Nietrzymanie moczu – przyczyny i rodzaje – u kobiet, mężczyzn i dzieci

Nietrzymanie moczu (NTM) jest przypadłością, która statystycznie dotyka 10-15% całego społeczeństwa. W Polsce to zatem około 5 milionów osób, w przeważającej liczbie kobiet.

 Nietrzymanie moczu można zaliczyć do chorób społecznych, a więc przewlekłych, rozpowszechnionych i utrudniających wykonywanie podstawowych zadań życiowych.

Jednak popuszczanie moczu to nadal problem intymny, o którym wielu chorych boi się mówić z powodu wstydu i poczucia bezradności. Powoduje to pogłębianie się schorzenia, a co za tym idzie także utrudnione przeprowadzenie skutecznego leczenia.

W tym tekście postaramy się przedstawić wszystkie przyczyny inkontynencji moczowej, rodzaje schorzenia oraz metody leczenia. Wskażemy także na skuteczne sposoby radzenia sobie z wilgocią oraz nieprzyjemnym zapachem związanym z popuszczaniem moczu.

Objawy nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu określa się jako niekontrolowany, mimowolny wyciek moczu w ciągu dnia lub w nocy. W zależności od rodzaju schorzenia oraz jego nasilenia, ilości uryny mogą pojawiać się w różnych sytuacjach i różnej ilości. Możemy wyróżnić 5 stopni nietrzymania moczu pod kątem ilości mimowolnie wydalanego moczu przez 4 godziny:

  • Kropelkowe (do 50 ml – najczęściej występuje jako gubienie kilku kropli moczu w trakcie dnia)
  • Lekkie (50-100 ml – wyciek moczu jest większy, często następuje podczas dźwigania, śmiania się czy kichania)
  • Średnie (100-200 ml – mocz wycieka już w trakcie codziennych czynności, takich wstawanie z krzesła czy bieganie)
  • Ciężkie (200-300 ml – wyciek moczu może nastąpić nawet podczas stania. To obfite ilości, porównywalne z tymi oddawanymi zwykle w toalecie)
  • Bardzo ciężkie (powyżej 300 ml – wiąże się z całkowitą utratą władzy nad czynnościami fizjologicznymi)

Już niewielkie popuszczanie moczu przy kaszlu, kichaniu czy wysiłku może być oznaką rozpoczynającego się problemu. Warto obserwować wszystkie objawy i udać się do lekarza w celu postawienia dokładnej diagnozy. Zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że nietrzymanie moczu nierzadko stanowi objaw wielu schorzeń, nie tylko związanych z układem moczowym.

Rodzaje nietrzymania moczu

Rodzaje NTM możemy wyróżnić na podstawie konkretnych objawów, które warto obserwować podczas każdego z epizodów nietrzymania moczu. Dzięki temu późniejsza diagnoza może okazać się dla lekarza znacznie łatwiejsza. Istnieją cztery sklasyfikowane rodzaje nietrzymania moczu:

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Ten rodzaj nietrzymania moczu związany jest z wzrostem ciśnienia w jamie brzusznej, wywołanym wysiłkiem, kaszlem, śmiechem bądź kichaniem.

Co istotne, podczas gubienia moczu nie odczuwa się parcia, co jest spowodowane nieprawidłowym mechanizmem zamknięcia cewki.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu dzieli się na trzy stopnie, określające zaawansowanie problemu:

  • I stopień – wyciek pojawia się w pozycji stojącej, na przykład podczas śmiania się czy kichania.
  • II stopień – moczenie się występuje także przy średnim wysiłku fizycznym, na przykład bieganiu czy dźwiganiu.
  • III stopień – już minimalny wzrost ciśnienia w jamie brzusznej, niezależnie od pozycji, jest w stanie wywołać moczenie się.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet występuje znacznie częściej niż u mężczyzn, zwłaszcza przez przebyte naturalne porody.

Jest to związane ze znacznym osłabieniem mięśni dna miednicy bądź nawet naderwaniem ich podczas ciąży i wysiłku porodowego. Ten rodzaj NTM może zostać wywołany także uszkodzeniem dolnego neuronu ruchowego podczas operacji czy radioterapii.

Objawy dotykają również osób otyłych i chorujących na cukrzycę. Polecamy zapoznanie się z naszym tekstem na temat wysiłkowego nietrzymania moczu.

Naglące nietrzymanie moczu

Naglące nietrzymanie moczu to najczęściej występujący typ NTM u mężczyzn. Związany jest przede wszystkim z tak zwanym pęcherzem nadreaktywnym (OAB).

Powodowany nadmierną pobudliwością mięśni pęcherza moczowego, które znacząco zwiększa ciśnienie odczuwane jako parcie. Po nim następuje niekontrolowany wyciek moczu.

Najczęstszymi objawami naglącego nietrzymania moczu jest:

  • Częstomocz
  • Nykturia (konieczność oddania moczu w nocy)
  • Parcia naglące
  • Wyciek moczu poprzedzony parciem

Niektóre sytuacje, na przykład popuszczanie przy kaszlu, mogą sugerować, że mamy do czynienia z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Wtedy właśnie należy zwrócić uwagę na odczuwane uczucie parcia – jeśli się pojawia, świadczy to najprawdopodobniej o problemie naglącego nietrzymania moczu. Niestety dokładna diagnoza może zostać postawiona dopiero po badaniu urodynamicznym.

Mieszane nietrzymanie moczu

Postać mieszana to połączenie dwóch powyższych rodzajów nietrzymania moczu. Może objawiać się popuszczaniem bądź całkowitym opróżnianiem pęcherza, także w nocy. Według zgromadzonych danych jest to najczęstsza postać nietrzymania moczu*.

Nietrzymanie moczu z przepełnienia

Jak sugeruje nazwa schorzenia, do popuszczania moczu dochodzi w momencie, w którym pęcherz moczowy jest przepełniony i nie jest już w stanie utrzymać zawartości. Ten rodzaj pojawia się najczęściej przy chorobach osłabiających kurczliwość pęcherza bądź przez przeszkody w odpływie moczu.

Dlatego często może pojawiać się u mężczyzn z rozrostem gruczołu krokowego bądź zwężeniem cewki. Rodzaje nietrzymania moczu można określić przede wszystkim na podstawie występujących objawów, jednak wymagają także potwierdzenia u specjalisty.

Jego zadaniem jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu, wykonanie badań oraz postawienie diagnozy, która jest potrzebna do wprowadzenia odpowiedniego leczenia.

Przyczyny nietrzymania moczu

Za najczęstszą przyczynę nietrzymania moczu przyjmuje się osłabienie mięśni dna miednicy, które odpowiadają między innymi za zaciskanie cewki moczowej i kontrolowanie oddawania moczu.

Powodem większej wiotkości bądź naderwania mięśni mogą być zmiany hormonalne (na przykład menopauza), wiek, porody naturalne, ciężka praca fizyczna, obniżenie narządów płciowych, operacje w obrębie miednicy czy nawet otyłość.

Słabe mięśnie dna miednicy są przyczyną przede wszystkim wysiłkowego nietrzymania moczu przy kaszlu, śmiechu czy kichaniu, a w bardziej zaawansowanym stadium także podczas zmian pozycji z leżącej na siedzącą. Nie zmienia to faktu, że ich ćwiczenie zalecane jest osobom z wszystkimi rodzajami nietrzymania moczu.

Za nietrzymanie moczu mogą odpowiadać także inne schorzenia, na przykład Alzheimer, stwardnienie rozsiane, cukrzyca bądź choroby gruczołu krokowego u mężczyzn. W tym ostatnim przypadku mowa najczęściej o typie nietrzymania moczu z przepełnienia. Popuszczanie moczu jest również objawem infekcji dróg moczowych.

Towarzyszą mu wtedy ból, parcie na pęcherz, a często także gorączka. To relatywnie najłatwiejszy do wyleczenia powód nietrzymania moczu – wymaga antybiotykoterapii. Każde zauważenie objawów NTM powinno wiązać się z szybką reakcją i wizytą u lekarza pierwszego kontaktu bądź urologa.

Chociaż przyczyny nietrzymania moczu są różnorodne, nie warto zakładać, że można poradzić sobie z nimi samodzielnie.

Leczenie nietrzymania moczu

W zależności od postawionej diagnozy, stanu pacjenta i stopnia nietrzymania moczu, lekarz zaleca odpowiedni typ leczenia. To leczenie zachowawcze, farmakologiczne i operacyjne.

Ćwiczenia mięśni Kegla czyli leczenie zachowawcze

Podstawą leczenia zachowawczego są ćwiczenia mięśni dna miednicy, zwanych także mięśniami Kegla.

Ze względu na fakt, iż to właśnie one w dużej mierze odpowiadają za zaciskanie cewki moczowej, ale także działanie odbytu i świadome oddawanie moczu, jest to metoda polecana wszystkim osobom z różnymi rodzajami nietrzymania moczu, a także tym, którzy pragną przeciwdziałać schorzeniu.

Wzmacnianie mięśni dna miednicy jest istotne zwłaszcza u kobiet w ciąży i po porodzie, a także w okresie menopauzy. Wskazane jest ćwiczenie ich każdego dnia po minimum 50 powtórzeń zaciskania i rozluźniania na początkowym etapie. Z czasem liczba ta powinna zwiększyć się do około 120 powtórzeń.

Do leczenia zachowawczego można zaliczyć także elektrostymulację mięśni dna miednicy, która polega na poprawie ukrwienia i przewodzenia impulsów za pomocą odpowiedniego bodźca elektrycznego.

Elektrostymulacja polecana jest w sytuacjach, w których skurcze mięśni są wyjątkowo słabe, co sugeruje ich częściowe odnerwienie. Metoda umożliwia poprawę stanu mięśni dna miednicy u osób, które nie są w stanie samodzielnie wykonywać ćwiczeń.

Wskazane jest także przeprowadzenie tak zwanego treningu pęcherza, który polega na świadomym odraczaniu oddawania moczu. Przy tej metodzie konieczne jest także zapisywanie informacji o liczbie i czasie parć naglących oraz mikcji w trakcie dnia.

Trening pozwala na przejęcie kontroli nad własnym pęcherzem – ma on znacznie nie tylko na stan fizyczny, ale także psychiczny osoby cierpiącej na nietrzymanie moczu.

Elementem leczenia zachowawczego jest również zmiana nawyków żywieniowych – redukcja masy ciała (jeśli jest to konieczne) oraz rezygnacja z napojów gazowanych, moczopędnych i alkoholowych, które działają drażniąco na pęcherz. Metody zachowawcze to pierwszy etap leczenia, który charakteryzuje się dużą skutecznością – zwłaszcza gdy zostanie przeprowadzony relatywnie szybko, na początkowych etapach rozwoju choroby.

Leczenie farmakologiczne

Farmakoterapia jest wskazana przede wszystkim przy leczeniu naglącego nietrzymania moczu. Jej zadaniem jest zmniejszenie częstotliwości parć naglących i wydłużenie czasu pomiędzy pojawieniem się parcia a koniecznością skorzystania z toalety.

Pozwala to na znaczące poprawienie jakości życia osób cierpiących na naglące nietrzymanie moczu. Podstawą leczenia farmakologicznego w przypadku tego typu NTM są leki antycholinergiczne, między innymi Oksybutynina, Tolterodyna, Darifenacyna i Solifenacyna.

Nie powodują one całkowitego wyleczenia, a jedynie zmniejszenie nasilenia dolegliwości. Dlatego muszą być używane ciągle bądź okresowo, w zależności od wskazań lekarza. Stosowanie leków antycholinergicznych wiąże się z ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych, takich jak suchość w jamie ustnej czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

W sytuacji, w której organizm nie reaguje na klasyczną farmakoterapię, lekarz może zalecić stosowanie neurotoksyn, między innymi toksyny botulinowej typu A, którą wstrzykuje się do mięśnia pęcherza bądź zwieracza.

W celu porażenia włókien nerwowych w pęcherzu, co umożliwia modulowanie jego czynności, podaje się także resiniferatoksyny oraz kapsaicynę, choć ta druga charakteryzuje się większymi właściwościami drażniącymi. Wszystkie toksyny zmniejszają częstość epizodów nietrzymania moczu.

You might be interested:  Hiperprolaktynemia – przyczyny, objawy, leczenie

W przypadku leczenia farmakologicznego wysiłkowego nietrzymania moczu najlepsze efekty zmniejszające objawy daje Duloksetyna. Jednak ten typ jest leczony głównie za pomocą metod zachowawczych bądź, w przypadku braku efektów, operacyjnych.

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne, tak samo jak farmakologiczne, jest ściśle uzależnione od stanu pacjenta oraz typu i stopnia nietrzymania moczu. Do operacji kwalifikuje się przede wszystkim:

  • Kobiety z wysiłkowym nietrzymaniem moczu o dużym nasileniu (gubienie moczu występuje podczas chodzenia czy zmieniania pozycji, bez wysiłku)
  • Kobiety z wysiłkowym i mieszanym nietrzymaniem moczu, u których nie nastąpiła poprawa po wprowadzeniu leczenia zachowawczego
  • Osoby z nietrzymaniem moczu współtowarzyszącym z chorobami neurologicznymi
  • Osoby z nietrzymaniem moczu z parć naglących, u których nie nastąpiła poprawa po wprowadzeniu leczenia zachowawczego
  • Mężczyźni z wysiłkowym nietrzymaniem moczu po zabiegach prostaty

W największej ilości przypadków operacyjne leczenie dotyczy zatem wysiłkowego nietrzymania moczu.

Metoda leczenia musi być jednak dopasowania indywidualnie do chorego po szeregu badań, przede wszystkim kompleksowym badaniu urodynamicznym.

Chociaż najskuteczniejsze metody wykazują 100% skuteczności zaraz po zabiegu, nietrzymanie moczu może z czasem nawracać. Operacje, które po 5 latach nadal charakteryzują się wysoką skutecznością, to:

  • Metoda Sling (operacja pętlowa) – przeprowadzana przy wszystkich typach wysiłkowego nietrzymania moczu. Wykonywana techniką laparoskopową. Pozwala na utworzenie podparcia dla szyi i cewki za pomocą paska poprowadzonego pod szyją pęcherza. Jest on syntetyczny bądź naturalny, często z własnej powięzi mięśnia. Szanse na wyleczenie wynoszą od 85% do 95%. Charakteryzuje się jednak dużą ilością powikłań.
  • Metoda TVT– wykorzystuje metodę slingu korzystając z materiału syntetycznego. Taśma zakładana jest na środkowy odcinek cewki moczowej. W przeciwieństwie do metody Sling, TVT charakteryzuje się niewielką ilością powikłań i szansami na wyleczenie rzędu 85% w długoterminowych prognozach (5 lat).
  • Operacja metodą Burcha– pozwala na leczenie anatomicznego typu wysiłkowego nietrzymania moczu. Stabilizuje cewkę moczową i cewkę pęcherza poprzez podwieszenie tkanek sklepień pochwy do więzadeł biodrowo-grzebieniowych, znajdujących się nad spojeniem łonowym. Może być wykonana laparoskopowo. Daje 90% wczesnych wyleczeń i 85% po 5 latach.
  • Sztuczny zwieracz– to skuteczna metoda leczenia zwieraczowego wysiłkowego nietrzymania moczu. Polega na wszczepieniu mankietu, zbiornika i pompki, które umożliwiają zbieranie i wydalanie moczu. Metoda jest niestety bardzo kosztowna. Koszt zwieracza to nawet 20 tysięcy złotych. Dodatkowo jego żywotność wynosi około 10 lat. Po tym czasie konieczna jest wymiana elementów. Sztuczny zwieracz polecany jest zwłaszcza pacjentom z problemem nietrzymania moczu po radykalnej prostatektomii (usunięciu całego gruczołu stercza).

U osób z nietrzymaniem moczu z parć naglących metody operacyjne stosuje się wyłącznie wtedy, gdy wszystkie metody zachowawcze zawiodły.

Możliwe jest wtedy zwiększenie pęcherza moczowego, na przykład poprzez wykorzystanie fragmentu własnego jelita, bądź tak zwane nadpęcherzowe odprowadzenie moczu.

To odcięcie moczowodów od pęcherza i wszczepienie ich do skóry poprzez fragment jelita. Wytworzona zostaje przetoka przez którą chory odprowadza mocz. Jest to jednak ostateczne rozwiązanie.

Jak chronić się przed wilgocią i zapewnić sobie komfort każdego dnia?

Nietrzymanie moczu to problem, który odbija się zarówno na zdrowiu fizycznym jak i psychicznym osoby chorej. Nawet podczas procesu diagnostycznego i wprowadzonej metody leczenia, popuszczanie moczu nie ustępuje i nierzadko zmusza do wycofania się z życia społecznego z poczucia wstydu.

Dlatego tak ważne jest, by zdecydować się na optymalny wyrób chłonny, którego zadaniem jest wchłanianie moczu i neutralizowanie jego nieprzyjemnego zapachu.

Wybrany do własnych potrzeb wyrób chłonny może znacząco zwiększyć komfort codziennego życia, chroniąc przed wilgocią, a co za tym idzie także problemami skórnymi, które nierzadko są przykrym następstwem nietrzymania moczu. Jednocześnie doskonale dostosowuje się do ciała, by nie podrażniać skóry i działać dyskretnie.

Jednym z wyrobów najczęściej wybieranych przy kropelkowym, lekkim i średnim nietrzymaniu moczu są wkładki urologiczne dedykowane zarówno kobietom jak i mężczyznom. Są niewidoczne pod ubraniem, lekkie i niekrępujące ruchów. Podobnymi cechami charakteryzują się majtki chłonne, które dedykowane są osobom aktywnym ze średnim i ciężkim problemem nietrzymania moczu.

Osoby z ciężkim i bardzo ciężkim stopniem nietrzymania moczu, które wymagają stałej opieki bądź pomocy, mogą korzystać z pieluch anatomicznych bądź pieluchomajtek dla dorosłych o wysokiej chłonności. To oddychające, łatwe do założenia wyroby, które zapewniają swobodę ruchu i wygodę. Zachęcamy także do zapoznania się z naszymi tekstami o wyborze wyrobów chłonnych dla:

  • Osób aktywnych
  • Osób leżących
  • Osób częściowo mobilnych

Nietrzymanie moczu to poważna przypadłość, która nie musi jednak oznaczać wycofania się z życia społecznego, rezygnacji z przyjemności czy ciągłego poczucia wstydu i bezsilności. Z pomocą lekarza można skutecznie wyleczyć to schorzenie, natomiast dzięki wyrobom chłonnym zniwelować poczucie dyskomfortu, a także zapewnić sobie spokój i poczucie bezpieczeństwa.

Zapraszamy także do zapoznania się z naszą infografiką na temat nietrzymania moczu:

Nietrzymanie moczu – przyczyny i rodzaje – u kobiet, mężczyzn i dzieci

[*] akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/200901_Geriatria_006.pdf

Nie tylko kobiecy problem

Nietrzymanie moczu (NTM) to jakikolwiek epizod niezależnego od woli wycieku moczu z pęcherza moczowego. Uważa się, że jest to problem powszechny, który dotyka miliony ludzi.

Szacowana liczba osób z problemem nietrzymania moczu na całym świecie wynosi około 423 miliony – 303 miliony kobiet i 121 milionów mężczyzn. W Polsce mówimy o ponad 2 mln osób zmagających się z nietrzymaniem moczu.

Jednakże, odsetek ten może być znacznie wyższy, gdyż intymny charakter schorzenia utrudnia zebranie rzetelnych danych.

NTM częściej dotyka kobiet niż mężczyzn, co jest skutkiem porodów naturalnych, menopauzy, zabiegów ginekologicznych, anatomii układu moczowego, ale wraz z wiekiem proporcje płci w grupie osób mających ten problem wyrównują się.

Nietrzymania moczu doświadcza około 25-45 proc. kobiet, w zależności od grupy wiekowej. Ale i co piąty mężczyzna obserwuje u siebie kłopoty z prawidłowym oddawaniem moczu, w tym z jego utrzymywaniem. Ryzyko wystąpienia NTM znacznie wzrasta u mężczyzn po interwencjach medycznych (np. radykalna prostatektomia, radioterapia, chemioterapia itp.) z powodu raka gruczołu krokowego.

Istnieje kilka rodzajów nietrzymania moczu:

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu – mocz wydobywa się, gdy pęcherz jest pod ciśnieniem, kiedy kaszlesz lub się śmiejesz. Jest to więc bezwiedne wypływanie niewielkich objętości moczu bez towarzyszącego uczucia parcia, bez potrzeby zwiększenia częstości wizyt w toalecie podczas dnia czy potrzeby oddania moczu w nocy
  • nietrzymanie moczu z nagłym parciem – mocz wycieka, kiedy czujesz nagłą, intensywną potrzebę siusiania lub wkrótce potem. Najczęstszym objawem jest bezwiedna utrata moczu poprzedzona silnym parciem, a także nietrzymanie moczu w nocy (nokturia/nykturia). Do tej grupy należy również zespół pęcherza nadreaktywnego/nadaktywnego (ang. overactive bladder – OAB)
  • mieszane nietrzymanie moczu – będące połączeniem wysiłkowego nietrzymania moczu oraz NTM z parcia.

NTM z przepełnienia (przewlekłe zatrzymanie moczu) – gdy nie możesz całkowicie opróżnić pęcherza, co powoduje częste wycieki i jest diagnozowane zwłaszcza u mężczyzn z powiększonym gruczołem krokowym. Pojawia się stałe lub okresowe wyciekanie moczu z przepełnionego i rozciągniętego pęcherza, spowodowane upośledzoną kurczliwością wypieracza. Chory musi często chodzić do łazienki, budzi się w tym celu w nocy

całkowite nietrzymanie moczu może być spowodowane problemem z pęcherzem od urodzenia, urazem kręgosłupa lub małą, tunelową dziurą (przetoką).

Kiedy szukać porady lekarskiej

Jeśli cierpisz na jakiekolwiek nietrzymanie moczu, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Nietrzymanie moczu jest częstym problemem i nie powinieneś czuć się zawstydzona/y, rozmawiając z nim o swoich objawach.

Może to być również pierwszy krok w kierunku znalezienia sposobu na skuteczne rozwiązanie problemu. Nie warto zwlekać, gdyż problem nieleczony będzie się rozwijał i może skończyć się koniecznością leczenia operacyjnego.

Nietrzymanie moczu można zwykle zdiagnozować po konsultacji z lekarzem, który zapyta o objawy i może wykonać badanie. Lekarz może również zasugerować prowadzenie dzienniczka mikcji, w którym zapisujesz, ile płynów pijesz i jak często musisz oddawać mocz.

Pamiętaj, że prawidłowo wykonana diagnostyka, która dokładnie określi rodzaj i przyczynę nietrzymania moczu jest absolutnie kluczowa dla powodzenia terapii NTM.

Błędnie postawiona diagnoza niesie za sobą wysokie ryzyko nie tylko braku poprawy, ale wręcz pogorszenia stanu zdrowia pacjenta.

Przyczyny nietrzymania moczu

  • Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest zwykle wynikiem osłabienia lub uszkodzenia mięśni takich jak mięśnie dna miednicy i zwieracz cewki moczowej.
  • Nietrzymanie moczu z parcia jest zwykle wynikiem nadczynności mięśni wypieracza, które kontrolują pęcherz.
  • Nietrzymanie moczu z przepełnienia jest często spowodowane niedrożnością pęcherza, co uniemożliwia jego całkowite opróżnienie.

Ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu mogą zwiększać m.in.:

  • ciąża i poród
  • otyłość
  • niedobór estrogenów związany z okresem menopauzalnym
  • choroby przewlekłe takie jak cukrzyca, czy przebiegające z kaszlem przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
  • nieprawidłowe wypróżnianie się lub zaparcia
  • przebyte zabiegi operacyjne w obrębie miednicy mniejszej
  • osłabienie dna miednicy mniejszej lub wypadanie narządu rodnego
  • ciężka praca fizyczna
  • przyjmowanie niektórych leków (np. benzodiazepin)
  • starzenie się – chociaż należy pamiętać, że nietrzymanie moczu nie jest nieuniknioną częścią procesu starzenia.
You might be interested:  Jakie są objawy nerwicy?

Leczenie nietrzymania moczu

Początkowo lekarz rodzinny może zasugerować kilka prostych środków, aby sprawdzić, czy pomogą one złagodzić objawy.

Mogą to być:

  • zmiana stylu życia obejmująca m.in.: redukcję masy ciała, ograniczenie spożycia kofeiny, alkoholu, napojów gazowanych czy ostrych potraw, ograniczoną aktywność fizyczną oraz unikanie zaparć i leczenie zakażeń układu moczowego
  • ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy (nazywane ćwiczeniami Kegla), które odpowiadają za podtrzymywanie zarówno narządów rodnych, pęcherza, jak i cewki moczowej
  • trening pęcherza moczowego, w którym uczysz się stopniowo wydłużać przerwy między poczuciem konieczności oddania moczu a samą czynnością.

Możesz również korzystać z refundowanych wyrobów medycznych, takich jak środki chłonne (pieluchomajtki, majtki chłonne, pieluchy anatomiczne, wkłady urologiczne), dobierając odpowiedni rodzaj i rozmiar do potrzeb w ciągu dnia i nocy.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może skierować Cię na dodatkową konsultację do specjalisty: urologa (urologia czynnościowa) lub ginekologa (uroginekologia).

Jeśli zdiagnozowano u Ciebie zespół pęcherza nadreaktywnego lekarz może zaproponować Ci leczenie farmakologiczne, uznawane za „złoty standard”. Wyróżniamy I linię leczenia (leki antycholinergiczne) oraz II linię leczenia farmakologicznego (agoniści receptorów beta-3-adrenergicznych).

Pozytywne efekty może przynieść również połączenie fizjoterapii, koniecznie pod okiem wykwalifikowanego fizjoterapeuty urologicznego/uroginekologicznego, z leczeniem farmakologicznym.

W przypadku niepowodzenia leczenia farmakologicznego lekarz może zaproponować neuromodulację nerwów krzyżowych, która od 1 kwietnia 2019 roku jest świadczeniem refundowanym w szpitalnych oddziałach urologicznych i ginekologicznych lub ostrzykiwanie pęcherza toksyną botulinową.

Jeśli wymienione metody leczenia NTM zawiodły, można również rozważyć operację. Procedury, które są dla Ciebie odpowiednie, będą zależeć od rodzaju Twojego nietrzymania moczu oraz stopnia jego zaawansowania.

Jeśli nie podejmiesz żadnych działań, aby przeciwdziałać lub już leczyć nietrzymanie moczu, objawy będą się nasilać, powodując coraz większy dyskomfort, utrudniając podejmowanie codziennych aktywności, a w konsekwencji pogorszając jakość życia. Warto więc skonsultować się z lekarzem, który dobierze najskuteczniejszą formę terapii.

Zapobieganie nietrzymaniu moczu

Zapobieganie nietrzymaniu moczu nie zawsze jest możliwe, ale istnieje kilka działań, które możesz podjąć, aby zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia.

Obejmują one:

  • utrzymanie prawidłowej wagi
  • unikanie lub ograniczanie spożycia alkoholu
  • zaprzestanie palenia papierosów, co pomoże zlikwidować przewlekły kaszel, który często jest jedną z wiodących przyczyn osłabienia mięśni krocza i pierwszych objawów kropelkowego popuszczania moczu
  • zwalczanie zaparć poprzez prawidłową dietę i rytm wypróżniania się oraz unikanie nadmiernego parcia przy oddawaniu stolca – które zwłaszcza w dziecięcym lub podeszłym wieku prowadzi do wystąpienia wysiłkowego nietrzymania moczu
  • unikanie ciągłego, nadmiernego wysiłku fizycznego
  • regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy.

Kontrolowanie płynów

W zależności od konkretnego problemu z pęcherzem, lekarz może doradzić, jaką ilość płynów należy wypijać:

  • ogranicz spożycie alkoholu i napojów zawierających kofeinę, takich jak: herbata, kawa i napoje gazowane; mogą one powodować, że nerki wytwarzają więcej moczu i podrażniają pęcherz
  • jeśli musisz często oddawać mocz w nocy, spróbuj pić mniej na kilka godzin przed pójściem spać; upewnij się jednak, że nadal pijesz wystarczającą ilość płynów w ciągu dnia.

Ćwiczenia mięśni dna miednicy (tzw. ćwiczenia Kegla)

Ciąża i poród mogą osłabić mięśnie kontrolujące przepływ moczu z pęcherza. Jeśli jesteś w ciąży, wzmocnienie mięśni dna miednicy może pomóc w zapobieganiu nietrzymaniu moczu.

Celem prawidłowo wykonanych ćwiczeń wzmacniających i uelastyczniających mięśnie dna miednicy jest przywrócenie utraconych prawidłowych nawyków podczas wzrostu ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej, przede wszystkim podczas kichania, śmiechu czy kaszlu.

Aktywizację mięśni dna miednicy najlepiej zacząć od prostych, ale systematycznych ćwiczeń w seriach, najlepiej we współpracy z fizjoterapeutą specjalizującym się w urologii i/lub w uroginekologii.

Ćwiczenia mogą być wykonywane zarówno podczas codziennych czynności jak również w postaci krótkich sesji ćwiczeń jako element codziennej gimnastyki.

Można je wykonywać w każdej pozycji wyjściowej stojącej, leżącej, klęczącej.

Dobre opanowanie ćwiczeń zwykle wymaga kilku miesięcy regularnych zajęć, ale jego efektem jest wzrost siły mięśni i zapobieganie nietrzymaniu moczu. Po tym czasie powinnaś zacząć zauważać rezultaty. Kontynuuj ćwiczenia, nawet jeśli zauważysz, że zaczynają działać. Panowie też mogą ćwiczyć mięśnie dna miednicy, co dodatkowo pomaga w zaburzeniach erekcji.

Na rynku istnieją także specjalne urządzenia wspomagające ćwiczenia mięśni dna miednicy.

Trening czystości dziecka

Eksperci podkreślają, że bardzo ważne we wczesnej profilaktyce problemu nietrzymania moczu jest tak zwany „trening czystości”, czyli uczenie dzieci korzystania z nocnika. Świadoma kontrola zwieracza zewnętrznego odbytu ma miejsce w pełni dopiero około 2,5 roku życia dziecka.

Jeżeli młodsze dziecko zmuszane jest do siadania na nocniku i rodzice zmuszają je, by kontrolowało wydalanie, używa zastępczo innych mięśni dna miednicy oraz mięśni pośladkowych.

Niepożądanym efektem tak przeprowadzanego treningu może być nadmierne napięcie mięśni dna miednicy pojawiające się w każdej stresowej sytuacji. Ta reakcja wypracowana w dzieciństwie pojawia się także u osoby dorosłej w postaci chronicznego napięcia mięśni dna miednicy.

Już w dzieciństwie tego typu stres może być także przyczyną zaparć. Pamiętajmy zatem, że problem nietrzymania moczu jest złożony i może mieć swój początek już w dzieciństwie!

Bibliografia

Nietrzymanie moczu – wstydliwy kłopot. Ale jest na to rada!, dr Anna Kopiczko, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Warszawa 2018

Profilaktyka nietrzymania moczu u młodych kobiet,  dr Anna Kopiczko, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Warszawa 2018

Raport „Pacjent z NTM w systemie opieki zdrowotnej 2020”, Stowarzyszenie Osób z NTM „UroConti”, Warszawa 2020

Nietrzymanie moczu – leczenie, leki, przyczyny

Nietrzymanie moczu – czyli niezależny od naszej woli wyciek moczu – to powszechny problem zdrowotny. Dolegliwość może pojawić się w każdym wieku, ale dotyczy głównie osób starszych. Nie jest to jednak naturalna konsekwencja starzenia, a nieprawidłowy objaw, który wymaga terapii. Na czym polega leczenie? Jakie leki na nietrzymanie moczu zalecają specjaliści?

Nietrzymanie moczu występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn. Szacuje się, że dotyczy 1 na 5 kobiet po 40. roku życia. Natomiast powyżej 80. roku życia na tę dolegliwość skarży się połowa kobiet i jedna trzecia mężczyzn.

Komplikacjami nieleczonego nietrzymania moczu mogą być zaburzenia w relacjach intymnych czy społecznych, problemy skórne oraz infekcje dróg moczowych.

Na szczęście współczesna medycyna oferuje wiele metod radzenia sobie z tym problemem.

Nietrzymanie moczu – kto jest zagrożony?

Na nietrzymanie moczu bardziej narażone są kobiety. Ryzyko wzrasta wraz z liczbą ciąż i porodów.

Do wystąpienia problemu często przyczynia się też otyłość (oszacowano, że zwiększa ona czterokrotnie prawdopodobieństwo pojawienia się nietrzymania moczu u kobiet).

Dolegliwości mogą być także wynikiem menopauzy, przewlekłych zaparć oraz niektórych operacji ginekologicznych. Nietrzymanie moczu u mężczyzn najczęściej związane jest z chorobami układu krokowego i ich leczeniem chirurgicznym.

Nietrzymanie moczu – przyczyny i typy

Podstawowe typy nietrzymania moczu to:

• Wysiłkowe nietrzymanie moczu: polega ono na gubieniu moczu w trakcie kaszlu, kichania, śmiechu, aktywności fizycznej czy podnoszenia ciężkich przedmiotów. Ten najczęstszy typ nietrzymania moczu wynika z osłabienia mięśni dnia miednicy, które nie zaciskają prawidłowo cewki moczowej. Przyczyniają się do tego ciąże i porody, otyłość, wiek, menopauza czy przebyte operacje ginekologiczne.

• Nietrzymanie moczu z naglącym parciem: ta forma problemu charakteryzuje się występowaniem silnej, niemożliwej do opanowania, potrzeby oddania moczu. Skutkuje częściowym lub całkowitym opróżnieniem pęcherza.

Może do tego dochodzić podczas zmiany pozycji ciała, w trakcie seksu, a nawet w reakcji na dźwięk wody wylewającej się z kranu. Parcie nierzadko występuje również w nocy. Za ten typ nietrzymania moczu odpowiedzialny jest nadwrażliwy pęcherz (tzw. pęcherz nadreaktywny).

Przyczyną mogą być też zapalenia pęcherza i schorzenia neurologiczne. Powodem naglącego nietrzymania moczu u mężczyzn są także choroby prostaty.

• Mieszane nietrzymanie moczu: w tym przypadku wyciek moczu związany jest z parciem naglącym oraz wysiłkiem, kichaniem czy kaszlem.

Wyróżnia się również:

• Nietrzymanie moczu z powodu przepełnienia pęcherza: ta forma nietrzymania moczu wiąże się z przeszkodą w odpływie moczu z pęcherza, co powoduje, że jest on wypełniony i nierzadko bardzo rozciągnięty. Nietrzymanie moczu tego typu najczęściej występuje u mężczyzn z powiększoną prostatą.

• Przejściowe nietrzymanie moczu: ten rodzaj nietrzymania moczu ma charakter okresowy, przemijający. Jego powodem może być zapalenie pęcherza, stosowanie niektórych leków, picie alkoholu i napojów zawierających kofeinę.

Nietrzymanie moczu – kiedy do lekarza

Nietrzymania moczu nie trzeba się wstydzić. Nie należy go także traktować jako naturalnej konsekwencji porodu siłami natury czy starzenia się. Pomocy medycznej powinniśmy szukać w każdym przypadku. Dolegliwość nie tylko zakłóca codzienne życie, ale może być także objawem innej, poważniejszej choroby.

Nietrzymanie moczu – leczenie zachowawcze

Terapia nietrzymania moczu zależy od jego przyczyny, typu i nasilenia. Standardowo rozpoczyna się ją od leczenia zachowawczego. Rekomendowane jest unormowanie wagi (zmniejszenie masy ciała o co najmniej 5 proc. poprawia trzymanie moczu) i regularne wykonywanie ćwiczeń mięśni dna miednicy. W razie potrzeby stosuje się elektrostymulację. W przypadku naglącego nietrzymania moczu wdrażana jest farmakoterapia. Zaleca się także trening pęcherza moczowego. Jeśli trening i leki okażą się nieskuteczne, stosowane są inne formy leczenia, np. stymulacja nerwów krzyżowych, wstrzykiwanie botuliny do mięśni pęcherza czy zabiegi chirurgiczne.

You might be interested:  Lęk uogólniony (lęk wolnopłynący) – przyczyny, objawy i leczenie uogólnionych zaburzeń lękowych

Nietrzymanie moczu – leki

Jakie leki na nietrzymanie moczu z naglącym parciem? Pomocne są zwłaszcza preparaty, które zmniejszają napięcie pęcherza moczowego. Należy pamiętać, że leki na nietrzymanie moczu mogą wywoływać działania niepożądane, dlatego trzeba je stosować pod kontrolą lekarza. W terapii problemu nie rekomenduje się leków ziołowych. Część z nich może pogłębić dolegliwości.

Nietrzymanie moczu – leczenie chirurgiczne

Jeśli zachowawcze metody leczenia nietrzymania moczu są niewystarczające, wdrażane jest leczenie chirurgiczne. W wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet najczęściej wykonuje się zabiegi pętlowe z wykorzystaniem taśmy oraz tzw. zabiegi podwieszenia szyi pęcherza moczowego. Mniejszą skuteczność ma wstrzykiwanie substancji w okolice cewki moczowej. W przypadku nietrzymania moczu z przepełnienia przeprowadzana jest np. operacja prostaty czy wprowadzenie cewnika do pęcherza.

Pieluchomajtki dla dorosłych i inne środki higieniczne

W nietrzymaniu moczu ważna jest także dbałość o skórę krocza, która – pod wpływem kontaktu z moczem – może ulegać podrażnieniom. By temu zapobiec, zalecane jest stosowanie środków pochłaniających mocz, np.

wkładek, majtek chłonnych czy pieluchomajtek dla dorosłych. Są one dostępne na rynku w różnych rozmiarach i typach (można wybrać m.in. pieluchomajtki dla mężczyzn).

Produkty te opracowano z myślą zarówno o osobach mobilnych, jak i tych z ograniczoną ruchomością.

Źródła:

https://pulsmedycyny.pl/nietrzymanie-moczu-u-kobiet-przyczyny-i-leczenie-982722 (18.04.2020)

http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?2708 (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/66339,nietrzymanie-moczu-przyczyny (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/76711,czy-sa-skuteczne-ziola-na-nietrzymanie-moczu (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/66667,nietrzymanie-moczu-leczenie-chirurgiczne (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/57804,nietrzymanie-moczu (18.04.2020)

Autorka:

Małgorzata Skoczylas-Kouyoumdjian – copywriter i ekspert ds. Public Relations. O zdrowiu pisze od ponad 20 lat. Ukończyła m.in. kształcenie podyplomowe w Instytucie Żywności i Żywienia na kierunku dietetycznym. Jest mamą Rafała i żoną Krzysztofa. W wolnych chwilach czyta kryminały.

Przyczyny nietrzymania moczu

Istnieją różne rodzaje nietrzymania moczu, w zależności od powodu i objawów.

Bardzo często spotykanym typem tej przypadłości jest wysiłkowe nietrzymanie moczu, które przytrafia się podczas kaszlu, kichania, śmiechu albo wysiłku fizycznego.

Wówczas winne jest zazwyczaj osłabienie mięśni dna miednicy (Kegla). Kiedy ciśnienie w pęcherzu rośnie, mięśnie te nie są w stanie prawidłowo zaciskać cewki moczowej.

Cięższą postacią jest nietrzymanie moczu z naglącym parciem. Powody nietrzymania moczu są w tym przypadku nieco inne. Mięśnie pęcherza są bowiem nadmiernie aktywne, co powoduje występowanie nagłej potrzeby oddania moczu i w ciągu kilku sekund dochodzi do mikcji. Takiej sytuacji sprzyja m.in.

zmiana pozycji ciała albo stosunek płciowy, a niekontrolowany wyciek moczu może przytrafić się o każdej porze doby.

U większości osób diagnozowany jest wówczas zespół nadreaktywnego pęcherza, jednak podobne objawy mogą wystąpić na skutek zapalenia pęcherza, choroby prostaty u mężczyzn lub schorzenia o podłożu neurologicznym, np. choroby Parkinsona.

Niektórym osobom doskwiera mieszane nietrzymanie moczu, które łączy w sobie cechy dwóch opisanych powyżej przypadłości.

Inneprzyczyny nietrzymania moczu

Powyższe powody problemów z utrzymaniem moczu są wymieniane najczęściej. Zdarza się jednak, że brak kontroli nad pęcherzem wynika z przepełnienia pęcherza, spowodowanego przeszkodą w odpływie moczu.

Pęcherz jest wówczas bardzo rozciągnięty, natomiast mocz, niezależnie od woli, stale lub okresowo z niego wycieka. Taka sytuacja może dotykać mężczyzn z przerostem prostaty.

Okresowe nietrzymanie moczu u kobieti mężczyzn może także wynikać z zapalenia pęcherza lub przyjmowania leków (rozluźniających mięśnie, moczopędnych, nasennych). Również nawyki żywieniowe mogą mieć wpływ na popuszczanie moczu.

Przyczyny, na które czasami się wskazuje, to: spożywanie ostrych przypraw, produktów zawierających sztuczne słodziki, napojów kofeinowych, gazowanych i alkoholowych. Wśród potencjalnych czynników sprzyjających nietrzymaniu moczu wymienia się nawet jedzenie czekolady i przyjmowanie bardzo wysokich dawek witaminy C.

Również przebyte zabiegi mogą powodować kłopoty z kontrolą pęcherza, np. nietrzymanie moczu po cewniku, u kobiet może wystąpić nietrzymanie moczu po operacji usunięcia macicy. U pewnego odsetka kobiet również ciąża i poród powodują tego typu problemy.

Potencjalnych przyczyn popuszczania moczu jest więc długa lista. Warto pamiętać, że jest to problem powszechnie występujący w populacji, a na większe ryzyko narażone są kobiety oraz ludzie w podeszłym wieku.

Problemy z utrzymaniem moczu– co robić?

Bez względu na to, jakie są powody nietrzymania moczu w Twoim przypadku, jakiej jesteś płci i w jakim wieku, nie jest do dolegliwość „normalna”, z którą trzeba żyć. To objaw, który negatywnie odbija się na samopoczuciu i przeszkadza w wielu codziennych sytuacjach.

Przykładowo: podróż samolotem z problemem nietrzymania moczu może być źródłem głębokiego stresu i zniechęcać do zwiedzania świata, a strach przed „popuszczeniem” na spotkaniu towarzyskim negatywnie wpływa na relacje ze znajomymi i powstrzymuje przed wyjściem z domu.

Dlatego zgłoś lekarzowi swoje kłopoty i rozpocznij leczenie. Na co dzień zaś nieocenioną pomocą będą wkładki, bielizna chłonna, pieluchy lub pieluchomajtki TENA. Ochronę możesz dobrać indywidualnie, w zależności od nasilenia nietrzymania moczu, stopnia aktywności i potrzeby dodatkowych zabezpieczeń. Dzięki temu dbanie o higienęi stan skóry będą dużo łatwiejsze.

Nietrzymanie moczu – wstydliwy kłopot. Ale jest na to rada!

Nietrzymanie moczu (Urinary Incontinence) jest poważnym problemem głównie populacji żeńskiej, dotyczącym około 25-45 % kobiet, w zależności od grupy wiekowej.

  Schorzenie to występuje głównie u kobiet, ale już co piąty mężczyzna obserwuje u siebie kłopoty z prawidłowym oddawaniem moczu, w tym z jego utrzymywaniem. Częstość występowania tego schorzenia wzrasta z wiekiem.

Nietrzymanie moczu może występować pod wieloma postaciami. Międzynarodowe Towarzystwo Kontynencji (International Continence Society) wyróżnia:

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu (występuje, gdy wzrostowi ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej podczas kaszlu, kichania lub pracy fizycznej towarzyszy mimowolne wyciekanie moczu, inaczej mówiąc jest to bezwiedne wypływanie niewielkich objętości moczu bez towarzyszącego uczucia parcia, brak zwiększenia częstości mikcji podczas dnia, brak także potrzeby oddania moczu podczas spoczynku nocnego);
  • nietrzymanie moczu z parcia (jest to mimowolne popuszczanie moczu pod wpływem przymusowego parcia na mocz i może być spowodowane niestabilnością lub nadmierną pobudliwością wypieracza pęcherza moczowego. Najczęstszym objawem jest bezwiedna utrata moczu poprzedzona silnym parciem, a także nietrzymanie moczu w spoczynku);
  • mieszane nietrzymanie moczu (rozpoznaje się, gdy współistnieją objawy wysiłkowego nietrzymania moczu i naglącego nietrzymania moczu jednocześnie);
  • nietrzymanie moczu z przepełnienia (jest diagnozowane szczególnie u mężczyzn z powiększonym gruczołem krokowym, charakteryzuje je stałe lub okresowe wyciekanie moczu z przepełnionego i rozciągniętego pęcherza, spowodowane jest upośledzoną kurczliwością wypieracza, prowadzącą do nadmiernego wypełnienia pęcherza moczowego).

Przyczyny i główne czynniki ryzyka nietrzymania moczu

Całe sedno sprawy związane jest szczególnie z naszym stylem życia, przebytymi chorobami, zabiegami w okolicach dróg moczowych i rodnych. Schorzenie ma najczęściej kilka przyczyn.

W przypadku kobiet występuje głównie w wyniku uszkodzenie mięśni dna miednicy mniejszej, mięśni Kegla, osłabienia mięśni okalających cewkę moczową, ale także spowodowane porodem (34% przypadków). Pojawia się także wraz z menopauzą i związaną z nią zmianą gospodarki hormonalnej. U mężczyzn nietrzymanie moczu wiąże się głównie z przerostem gruczołu krokowego.

Wystąpieniu nietrzymania moczu sprzyja również otyłość, częste zaparcia, infekcje i przebyte zabiegi operacyjne układu moczowo-płciowego, a także choroby układu nerwowego.

Jak sobie pomóc? Czy można skutecznie zapobiegać nietrzymaniu moczu? Na czym polega leczenie?

Niezbędna jest aktywność fizyczna, korzystnie wpływający na ruchy jelit (perystaltykę) oraz dbałość od najmłodszych lat o higienę układu moczowego oraz właściwe, fizjologiczne wypróżnianie się (bez stresu, nie w pośpiechu, bez silnego wymuszonego parcia).

Zarówno niski poziom aktywności fizycznej, jak i zbyt wysoki są czynnikami ryzyka nietrzymania moczu. Duża aktywność fizyczna, uprawianie sportu wyczynowego oraz pewne zawody mogą predysponować do wystąpienia nietrzymania moczu u aktywnych młodych kobiet.

Należy pamiętać o prawidłowym wykonywaniu ćwiczeń, odpowiednim oddychaniu w trakcie wysiłku fizycznego. A po nim o odpowiedniej pozycji ciała w trakcie mikcji i defekacji.

Ćwiczenia mięśni Kegla. Jak je aktywizować?

Aktywizację mięśni Kegla najlepiej zacząć w postaci prostych ale systematycznych ćwiczeń w seriach. Sam ruch polega na zaciskaniu mięśni krocza na kilka sekund i odpuszczaniu ich napięcie.

Ma to na celu wzmocnienie mięśnie dna miednicy, które odpowiadają za podtrzymywanie zarówno narządów rodnych, pęcherza i cewki moczowej. Ćwiczenia mogą być wykonywane zarówno podczas codziennych czynności jak również w postaci krótkich sesji ćwiczeń jako element codziennej gimnastyki.

Można je wykonywać w każdej pozycji wyjściowej stojącej, leżącej, klęczącej. Z przyborami lub bez.

Na prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego wpływa również regularne wypróżnianie. Powstrzymywanie się od tej czynności, wstrzymywanie oddania moczu, sprzyja namnażaniu bakterii, mogących wywoływać infekcje. A gdy takie zachowanie staje się nagminne powoduje osłabienie struktur pęcherza moczowego, jego rozciągnięcie.

Jeśli nie podejmiemy żadnych działa aby przeciwdziałać lub już leczyć nietrzymanie moczu objawy będą się nasilać, powodując coraz większy dyskomfort, utrudnienie podejmowania codziennych aktywności, a w konsekwencji pogorszenie jakości życia.

Warto więc skonsultować się ze specjalistą, który wykona szereg badań diagnostycznych, dzięki czemu dobierze najskuteczniejszą formę terapii.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *