istotne znaczenie w profilaktyce tych dolegliwości.

Infekcja czy alergia – jak rozróżnić katar

Najczęstszymi przyczynami kataru bywa infekcja wirusowa, bakteryjna lub zapalenie śluzówki nosa wywołane alergenem. Objawy wspólne to drapanie w gardle, nosie, kichanie, na ogół gorączka, uczucie zatkania nosa, obrzęk małżowin nosa, czemu często towarzyszą bóle i zawroty głowy, uczucie ogólnego rozbicia, upośledzenie węchu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Katar o podłożu infekcyjnym czy wirusowym występuje o każdej porze roku, jednak najczęściej jesienią i zimą. Brak tu ścisłej sezonowości oraz regularnego występowania o tej samej porze roku. Na podstawie dobrze zebranego wywiadu lekarskiego można się od pacjenta dowiedzieć, że w jego otoczeniu są inne chore osoby bądź niedawno chorowały.

Katar wirusowy i bakteryjny – należy poznać przyczynę zakażenia, by je właściwie leczyć

Do infekcji wirusowej i bakteryjnej dochodzi przy spadku odporności, przebywaniu w gronie osób zainfekowanych, ponieważ tego typu zakażenia przenoszone są drogą powietrzno-kropelkową, głównie podczas kaszlu lub kichania. 

Katar wirusowy uzewnętrznia się wyciekiem wydzieliny wodnisto-śluzowej, natomiast katar bakteryjny śluzowo-ropnej. 

Następstwem nieleczonego lub źle leczonego kataru może być zapalenie spojówek, gardła, ucha środkowego, zatok przynosowych, krtani, tchawicy, oskrzeli, płuc. Leczymy katar zależnie od przyczyny i stadium choroby. 

W przypadku niewielkich objawów wystarczy stosować środki zwężające naczynia i działające przeciwobrzękowo w postaci doustnych preparatów (np. na bazie pseudefedryny) lub donosowych kropli (np. zawierających oxymetazolinę, xylometazolinę). Należy też systematycznie usuwać wydzielinę z nosa, pamiętając, by nie wydmuchiwać z dwóch dziurek jednocześnie. Trzeba pić dużo płynów. 

Przy gęstej wydzielinie warto stosować rozluźniające ją preparaty doustne lub donosowe, w razie gorączki – preparaty obniżające temperaturę, a w przypadkach o etiologii bakteryjnej czasami konieczne jest zastosowanie antybiotyku.

Katar alergiczny

Katar alergiczny charakteryzuje wodnista wydzielina, często towarzyszące łzawienie, zapalenie spojówek, kichanie. Alergiczny nieżyt nosa występuje co roku o określonej porze. Gdy pacjent jest uczulony na pyłki drzew, może mieć objawy od lutego do maja. Drobne przesunięcia terminów mogą się zdarzyć, ponieważ stężenie pyłków w atmosferze zależy od wielu czynników, np.

opadów deszczu (niższe stężenie), okolicy nadmorskiej (też niższe stężenie). Objawy kataru w związku z tym mogą być mniej nasilone lub nie występują. Z kolei przy słonecznej pogodzie, pobycie na dworze w otoczeniu dużej ilości roślin objawy kataru są intensywniejsze. Katarowi alergicznemu może towarzyszyć kaszel, ponieważ alergeny pyłkowe mogą drażnić również nabłonek oskrzeli.

 

Rozróżnienie etiologii kataru dla lekarza nie jest trudne. Na ogół wystarczy dobrze zebrany wywiad i badanie lekarskie. Aby potwierdzić atopową etiologię kataru, lekarz specjalista wykonuje testy skórne lub zleca badanie IgE specyficzne dla alergenów. Testy skórne wykonuje się w tzw. okresie bezobjawowym, po odstawieniu leków antyhistaminowych.

Katar alergiczny występuje na ogół bez temperatury. Pacjent dobrze reaguje na zastosowanie leków antyhistaminowych (zmniejszenie lub całkowite ustąpienie kataru).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Marzena Gajewska, specjalista internista i alergolog z CM ENEL-MED

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *