Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Kręcz szyi jest to wada polegająca na utrwalonym ustawieniu głowy w skłonie do boku, przy jednoczesnym zwróceniu twarzy w stronę przeciwną i ku górze. Dolegliwość trzeba jak najszybciej leczyć, ponieważ może wpływać na postawę i globalną motorykę dziecka, prowadząc nawet do opóźnienia rozwoju ruchowego.

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Kręcz szyi – rodzaje

Kręcz szyi to zniekształcenie posturalne objawiające się wymuszoną pozycją ustawienia głowy i szyi tj. zgięciem bocznym, w płaszczyźnie czołowej oraz rotacją brody w płaszczyźnie poprzecznej w stronę przeciwną, z towarzyszącym ograniczeniem ruchomości (zazwyczaj nie występuje w kręczu ocznopochodnym).

Przymusowe ustawienie głowy może być powiązane z jednostronnym uniesieniem ramienia po stronie kręczu.

Kręcz szyi może być zarówno zaburzeniem wrodzonym (zmiany w mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym (MOS), kręg klinowy, mnogie zaburzenia kręgów, zespół Klippla-Feila), jak i nabytym, wynikającymz przyczyn zapalnych, neurologicznych, zaburzeń narządów zmysłów czy zmian o charakterze nowotworowym.

Obecność wrodzonego kręczu szyi stwierdzana jest najczęściej w pierwszych trzech miesiącach życia. Jego objawy mogą być widoczne zaraz po urodzeniu lub pojawiają się w okresie do 4 tygodni po urodzeniu.

Wyróżnia się dwie postacie wrodzonego kręczu szyi: pochodzenia mięśniowego i pochodzenia kostnego. Obie postacie zostały dokłądniej przybliżone poniżej.

Kręcz szyi pochodzenia mięśniowego

Wrodzony kręcz szyi pochodzenia mięśniowego jest spowodowany przykurczem, skróceniem lub zbliznowaceniem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego.

Przyczyny

Przyczyną może być nieprawidłowe ułożenie główki wewnątrz macicy z towarzyszącym uciskiem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego przez bark. Powoduje to niedokrwienie, a w konsekwencji martwicę i zbliznowacenie. Inną przyczyną może być uszkodzenie mięśnia podczas porodu.

Objawy

Głównym objawem wrodzonego kręczu szyi pochodzenia mięśniowego jest pochylenie głowy w stronę uszkodzonego, skróconego mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego. Nieprawidłowe ustawienie głowy, gdy nie jest poddane leczeniu, pogłębia się z czasem.

Zmiany obejmują również twarz, która po stronie chorego mięśnia rozwija się wolniej i traci swoją symetrię. Dalsze zmiany obejmują również układ kostny. Zmienia się kształt czaszki, a kręgi szyjne ulegają sklinowaceniu. Dochodzi również do utrwalonego skrzywienia bocznego odcinka szyjnego kręgosłupa.

Leczenie kręczu szyi pochodzenia mięśniowego

Leczenie wrodzonego kręczu szyi pochodzenia mięśniowego powinno się wprowadzić od pierwszych dni po urodzeniu.

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Fizjoterapeuta stosuje bierne rozciąganie skróconego mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego. Pozycją do terapii jest leżenie na plecach. Stabilizuje się barki dziecka i przechyla głowę w stronę przeciwną do przykurczu. Dobrze jest wcześniej rozgrzać mięsień np. przez ciepły okład lub masaż. Rozciąganie wykonuje się do 15 minut, kilka razy dziennie.

Dodatkowo stosuje się odpowiednie pozycje ułożeniowe tak, aby dziecko samo chciało odwracać głowę w stronę zdrową np. w kierunku światła czy zabawek.

W przypadku gdy wada nie daje się skorygować poprzez ćwiczenia rozciągające, konieczny jest zabieg operacyjny. Leczenie operacyjne polega na przecięciu skróconego mięśnia. Uzyskana pozycja wymaga utrwalenia poprzez kołnierz korygujący przez kilka tygodni. Po zagojeniu stosuje się m.in. ćwiczenia rozciągające z fizjoterapeutą.

Zobacz również: Dysplazja stawu biodrowego u dzieci.

Kręcz szyi pochodzenia kostnego

Wrodzony kręcz szyi pochodzenia kostnego jest wadą wywołaną nieprawidłową budową kręgów. Powodują one niewłaściwe ustawienie głowy. Jedną z przyczyn tego rodzaju kręczu jest zespół Klippla-Feila.

Leczenie kręczu szyi pochodzenia kostnego

Stosuje się korekcyjne opatrunki sztywne. Poza tym wykonuje się ćwiczenia rozciągające, jak w przypadku kręczu szyi pochodzenia mięśniowego. W wyjątkowych przypadkach podejmuje się leczenie operacyjne. Przy każdego rodzaju kręczu szyi konieczna jest kontrola okulisty ze względu na możliwość zmian w ustawieniu gałek ocznych.

Zespół krótkiej szyi (zespół Klippa-Feila)

Zespół krótkiej szyi to wada polegająca na zroście kręgów szyjnych, zmianie ich kształtu lub mniejszej liczbie kręgów. Należy do wad wrodzonych, która występuje dość rzadko. Może być dziedziczona rodzinnie, jak również pojawić się na skutek działania alkoholu na płód.

Objawy

Choroba objawia się skróconą szyją, sprawiającą wrażenie osadzenia głowy bezpośrednio na tułowiu. Wada ta powoduje ograniczenie ruchomości szyjnego odcinka kręgosłupa.

W przypadku, gdy towarzyszy jej rozszczepienie łuków kręgowych, może dojść do niestabilności szyi i w następstwie do zaburzeń ze strony układu nerwowego. Gdy niestabilność jest duża, utrudnione staje się przyjmowanie pokarmów przez dziecko.

Zdarzają się wady współistniejące z zespołem krótkiej szyi. Najczęściej jest to wysokie ustawienie łopatki.

Leczenie zespołu krótkiej szyi

Zespół krótkiej szyi w większości przypadków nie wymaga leczenia. Najczęściej stosuje się zabiegi plastyczne, do których należy częściowe wycięcie mięśni karku, niekiedy również usunięcie górnych żeber.

Gdy występują towarzyszące zaburzenia układu nerwowego spowodowane niestabilnością kręgosłupa szyjnego, stosuje się kołnierz ortopedyczny.

W niektórych przypadkach zastosowanie ma operacyjne usztywnienie niestabilnych kręgów.

Bibliografia

  1. Jaroń A., Werner B., Analiza postępowania leczniczego dziecka z kręczem szyi pochodzenia mięśniowego, Nowa Pediatria, 3/2013.
  2. Michalska A., Szmurło M., Pogorzelska J., (i inni), Wrodzony kręcz szyi – przegląd metod leczniczych, Child Neurology, 26/2017.

Polecane produkty:

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego
Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Kręcz szyi u niemowląt i dorosłych wymaga odpowiedniego leczenia i rehabilitacji. Niezależnie od tego, czy przykurcz jest wrodzony, czy nabyty, zaniedbanie terapii prowadzi do nasilenia objawów, takich jak ból karku czy problemy z poruszaniem głową. Może również skutkować trudnymi do usunięcia deformacjami.

Co to jest kręcz szyi i jakie ma przyczyny?

Kręcz szyi (ICD10-Q68.0) to patologiczne, czyli wymuszone przechylenie głowy oraz szyi w stronę barku.

Dysfunkcja, określana także jako kręcz karku, może mieć charakter lewostronny (odchylenie szyi w lewo, a głowy w prawo) bądź prawostronny (szyja odchylona w prawo, głowa zaś w lewo).

Podstawową przyczyną kręczu szyjnego są zmiany w obrębie mięśni kręgosłupa szyjnego lub mięśni szyi. Wyróżnia się kręcz wrodzony, ułożeniowy oraz nabyty.

You might be interested:  Co to jest hipnagogia i czym są omamy hipnagogiczne i hipnopompiczne?

Kręcz szyi u niemowlaka i dziecka starszego (wrodzony)

Wrodzony kręcz szyi u niemowląt może mieć podłoże mięśniowe lub kostne.

Kręcz mięśniowy spowodowany jest skróceniem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego (MOS) na skutek jego bliznowacenia i włóknienia.

Głowa dziecka przechylona jest w stronę skróconego mięśnia, natomiast jego lekko uniesiona twarz zwraca się w kierunku przeciwnym.

Wrodzony kręcz karku pochodzenia kostnego wynika z wadliwego ukształtowania kręgów, prowadzącego do asymetrii kręgosłupa.

Kręcz szyi u dziecka nie boli, jednak negatywnie wpływa na motorykę i może skutkować opóźnieniem w rozwoju ruchowym, dlatego leczenie należy podjąć jak najwcześniej.

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Ułożeniowy kręcz szyi

Odmiennym rodzajem zaburzenia jest kręcz szyjny ułożeniowy, spowodowany nieprawidłowym ułożeniem dziecka w łonie matki. Zmiana ma charakter nawykowy i w związku z tym, że tkanki pozostają zdrowe, tego typu kręcz szyi mija samoistnie – po kilku tygodniach główka dziecka odzyskuje właściwe ustawienie.

Dowiedz się, jakie efekty dają ćwiczenia z piłkami

Kręcz szyjny u dorosłych (nabyty)

Przyczyny kręczu karku u dorosłych to najczęściej:

  • urazy kręgosłupa,
  • niedowidzenie lub niedosłuch wymuszające kompensacyjną, niewłaściwą pozycję głowy,
  • wzmożone napięcie mięśni szyi,
  • niedowłady mięśni szyjnych,
  • procesy zapalne w przebiegu niektórych chorób,
  • nieprawidłowe, utrwalone nawyki (np. tzw. szyja esemesowa).

U dorosłych kręcz karku występuje w postaci spastycznej (tzw. kurczowy kręcz szyi) lub reumatycznej. Typ pierwszy to rodzaj rzadkiej, choć bolesnej dystonii (ma podłoże neurologiczne), cechującej się okresami wznowień i remisji. Skurcz szyi w kręczu reumatycznym dotyka wspomnianego mięśnia MOS i może pojawić się po nocy przespanej w niewygodnej pozycji.

Jakie są objawy kręczu szyi?

Objawy kręczu szyi nieco różnią się zależnie od jego typu. Poza niefizjologicznym odchyleniem i rotacją głowy, u chorego mogą wystąpić:

  • brak możliwości swobodnego poruszania głową,
  • sztywność i ból karku,
  • wzmożone napięcie mięśni szyi,
  • bóle głowy,
  • opuchlizna mięśni karku.

Kiedy dziecko ma kręcz szyi, a leczenie zostanie podjęte zbyt późno, może dojść do powstania deformacji w obrębie głowy i twarzy: nieprawidłowego odchylenia nosa, obniżenia kącików oczu i uszu, zniekształcenia czaszki oraz powstania wady zgryzu.

Jak długo trwa kręcz szyi?

Zdarza się – w przypadku ułożeniowej postaci kręczu – że po kilku tygodniach mija on samoistnie, jednak najczęściej konieczne jest zastosowanie odpowiedniego leczenia. Jeśli zauważymy nieprawidłowe ułożenie głowy u siebie lub u dziecka, nie zwlekajmy z wizytą u lekarza. Może się okazać, że przykurcz stanowi objaw schorzenia wymagającego pilnej interwencji lekarskiej.

Jak spać przy kręczu karku?

Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z kręczem szyi lewostronnym, czy prawostronnym, przyjęcie podczas snu wygodnej pozycji jest znacznie utrudnione. Najlepiej ułożyć się na poduszce w taki sposób, by ta działała przeciwnie do kierunku odchyłu i stabilizowała szyję.

Podpowiadamy, jak wybrać poduszkę ortopedyczną 

Kręcz karku – sposoby leczenia przykurczu

Przykurcz mięśni szyi wymaga szerokiego podejścia terapeutycznego. W leczeniu wykorzystuje się farmaceutyki, rehabilitację, zaopatrzenie ortopedyczne, a w niektórych przypadkach, także zabiegi operacyjne.

Leczenie kręczu szyi u dziecka – rehabilitacja, kołnierz ortopedyczny, operacja

Podstawą leczenia wrodzonego kręczu karku u niemowląt jest rehabilitacja. Zalecane są ćwiczenia bierne rozciągające mięsień MOS, a także ćwiczenia czynne polegające na układaniu dziecka w taki sposób, by musiało przekręcać główkę w stronę światła i przechodzących osób.

W korekcji kręczu karku zastosowanie znajdują również kołnierze ortopedyczne, utrwalające prawidłową pozycję głowy. Ważne jest, by używać ich zgodnie z zaleceniami lekarza, ponieważ noszone zbyt długo mogą prowadzić do „rozleniwienia” mięśni.

Leczenie operacyjne, wykorzystywane jedynie u pacjentów z kręczem mięśniowym, polega na przecięciu mięśnia w miejscu przyczepów.

Czy wiesz, kiedy i jak długo nosić kołnierz ortopedyczny?

Jak leczyć przykurcz szyi u dorosłych?

Spastyczny kręcz szyi u dorosłych leczy się przede wszystkim przy użyciu zastrzyków z toksyny botulinowej, która wpływa na przewodnictwo mięśniowo-nerwowe. Na kręcz reumatyczny zaleca się niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Ważnym elementem leczenia jest fizjoterapia, która ma rozluźnić i wydłużyć skrócony mięsień, a dodatkowo przywrócić kontrolę nad prawidłową postawą ciała. Dobre efekty przynoszą masaże i ucisk punktów spustowych. Zaleca się ponadto kinezyterapię, ćwiczenia rozciągające, jonoforezę, laseroterapię oraz naświetlanie lampą Solux.

Stosunkowo nowym sposobem leczenia jest kinesiotaping. Plastrowanie działa na mięśnie rozluźniająco, zmniejszając stopień przykurczu. Pomaga złagodzić dolegliwości bólowe i wzmacnia osłabione mięśnie.

Kręcz szyjny

Kręcz szyi – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja kręczu szyjnego

Długa jazda samochodem, wyziębienie, silny stres, a nawet zmęczenie mogą być powodem ostrego bólu karku i ograniczenia poruszania głowa. To tzw. kręcz szyi. Bywa, że głowa zostaje unieruchomiona w nienaturalnej pozycji, za co odpowiadają przeciążone mięśnie szyi. Unieruchamiając szyję, organizm broni się przed dodatkowym drażnieniem receptorów bólowych i włókien nerwowych. O kierunku skręcenia głowy decyduje sam organizm, wybierając taką pozycję, w której mięśnie będą jak najmniej obciążone.

Co robić? Zrób ciepły okład na cały kark lub wetrzyj maść przeciwbólową. Śpij na profilowanej poduszce podtrzymującej szyję lub na wałku zrobionym z ręcznika. Jeżeli po trzech dniach nie odczujesz ulgi, idź do lekarza.

Być może potrzebne będą leki zmniejszające napięcie mięsni. Lekarze przypuszczają, ze kręcz szyi może wynikać z niedoboru magnezu i witamin z grupy B. Przy nawracających bólach warto je zażywać regularnie.Wrodzony kręcz szyi.

Ujawnia się po urodzeniu w miarę narastania dysproporcji między wzrostem zdrowych tkanek a nie zmieniającą się długością mięśnia zbliznowaconego. W przypadku nieleczenia dochodzi do wyraźnej asymetrii twarzy.

Objawia się on przymusowym ustawieniem głowy w pochyleniu w bok i skręceniu, którego przyczyną jest zazwyczaj przykurcz i zbliznowacenie jednego z mięśni mostkowo- obojczykowo- sutkowych.

Kręcz szyi nabytyJego przyczyny mogą mieć różną etiologię:

  • urazową– w wyniku podwichnięcia górnych kręgów szyjnych, oparzenia
  • zapalną– w przebiegu gruźlicy, ropnego zapalenia szyi i okolicy nosowo- gardłowej
  • układową – w wyniku choroby Racklinghausena odcinka szyjnego kręgosłupa
  • spowodowaną wadami wzroku i słuchu
  • neurogenną – spowodowane spastycznym napięciem mięśni szyi, jednostronnym porażeniem wiotkim, niedowładem szyi
  • reumatoidalną – nagłe, bolesne, przymusowe ustawienie ustawianie głowy i szyi pojawiające się u osób dorosłych.Kręcz szyi wrodzony mięśniopochodny Jego przyczyną jest zbliznowacenie i zwółoknienie mięśnia mostkowo- obojczykowo- sutkowego spowodowane urazem okołoporodowym lub artrogrypozą.Objawy:
  • pochylenie głowy w stronę przykurczonego mięśnia
  • odwrócenie twarzy w stronę przeciwną do przykurczu
  • pogrubienie i stwardnienie mięśnia przykurczonego
You might be interested:  Mówienie przez sen – czy rozmawianie i krzyki przez sen są niebezpieczne?

Przy braku odpowiedniego leczenie dochodzić może do zniekształcenia twarzy, zmian w kręgosłupie, odkształceń kości czaszki, wad zgryzu.

LECZENIE

  • należy rozpocząc zaraz po zdiagnozowaniu wady
  • masaż, redresyjne ułożenie głowy, łagodne ruchy redresujące, zabiegi fizykalne zmniejszające napięcie i działające rozluźniająco, kołnierze ortopedyczne
  • leczenie operacyjne- jeśli brak poprawy po leczeniu zachowawczym.

Kręcz szyi wrodzony mięśniopochodnyMoże być spowodowany asymetrycznym ukształtowaniem kręgów szyjnych (krąg klinowy, mnogie zaburzenia kręgów, zespół Klippla-Feila).

Początkowo nie obserwuje się zmian mięśniach szyi i karku. W miarę rozwoju dziecka dochodzi do zmian wtórnych- asymetrii twarzy i przykurczu mięśnia jak w obrazie kręczu mięśniopochodnego.

Badaniem diagnostycznym jest zdjęcie rentgenowskie.

LECZENIE

Bardzo rzadko ten typ kręczu szyi nadaje się do leczenie operacyjnego, stosuje się leczenie przyczynowe

Kręcz szyi: Przyczyny, objawy i leczenie – Fitmedica

Kręcz szyi (torticollis – neologizm bez rodzaju, oznaczający „skręcona szyja”, caput obstipum – „krzywa głowa”) to wada, która polega na przymusowym ustawieniu głowy oraz szyi w przechyleniu na bok, w stronę barku i rotacji brody w przeciwnym kierunku, z jednoczesnym ograniczeniem ruchomości.

Wyróżnia się trzy główne rodzaje kręczu szyi: wrodzony, nabyty oraz ułożeniowy. Dodatkowo w obrębie formy wrodzonej wyróżnia się kręcz: (1) pochodzenia mięśniowego (congenital muscular torticollis) oraz pochodzenia kostnego (torticollis congenitus osteogenes). Jako pierwszy kręcz wrodzony szyi opisał Hipokrates.

Obok wrodzonej dysplazji stawu biodrowego oraz stopy końsko-szpotawej, choroba ta jest jedną z najczęściej diagnozowanych wrodzonych anomalii układu mięśniowo-szkieletowego u niemowląt. Kręcz wrodzony szyi pochodzenia mięśniowego wykrywany jest częściej u chłopców, a częstotliwość jego występowania wynosi od 0,4% do 2,0%.

Nabyta postać kręczu karku jest konsekwencją zmian chorobowych, natomiast ułożeniowy kręcz jest następstwem nieprawidłowego ułożenia dziecka w życiu płodowym.

Przyczyny i objawy kręczu szyi

Według niektórych specjalistów kręcz szyi można zdiagnozować już u jedno-, trzy-, sześciodniowego noworodka wykonując prosty test. Dziecko układa się w leżeniu tyłem, następnie głową dziecka wykonuje się skręt w lewą, a potem w prawą stronę.

Obserwuje się, czy dziecko tak samo długo i jednakowo trwale utrzymuje głowę w obu pozycjach. Kolejną skuteczną metodą umożliwiającą rozpoznanie omawianej wady jest badanie ultrasonograficzne mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego (MOS).

W przypadku kręczu szyi pochodzenia kostnego decydującym badaniem jest RTG, które pokazuje w obrazie hipoplazję zęba obrotnika oraz patologiczne zmiany pomiędzy kręgami.

Jednoznaczna przyczyna kręczu szyi pochodzenia mięśniowego pozostaje ciągle niewyjaśniona, mimo, że wada ta została odkryta bardzo dawno temu.

Wśród sugerowanych przyczyn wymienia się zespół przedziałów powięziowych, infekcyjne zapalenie mięśni, uraz wewnątrzmaciczny przyczyniający się do zerwania włókien MOS z wytworzeniem krwiaka, a następnie ich zwłóknienie.

Wśród czynników odpowiedzialnych za pojawienie się wady wylicza się również: małowodzie oraz dysproporcję pomiędzy rozmiarami dróg rodnych, a wielkością dziecka. Natomiast wrodzony kręcz szyi pochodzenia kostnego to wada wynikająca z nieprawidłowej budowy kręgów.

W tym przypadku niewłaściwe ustawienie głowy może być skutkiem niedostatecznego rozwoju części kręgu (kręg klinowy), wygiętego w bok bloku kręgowego i licznych zaburzeń wrodzonych kręgów szyjnych z zespołem Klippla i Feila (zespół wad wrodzonych układu kostnego wyróżniający się zrośnięciem dwóch lub więcej kręgów odcinku szyjnego bądź też zmniejszoną ich liczbą).

Z kolei przyczyną nabytego kręczu szyi diagnozowanego często u dorosłych mogą być różne zmiany chorobowe. Omawiana przypadłość bywa konsekwencją pourazowej deformacji kręgosłupa, czy też uszkodzenia tkanek miękkich szyi.

Do kręczu szyi mogą również prowadzić zmiany zapalne w obrębie szyi (np. w przypadku gruźlicy), zaburzenia neurologiczne, reumatyzm, oraz ból mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, np. w trakcie długiej jazdy samochodem w jednej pozycji.

Nadmierne oraz długotrwałe napięcie mięśni, czy też nieprawidłowe ułożenia podczas snu również mogą prowadzić do kręczu szyi.

Natomiast ułożeniowy kręcz szyjny, bez zmian morfologicznych w obrębie MOS, może być konsekwencją utrzymującej się preferencji ułożeniowej głowy będącej efektem prenatalnej plagiocefalii bądź niewłaściwego układania dziecka w pierwszych miesiącach jego życia.

Pierwszoplanowym objawem kręczu szyi jest jej skręt na jedną stronę, co jest bezpośrednim następstwem skurczu mięśni szyi. Obserwuje się pociągnięcie brody w kierunku ulegających skurczowi mięśni, podczas kiedy jest ona zwrócona w przeciwną stronę. Razem z rozwojem dziecka zniekształcenie ulega pogłębieniu.

Zmiany obejmują także twarz, która po stronie chorego mięśnia rozwija się wolniej (staje się stopniowo coraz mniejsza) i traci swoją symetrię, kąty uszu oraz oczu  obniżają się, nos odchyla się w stronę chorą, oko zaczyna wydawać mniejsze i innego kształtu.

U dzieci z kręczem szyi postępujące zmiany zaczynają obejmować także układ kostny –  stwierdza się odkształcenie czaszki oraz nieprawidłowy zgryz. W odcinku szyjnym kręgosłupa kręgi ulegają sklinowaceniu, dochodzi do utrwalonego bocznego skrzywienia kręgosłupa, czyli skoliozy łukiem skierowanej w zdrową stronę.

W przypadkach nieleczonych może dojść do wytworzenia się w niższych odcinkach kręgosłupa skrzywień kompensacyjnych.

Objawem kręczu szyi pochodzenia kostnego jest zablokowanie ruchów w niektórych segmentach odcinka szyjnego, co naraża pozostałe segmenty na nadmierne przeciążenia. W omawianej deformacji obserwuje się również uniesienie ramienia w stronę objętą skurczem mięśni szyi.

Co więcej, we wrodzonym kręczu w masie MOS palpacyjnie można wyczuć zgrubienie umiejscowione w części dolnej mięśnia (32,7%), środkowej (43,3%) bądź na całej długości (12,7%).

You might be interested:  Spondyloartropatia – przyczyny, objawy, leczenie spondyloartropatii zapalnej i młodzieńczej

Częstotliwość jego występowania waha się od 0,3% do1,9%, z dominacją płci męskiej, przypuszczalnie z uwagi na większy obwód głowy.

Opinie specjalistów dotyczące wieku dziecka, w którym stwierdza się typowe objawy kliniczne, są rozbieżne. Według niektórych badaczy wyraźny przykurcz mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, powodujący skręcenie głowy w kierunku przeciwnym do przykurczonego mięśnia, staje się widoczny między 4. a 6. miesiącem życia.

Zaznacza się jednak, iż wada ta może być niezauważona do ukończenia przez dziecko 1. roku życia. Inni zaś są zdania, że nieustanne utrzymanie głowy w jednej z rotacji obserwuje się już w okresie noworodkowym. Istnieją również opinie sugerujące, że zauważalne objawy kręczu szyi pojawiają się dopiero pomiędzy 1. a 2.

rokiem życia.

Leczenie (rehabilitacja)

W kontekście leczenia wrodzonego kręczu szyi bardzo ważny jest wiek, w jakim wada zostaje u dziecka zdiagnozowana. Wiąże się to z decyzją dotyczącą sposobu planowanego leczenia, które trzeba rozpocząć jak najwcześniej.

Postępowanie terapeutyczne w przypadku kręczu szyi najczęściej obejmuje leczenie zachowawcze ukierunkowane na zniesienie dysbalansu mięśniowego, przywrócenie symetrii strukturalnej oraz funkcjonalnej ciała.

Właściwie dobrana terapia daje dużą szansę na wyleczenie odpowiednio wcześnie rozpoznanego mięśniowopochodnego kręczu szyi, bez potrzeby przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego.

W przypadku dziecka, u którego zdiagnozowano kręcz szyi bardzo ważne jest przystosowanie jego otoczenia.

Przykładowo, łóżeczko dziecka powinno być ustawienie tak, aby patrząc na osoby przebywające w pomieszczeniu, obracało ono głowę w stronę przykurczonego mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego. To samo dotyczy zabawek, które powinny być zawieszane po stronie kręczu szyi.

Niezbędne jest również zastosowanie przez matkę odpowiedniej techniki karmienia, tzn. zalecane jest podawanie piersi bądź butelki z mlekiem od strony kręczu.

Właściwe noszenia dziecka z opisaną wadą polega na ułożeniu go na boku strony przeciwnej do kręczu oraz oparcie głowy na przedramieniu osoby trzymającej. Niemniej jednak, podstawą leczenia kręczu szyi jest rehabilitacja, której skuteczność opiera się na udziale zespołu interdyscyplinarnego fachowców – neurolog, rehabilitant, fizjoterapeuta.

Rehabilitacja kręczu szyi polega na indywidualnie dobranych zabiegach z zakresu kinezyterapii (ćwiczenia redresyjne szyi, ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie szyi, masaż karku). W usprawnianiu dzieci z wrodzonym kręczem szyi pochodzenia mięśniowego istotnym aspektem są ćwiczenia czynne mięśni szyi.

Tymczasem zastosowanie kinezyterapii w kręczu szyi pochodzenia kostnego przede wszystkim nakierowane jest na ćwiczenia korekcyjne. W przypadku kręczu nabytego istotną rolę odgrywają ćwiczenia czynne wolne oraz korekcyjne.

Ponadto zwolennicy fizykoterapii polecają przeprowadzenie przed kinezyterapią naświetlania promieniowaniem laserowym, co minimalizuje ewentualne dolegliwości bólowe oraz pozytywnie wpływa na metabolizm tkanki.

Należy podkreślić, że w postępowaniu rehabilitacyjnym kluczowe znaczenie ma systematyczność, a także kompleksowość terapii polegająca na uwzględnieniu wszystkich rodzajów potrzeb dziecka z rozpoznaną dysfunkcją.

Poza odpowiednim zaplanowaniem programu rehabilitacyjnego jednym z zadań fizjoterapeuty jest skrupulatna edukacja rodziców w zakresie profilaktyki, przystosowania otoczenia, zmiany nawyków w życiu codziennym. Zaangażowanie rodziców w terapię pełni ważna rolę w procesie leczenia dziecka.

W przypadku mięśniopochodnego kręczu szyi szczególne znaczenie ma masaż, który rozluźnia, a następnie rozciąga przykurczone mięśnie. Natomiast we wrodzonym kręczu szyi pochodzenia kostnego zadaniem masażu jest zwiększenie elastyczności mięśni, odżywienie tkanek i działanie korekcyjne.

Masaż w przypadku kręczu pochodzenia kostnego jest podobny do masażu kręczu mięśniopochodnego, w trakcie jego przeprowadzania nie uwzględnia się jedynie pogłębienia przykurczu oraz redresji. U pacjentów z nabytym kręczem szyi masaż wykonuje się jedynie w przewlekłej postaci kręczu i nie różni się on od ogólnego postępowania.

Ponadto dorosłym pacjentom z nabytym kręczem szyi podaje się leki zmniejszające napięcia skurczonych wskutek choroby mięśni, redukujące kurcze mięśni. Niemniej jednak, kiedy zastosowana terapia nie pomaga lub kręcz ma tendencję do częstych nawrotów, zaleca się stosowanie toksyny botulinowej.

Wstrzyknięta w dawkach terapeutycznych skutkuje miejscowym osłabieniem mięśnia poprzez jego chemiczne odnerwienie.

Oszacowano, że u 5-10% dzieci z wrodzonym kręczem szyi pochodzenia mięśniowego stopień zwłóknienia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego jest zbyt wysoki na zastosowanie terapii zachowawczej. W przypadku gdy mięśniopochodny kręcz szyi jest oporny na podstawowe leczenie fizjoterapeutyczne stosowany jest zabieg chirurgiczny.

U pacjentów z kręczem szyi pochodzenia kostnego leczenie operacyjne jest niemożliwe z uwagi na niebezpieczeństwo porażenia ośrodka oddechowego oraz krążeniowego, zlokalizowanych w rdzeniu przedłużonym. Leczenie chirurgiczne mięśniopochodnego kręczu karku powinno być przeprowadzone u dzieci na krótko przed ukończeniem 1.

roku życia. Nie można czekać z podjęciem decyzji o leczeniu operacyjnym z uwagi na pogłębianie się istniejących oraz pojawianie się wtórnych zniekształceń.

Niemniej jednak, zdaniem niektórych specjalistów zabieg wykonywany u dzieci zbyt wcześnie stwarza zagrożenie powstania krwiaka w miejscu ran operacyjnych bądź powierzchniowych infekcji.

Zabieg operacyjny w przypadku kręczu szyi polega na przecięciu mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego w okolicy trzech przyczepów: głowy mostkowej, obojczykowej oraz sutkowej. Po wykonanym zabiegu zalecane jest ustawienie głowy dziecka w hiperkorekcji.

Ponadto zabezpiecza się ją opatrunkiem gipsowym, obejmującym głowę, szyję oraz tułów. Po 6 tygodniach stosuje się kołnierz i ćwiczenia korekcyjne. Podstawową kwestią dalszej terapii po zabiegu operacyjnym jest rozpracowanie blizny pooperacyjnej. Istotna jest likwidacja zrostów tkanek powstających w okolicy blizny, gdyż niezlikwidowane mogą ograniczyć ruchomość szyi oraz utrudniać wykonywanie ćwiczeń.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *