Migrena – przebieg i leczenie

Migrena jest dość prężnie rozwijającą się przypadłością cywilizacyjną dziedziczoną genetycznie. Niekiedy towarzyszy jej ból głowy tak mocny, że człowiek nie jest w stanie funkcjonować.

To bardzo popularna dolegliwość neurologiczna, która występuje głównie u kobiet. Jakie objawy jej towarzyszą? Jak sobie radzić z migreną?Migrena – przebieg i leczenie

Spis treści:

Co to jest migrena?

Migrena jest chorobą przewlekłą, charakteryzującą się występowaniem napadowych, silnych bólów głowy, którym towarzyszą też inne objawy. Wymaga ona dokładnej diagnostyki, gdyż nie każdy ból głowy to migrena. Termin ten dotyczy wyłącznie tych dolegliwości, które można uznać za tzw. pierwotne bóle głowy. Oznacza to, że ich występowanie nie jest efektem innej choroby.

Migrena, przez wielu pacjentów utożsamiana jest z bólem głowy, gdyż jest to jej najbardziej znany objaw. Należy pamiętać, że choroba ta jest bardziej złożona, dlatego potrzebna jest dokładna diagnostyka medyczna.

Migrena objawy

Objawy migreny to przede wszystkim bardzo intensywny ból głowy. Zazwyczaj jest on zlokalizowany z jednej strony głowy, najczęściej za gałką oczną I skronią, i ma charakter narastający i pulsujący, choć nie jest to regułą. Ponadto, chorobie mogą towarzyszyć także:

  • nasilenie bólu podczas podejmowania nawet najdrobniejszej aktywności fizycznej,
  • występowaniem nudności oraz wymiotów,
  • nadwrażliwość na światło, a czasem także dźwięk oraz zapachy,
  • łzawienie oczu.

Migrena – przebieg i leczenie

Ponadto u około 25% osób z migrenami pojawia się tzw. aura, czyli przemijające objawy neurologiczne, trwające zwykle nie dłużej niż godzinę, najczęściej są to objawy wzrokowe, takie jak: mroczki, błyski, zniekształcenia obrazu, ubytki pola widzenia. Mogą to być również zaburzenia czuciowe, werbalne lub ruchowe. Aura może poprzedzać ból głowy lub występować w jego trakcie.

Typowy atak migreny składa się z  czterech faz:

  • faza zwiastunów,
  • aura,
  • ból głowy,
  • faza ponapadowa. 

Migrena przyczyny

Czynniki, które odpowiadają za występowanie migreny nie zostały do końca poznane. Wieloletnia obserwacja pozwala przypuszczać, że przyczyna choroby jest bardzo złożona, ale najczęściej wymienia się podłoże genetyczne oraz czynniki środowiskowe.

Niektóre czynniki mogą powodować lub nasilać migrenę (tzw. wyzwalacze bólów migrenowych). Do najczęstszych należą:

  • stres emocjonalny lub odprężenie po stresie,
  • zmiany hormonalne u kobiet,
  • pozostawanie na czczo lub ograniczanie jedzenia,
  • zmiany pogody,
  • zmiany rytmu snu,
  • zapachy (zwłaszcza nieprzyjemne lub silne perfumy),
  • ból karku,
  • światło,
  • alkohol (zwłaszcza czerwone wino i wermut),
  • niektóre pokarmy.

Migrena leczenie

Migrena jest chorobą nieuleczalną. Postępowanie polega na zwalczaniu objawów i łagodzeniu jej przebiegu. Wielu pacjentów, którzy od lat zmagają się z chorobą potrafi doskonale rozpoznać symptomy sygnalizujące wystąpienie ataku.

Leczenie migreny polega w szczególności na:

  • obserwacji prowadzonej przez pacjenta, która może pomóc wytypować potencjalne czynniki wywołujące atak,
  • stosowaniu farmakologii w przypadkach, gdy np. bóle głowy utrzymują się powyżej 3 dni lub ataki występują co najmniej 2 razy w miesiącu i utrudniają pacjentowi normalne funkcjonowanie.

Migrena – przebieg i leczenie

O włączeniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta. Leczenie może polegać na działaniu doraźnym oraz profilaktycznym. W przypadku ataku migreny stosuje się leczenie doraźne.

Gdy konieczne jest zastosowanie odpowiednich leków, podstawą działania jest jak najszybsze ich przyjęcie, ponieważ potrzebny jest czas od momentu przyjęcia leku do jego wchłonięcia. Najczęściej są to leki z grupy NLPZ, czyli niesteroidowych leków przeciwzapalnych, oraz tryptanów.

Leczenie profilaktyczne proponuje się pacjentom z większą liczbą ataków (przynajmniej 4 dni bólowe w ciągu miesiąca), aby zmniejszyć ich częstotliwość lub nasilenie.

W leczeniu profilaktycznym migreny przewlekłej, tzn. między innymi wtedy, gdy bóle głowy występują przynajmniej 8 razy w miesiącu, można także stosować toksynę botulinową, którą podaje się pacjentowi zgodnie z określoną procedurą co trzy miesiące.

Migrena u dzieci

Na migrenę mogą chorować także dzieci, a jej objawy zależą od wieku dziecka. U dzieci i młodzieży ból jest najczęściej obustronny. Towarzyszą mu m.in. nadwrażliwość na światło i dźwięki, nudności, wymioty.

U najmłodszych dzieci, które nie potrafią zakomunikować bólu, migrena może objawiać się bladością skóry, nudnościami lub wymiotami, zmniejszoną aktywnością.

Jeśli bóle głowy nie ustępują, należy udać się do pediatry dziecięcego w celu zasięgnięcia porady.

Migrena – przebieg i leczenie

Dowiedz się więcej

“Cryptogenic stroke – patent foramen ovale – migraine with aura: incidental triad or significant relationship? Part II”

https://journals.viamedica.pl/neurologia_neurochirurgia_polska/article/view/60790

“Effectiveness of acupuncture treatment of women with menopausal syndrome applying and not applying hormonal replacement therapy”

https://search.proquest.com/openview/3f282aabaf0534586f8fc2394a253979/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1286340

“Migraine – clinical manifestations and management”

http://www.czytelniamedyczna.pl/1615,migrena-obraz-kliniczny-i-leczenie.html

Migrena, Leczenie migreny Poznań – botox, szybki efekt leczniczy

Migrena jest jedną z najcięższych chorób, które utrudniają pacjentom codzienne funkcjonowanie. Niebywale ostry ból głowy uniemożliwia wykonanie nawet najprostszych czynności.

Migrena różni się w wielu kwestiach od zwykłego bólu głowy. Przede wszystkim ma charakter napadowy. Atak może trwać zarówno kilka minut, jak i nawet 2 dni.

Może się powtarzać co kilka dni lub występować raz na kilka miesięcy.

Większość kobiet chorujących na migrenę odczuwa dużą poprawę w okresie ciąży oraz po menopauzie. Migrena jest tak silnym bólem, który całkowicie paraliżuje życie pacjenta. Osoby na nią cierpiące często dostają światłowstrętu i nie są w stanie podnieść się z łóżka. Migrena ma najczęściej podłoże genetyczne.

Migrena jest zazwyczaj niewidzialna, nie daje widocznych objawów. Trzeba wierzyć pacjentowi na słowo, że ból jest tak silny, że konieczne bywa zwolnienie z pracy. Chory wymaga czasami odizolowania się w ciszy i ciemności na kilka godzin.

Jak leczyć migrenę?  Skuteczne leczenie – Botox

Sposobów leczenia migreny nie jest wiele. Ogólnodostępne środki przeciwbólowe nie przynoszą oczekiwanego rezultatu. Osoby, które chciałyby rzeczywiście pozbyć się tego problemu powinny udać się do ośrodka leczącego migrenę. Lekarz zastosuje jedyną skuteczną metodę leczenia, czyli toksynę botulinową.

Dlaczego można leczyć migrenę toksyną botulinową?

Z korzystnych właściwości toksyny botulinowej mogą korzystać prawie wszyscy pacjenci. Tylko kobiety w ciąży i osoby z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego nie mogą zostać poddane zabiegowi. Toksyna botulinowa ma działanie rozluźniające i przeciwbólowe.

Lekarz może ją wstrzyknąć w okolice czoła, karku i skroni, części potylicznej. Doprowadza to do wyłączenia czynności konkretnych zakończeń nerwowych i rozluźnienia mięśni. Dodatkowym efektem jest wyłączenie mimiki – likwidacja zmarszczek.

Zabieg trwa zaledwie kilkanaście minut. W miejscu wkłucia można zastosować specjalistyczne znieczulenie miejscowe w postaci kremu – w ten sposób unikamy jakiegokolwiek dyskomfortu u pacjenta. Pierwszy efekt można odczuć już po około tygodniu,  natomiast po 2 – 3 tygodniach otrzymujemy pożądane rezultaty.

Ze względu na to, że mechanizm działania toksyny botulinowej,  dla utrzymania osiągniętego efektu należy powtórzyć zabieg po 12 tygodniach.

Dlaczego warto leczyć migrenę?

Przewlekła migrena to nie tylko ból głowy. Towarzyszą też takie objawy jak światłowstręt, nadwrażliwość na zapachy, nudności, wymioty, nadwrażliwość na dźwięki. Migrena bardzo ogranicza funkcjonowanie chorego. Życie rodzinne i zawodowe staje w miejscu, a chory bardzo cierpi.

Aby przynieść sobie ulgę warto udać się na konsultację do lekarza i przekonać się, że leczenie migreny toksyną botulinową jest całkowicie bezbolesne, szybkie i bezpieczne.

Pacjenci chorujący na chroniczną migrenę nadużywają leków przeciwbólowych – zabieg toksyna botulinową pomaga w odstawienia tych leków.

Warto wiedzieć, że jest to jedyna metoda leczenia, która pomaga tak wielu pacjentom. Połowa z nich po zabiegu nie doświadcza już w ogóle napadów migrenowych (2/3 pacjentów już po 3 zabiegu). Reszta osób stwierdza, że ból migrenowy zdecydowanie się zmniejszył.

W dzisiejszych czasach, w którym medycyna estetyczna jest bardzo rozwinięta nie warto cierpieć i zamykać się w domu z powodu migreny. Należy zrobić jeden pierwszy krok, czyli zapisać się na konsultację, by cieszyć się nowym lepszym życiem. Bez bólu.

Botoks na migrenę – leczenie migreny przewlekłej

Migrena to, wbrew obiegowej opinii, nie każdy ból głowy. Jest to specyficzna choroba związana z funkcjonowaniem układu nerwowego oraz kory mózgowej, objawiająca się tętniącym, przewlekłym i wyjątkowo silnym bóle głowy. Bóle mają charakter napadowy i zwykle jednostronny. Objawy mogą znacząco utrudniać funkcjonowanie i paraliżować życie codzienne.

Jak leczyć migrenę?

Leczenie migreny nie jest łatwe, nie oznacza to jednak, że pacjentowi nie da się pomóc. Najczęściej, szczególnie przy bólach o słabym nasileniu i bez dodatkowych symptomów, pacjenci stosują na własną rękę leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, służące złagodzeniu objawów.

Jeżeli jednak występują bóle o większym nasileniu, a napady są długotrwałe, doraźne uśmierzanie bólu nie wystarcza, a dolegliwości stają się bardzo uciążliwe. Można też spróbować profilaktycznego leczenia zapobiegawczego.

To co najmniej sześciomiesięczna terapia, polegająca na przyjmowaniu leków zwężających naczynia oponowe (tryptanów), alkaloidów sporyszu lub leków przeciwpadaczkowych. Przy takiej terapii należy pamiętać, że bezwzględnie musi być ona konsultowana z lekarzem, a leki przyjmowane ściśle z zaleceniem specjalisty.

Farmakologia jednak nie zawsze okazuje się skuteczna. Zarówno przyczyny, jak i objawy w poszczególnych przypadkach często się różnią.

Dlatego też nie istnieją uniwersalne leki, które działałyby zawsze tak samo efektywnie.

Wszelkiego rodzaju terapie farmakologiczne najczęściej wcale nie leczą migreny, ale czasowo hamują lub łagodzą dolegliwości, należy więc traktować je raczej jako metody doraźne.

Migrena to choroba utrzymująca się zwykle przez całe życie, natomiast zbyt długie i częste stosowanie leków może prowadzić do wielu skutków ubocznych, a przede wszystkim wpływa niekorzystnie na ogólny stan całego organizmu. Warto więc szukać innego, bezpieczniejszego dla zdrowia sposobu poradzenia sobie z napadami migrenowymi.

Botoks sposobem na migrenę

Okazuje się, że iniekcje z toksyny botulinowej, skutecznie pomagają nie tylko w zabiegach estetycznych, ale m.in. także w napadach migrenowych. Technika ta polega na podaniu toksyny botulinowej w okolicy zakończeń nerwów czaszkowych.

Jeżeli efekt utrzymuje się przez 12 tygodni, jest to dla lekarza sygnał, że właśnie te nerwy odpowiadają za wywoływanie migreny u danego pacjenta. Jeżeli jednak dolegliwości po zabiegu nie ustają, należy powtórzyć zabieg przez kolejne 2 sesje.

Zabieg trwa kilkanaście minut i jest bezbolesny. Pierwsze efekty – w przypadku znalezienia właściwej oko – są odczuwalne już po tygodniu, dolegliwości związane z migreną całkowicie ustają po 2 tygodniach.

Dodatkową zaletą leczenia botoksem jest bezpieczeństwo tej metody. Nie wywołuje ona skutków ubocznych, występujące często przy terapiach farmakologicznych.

Nie trzeba też obawiać się, że inne mięśnie głowy zostaną unieruchomione, utrudniając swobodne ruchy. Odpowiednio dobrana dawka preparatu w żaden sposób nie upośledza ruchomości głównych grup mięśniowych.

Leczenie migreny w gabinecie medycyny estetycznej?

Lekarz medycyny estetycznej – Doktor Włodzimierz Rosiński przyjmujący swoich pacjentów w Poznaniu jest chirurgiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym. Pacjenci odwiedzający nasz gabinet są zawsze konsultowani pod względem obecności chorób towarzyszących, leczenie jest kompleksowe.

Leczenie Migreny botoksem – jeden zabieg na pół roku

Poznań – Gabinet Medycyny Estetycznej – zapraszamy!

Leczenie migreny

Skąd się bierze migrena i jakie są jej rodzaje?

Migrena jest to przewlekłe schorzenie, którego istotą jest pojawianie się napadowego bólu głowy, z którym najczęściej współistnieją objawy ze strony układu nerwowego, zarówno centralnego, jak i obwodowego oraz współczulnego.

You might be interested:  Kandydoza – objawy, przyczyny, test na candidę, leczenie i dieta

Te ostatnie najczęściej przejawiają się pod postacią zaburzeń funkcjonowania przewodu pokarmowego. Występuje najczęściej u kobiet w przedziale wiekowym od 30 do 35 lat, w mniejszym stopniu dotyczy innych grup wiekowych oraz mężczyzn.

Migrena wynika z pewnej nadreaktywności układu nerwowo-naczyniowego w obrębie mózgu na bodźce zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne. Przyczyna tego stanu rzeczy jest najprawdopodobniej wrodzona.

Cały proces wywoływania napadu migrenowego rozpoczyna się w korze mózgowej. Prowadzi on na skutek skomplikowanej kaskady przemian do uwolnienia w świetle naczyń krwionośnych związków chemicznych, które odpowiadają za ich rozszerzanie, a także za odczuwanie bólu.

Z rozszerzonych naczyń osocze przesiąka do przestrzeni pozanaczyniowej, co powoduje dodatkową stymulację włókien nerwowych, czego rezultatem jest dodatkowe nasilenie objawów. Powyżej opisane procesy wzajemnie się napędzają i nasilają, i trwają aż do wyczerpania zapasów neuroprzekaźników.

Napady mogą być wywoływane przez wiele różnorodnych bodźców. Do najczęstszych należą:

  • stres
  • miesiączka
  • zmiana pogody
  • zapachy
  • niedobór snu
  • wysiłek fizyczny
  • pożywienie
  • alkohol
  • głód
  • niektóre leki
  • bodźce wzrokowe, słuchowe i węchowe
  • przebywanie na dużej wysokości

Jak się objawia i jak przebiega migrena?

Istnieje kilka postaci migreny. Należą do nich migrena bez aury, migrena z aurą, dziecięce zespoły okresowe, oraz migrena siatkówkowa.

Klasyczny napad migrenowy składa się z czterech podstawowych faz. Pierwszą z nich jest faza zwiastunowa. Może pojawić się nawet dobę przed wystąpieniem bólu. Charakteryzują ją przede wszystkim zaburzenia nastroju o różnorodnym charakterze, uczucie zmęczenia, senność, zaburzenia koncentracji i zaburzenia łaknienia.

Drugą fazą napadu migrenowego jest aura migrenowa (za wyjątkiem migreny bez aury). Zazwyczaj pojawia się od 5 do 20 minut przed pojawieniem się bólu. Czasem ten okres jest dłuższy, ale nie przekracza godziny. Po rozpoczęciu się bólu głowy objawy aury ustępują.

Aura migrenowa może mieć różnorodny charakter. Może obejmować różnorodne objawy wzrokowe, czuciowe, ubytkowe (na przykład niedowłady), zaburzenia mowy, osłabienie, zaburzenia równowagi, objawy słuchowe i tym podobne.

Trzecia faza napadu migrenowego obejmuje ból głowy. Klasyczny ból migrenowy jest jednostronny, tętniący i narastający. Nasila się przy oddziaływaniu dodatkowych bodźców, na przykład wysiłku fizycznego.

Dlatego optymalne jest przebywanie w miejscu cichym, ciemnym, bezzapachowym, co w zdecydowanym stopniu ogranicza oddziaływanie bodźców i przynosi przynajmniej częściową ulgę. Ból migrenowy może się utrzymywać od kilku godzin nawet do kilku dni.

Ostatnią fazą jest faza ponapadowa będąca podobna w swoim przebiegu do fazy zwiastunowej. Wynika ona ze znacznego obciążenia zarówno fizycznego jak i psychicznego objawami.

Migrena – przebieg i leczenie

Migrena

Migrena  – Jak się leczy?

Dobór odpowiedniego leczenia migreny wymaga indywidualizacji postępowania i zależy przede wszystkim od rodzaju migreny i jej nasilenia. Oczywiście leczenie musi uwzględniać rodzaje objawów, a także obecność chorób współistniejących, które mogą być przeciwwskazaniem do stosowania niektórych metod leczniczych.

Powikłania migreny

Do możliwych powikłań migreny należą: migrena przewlekła, stan migrenowy, uporczywa aura, a nawet padaczka.

Botoks w leczeniu migreny

Botoks jest metodą oferowaną przez współczesną medycynę, wykorzystywaną w leczeniu migreny przewlekłej. Substancja ta to toksyna botulinowa typu A – oczyszczone białko, produkowany przez beztlenowe bakterie z gatunku Clostridium botullinum. Szerszej grupie ludzi znane są one jako pałeczki jadu kiełbasianego, a toksyna botulinowa jako jad kiełbasiany.

Jest to substancja charakteryzująca się wysoką skutecznością. Mechanizm jej działania polega na blokowaniu przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego na poziomie połączenia nerwów i mięśni (tak zwana płytka ruchowa), co w rezultacie powoduje zniesienie zdolności do skurczu mięśni i ich porażenie.

Odbywa to się poprzez wiązanie się cząsteczki toksyny botulinowej do receptora acetylocholiny, neuroprzekaźnika odpowiadającego za wyzwalanie kaskady reakcji wewnątrzkomórkowych prowadzących do skurczu włókien mięśniowych, czego rezultat opisano powyżej.

Oferowane przez współczesną medycynę zabiegi wykorzystujące botoks są całkowicie bezpieczne. Wynika to z dwóch faktów. Po pierwsze, substancja aplikowana jest bardzo precyzyjnie, dzięki czemu oddziałuje tylko miejscowo.

Ze względu na wysoki poziom bezpieczeństwa lek ten stosuje się u dzieci z porażeniem mózgowym w czasie rehabilitacji ruchowej, służy do rozluźnienia przykurczów mięśni.

Po drugie zaś, dawka toksyny stosowana podczas zabiegu jest nieporównywalnie mniejsza w stosunku do tej, która jest konieczna do wywołania zatrucia.

Migrena leczenie – jak wygląda zabieg

W leczeniu migreny botoks wstrzykiwany jest w obręb mięśni twarzy, zwłaszcza okolicy czoła i skroni oraz okolicy potylicznej. Dzięki temu uzyskiwane jest ich rozluźnienie co znacznie zmniejsza nasilenie objawów migrenowych.

Jak każdy zabieg oferowany przez współczesną medycynę, botoks nie może być stosowany u wszystkich. Specyficznym przeciwwskazaniem do przeprowadzenia tej procedury są schorzenia neurologiczne objawiającym się osłabieniem siły mięśniowej, a także zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Toksyna botulinowa może bowiem nasilać ich objawy.

Ponadto, jak w przypadku pozostałych procedur, nie zaleca się przeprowadzania tego zabiegu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, u osób chorych na aktywne choroby nowotworowe, przewlekłe poważne choroby układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca), cukrzycę, choroby autoimmunologiczne, a także u osób z aktywnymi procesami infekcyjnymi i stanami zapalnymi w obrębie skóry.

Kiedy można stosować botox

Botox można stosować wyłącznie po wykluczenia zmian w Centralnym Układzie Nerwowym (konieczne są badania typu rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa).

Migrena Poznań

Leczenie migreny – migrena

Podstawowe zasady postępowania podczas ataku migreny

Migrenowe bóle głowy charakteryzują się dużą siłą, napadowym charakterem, pojawiają się z różną częstotliwością i wywołują uczucie silnego zmęczenia. Szczególnie ważna w skutecznej walce z bólem migrenowym jest umiejętność rozpoznania pierwszych oznak napadu.

Im szybciej zareagujemy na pierwsze symptomy, tym skuteczniej poradzimy sobie z napadem migreny. Bardzo ważna w leczeniu migreny jest rola lekarza specjalisty, który dobierze lek umożliwiający kontrolowanie choroby.

Domowe sposoby na bóle migrenowe mogą przynosić mizerne rezultaty, stąd pomoc lekarza jest niezbędna.

Migrena jest chorobą przewlekłą, co łączy się z długoterminowym leczeniem, które powinno przebiegać w ścisłej współpracy z lekarzem. Bardzo ważne jest sprawdzanie czy pacjent nie nadużywa leków i czy nie występują objawy niepożądane, a także uzależnienie od niektórych substancji farmakologicznych.

“Wizyta lekarska jest bardzo ważna, gdyż pomaga zrozumieć istotę choroby i dobrać odpowiednie leczenie w oparciu o nasilenie migreny, choroby współistniejące oraz skuteczność leków stosowanych w przeszłości.” W migrenie bardzo ważne jest, aby wiedzieć, jakie czynniki mogą powodować napady bólu, jak zachowywać się podczas takich napadów i jak stosować zalecone leki.

Niestety nie ma jednego leku, który byłby skuteczny u wszystkich pacjentów, dlatego bardzo ważna jest rola lekarza, który powinien dopasować lek do pacjenta. Leków stosowanych w migrenie jest wiele, dlatego tak ważna jest wizyta u lekarza, który wybierze ten najodpowiedniejszy. Leki dzielimy na doraźnie hamujące napady migreny i te stosowane w leczeniu profilaktycznym migreny.

Do głównych leków stosowanych w leczeniu doraźnym napadów migreny zaliczamy:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ketoprofen, ibuprofen, naproksen, 
  • tryptany, np. sumatryptan, 
  • opioidy, np. butorfanol, kodeina.

Leki stosowane w profilaktycznym leczeniu migreny to:

  • beta adrenolityki, np. propranolol, 
  • leki przeciwpadaczkowe, np. kwas walproinowy, 
  • antagoniści wapnia, np. werapamil, 
  • inhibitory wychwytu serotoniny, np. fluoksetyna, 
  • leki trójpierścieniowe, trójcykliczne, np. amitryptylina.

Pierwsze obawy napadu migreny

Pierwsze objawy napadu różnią się ze względu na typ migreny, z którym mamy do czynienia. Najbardziej typowy przebieg napadu migreny możemy podzielić na trzy fazy:

  • Objawy aury migrenowej lub w przypadku migreny bez aury zespół objawów występujących przed napadem,
  • Silny ból głowy,
  • Senność, zmęczenie.

Każdy pacjent w inny sposób odczuwa objawy poprzedzające napad migreny.

  • Zdarza się, że chorzy odczuwają objawy poprzedzające atak takie jak wahania nastroju, zaburzenia koncentracji, utrata apetytu nawet kilka dni wcześniej.
  • W przypadku migreny, której towarzyszy aura, ból głowy poprzedzają objawy neurologiczne takie jak zaburzenia wzrokowe w postaci mroczków przed oczami lub ubytki w polu widzenia,
  • Rzadziej występować mogą objaw takie jak niedowład połowiczny, drętwienia lub zaburzenia mowy.

Symptomy poprzedzające atak ustępują zazwyczaj w momencie pojawienia się bólu głowy. Najważniejsze jest, aby w momencie zauważenia objawów przepowiadających lub na samym początku napadu zażyć leki. Im wcześniej zostaną przyjęte środki farmakologiczne, tym skuteczniejszy jest ich efekt. Lek przyjęty w późniejszym czasie może nie przerwać napadu, a tylko zmniejszyć jego intensywność.

W czasie bólu migrenowego – oprócz stosowania leków – można jednocześnie stosować niefarmakologiczne metody niwelowania bólu. Lekarze często zalecają swoim pacjentom dla złagodzenia bólu:

  • Wypicie słodkiego napoju – niski poziom cukru może dodatkowo potęgować ból,
  • Ulgę przynosi położenie się w ciemnym, cichym i dobrze wywietrzonym pomieszczeniu,
  • Zastosowanie okładów na czoło,

Szczególnie ważna jest obserwacja swojego organizmu, która pozwoli na dobór metod łagodzenia bólów głowy. Działania łagodzące napady mają różną skuteczność. W zależności od pacjenta pomóc mogą np. techniki relaksacyjne, masaż głowy czy sen.

Migrena jest chorobą, której przebieg jest bardzo indywidualny. Tak jak czynniki wywołujące napady migreny u wielu pacjentów różnią się – tak samo objawy, nasilenie bólu, jak i metody radzenia sobie z nim mogą być u każdego pacjenta inne.

“Po rozpoznaniu choroby, przy pierwszych napadach pacjent może nie wiedzieć, co dokładnie powinien zrobić, by poradzić sobie z bólem. Dlatego niezmiernie istotne jest pozostanie pod ścisłą kontrolą lekarską (najlepiej lekarza neurologa).”

Ważne jest, by obserwować swój organizm, tak aby wiedzieć, co w danym przypadku przynosi najlepsze rezultaty, co pozwoli na złagodzenie bólu i szybszy powrót do normalnej aktywności. Regularne prowadzenie Dzienniczka migrenowego ułatwi kontrolowanie migreny i pozwoli opanować chorobę.

Migrena to nie fanaberia: przyczyny i leczenie migrenowego bólu głowy

Migrena w znacznym stopniu wpływa na jakość życia zmagających się z nią osób. Z powodu uciążliwych objawów ogranicza ich normalne funkcjonowanie i izoluje od świata zewnętrznego. Niestety, często zapominamy, że jest to choroba i należy ją leczyć.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Migrena to zaburzenie nerwowo-naczyniowe, które charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem i nawracającymi atakami bólowymi. „U podłoża migreny leżą geny. Jest to choroba uwarunkowana genetycznie, i to nie jednym genem.

Zjawiska zachodzące w mózgu i naczyniach mają miejsce tylko przy określonej konstelacji genów, która jest dziedziczona z pokolenia na pokolenie” – wyjaśnia dr hab. n. med.

Jacek Rożniecki z Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, prezes Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy (PTBG).

Napady migreny występują dwa-trzy razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Przedział wiekowy 15-50 lat to okres, kiedy najczęściej cierpią one na migrenę, a apogeum następuje między 25. a 45. rokiem życia. Zdarza się, choć stosunkowo rzadko, że pierwszych ataków doświadczają zaledwie kilkuletnie dziewczynki, a choroba nie odpuszcza nawet po klimakterium.

Migrena z aurą lub bez

Migrenę można podzielić na epizodyczną i przewlekłą. „O epizodycznej mówimy wówczas, gdy ataki są rzadkie, jeden-dwa razy w miesiącu, ale w tej grupie mieszczą się także pacjenci, którzy mają częstsze napady, jeden-dwa razy w tygodniu.

W migrenie przewlekłej ataki mają miejsce co najmniej osiem razy w miesiącu, przy czym musi zaistnieć warunek, że ból głowy występuje przynajmniej 15 dni w miesiącu. Tego typu pacjenci stanowią 8 proc. wszystkich chorych” – mówi dr hab. Rożniecki.

You might be interested:  Krwawienie z odstawienia i jego brak – co to znaczy?

Inny podział migreny to z towarzyszącą aurą lub bez niej. Aurą określa się zespół objawów neurologicznych, który bezpośrednio poprzedza początek bólu. Szacunkowo aura występuje tylko u 10 proc. pacjentów cierpiących na migrenę, u 90 proc. ból zaczyna się samoistnie, bez żadnych sygnałów.

Najczęstsze symptomy aury to:

  • zaburzenia widzenia,
  • mroczki,
  • błyski przed oczami,
  • zaburzenia pola widzenia, a nawet przejściowa ślepota.

Czasami mogą występować też inne objawy aury:

  • nudności, które prowadzą nawet do wymiotów,
  • zawroty głowy, nadmierna potliwość,
  • biegunka.

„U niewielkiego procentu osób aura może dawać o sobie znać zaburzeniami neurologicznymi, przypominającymi udar mózgu czy przejściowy atak niedokrwienny mózgu.

Pacjent odczuwa przejściowe osłabienie siły ręki lub nogi albo jednocześnie ręki i nogi po tej samej stronie. Także zaburzenia czucia połowicze na ciele lub twarzy oraz zaburzenia mowy.

Są to rzadkie incydenty, ale wyglądają groźnie” – przestrzega dr Rożniecki.

Migrena bez aury jest częstsza i charakteryzuje ją brak objawów ostrzegawczych, odczuwanych przez pacjentów. Ataki pojawiają się natomiast z większą częstotliwością.

Cztery etapy przebiegu migreny

Istnieją cztery etapy ataku migreny. Jednak nie wszystkie muszą występować u każdego pacjenta i mogą się różnić w zależności od ataku.

  1. Objawy wstępne (prodromalne) migreny: chory może czuć rozdrażnienie, depresję lub zmęczenie połączone ze sztywnością karku, nudnościami lub rozmazaną optyką obrazu – objawy te występują na kilka dni przed pojawieniem się bólu.
  2. Aura: ma wpływ na wzrok, więc osoby cierpiące na migrenę mogą widzieć białe plamy, jasne lub migoczące światła, kolorowe zygzakowate linie, zazwyczaj z jednej strony. Objawy czuciowe (np. mrowienie lub odrętwienie) są mniej powszechne. Częścią aury mogą być również trudności w mówieniu lub znalezieniu odpowiednich słów. Aura rozwija się stopniowo w ciągu 5-20 minut i zazwyczaj trwa krócej niż 60 minut.
  3. Ból głowy: przysparza największych problemów i może trwać od 4 do 72 godzin. Ból pojawia się zazwyczaj połowiczo, najczęściej za okiem, w okolicy oczodołu, ma tętniący charakter, a pulsowanie nasila się zgodnie z rytmem serca i tętnem. W późniejszej fazie ból migrenowy może obejmować całą głowę. Narastanie bólu jest zawsze szybsze niż jego ustępowanie. Przez pacjentów natężenie bólu oceniane jest na 8 w skali od 1 do 10. Osoby cierpiące na migrenę często odczuwają mdłości (mogą nawet wymiotować), a światło i dźwięki są powodem natężenia bólu. Osoba z migreną stara się odizolować od bodźców, które prowokują czy nasilają ból, a więc chowa się w ciemnym, chłodnym, cichym pokoju, najchętniej leży z zamkniętymi oczami lub – jeśli ból na to pozwala – zapada w sen.
  4. Objawy końcowe migreny: zmęczenie, rozdrażnienie, depresja. Etap ten jest czasem nazywany „kacem migrenowym”. Powrót do normalnego samopoczucia może trwać nawet dobę.

Przyczyny migreny: miesiączka i nadmiar snu sprzyjają napadom migreny

Do czynników prowokujących napad migreny należą:

  • przyjmowanie środków antykoncepcyjnych opartych na estrogenach,
  • menstruacje (napad migreny występuje tylko raz w miesiącu, tuż przed miesiączką, w jej trakcie lub tuż po menstruacji),
  • zmiany pogody (nagły spadek czy wzrost ciśnienia),
  • stres,
  • niedobór snu,
  • niektóre produkty spożywcze

„Zachodzi istotna zależność między migreną a snem. Doświadczają tego zwłaszcza osoby, które w tygodniu wcześnie wstają, a w weekend długo odsypiają zaległości.

Stres to także silny czynnik prowokujący napad, zwłaszcza na etapie rozluźnienia, podobnie jak nieregularne posiłki, długie przebywanie na czczo, jedzenie czekolady i serów dojrzewających, picie alkoholu, a zwłaszcza czerwonego wina, także wermutu” – wylicza prezes PTBG.

Częste przyjmowanie leków przeciwbólowych sprzyja chronifikacji migreny, może wywołać ból głowy z nadużywania leków.

Leki doraźne stosowane w leczeniu migreny

„Każdy ból głowy powinien być leczony. Chyba że jest tak słaby, że pacjent nie cierpi z jego powodu” – podkreśla dr hab. Rożniecki.

Wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia oraz Europejskiej Federacji Bólów Głowy rekomendują podejście etapowe do leczenia migreny, aby było ono najbardziej skuteczne. Zalecają stosowanie w pierwszym rzędzie leków przeciwbólowych i zapobiegających nudnościom (jeżeli to konieczne) dostępnych bez recepty.

„Może to być kwas acetylosalicylowy w odpowiednio dużej dawce, paracetamol, ibuprofen. Interesującą opcją są leki skojarzone. Dzięki działaniu synergistycznemu są skuteczniejsze i szybciej działają” – mówi dr hab. Rożniecki.

W przypadku braku postępów w leczeniu migreny zaleca się konsultację z lekarzem i przyjmowanie silniejszych leków przepisywanych na receptę, np. tryptanów.

ZOBACZ TAKŻE: Jak zahamować ból migrenowy

Migrena przewlekła – leki działające profilaktycznie

Pacjentom, którzy mają częste bóle głowy czy migrenę przewlekłą, do leków doraźnych należy dołączyć środki działające profilaktycznie, które powinny być przyjmowane codziennie, niezależnie od tego, czy ból głowy jest, czy go nie ma. Należą do nich:

  • beta-adrenolityki,
  • antagoniści kanału wapniowego,
  • leki przeciwpadaczkowe,
  • antydepresanty.

Leczenie ma zapobiegać rozwojowi napadu migreny lub skracać czas jej trwania. „To, co jest bardzo ważne w przypadku każdego napadu migreny – ból należy leczyć jak najszybciej, kiedy tylko się pojawi.

Ale nie w fazie aury, bo czasami jej symptomy mogą oznaczać coś innego, np. udar mózgu, a leki przeciw migrenie są przeciwwskazane w udarze mózgu, ponieważ mogą go zaostrzyć.

Chyba że jest to aura bezpieczna, czyli wzrokowa” – wyjaśnia dr hab. Rożniecki.

Klasyfikacja bólów głowy: zatokowy, napięciowy, klasterowy

  • Napięciowy ból głowy. Łagodny, o niewielkim natężeniu, bez objawów towarzyszących, nie stanowi większego problemu dla osoby, której dotyczy – nie stwarza cierpienia, nie powoduje dysfunkcji. Daje wrażenie naciśniętej na głowę czapki. Nie jest pulsujący czy zogniskowany, określa się go jako rozlany. Szacuje się, że ten typ bólu głowy występuje u około 20 proc. populacji.
  • Zatokowy ból głowy. Należy do objawowych bólów głowy, ponieważ istnieje konkretna jego przyczyna – zapalenie zatok. Jest to przewlekły ból głowy zlokalizowany w obrębie czoła, pod oczodołami, nie towarzyszą mu dodatkowe objawy wegetatywne.
  • Klasterowy ból głowy. Bardzo rzadki, należący do trójdzielno-autonomicznych bólów głowy. Ma charakter napadowy (zwykle zdarza się w nocy), zlokalizowany wewnątrz i wokół jednego oka, nie przemieszcza się ani nie uogólnia. Bardzo silny – w skali 1-10 ból ten zawsze jest charakteryzowany jako 10. Bywa, że towarzyszą mu objawy autonomiczne, ale inne niż w migrenie: łzawienie, zaczerwienienie oka, wyciek z nosa. Ból jest krótki, trwa 20-50 min i dotyka zwykle mężczyzn.

Warto wiedzieć: Przewlekłe bóle głowy zwiększają ryzyko pojawienia się innych chorób

  • Migrena z aurą jest związana z dwukrotnie większym ryzykiem udaru niedokrwiennego.
  • Ryzyko udaru jest większe u kobiet, które chorują na migrenę, szczególnie do 45. roku życia, a podnoszą je dodatkowo palenie papierosów i doustna antykoncepcja.
  • Depresja występuje trzykrotnie częściej u osób z migreną lub intensywnymi bólami głowy niż u osób zdrowy

WIĘCEJ NA TEN TEMAT: Migrena z aurą może być groźna dla serca

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Migrena – obraz kliniczny i leczenie • Nowa Medycyna 5/2002 • Czytelnia Medyczna BORGIS

© Borgis – Nowa Medycyna 5/2002

  • Antoni Prusiński
  • Migrena – obraz kliniczny i leczenie
  • Migraine – clinical manifestations and management

z Katedry i Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w ŁodziKierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. nauk med. Krzysztof Selmaj

Streszczenie>Migraine is an important disorder because of its high prevalence, socioeconomic impact and negative effects on quality of life. The aim of this review is to present the clinical symptomatology of migraine (including transformed migraine) and the methods of its management: abortive therapy as well the prophylaxis.

Migrena zalicza się do tzw. samoistnych bólów głowy (1) i należy do najczęstszych chorób przewlekłych (10-15% populacji). Jest niewątpliwie najczęstszą wśród chorób neurologicznych (1) z czego niektórzy specjaliści nie zawsze zdają sobie sprawę, traktując migrenę w swej praktyce raczej marginesowo.

Wynika to z faktu, że nie jest ona chorobą groźną, nie powoduje ciężkich powikłań, nie prowadzi – w zasadzie – do inwalidztwa, wobec czego jej znaczenie wydaje się drugoplanowe. Tymczasem migrenowe bóle głowy przysparzają znacznych cierpień, a jakość życia dotkniętej nimi osoby obniża się wydatnie.

Te właśnie cechy i znaczne rozpowszechnienie czynią z migreny istotny – aczkolwiek zapoznany – problem socjo-medyczny. Wystarczy powiedzieć, że każdy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) może mieć w swoim rejonie kilkaset osób, dotkniętych migreną.

Wprawdzie większość z nich nie wymaga stałej opieki lekarskiej, ale co najmniej ich czwarta część ma ciężkie i częste napady i trzeba umieć im pomóc (2).

Dlatego w ostatnich latach na całym świecie rozwija się szeroki ruch edukacyjno-badawczy, zmierzający – z jednej strony – do ulepszenia znajomości migreny i metod jej leczenia także – z drugiej strony – do pogłębienia wiedzy o etiopatogenezie tej choroby, gdyż nadal pozostaje ona nieznana.

Zarazem wypada podkreślić, że w ostatnich latach – wbrew utartym poglądom – znacznie poprawiły się możliwości leczenia migreny (1).

Warto też zdawać sobie sprawę, iż omawiane wyżej akcje są promowane, przez specjalne towarzystwa naukowe, zajmujące się problematyką bólów głowy a zwłaszcza migreny, gdyż ona właśnie stanowi najczęstszą przyczynę przewlekłych i nawracających bólów głowy i powód szukania pomocy lekarskiej w tym zakresie.

W Polsce działa od ponad 25 lat Sekcja Badań Migreny Polskiego Towarzystwa Neurologicznego a także (od 1997) Polskie Towarzystwo Bólu Głowy. Zawiązała się również specjalna organizacja skupiająca chorych na migrenę. Współpracują one z Międzynarodowym Towarzystwem Bólu Głowy (International Headache Society – IHS) oraz Europejską Federacją Bólów Głowy (European Headache Federation – EHF). Organizowane są liczne międzynarodowe i lokalne – także w Polsce – sympozja i kongresy poświęcone bólom głowy i migrenie, ukazują się liczne monografie i podręczniki, wydawane są specjalne czasopisma jak np. Cephalalgia (organ IHS), Headache (organ Amerykańskiego Towarzystwa Bólu Głowy), Headache Quarterly (USA). Polskie Towarzystwo Bólu Głowy wydaje od 1999 r. kwartalnik Migrena, przeznaczony dla lekarzy praktyków. Międzynarodowe Towarzystwo (IHS) opracowało w 1988r. nowoczesną, powszechnie zaakceptowaną, klasyfikację bólów głowy (3).

Obraz kliniczny typowej migreny

Istota migreny polega na występowaniu znamiennych napadów bólu głowy (napadów migrenowych), których objawy są bardzo charakterystyczne (4, 5).

Ból, przeważnie tętniący, ale nie wyłącznie, obejmuje w większości przypadków jedną (na zmianę: prawą lub lewą) stronę głowy (stąd nazwa hemicrania), umiejscawiając się często za okiem, w skroni i czole, ale może też dotyczyć innych okolic lub całej głowy. Jest to zwykle ból silny.

Towarzyszą mu szczególne objawy, a mianowicie nudności, często też wymioty, światłowstręt (fotofobia), złe znoszenie hałasu (fonofobia) i zapachów. Bardzo typowe jest nasilanie bólu pod wpływem aktywności fizycznej (np. wchodzenie na schody).

Nasilenie napadu może być różne: od lekkich, w których zdolność do pracy icodziennych czynności jest zachowana, chociaż nieco ograniczona, poprzez cięższe (chory nie może pracować) aż do bardzo ciężkich, kiedy konieczny jest reżim łóżkowy.

You might be interested:  Łysienie androgenowe u mężczyzn

Cierpiący, blady, wymiotujący pacjent leży wówczas nieruchomo, najchętniej w ciszy i zaciemnionym pokoju, z dala od zapachów kuchennych. Napady trwają od kilku godzin do kilku dni. W tych ostatnich przypadkach może dojść do odwodnienia i pogorszenia stanu ogólnego z koniecznością hospitalizacji (tzw. stan migrenowy), jakkolwiek nie ma nigdy zagrożenia życia.

Częstość napadów jest różna: od pojedynczych w roku do kilku (nawet 6) miesięcznie. Jeśli napady są rzadkie i lekkie – nie wpływają na jakość życia pacjentów, natomiast ciężkie, zwłaszcza liczniejsze napady, przynoszą znaczne cierpienie i dezorganizują codzienne życie. Na szczęście między napadami pacjenci nie mają zwykle żadnych dolegliwości (zob. dalej), wobec czego po ustąpieniu czują się „na nowo narodzeni”, ale odczuwają zwykle lęk przed kolejnym napadem, co negatywnie wpływa na ich nastrój i samopoczucie także między napadami.

Migrena występuje częściej u kobiet (3-4:1). Często ma charakter rodzinny. Zaczyna się zwykle już w wieku młodym, nawet w dzieciństwie albo w wieku dojrzewania, wkażdym razie przed 30-35 r.

życia, trwa praktycznie całe życie, jednak ze zmiennym nasileniem (mówimy o „kapryśnym” przebiegu choroby). Napady często łączą się z miesiączką, przeważnie znikają w ciąży, u części pacjentek ustępują z przekwitaniem, jednak u niektórych właśnie wtedy się nasilają.

Podobna sytuacja dotyczy wieku podeszłego – napady mogą ustąpić lub utrzymują się.

Odróżnia się dwie podstawowe postacie migreny, a mianowicie znacznie częstszą (ok. 90%) postać bez aury (zwaną dawniej migreną zwykłą) oraz rzadszą (ok. 10%) migrenę z aurą (zwaną dawniej klasyczną lub oczną z uwagi na charakter aury).

Napady obu rodzajów mogą na zmianę występować u tego samego chorego, częściej jednak migrena z aurą stanowi jedyną u danej osoby postać napadów. Migrena bez aury znamionuje się wyłącznie wyżej opisanymi napadami bólowymi – napad zaczyna się od razu bólem głowy.

Natomiast w migrenie z aurą na kilka do kilkudziesięciu minut przed objawami bólowymi występują sensacje zwane aurą. Najczęściej jest to aura wzrokowa w postaci pojawiającej się w polu widzenia migocącej i rozszerzającej się plamy.

W innych przypadkach aura przejawia się ubytkiem wzroku, jednostronnym drętwieniem ust i ręki, a nawet niedowładem połowiczym (zwana dawniej migreną hemiplegiczną lub skojarzoną) lub afazją. Objawy aury utrzymują się kilka minut i są w zasadzie odwracalne, chociaż budzą (zwłaszcza oślepnięcie lub zaburzenia mowy) wielki niepokój chorych i ich rodzin.

Istnieją inne jeszcze, bardzo rzadkie postacie migreny, ale ramy niniejszego opracowania nie przewidują ich opisu. Zainteresowanym Czytelnikom proponujemy zapoznanie się z odpowiednimi monografiami (4, 5). Przykładowo można wspomnieć o migrenie okoporaźnej, w której po ciężkim napadzie dochodzi do przejściowego porażenia mięśni gałki ocznej.

Napady migreny występują – jak już wspomniano – z różną częstością i sporadycznie tj. zazwyczaj bez uchwytnej przyczyny. Jednakże u części chorych mogą być one prowokowane przez różne czynniki a więc zmiany pogody (np.

wiatry halne), stres, niewłaściwy reżim snu (np. zbyt długi sen w dni wolne od pracy), pozostawanie na czczo, niektóre pokarmy i napoje (np. czekolada, wysokogatunkowe sery, czerwone wino), pewne leki (np.

doustne środki antykoncepcyjne).

Rozpoznanie migreny

Rozpoznanie migreny w typowych przypadkach – a takie stanowią większość – jest w zasadzie łatwe i opiera się przede wszystkim na dokładnym zebraniu wywiadu, w którym należy ujawnić opisane wyżej znamienne napady.

Oczywiście nie można pominąć badania przedmiotowego – ogólnolekarskiego i – orientacyjnego – neurologicznego. W migrenie badania te wypadają negatywnie, chyba że pacjent cierpi – obok migreny – na inną chorobę (np. nadciśnienie tętnicze, astmę oskrzelową itp.).

Jak w każdym przypadku choroby przewlekłej powinno się wykonać rutynowe badania laboratoryjne, aby ocenić stan ogólny chorego i wykluczyć ukryte poważne choroby. Zawsze należy przeprowadzić badanie dna oka.

Wykonanie zwykłych zdjęć rtg czaszki i kręgosłupa szyjnego uważa się obecnie za niecelowe, gdyż nie wnoszą one nic istotnego. Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego występują u wielu osób po 40 r. życia i nie uznaje się ich obecnie za przyczynę bólu głowy.

Również przeprowadzanie badań obrazowych (CT, MRI) w typowej migrenie jest niecelowe, powinny one być wykonane tylko ze specjalnych wskazań tzn. gdy podejrzewa się inną niż migrena przyczynę bólów głowy. Tam jednak, gdy podejrzenie np. oproces uciskowy jest uzasadnione, nie należy zwlekać z tymi badaniami.

Jeśli chodzi o badanie eeg, to należy pamiętać, iż zmiany w eeg w migrenie są bardzo częste i niekiedy przypominają padaczkę. Zalecając więc badanie eeg należy uprzedzić chorego, że może ono wypaść nieprawidłowo. Ostateczna ocena ich znaczenia należy oczywiście do lekarza. Obecność utrwalonych ogniskowych zmian weeg nakazuje zlecić badanie obrazowe.

Migrena transformowana

Wyżej opisany zespół stanowił do niedawna nie budzący wątpliwości standard obrazu klinicznego migreny: znamienne napady bólu głowy i w zasadzie brak dolegliwości, zwłaszcza bólowych, między napadami. Wyjątek stanowiło – nierzadkie (ok.

20% przypadków) – współistnienie migreny z bólem głowy typu napięciowego.

Ta ostatnia postać samoistnego bólu głowy jest równie częsta jak migrena, ale nie przejawia się napadami lecz raczej ciągłymi bólami, niezbyt nasilonymi, obustronnymi, o charakterze ucisku, które utrzymują się od kilkunastu minut do wielu dni.

Nie towarzyszą im nudności ani też inne znamienne dla migreny objawy. Większość chorych nie korzysta z pomocy lekarskiej, gdyż ich dolegliwości nie są znaczne. W przypadkach współistnienia z migreną chorzy odczuwają dwa rodzaje bólów głowy, które zwykle łatwo odróżniają od siebie: napady migrenowe a między nimi bóle typu napięciowego.

Przed kilkunastu laty Mathew (cyt. wg 4) zauważył, że w niektórych przypadkach dłużej trwającej migreny i u osób w wieku średnim dochodzi do transformacji migreny w codzienne bóle głowy. Obecnie pojęcie migreny transformowanej utrwaliło się w piśmiennictwie, a przypadki takie okazują się częste (ok. 30%). Należy umieć je rozpoznać i leczyć.

Przez migrenę transformowaną rozumiemy więc te przypadki, w których po wielu latach trwania typowej migreny dochodzi do zmiany jej obrazu klinicznego i przeistoczenia się w codzienny ból.

Najczęstszą przyczyną tej transformacji jest nadużywanie leków przeciwbólowych lub ergotaminy, stosowanych przez wiele lat i coraz częściej do zwalczania napadów migrenowych (ta postać migreny transformowanej jest więc identyczna z tzw. polekowym bólem głowy „z odbicia” – ang. drug rebound headache). Leki te – nadużywane – same przez się wywołują paradoksalnie ból głowy.

Inne, rzadkie przyczyny transformacji migreny to dołączenie nadciśnienia tętniczego lub depresji, klimakterium, doznanie urazu głowy lub – wyjątkowo – rozwój guza mózgu. Rozpoznanie migreny transformowanej ułatwia dokładny i sięgający w przeszłość – wywiad.

Etiopatogeneza

Etiopatogeneza migreny nie została dotąd wyjaśniona w sposób nie budzący zastrzeżeń.

Wiadomo jednak, jakkolwiek jest to nadal dyskusyjne, iż w początkowym okresie napadu dochodzi do upośledzenia przepływu krwi przez różne okolice mózgu (co powoduje aurę), potem natomiast naczynia głowy ulegają nadmiernemu rozszerzeniu, rozwija się okołonaczyniowy obrzęk i jałowe, neurogenne zapalenie.

Mechanizm tych zjawisk nie jest w pełni wyjaśniony. Istotną rolę odgrywają tu receptory serotoninowe tj. różne receptory 5-hydroksytryptaminowe (5-HT). Być może na początku napadu receptory 5- HT2 są nadmiernie aktywne (niedokrwienie), później dochodzi do obniżenia aktywności receptorów 5- HT1B/1D.

Dotąd nie wiadomo, gdzie znajdują się ośrodki, w których zaburzenia generują napad (podwzgórze, układ limbiczny, miejsce sinawe, płat potyliczny?).Tak czy inaczej sądzi się, że migrena ma podłoże genetyczne, zapewne wielogenowe (być może chodzi o mutacje genów odpowiedzialnych za prawidłowe funkcje kanałów jonowych, metabolizm tlenku azotu i endotelin).

Leczenie migreny

Postępowanie lecznicze w migrenie obejmuje 4 elementy:

1. Bardzo ważne znaczenie terapeutyczne ma wyjaśnienie choremu istoty jego choroby, stanowcze uspokojenie, że nie stanowi ona żadnych zagrożeń, jakkolwiek jest dokuczliwa. Należy też dokładnie omówić program leczenia.

2. Ustalenie, czy istnieją – i jakie – u danego chorego czynniki prowokujące napady, których wyeliminowanie może poprawić jego stan (zob. wyżej).

3. Doraźne zwalczanie napadów. Pacjentów należy przy tym pouczyć, że jest ono prawie zawsze wskazane, gdyż codzienne doświadczenie poucza, że napady źle leczone lub nieleczone skłaniają do następnych.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Piśmiennictwo

1. Ferrari M.D.: Migraine, Lancet 1998, 35:1043. 2. Rozpoznawanie i leczenie migreny w podstawowej opiece zdrowotnej. Wytyczne American Academy of Neurology (tłum. z ang.). Med. Prakt. 2000, 11:113. 3. Klasyfikacja i kryteria diagnostyczne bólów głowy, nerwobólów czaszkowych i bólu twarzy (tłum. z ang. pod red. A.Prusińskiego). Neur. Neurochir. Pol.

1993, 27, supl. 1:1-127. 4. Prusiński A.: Migrena. W: Bóle głowy, Prusiński A., Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 1999, 19-86. 5. Lance J.W., Goadsby P.J.: Bóle głowy: patofizjologia i leczenie (tłum. z ang. pod red. St. Nowaka). D.W. Publ. Comp., Cleveland 1994, 38-134. 6. Diamond S., Diamond M.L: Doraźne postępowanie w migrenowych bólach głowy. Med. po Dypl.

1998, 7/2:131. 7. Stępień A.: Stulecie leczenia bólów głowy aspiryną. Migrena 2001, 2/4:5. 8. Tfelt- Hansen P. et al.: The effectiveness of combined oral lysine acetylosalicylate and metoclopramide compared with oral sumatriptan for migraine. Lancet 1995, 346:923-926. 9. Mc Neely W., Goa K.L.: Diclofenac potassium in migraine. Drugs 1999, 57:99. 10.

Mathew N.T. et al.: Early intervention using rofecoxib alone, rizatriptan alone and combination in acute migraine. Cephalalgia 2001, 21:245. 11. Tfelt- Hansen P. et al.: Ergotamine in the acute treatment of migraine.Brain 2000, 123:9. 12. Ferrari M.D. et al.: Oral triptans (serotonin 5 – HT1B/1D agonist) in acute migraine treatment: a metaanalysis of 53 trials.

Lancet 2001, 258:1668. 13. Prusiński A.: Doraźne leczenie napadów migrenowych ze szczególnym uwzględnieniem agonistów receptora 5 – HT1B/1D. Neur. Neurochir. Pol. 1999, 37, supl. 6:34. 14. Diamond S. et al.: Advances in migraine management. Head. Quart. 2001, 12:183. 15. Goadsby P.J. How do the curently used prophylactic agent work in migraine.

Cephalalgia 1997, 17:85. 16. Granato A. et al.: Bodyweight changes during prophylactic treatment of migraine. Cephalalgia 2000, 20:307. 17. Kozubski W., Prusiński A.: Kontrolowane badanie skuteczności iprazochromu (Divascanu) w profilaktycznym leczeniu migreny. Neur. Neurochir. Pol. 1999, 33:33. 18. Prusiński A.

: Zastosowanie leków przeciwpadaczkowych w leczeniu migreny. Migrena 2002, 1:9. 19. Kozubski W., Prusiński A.: Rola walproinianów w migrenie i pokrewnych bólach głowy. Post Psych. Neur. 2001, 10, supl. 1, 19. 20. Hering-Hanit R.: Baclofen for prevention of migraine. Cephalalgia 1999, 19:589. 21. Prusiński A.: Fitoterapia w migrenie. Przew. Lek. 1999, 4:84. 22.

Prusiński A.: Polekowe bóle głowy „z odbicia”. W: Bóle głowy, Prusiński A.: Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 1994, 166-171.

Pozostałe artykuły z numeru 5/2002:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *