Nieleczona angina – jakie są powikłania anginy?

Nieleczona angina – jakie są powikłania anginy?Antybiotyk na anginę bakteryjną (paciorkowce S.pyogenes) to konieczność! Leczenie anginy bakteryjnej bez antybiotyku powoduje, że narażamy się na groźne powikłania po anginie. Brak antybiotykoterapii w tym przypadku może spowodować gorączkę reumatyczną, zapalenie wsierdzia, nerek, ucha środkowego, a nawet sepsę!

W tym przypadku domowe metody nie wystarczą, mogą jedynie złagodzić dolegliwości. Należy jednak pamiętać, że antybiotyk na gardło stosujemy jedyne w przypadku potwierdzonej infekcji bakteryjnej – nigdy w przypadku wirusów! Sprawdź, ile trwa i jak wygląda prawidłowe leczenie anginy.

Mimo, że objawy anginy wywołanej przez paciorkowce, nawet w 75% mogą samoistnie ustępować w ciągu kilku dni, to brak odpowiedniego leczenia jest sytuacją niebezpieczną. Pierwszym krokiem, do sprawdzenia czy antybiotyk na gardło zadziała jest wykonanie badania – wymazu z gardła lub testu na paciorkowce.

WIĘCEJ: o tym jak rozpoznać anginę za pomocą badań

W przypadku potwierdzenia bakteryjnej infekcji gardła lekarz przepisuje receptę na antybiotyk!

Antybiotyk na anginę – 5 powodów, dla których jest konieczny!

Antybiotyki to ostateczność i nie wolno w żadnym wypadku ich nadużywać, jednak w przypadku anginy bakteryjnej – są konieczne.

Dlaczego?

1. Zmniejsza zakaźność

Osoby, które nie przeszły antybiotykoterapii po anginie przez kilka miesięcy są nosicielami paciorkowców. Takich „małych nosicieli” jest najwięcej wśród dzieci pomiędzy 3 a 15 rokiem życia. Mimo, że u chorego objawy ustępują może on zarażać kolejne osoby. Antybiotyk skraca czas zakaźności – już po 24 godzinach od przyjęcia pierwszej dawki, chory przestaje zarażać.

2. Redukuje nosicielstwo

Antybiotyk na anginę redukuje również nosicielstwo – po przebyciu zakażenia, nawet 20% dzieci i 5% dorosłych staje się bezobjawowymi nosicielami.

3. Skraca czas choroby

Gorączka w przypadku nieleczonej anginy może trwać nawet kilka dni, średnio ustępuje po 3 – 5 dniach. Natomiast ból gardła spowodowany infekcją ustępuje w ciągu 7 dni. W przypadku zastosowania antybiotykoterapii skraca się czas trwania bólu gardła i gorączki.

4. Zapobiega nawrotowi infekcji

Nawroty anginy ropnej zdarzają się stosunkowo bardzo często. Głównie dotyczy to dzieci – nawet 1 na 3 dzieci może mieć nawrót anginy w okresie do 3 miesięcy od pierwszego zachorowania. Zdarzają się również przypadki, że dziecko ze skłonnością do nawrotowych angin choruje nawet 3-6 razy w ciągu roku.

5. Zapobiega powikłaniom po anginie

Powikłania po anginie to bardzo bagatelizowany problem. Niedoleczenie anginy w konsekwencji może prowadzić do ponownej infekcji o cięższym przebiegu oraz wystąpienia powikłań – od rozwoju ropni okołomigdałkowych, aż po zapalenie mięśnia sercowego czy niewydolności nerek, związane z zapaleniem kłębuszków nerkowych.

Czy po podaniu antybiotyku chory zaraża?

  • Jeżeli osoba chora na anginę rozpocznie leczenie antybiotykiem przestaje być zakaźna po około 24 godzinach od rozpoczęcia kuracji.
  • W przypadku, gdy nie podejmie się leczenia antybiotykiem czas ten znacznie się wydłuża – chory zaraża nawet do tygodnia po ustąpieniu objawów.
  • Do czasu podjęcia leczenia chory powinien unikać kontaktu z innymi osobami w żłobku, przedszkolu, szkole czy pracy.

Angina leczenie – antybiotyk pierwszego rzutu

Już wiemy, że leczenie bakteryjnego zapalenia gardła (angina) wymaga antybiotyku. Zgodnie z obecnymi rekomendacjami w leczeniu zapalenia gardła lub migdałków o etiologii S.pyogenes – jako antybiotyk pierwszego rzutu stosuje się penicylinę (fenoksymetylopenicylina). Jest ona podawana doustnie i stosuje się ją zarówno u dorosłych, jak i dzieci.

Czego nie stosujemy do leczenia anginy wywołanej przez paciorkowca?

sulfonamidów – nie zabijają one S.pyogenes u chorych;– tetracyklin – z uwagi na dużą liczbę szczepów S.

pyogenes opornych na te antybiotyki;– fluorochinolonów – ponieważ starsze generacje tych antybiotyków mają ograniczoną skuteczność, natomiast nowsze generacje mają zbyt szerokie spektrum działania – co niekorzystnie wpływa na zaburzenia naturalnej mikroflory organizmu;

Przez jaki czas podaje się antybiotyk na gardło?

Penicylina w postaci tabletek doustnych powinna być podawana przez 10 dni.

Najczęściej 2 lub 3 razy na dobę. W leczeniu anginy ropnej nie stosuje się obecnie penicyliny podawanej w zastrzykach.

Jaki antybiotyk na anginę podaję się w przypadku uczulenia na penicylinę?

Jeżeli pacjent ma uczulenie na penicylinę to w leczeniu S.pyogenes zaleca się stosowanie przez 10 dni cefalosporyn o wąskim spektrum działania.

Jaki antybiotyk stosuje się przy nawracającej anginie?

Zgodnie z rekomendacjami Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków z 2016r. w przypadkach nawracającej anginy paciorkowcowej zaleca się podawanie cefadroksylu lub klindamycyny. W przypadku często nawracającej anginy rozważa się również zabieg tonsylektomii, czyli chirurgicznego usunięcia migdałków.

Ile trwa angina?

To ile trwa infekcja anginy ropnej zależy w dużej mierze od szybkiego rozpoznania oraz pojęcia leczenia antybiotykiem!

Angina bakteryjna jest zawsze leczona antybiotykiem. Stosowanie antybiotyku skraca czas występowania objawów, ogranicza zakaźność oraz przede wszystkim zapobiega bardzo groźnym dla zdrowia powikłaniom po niewyleczonej anginie (np. wielonarządowa choroba zapalna, zapalenie mięśnia sercowego).

Bakteryjne zapalenie gardła wywołane przez S.pyogenes ma charakter samoograniczający się i trwa od 5 do 7 dni. 

Streptococcus pyogenes jest wrażliwy na penicylinę, dlatego podjęcie skutecznego leczenia antybiotykiem jest stosunkowo proste – o ile infekcja zostanie prawidłowo rozpoznana.

Antybiotyk na gardło – dlaczego nie można przerwać kuracji?

Często przy terapii antybiotykiem dość szybko zaczynamy czuć się lepiej, ponieważ objawy zmniejszają swoje nasilenie lub zaczynają znikać. I niestety, bardzo często, gdy tylko poczujemy się lepiej – decydujemy się na zakończenie kuracji, mimo zaleceń lekarskich.

Nie można zmieniać dawki leku ani przerwać kuracji antybiotykiem!

Żeby leczenie anginy było skuteczne, należy przyjmować antybiotyk do ostatniej dawki. Jeżeli decydujemy się na przedwczesne zakończenie terapii, to bardzo często bakterie zostają jedynie osłabione a nie zabite. Taki scenariusz powoduje, że jedynie zaleczymy chorobę a bakterie „ukryte” w zakamarkach gardła i migdałków zaatakują ponownie przy najmniejszym osłabieniu odporności.

Angina bez antybiotyku? Leczenie anginy bez antybiotyku to bardzo zły pomysł!

Wiele osób w pierwszej kolejności na ból gardła decyduje się stosować domowe sposoby. Niestety w przypadku anginy wywołanej przez S.pyogenes domowe sposoby leczenia mogą jedynie złagodzić objawy – jednak nie pozwolą usunąć przyczyny choroby.

Paciorkowce grupy A to bardzo niebezpieczne bakterie. Każdego roku wiele osób cierpi na powikłania po anginie. Jest to skutek albo niepodjęcia leczenia antybiotykiem, przerwania zbyt wcześnie kuracji lub zastosowanie nieodpowiedniego antybiotyku.

Powikłania po anginie

Powikłania jakie mogą rozwinąć się w wyniku infekcji S.pyogenes można podzielić na miejscowe oraz ogólne. Mogą one mieć również charakter ropny lub nieropny.

1. POWIKŁANIA MIEJSCOWE

To naciek lub ropień okołomigdałkowy lub ropień przestrzeni gardłowej (ropień jest rodzajem guza wypełnionego ropą, sprawiającego duży ból). Do powikłań miejscowych zaliczamy również zakrzepowe zapalenie żyły szyjnej wewnętrznej.

2. POWIKŁANIA OGÓLNE

– SEPSA

Sepsa (inaczej posocznica) to gwałtowna, ogólnoustrojowa reakcja zapalna organizmu na zakażenie. Reakcja zapalna wywołana jest przez krążące w krwi drobnoustroje.

– PACIORKOWCOWY ZESPÓŁ WSTRZĄSU TOKSYCZNEGO

Rozwija się bardzo szybko, w wyniku zakażenia paciorkowcami grupy A, które produkują toksyny. Najczęściej jest następstwem SEPSY oraz zakażenia mięśni i tkanki podskórnej.

W wyniku wstrząsu dochodzi do niedotlenienia tkanek i narządów, co skutkuje ich niewydolnością. Podczas wstrząsu może dojść do spadku ciśnienia tętniczego, uszkodzenia płuc, nerek czy wątroby.

W przypadku tej choroby śmiertelność jest bardzo wysoka.

– GORĄCZKA REUMATYCZNA I WADY SERCA

Jest wynikiem nieprawidłowej reakcji immunologicznej organizmu w wyniku zakażenia gardła przez Streptococcus pyogenes.

W organizmie rozwija się stan zapalny o podłożu autoimmunologicznym obejmujący wiele narządów.

Wynikiem gorączki reumatycznej jest zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie stawów czy pląsawica. Nabyte wady serca są najczęściej spowodowane przez gorączkę reumatyczną.

– OSTRE KŁĘBUSZKOWE ZAPALENIE NEREK

Może być wynikiem zarówno powikłania po anginie, jak również zakażenia skóry –wywołanych przez paciorkowce grupy A. Choroba jest związana z odkładaniem się kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych, co prowadzi do ich uszkodzenia.

– MARTWICZE ZAPALENIE POWIĘZI

Jest to ciężkie zakażenie, prowadzące do rozległej martwicy skóry, tkanki podskórnej oraz powięzi (powięź to błona z tkanki łącznej, która osłania mięśnie). Rozwija się szybko, powodując objawy ogólnoustrojowego wstrząsu toksycznego.

Pozostałe powikłania

  1. – OSTRE ZAPALENIE UCHA ŚRODKOWEGO
  2. – ZAPALENIE ZATOK PRZYNOSOWYCH
  3. – ROPIEŃ MÓZGU I ZAPALENIE OPON MÓZGOWO-RDZENIOWYCH
  4. Należy pamiętać, że paciorkowiec grupy A może powodować nie tylko anginę, ale również powierzchowne zapalenia skóry (liszajec), różę czy cellulitis.

  5. Podsumowując,
You might be interested:  Rak tarczycy – objawy, przerzuty, leczenie, rokowanie

Wiele osób zauważając ropne naloty w gardle, od razu zaczyna szukać informacji na temat anginy i jej leczenia – a tym samym trafia na informacje o antybiotykach. Świadczy o tym bardzo duża ilość informacji jakie wyświetlają się po wpisaniu w wyszukiwarkę internetową fraz takich jak: „antybiotyk angina”, „angina antybiotyk” czy „angina leczenie”.

  • Warto pamiętać podstawowe zasady leczenia anginy – antybiotyk na anginę zawsze przyjmuj zgodnie z zaleceniami lekarza i nie przerywaj kuracji mimo lepszego samopoczucia.
  • W ten sposób zapobiegniesz rozwojowi groźnych powikłań!
  • Autor: mgr inż. Monika Byrska

Biotechnolog, diagnosta laboratoryjny. Studia ukończyła na Śląskim Uniwersytecie Medycznym oraz Politechnice Śląskiej. Posiada doświadczenie w dziedzinie medycyny laboratoryjnej z zakresu immunologii i autoagresji. Współautor działu Diagnostyka w magazynie farmaceutycznym „LEK W POLSCE”. Autor treści i artykułów eksperckich w PoradnikGemini.pl, Apteline.pl. Prelegent na kursach specjalizacyjnych dla farmaceutów na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi

Bibliografia:

[1] Szczypa K., Wilemska J., Hryniewicz W., Sitkiewicz I.: Epidemiologia zakażeń streptococcus pyogenes, struktura klonalna populacji i antybiotykooporność, Post. Mikrobiol., 2013, 52, 3, 223–232.[2] Dziekiewicz M., Radzikowski A.: Angina paciorkowcowa – zasady diagnostyki i leczenia, Pediatr Med Rodz 2016, 12 (2), p. 141–149.[3] Filiczak K., Sybilski A.: Azytromycyna w leczeniu zapalenia gardła i migdałków. Spojrzenie bakteriologa oraz klinicysty, Pediatr Med Rodz 2013, 9 (1), p. 50–56.[4] Samet A., Arłukowicz E., Nowicki R., Barańska-Rybak W.: Skórne infekcje bakteryjne u dzieci. Ropne choroby o etiologii paciorkowcowej i mieszanej, Przew Lek, 2002, 5, 4, 61-62.[5] Wasilewska A., Zawadzka-Głos L.: Analiza kliniczna pacjentów z ropniem okołomigdałkowym w materiale Kliniki Otolaryngologii Dziecięcej WUM w 2016 roku, Nowa Pediatria 1/2017.[6] Wawrzyniak A.: Racjonalna terapia ostrych infekcji górnych dróg oddechowych, Forum Medycyny Rodzinnej 2011, tom 5, nr 5, 401–406

Angina – objawy, leczenie, powikłania ropne. Przyczyny anginy

Angina paciorkowcowa dotyczy osób w każdym wieku, jednak najczęściej jest obserwowana u dzieci w wieku szkolnym i u nastolatków.

Źródło zakażenia stanowią zazwyczaj osoby chore lub rzadziej nosiciele, a zakażenie rozprzestrzenia się drogą kropelkową.

W klimacie umiarkowanym zachorowanie na anginę obserwowane jest głównie w okresie późnej jesieni, zimą i wiosną, co może być związane z częstszym bliskim kontaktem dzieci i młodzieży w szkole. Anginę oprócz paciorkowców mogą wywoływać wirusy, a nawet grzyby.

Pierwsze symptomy anginy uwidaczniają się po około 2-5 dniach po kontakcie z osoba chorą, a zakażenie pacjentów anginą paciorkowcową jest najwyższe podczas ostrej infekcji i stopniowo zmniejsza się w ciągu kilku tygodni. W przypadku zastosowania właściwego antybiotyku na anginę już po upływie doby chory przestaje być zakaźny.

Początek anginy paciorkowcowej jest dość ostry i charakteryzuje się:

  1. bólem gardła, gorączką sięgająca 39 stopni Celsjusza,z towarzyszącymi dreszczami i ogólnym rozbiciem; u dzieci mogą dołączyć się nudności i wymioty;

  2. gardło jest zaczerwienione, migdałki podniebienne rozpulchnione, czerwone z obecnością czopów ropnych;

  3. węzły chłonne podżuchwowe oraz szyjne są powiększone i bolesne.

U małych dzieci, które nie ukończyły jeszcze 3. roku życia, angina paciorkowcowa pojawia się stosunkowo rzadko, a obraz choroby często odbiega od jej charakterystycznych objawów. W pierwszym okresie anginy szczególnie nasilony jest nieżyt nosa, a następnie obserwuje się umiarkowaną gorączkę, drażliwość, wstręt do jedzenia oraz powiększenie węzłów chłonnych.

U większości pacjentów angina paciorkowcowa trwa krótko, średnio symptomy ustępują po 3-5 dniach, a zastosowanie antybiotyku skraca dodatkowo okres choroby. Z tego powodu przyjmowanie antybiotyku ogranicza ryzyko wystąpienia ewentualnych powikłań.

Nie zawsze, ale w trakcie anginy na migdałkach może być obecny nalot.

Żółto-biała wydzielina na migdałkach jest połączeniem włóknika i leukocytów (komórek odpornościowych), które przegrały w walce z bakteriami.

Może jej być bardzo mało, ale czasem w ogóle jej nie widać, gdyż w trakcie przełykania zostaje starta przez pokarmy i ślinę, podczas anginy wirusowej nie powstaje wcale.

Rozpoznanie anginy obejmuje przede wszystkim obraz kliniczny choroby oraz ewentualne potwierdzenie zakażenia przez paciorkowce poprzez wykonanie posiewów z gardła lub w oparciu o identyfikację paciorkowca Streptococcus pyogenes w wydzielinie z gardła za pomocą szybkich testów, przeprowadzanych bezpośrednio przy chorym.

Wykonanie swoistych testów czy klasycznych posiewów z gardła należy brać pod uwagę szczególnie u dzieci poniżej trzeciego roku życia, w celu różnicowania zapalenia gardła wirusowego i anginy paciorkowcowej, ze względu na podobny obraz choroby oraz u młodzieży na podobieństwo w przebiegu klinicznym anginy i mononukleozy zakaźnej. Standardowe badania bakteriologiczne w postaci wymazu z gardła należy wykonywać w przypadkach częstych nawrotów angin paciorkowcowych lub braku efektu stosowanego leczenia.

Test szkiełkowy to metoda dzięki, której w ciągu 2 minut możemy wykryć przeciwciała przeciwapciorkowców i sprawdzić ich obecność w organizmie. Warto wspomnieć, że prawdziwość tej metody jest dyskusyjna, gdyż każdy człowiek jest tak naprawdę nosicielem paciorkowców. Zdarza się, że u danej osoby anginę mogła wywołać inna bakteria lub wirus.

W większości przypadków angina paciorkowcowa przebiega bez powikłań, a powikłania obserwowane są najczęściej u osób nie leczonych antybiotykami. Powikłania anginy paciorkowcowej można podzielić na:

ROPNE:

  1. ropień okołomigdałkowy – najczęstsze powikłanie u pacjentów bez zastosowanego antybiotyku. Charakterystycznymi objawami są: szczękościsk, utrudnione połykanie, kluskowaty głos oraz jednostronny obrzęk podniebienia. Podstawowe leczenie polega na nacięciu ropnia przez laryngologa lub chirurga oraz zażywaniu antybiotyku;

  2. zapalenie ucha środkowego;

  3. zapalenie zatok obocznych nosa;

NIEROPNE: są wynikiem reakcji naszego układu immunologicznego na infekcję paciorkowcową. Dochodzi do reakcji autoimmunologicznej – w wyniku zakażenia pojawiają się przeciwciała, które atakują wybrane struktury serca czy nerek. Bardzo rzadko obserwowane u dorosłych;

  1. gorączka reumatyczna – „liże stawy – kąsa serce”. Jest wielonarządowym schorzeniem, którego objawy mogą dotyczyć: serca, stawów, skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej jest obserwowana pomiędzy 5. a 15. rokiem życia.

    Objawy gorączki reumatycznej pojawiają się po około 2-3 tygodniach od anginy paciorkowcowej i do klasycznych objawów należą: gorączka, zapalenie dużych stawów, zapalenie serca, pląsawica(mimowolne ruchy głównie mięśni twarzy i kończyn), rumień brzeżny (różowoczerwone, obrączkowate wykwity plamiste na tułowiu), guzki podskórne (niebolesne w okolicy stawów łokciowych i kolanowych po stronie wyprostnej). Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym oraz na podwyższonych wartościach takich parametrów jak: OB, CRP, ASO. Chory powinien być leczony w szpitalu i leczenie sprowadza się do podawania penicyliny oraz leków przeciwzapalnych. Rokowania w chorobie uzależnione są od przebiegu zapalenia wsierdzia oraz liczby nawrotów gorączki reumatycznej – z każdym nawrotem zwiększa się ryzyko wystąpienia wady serca;

  2. ostre kłębuszkowe zapalenie nerek – rozwija się nagle, najczęściej po 1-3 tygodniach od przebycia anginy paciorkowcowej.

    Do podstawowych objawów należą: obrzęki – zwłaszcza pod oczami, podwyższone ciśnienie tętnicze, zmiany w badaniu ogólnym w moczu: obecność białka oraz krwinek czerwonych ponad normę.

    Rozpoznanie choroby opiera się na stwierdzeniu nieprawidłowych zmian w badaniu ogólnym moczu oraz stwierdzenia podwyższonego ASO.

W niektórych przypadkach konieczne jest również wykonanie biopsji nerek.

Leczenie sprowadza się do eliminacji źródła zakażenia poprzez podanie penicyliny oraz ograniczenia soli kuchennej w diecie, stosowanie leków moczopędnych oraz obniżających ciśnienie tętnicze.

Rokowanie jest dobre, ostre objawy choroby ustępują samoistnie najczęściej po kilkunastu dniach, a zmiany w moczu do roku od zachorowania;

W wyjątkowych przypadkach, w szczególności u osób ze znacznie obniżoną odpornością, może dojść do rozwoju sepsy w przebiegu nieleczonej anginy.

Podstawowe zapobieganie powikłaniom po anginie paciorkowcowej to odpowiednie leczenie, które polega na przyjmowaniu antybiotyku. Polecanym antybiotykiem jest penicylina, bowiem nie obserwuje się opornych na ten antybiotyk paciorkowców wywołujących anginę.

Inny antybiotyk można zastosować tylko wówczas, gdy stwierdza się u chorego uczulenie na penicylinę. Bardzo częstym błędem w leczeniu anginy paciorkowcowej jest przerywanie zażywania antybiotyku w momencie ustąpienia objawów. Antybiotyk należy bezwzględnie stosować przez 10 dni.

Czy należy w trakcie trwania choroby leżeć w łóżku? Niekoniecznie. Zaleca się unikanie otoczenia, aby nie pozarażać innych, jednak ważniejsze jest przestrzeganie innych zaleceń. Należy pamiętać o piciu dużej ilości wody, ponieważ wysoka temperatura powoduje pocenie się i szybsze odwodnienie.

Dieta chorego powinna być półpłynna, aby łatwiej połykać pokarmy (należy unikać tych gorących i pikantnych). Ból gardła możemy złagodzić płukankami np. rumiankiem czy naparem z szałwii.

You might be interested:  Naczyniak wątroby – przyczyny, objawy, leczenie naczyniaka na wątrobie

Przy powiększonych węzłach chłonnych szyi skuteczne mogą okazać się ciepłe i suche okłady na szyję.

  • Po przebytej anginie warto profilaktycznie wykonać:
  • -morfologię,
  • -OB,
  • -badanie ogólne moczu czy EKG, aby wykluczyć ewentualne powikłania po chorobie.

Możemy zarazić drugą osobę anginą poprzez drogę kropelkową (gdy chory np. kaszle czy kicha w naszej obecności). Natomiast rzadziej zdarza się, że dochodzi do zakażenia z powodu użycia tych samych sztućców, szklanek czy kubków co chora osoba. Dzieci bardzo często zarażają się wirusem anginy, całując się z osobą zakażoną, np.

z chorym przyjacielem na podwórku czy w przedszkolu. Bakterie anginy mogą żyć w naszym organizmie 'w uśpieniu', dopiero zmęczenie, stres, przewlekłe choroby powodują osłabienie organizmu i namnażanie bakterii, które w konsekwencji atakują migdałki podniebienne.

Dochodzi wtedy do anginy, fachowo nazywane to jest autozakażeniem.

Bardzo często mówiąc o anginie wspominamy o usunięciu migdałków. Zabieg ten wykonywany jest, gdy u chorego dojdzie do trwałego przerostu migdałków podniebiennych. Migdałki podniebienne to głównie tkanka łączna, nie chronią one przed zakażeniem.

Ich przerost powoduje, że między włóknami osadzają się bakterie, które nie reagują na żadne antybiotyki.

Jeżeli w trakcie badanie lekarz uciśnie migdał, a z niego popłynie ropa możemy mówić o wskazaniu do ich usunięcia, ponieważ ropne zakażenie stanowi zagrożenie dla całego organizmu człowieka.

  1. Mówiąc o profilaktyce anginy należy pamiętać o dbaniu o uszy oraz zęby. Są one ogniskiem infekcji, a ponieważ znajdują się blisko gardła, bakterie w bardzo łatwy sposób mogą przedostać się do migdałków.

  2. O anginie mówi się obrazowo: liże stawy, kąsa serce, ponieważ groźnym powikłaniem choroby jest zastawkowa wady serca.

  3. Bardzo często wpływ na pojawienie się anginy ma wysoka temperatura na zewnątrz. Podczas gorąca naczynia krwionośne w gardle rozszerzają się.

    Gdy jemy lody, dochodzi do miejscowego oziębienia tkanek (śluzówka staje się bezbronna wobec bakterii), a to w konsekwencji prowadzi do skurczu drobnych naczyń.

    Bakterie, które żyją w jamie ustnej bardzo łatwo wnikają wtedy w głąb tkanek gardła i namnażają się. Prowadzi to do stanu zapalnego, anginy.

  4. Paciorkowce nie występują w mleku matki karmiącej. Mimo wszystko w okresie karmienia kobiety powinny szczególnie dbać o higienę, ponieważ istnieje ryzyko przeniesienia np. bakterii przez ręce matki na skórę sutka).

Tekst: dr n. med. Mirosław Jawień

  • Przepuklina pachwinowa – rodzaje, objawy, leczenie, powikłania [WYJAŚNIAMY] Przepuklina pachwinowa jest nieprawidłowym ‘uwypukleniem’ w okolicy pachwiny. Warto wiedzieć, jakie są jej rodzaje, jak ją rozpoznać a także w jaki sposób leczyć. Julia Wolin | Medonet
  • Zapalenie płuc – objawy, powikłania, lecznie Zapalenie płuc to wszelkie stany zapalne miąższu płuc, a więc pęcherzyków płucnych lub tkanki podścieliskowej (śródmiąższowej), charakteryzujące się tworzeniem w… Kazimierz Janicki
  • Zapalenie przydatków – objawy, leczenie Zapalenie przydatków to zagadnienie, które najlepiej jest przybliżyć zaczynając od przysłowiowych dwu słów na temat anatomii. Prawidłowo przydatki (jajnik i…
  • Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki – objawy, leczenie Choć dotyczą tego samego gruczołu, trzustki, są różnymi schorzeniami. Ostre zapalenie ma odmienne objawy i sposoby leczenia od przewlekłego stanu zapalnego…. Anna Romaszkan | Żyjmy dłużej
  • Helicobacter pylori – objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka [WYJAŚNIAMY] Zakażenie Helicobacter pylori ( H. pylori ) jest bardzo częste i dotyka około połowy światowej populacji. Powoduje choroby żołądka, ale niektórzy autorzy donoszą… Mirosław Jawień
  • Miastenia – objawy, leczenie Miastenia to przewlekła choroba mająca związek z małą odpornością mięśni szkieletowych na najmniejszy nawet wysiłek. Jej objawami mogą być opadające powieki,… Joanna Weyna-Szczepańska | Onet.
  • Zatoki – rodzaje, objawy zapalenia, leczenie Zatoki przynosowe to puste przestrzenie zlokalizowane w twarzoczaszce. Struktury te prawdopodobnie spełniają kilka funkcji. Niestety, zatoki często ulegają… Andrzej Dębski
  • Mięczak zakaźny – objawy, rozpoznanie, leczenie Mięczak zakaźny to poważnie brzmiąca nazwa pod którą ukrywa się zakaźna, dokuczliwa, ale niegroźna dla życia choroba skóry. Czynnikiem wpływającym na zakażenie tą…
  • Rabdomioliza, czyli rozpad mięśni – objawy, leczenie Uraz mechaniczny, oparzenia, zatrucie alkoholem czy niektórymi lekami, a także zakażenie niektórymi wirusami może doprowadzić do rozpadu komórek mięśniowych,…
  • Łojotokowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy, leczenie [WYJAŚNIAMY] Łojotokowe zapalenie skóry to złośliwa choroba: najczęściej zdarza się młodym ludziom w okresie pokwitania – czyli wtedy, kiedy wygląd jest dla nich jedną z…

Powikłania anginy

Witam! Moja 3-letnia córeczka dostała penicylinę (5 dni) na anginę. Antybiotyk skończyła 4 dni temu, a na migdałkach jest nadal dużo białych krostek. Od paru dni męczy ją również kaszel.

Gorączki i bólu gardła brak. Po telefonicznej konsultacji lekarz (obecnie przebywam w Anglii) stwierdził, że to nic poważnego i za kilka tygodni przejdzie. A ja się obawiam, że to niedoleczona angina.

Proszę o poradę. Dziękuję

Odpowiedział

dr n. med. Ernest KucharKlinika Pediatrii i Chorób Zakaźnych

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Angina może mieć różne przyczyny, najczęściej jest wywołana przez zakażenia wirusowe, w mniejszości przez bakterie (angina paciorkowcowa, tzn. „ropna angina”).

Jeżeli Pani córeczce nie wykonano badań, potwierdzających rozpoznanie anginy paciorkowcowej, częstsze, zatem bardziej prawdopodobne jest zakażenie wirusowe, szczególnie, jeżeli towarzyszy mu katar czy chrypka.

Zastosowane 5-dniowe leczenie jest co prawda niezgodne z rekomendacjami leczenia anginy bakteryjnej (zaleca się 10–14-dniowe leczenie penicyliną), niemniej jeżeli Pani córeczka miała anginę wirusową, antybiotyk nie ma żadnego znaczenia – nie wpływa na przebieg choroby.

Obecność „białych krostek” nie dowodzi etiologii bakteryjnej. Takie zmiany zdarzają się w zakażeniach wirusowych, np. w mononukleozie zakaźnej. Paciorkowcowe zapalenie gardła, podobnie jak zakażenia wirusowe, jest również chorobą samoograniczającą się i ustępującą bez leczenia antybiotykiem.

Powikłania nieleczonej anginy obserwujmy bardzo rzadko. Do szpitali trafiają pojedyncze dzieci z gorączką reumatyczną. Co ważne, nawet krótkie leczenie antybiotykiem skraca czas trwania choroby i zmniejsza ryzyko powikłań (takich jak gorączka reumatyczna, ropień okołomigdałkowy czy zapalenie węzłów chłonnych).

Podsumowując, jeżeli Pani dziecko czuje się dobrze i nie gorączkuje, należy być dobrej myśli i w ogóle nie martwić się powikłaniami. Dla Pani ciekawości przedstawiam w tabeli wszystkie znane, zwykle bardzo rzadko występujące powikłania anginy paciorkowcowej.

Tabela. Możliwe powikłania anginy paciorkowcowej (opr. własne, na podstawie Dynamed)
nieropnepóźne
autoimmunizacyjne zaburzenia neuropsychiatryczne związane z zakażeniem paciorkowcami (PANDAS)bardzo rzadko
popaciorkowcowe kłębuszkowe zapalenie nerek
popaciorkowcowe reaktywne zapalenie stawów
gorączka reumatyczna
ropnewczesne
zapalenie ucha środkowego
zapalenie płucbardzo rzadko
zapalenie zatok
bakteriemiarzadko
zapalenie szyjnych węzłów chłonnych
ropień okołomigdałkowy lub zagardłowy
zapalenie wsierdziarzadko
zapalenie powięzibardzo rzadko
zapalenie wyrostka sutkowatego
zapalenie opon mózgowo-rdzeniowychbardzo rzadko
zespół wstrząsu toksycznegobardzo rzadko

Zapalenie gardła i angina »

Angina ropna – jak rozpoznać i jak leczyć?

Angina ropna nazywana jest inaczej ostrym zapaleniem błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych. Za jej wystąpienie odpowiadają bakterie – paciorkowce.

Zdecydowana większość angin to zakażenia wywołane przez Streptococcus pyogenes – paciorkowca beta-hemolizującego z grupy A.

Angina łatwo rozprzestrzenia się pomiędzy kolejnymi osobami, przenosząc się zarówno drogą kropelkową, jak i poprzez kontakt z wydzielinami błon śluzowych dróg oddechowych. Z tego względu wskazane jest odizolowanie chorego od pozostałych domowników.

Przypadki zachorowania najliczniej odnotowywane są u dzieci w przedziale od 3. do 14. roku życia. Angina ropna charakteryzuje się gwałtownym początkiem, co wiąże się z krótkim okresem inkubacji bakterii – wynosi on od 12 godzin do 4 dni. Choroba ma tendencję do nawrotów, zwłaszcza w okresie do 3 miesięcy od wyleczenia.

ZOBACZ TEŻ: Suchy kaszel – przyczyny i metody leczenia

Objawy anginy ropnej

Podstawowym objawem anginy ropnej jest wysoka gorączka, sięgająca nawet 40 ℃.

Dodatkowo pojawia się silny, promieniujący ból gardła, utrudniający przełykanie oraz mowę, miejscowe zmiany w obrębie migdałków takie jak zaczerwienienie, rozpulchnienie oraz śluzowo-ropne naloty, z kolei węzły chłonne podżuchwowe są powiększone i tkliwe. U części pacjentów obserwuje się ślinotok oraz przykry zapach z ust. Zdarza się, że anginie ropnej towarzyszą wymioty (głównie u młodszych dzieci) oraz ból brzucha, który niekiedy może być mylony z zapaleniem wyrostka robaczkowego – jest to efekt reakcji tkanki limfatycznej zlokalizowanej w tej okolicy. Pamiętajmy, że anginę ropną od infekcji wirusowej gardła odróżnia m. in. brak nieżytu nosa, kaszlu czy zapalenia spojówek.

You might be interested:  Lateralizacja rzepki – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia, ćwiczenia

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie krtani – przyczyny, metody leczenia i domowe sposoby na złagodzenie objawów

Jak potwierdzić anginę ropną?

Potwierdzenie anginy ropnej wymaga wizyty u lekarza pierwszego kontaktu, podczas której zostanie przeprowadzony wywiad oraz badanie przedmiotowe. Do oceny prawdopodobieństwa zakażenia S. pyogenes lekarz wspiera się skalą punktową wg Centora i McIsaaca.

Wykorzystuje ona objawy kliniczne choroby i przyporządkowuje im odpowiednią liczbę punktów. Wynik poniżej 2 świadczy o bardzo niskim prawdopodobieństwie infekcji bakteryjnej, w związku z tym nie podejmuje się dalszej diagnostyki mikrobiologicznej ani antybiotykoterapii.

Przedział 2-3 punktów nie jest rozstrzygający i wymaga potwierdzenia poprzez posiew wymazu z gardła lub testu na antygeny S. pyogenes.

Przy wyniku równym lub wyższym niż 4, prawdopodobieństwo infekcji bakteryjnej jest największe i lekarz może zdecydować o włączeniu antybiotykoterapii.

ZOBACZ TEŻ: Przerośnięte migdałki – przyczyny i leczenie

Leczenie anginy ropnej

Zazwyczaj terapia anginy ropnej trwa do 10 dni. W przypadku potwierdzonej infekcji bakteryjnej, najczęstszym wyborem jest zastosowanie odpowiedniego antybiotyku. Na czas kuracji antybiotykiem warto dodatkowo włączyć probiotyk.

W aptece dostępne są preparaty w postaci kapsułek (Lacidofil, Lakcid, Multilac), saszetek (Trilac plus saszetki, Osłonka Gastro) lub kropli (Dicoflor krople, Trilac plus forte).

Do zbijania wysokiej gorączki u dziecka można sięgnąć po preparaty z paracetamolem lub ibuprofenem w formie tabletek (Ibuprom, Apap), zawiesin (Paracetamol Hasco, Pedicetamol, Ibufen) lub czopków (Nurofen czopki, Paracetamol Farmina czopki).

Pomocne będą też leki odkażające i zmniejszające ból gardła (Hascosept, Cholinex, Strepsils Intensive) – zapytaj farmaceutę lub sprawdź w ulotce, od którego roku życia mogą być stosowane.

Pamiętaj, że wybrany preparat możesz zarezerwować w najbliższej aptece i odebrać go w wolnej chwili – wystarczy, że skorzystasz z wyszukiwarki KtoMaLek.pl.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie gardła – co zrobić, gdy gardło boli?

Powikłania anginy ropnej

Niestety, nieleczona angina ropna może skutkować licznymi powikłaniami o charakterze miejscowym lub ogólnym, takimi jak ropień okołomigdałkowy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok bocznych nosa. Rzadziej rozwija się popaciorkowcowe kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywne zapalenie stawów oraz gorączka reumatyczna. Z tego względu objawów anginy nie należy lekceważyć.

ZOBACZ TEŻ: Jak zbić gorączkę?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Nieleczona angina u dziecka – jakie są powikłania niedoleczonej anginy?

Angina, w najprostszym rozumieniu, to zapalenie migdałków, głównie podniebiennych, oraz pozostałych struktur chłonnych gardła. Może być ona wynikiem infekcji, zarówno wirusowej, jak i bakteryjnej (głównie angina paciorkowcowa), a także podrażnienia struktur gardła czy reakcji na alergeny.

Angina u dzieci występuje najczęściej u maluchów w wieku 4–14 lat i związana jest głównie z rozwojem mechanizmów obronnych organizmu. Szacuje się, że może dotyczyć nawet 20 proc. dzieci w tym przedziale wiekowym. Jest to choroba szerząca się drogą kropelkową, a więc zakaźna dla osób kontaktujących się z chorym. 

Nieleczona angina, zbyt późno leczona, a w niektórych przypadkach nawet prawidłowo leczona angina może powodować niebezpieczne dla zdrowia powikłania. Można podzielić je na miejscowe, rozwijające się w okolicy infekcji oraz ogólnoustrojowe, dotyczące całego organizmu.

  

Objawy anginy u dziecka –  jak rozpoznać, że dziecko ma anginę? 

W zależności od czynnika wywołującego, objawy anginy u dziecka mogą się nieco różnić. Najbardziej charakterystyczny obraz cechuje anginę paciorkowcową wywołaną przez bakterię Streptococcus pyogenes. Występuje najczęściej w okresie jesienno-zimowym. Objawy anginy paciorkowcowej u dziecka to:

  • wysoka gorączka ( >38 C),
  • wymioty, nudności, ból brzucha,
  • widoczny biały nalot na powiększonych migdałkach podniebiennych,
  • brak kaszlu, wydzieliny z nosa, chrypki.

Ważne jest odróżnienie anginy paciorkowcowej od innych rodzajów zapaleń gardła u dziecka, gdyż może ona powodować szereg niebezpiecznych dla zdrowia powikłań.

 

Ropień, zapalenie ucha, zapalenie zatok – miejscowe powikłania anginy 

Nieleczona angina u dziecka może być przyczyną takich powikłań miejscowych, jak ropień okołomigdałkowy czy zagardłowy, zakrzepowe zapalenie żyły szyjnej wewnętrznej, ropne zapalenie ucha środkowego czy ropne zapalenie zatok przynosowych.

Ropień okołomigdałkowy to zbiornik wypełniony ropą, powstaje między torebka migdałka podniebiennego, a boczną ścianą gardła, w wyniku rozszerzenia się procesu zapalnego na tą okolicę. Najczęściej występuje u nastolatków, może jednak pojawić się u małych dzieci.

Charakterystyczne objawy ropnia to pojawienie się wysokiej gorączki, silnego bólu gardła i trudności w połykaniu, lub nawrót tych objawów po ich początkowym ustąpieniu. Może wystąpić szczękościsk, czyli trudności z otwarciem jamy ustnej oraz nieprzyjemny zapach z ust.

Ropień okołomigdałkowy u dziecka z reguły występuje po jednej stronie ciała, czasami towarzyszy mu ból jednego ucha. Może dojść do charakterystycznego stłumienia głosu nazywanego „mową kluskowatą”.

W wyniku przedostania się treści ropnej za tylną ścianę gardła dochodzi do powstania w tym miejscu ograniczonego zbiornika ropy zwanego ropniem zagardłowym. Początkowo rozwija się bezobjawowo, później jednak prowadzi do zaburzeń oddychania, a nawet duszności. Podobnie jak w przypadku ropnia okołomigdałkowego, konieczne jest jego nacięcie oraz podanie antybiotyków.

Rozprzestrzenianie się procesu zapalnego w obrębie szyi może doprowadzić do zapalenia węzłów chłonnych szyi, a także powstania tętniaka lub zakrzepicy żyły szyjnej wewnętrznej.

Ropne zapalenie ucha środkowego powstaje, jako konsekwencja niedoleczonej anginy u dziecka, a sprzyja mu obecność fizjologicznego połączenia miedzy gardłem a uchem środkowym, co ułatwia przedostawanie się tam patogenów. Objawia się silnym, pulsującym bólem ucha, który najczęściej pojawia się w nocy, upośledzeniem słuchu oraz gorączką.

  

Ogólnoustrojowe skutki niedoleczonej anginy u dziecka 

Istnieje również pewna grupa chorób, za które może odpowiadać nieleczona angina. Skutki niepodjęcia leczenia we właściwym czasie mogą być poważne. Do odległych powikłań anginy u dziecka można zaliczyć przede wszystkim gorączkę reumatyczną czy kłębuszkowe zapalenie nerek. Inne równie groźne powikłania to zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz sepsa.

Gorączka reumatyczna u dziecka rozwija się, jako powikłanie anginy paciorkowcowej. W wyniku nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego organizmu na antygeny paciorkowca dochodzi do powstania zmian w wielu narządach.

Choroba najczęściej występuje u dzieci w wieku 5–15 lat, a jej ryzyko wzrasta wraz z częstością zachorowań na anginę. Gorączka reumatyczna może odpowiadać za zapalenie serca, stawów oraz choroby skóry. Często prowadzi do rozwoju nabytych wad serca u dzieci.

Może wystąpić pląsawica.

Kłębuszkowe zapalenie nerek powstaje również w wyniku zaburzenia funkcji układu odpornościowego związanego z antygenem paciorkowca. Objawy pojawiają się u dziecka po około 3.

tygodniach po wystąpieniu anginy i obejmują obrzęki w okolicy kostek oraz na twarzy, a także pojawienie się krwi w moczu (mocz zmienia zabarwienie na kolor czerwony).

Wzrasta ciśnienie tętnicze krwi dziecka, może nawet dojść do kryzy nadciśnieniowej i pojawienia się drgawek.

  

Jak wyleczyć anginę u dziecka? 

Ze względu na możliwość wystąpienia licznych powikłań u dziecka, należy wcześnie rozpocząć leczenie anginy. Konieczna będzie wizyta u lekarza. Jeżeli zleci on przyjmowanie antybiotyku, należy ściśle zastosować się do zaleceń i nie odstawiać go przed zakończeniem terapii.

Dziecko chore na anginę powinno wypoczywać oraz spożywać dużą ilość płynów, co jest szczególnie ważne w przypadku wystąpienia gorączki. W razie potrzeby można zastosować leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, oraz preparaty o działaniu miejscowym dostępne dla dzieci w aptece w formie tabletek do ssania jak bądź roztworów do płukania jamy ustnej.

W związku z tym, że angina paciorkowcowa jest chorobą zakaźną dzięki zastosowaniu pewnego rodzaju profilaktyki – mycia rąk, osłony twarzy przy kaszlu, można uniknąć zachorowania.

Bibliografia:

  1. Kawalec W., Grenda R., Ziółkowska H., Pediatria T.2, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2013,s.1132–1133
  2. Interna Szczeklika Podręcznik chorób wewnętrznych 2016, zespół red. P. Gajewski [i in.], Kraków: Medycyna praktyczna 2016, s.420–424

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *