Objawy nadciśnienia tętniczego – czy i kiedy nadciśnienie daje objawy?

Nadciśnienie zazwyczaj nie daje wyraźnych objawów – często dopiero powikłania nadciśnienia skłaniają do wizyty u lekarza. Pierwsze objawy nadciśnienia można odczuć, gdy ciśnienie osiąga bardzo wysokie wartości. Bóle i zawroty głowy, problemy ze snem, zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca – nie lekceważ tych symptomów, to mogą być pierwsze objawy nadciśnienia.

Nadciśnienie tętnicze może nie dawać objawów latami – często prowadząc w ten sposób do zagrażających życiu powikłań. Dlatego bardzo ważne są regularne pomiary ciśnienia tętniczego.

Pierwszymi objawami nadciśnienia mogą być bóle głowy – istnieje też kilka objawów, które mogą się pojawić, gdy ciśnienie osiąga bardzo wysokie wartości (m.in. zaczerwienienie twarzy i kołatanie serca).

Symptomów tych nie wolno lekceważyć.

>>> Dieta na nadciśnienie i domowe metody na wysokie ciśnienie – najważniejsze zasady

Pierwsze objawy nadciśnienia:

  • poranny ból z tyłu głowy;
  • bezsenność;
  • zaczerwieniona twarz i szyja;
  • nadpobudliwość;
  • kołatanie serca.

>>> Nadciśnienie, czyli ukryte zagrożenie

Inne objawy nadciśnienia

Niektóre objawy nadciśnienia wynikają z powikłań wysokiego ciśnienia tętniczego i uszkodzenia narządów z powodu nieprawidłowych wartości ciśnienia. Nie lekceważ tych objawów!

  • obrzęki kończyn;
  • zaburzenia widzenia;
  • obniżenie sprawności intelektualnej;
  • zaburzenia pracy nerek.

>>> Nadciśnienie – czynniki ryzyka. Kto jest narażony na nadciśnienie tętnicze?

Ciśnienie – normy, trzy stopnie nadciśnienia

  • Klasyfikacja według ESH/ESC (European Society of Hypertension–European Society of Cardiology):
  • ciśnienie optymalne: ciśnienie skurczowe < 120 mmHg; ciśnienie rozkurczowe < 80 mmHg;
  • ciśnienie prawidłowe: ciśnienie skurczowe 120–129 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 80–84 mmHg;
  • ciśnienie wysokie prawidłowe: ciśnienie skurczowe 130–139 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 85–89 mmHg;
  • nadciśnienie – stopień 1. (łagodne nadciśnienie): ciśnienie skurczowe 140–159 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 90–99 mmHg;
  • nadciśnienie – stopień 2. (umiarkowane): ciśnienie skurczowe 160–179 mmHg; ciśnienie rozkurczowe 100–109 mmHg;
  • nadciśnienie – stopień 3. (ciężkie): ciśnienie skurczowe > 180 mmHg; ciśnienie rozkurczowe – 110 mmHg;
  • nadciśnienie izolowane skurczowe: ciśnienie skurczowe > 140 mmHg; ciśnienie rozkurczowe < 90 mmHg.

>>> Ból z tyłu głowy – przyczyny. Migrena, nadciśnienie czy ból głowy od kręgosłupa?

Objawy nadciśnienia tętniczego – czy i kiedy nadciśnienie daje objawy? Objawy nadciśnienia tętniczego – czy i kiedy nadciśnienie daje objawy? Objawy nadciśnienia tętniczego – czy i kiedy nadciśnienie daje objawy?

Dowiedz się więcej
Sprawdź
Jesteś w obszarze ryzyka?
Wejdź i sprawdź

Ciśnienie krwi – normy. Czym jest nadciśnienie? Jakie daje objawy?

Nadciśnienie tętnicze to schorzenie układu krążenia, w którym okresowo lub stale ciśnienie skurczowe oraz/lub rozkurczowe przekracza granicę normy.

Jeśli siła, z jaką krew napiera na ścianki naczyń krwionośnych jest zbyt duża, dochodzi do ich uszkodzeń, co ma szereg dalszych konsekwencji zdrowotnych. Nadciśnienie to podstępna choroba, która zwykle nie daje żadnych objawów.

Nieleczona może przyczynić się do zawału serca i udaru mózgu. Jakie są normy dla ciśnienia krwi? Kiedy mówimy o nadciśnieniu? Jak obniżyć zbyt wysokie ciśnienie?

Spis treści:

Nadciśnienie tętnicze to najczęstsza choroba układu krążenia w społeczeństwach rozwiniętych. Ostatnie dane szacujące częstotliwość występowania nadciśnienia tętniczego w Polsce pochodzą z badania NATPOL z 2011 roku.

Wynika z nich, że rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego wśród osób w wieku 18–79 lat wzrosło w ciągu 10 lat z 30 do 32 proc. i dotyczy około 9 milionów osób. Dzięki badaniu POLSENIOR wiemy natomiast, że liczba pacjentów powyżej 80. roku życia z nadciśnieniem sięga miliona osób.

Utrzymanie się obserwowanych tendencji może spowodować, że do roku 2035 liczba pacjentów z nadciśnieniem tętniczym zwiększy się o połowę.

Częstotliwość występowania nadciśnienia tętniczego wzrasta z wiekiem, u osób powyżej 65. roku występuje już ono w ponad 60 proc. przypadków.

Czym jest ciśnienie krwi?

Ciśnienie tętnicze to siła nacisku, z jaką krew wywiera na naczynia krwionośne. Ma ono różne wartości, zależnie od tego, czy pozostajemy w spoczynku, czy intensywnie w danym momencie pracujemy.

Pomiaru ciśnienia tętniczego dokonuje się za pomocą ciśnieniomierza, a otrzymane wartości przedstawia się w minimetrach słupa rtęci, czyli mmHg.

Ciśnienie tętnicze skurczowe (SBP – ang. systolic blood pressure) jest miarą nacisku oddziaływania krwi na naczynia krwionośne w trakcie skurczu serca.

Jest ono wtedy najwyższe – w zapisie ciśnienia wyrażane jest pierwszą liczbą. Ciśnienie tętnicze rozkurczowe (DBP – ang.

diastolic blood pressure) to ciśnienie wywierane w trakcie rozkurczu serca, kiedy fizjologicznie jest ono najniższe. W zapisie wyniku pomiaru wyrażane jest przez drugą z liczb.

Ciśnienie krwi zależy od:

  • siły, z jaką serce pompuje krew do naczyń;
  • elastyczności ścian naczyń krwionośnych.

Dzięki temu, że krew krąży w naczyniach krwionośnych pod pewnym ciśnieniem, możliwe jest zaopatrywanie całego organizmu w tlen i substancje odżywcze. Kluczowa jest jednak wartość tego ciśnienia.

Kiedy ciśnienie jest zbyt niskie, może dochodzić do niedotlenienia organizmu. Za wysokie ciśnienie prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych i powikłań narządowych.

Ciśnienie krwi – normy

Prawidłowe ciśnienie krwi jest niższe niż 140/90 mmHg.

Dodatkowo ciśnienie tętnicze w zakresie normy dzieli się na:

  • optymalne < 120 i < 80 mmHg;
  • prawidłowe 120–129 i/lub 80–84 mmHg;
  • wysokie prawidłowe 130–139 i/lub 85–89 mmHg.
Objawy nadciśnienia tętniczego – czy i kiedy nadciśnienie daje objawy? Pamiętaj, by bezpośrednio przed pomiarem ciśnienia usiąść na chwilę i się zrelaksować. Ramię nie powinno być ściskane przez  podwinięty rękaw, a mankiet ciśnieniomierza powinien ściśle przylegać do skóry. Zamów ciśnieniomierz Microlife

>> Ciśnieniomierzy automatyczne, naramienne, elektroniczne

Nadciśnienie tętnicze – kiedy jest rozpoznawane?

Nadciśnienie tętnicze to choroba układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi. Za wartości nieprawidłowe przyjęto ciśnienie tętnicze skurczowe powyżej 140 mmHg oraz ciśnienie tętnicze rozkurczowe powyżej 90 mmHg.

Aby mogło być rozpoznane nadciśnienie tętnicze wystarcza, przekroczenie (w kilkukrotnych pomiarach!) normy dla jednej z tych wartości. Innymi słowy, nadciśnienie może polegać na zbyt dużych wartościach tylko ciśnienia skurczowego lub tylko rozkurczowego.

Nadciśnienie dzieli się na:

  • nadciśnienie tętnicze 1. stopnia: 140–159 i/lub 90–99 mmHg;
  • nadciśnienie tętnicze 2. stopnia: 160–179 i/lub 100–109 mmHg;
  • nadciśnienie tętnicze 3. stopnia: ≥ 180 i/lub ≥ 110 mmHg;
  • izolowane nadciśnienie tętnicze skurczowe: ≥ 140 i < 90 mmHg.

Powyżej 90 proc. wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego to tzw. nadciśnienie pierwotne (idiopatyczne), czyli takie, w którym nie udaje się znaleźć przyczyny wystąpienia tej przypadłości. Co ciekawe, coraz częściej samoistne nadciśnienie diagnozowane jest u dzieci i młodzieży, a ma to związek z narastającą epidemią otyłości w tych grupach wiekowych.

Nadciśnienie tętnicze – objawy

Niemy przebieg nadciśnienia tętniczego, podobnie jak niemy przebieg rozwijającej się cukrzycy typu 2. sprawia, że pacjenci latami nie zgłaszają się do lekarza, a przez to nie mają szansy na postawienie diagnozy i szybkie wdrożenie leczenia.

Objawy nadciśnienia tętniczego zwykle pojawiają się dopiero wtedy, gdy ciśnienie krwi osiąga bardzo wysokie wartości, choć nie jest to zasadą. Zdarza się, że objawy nie pojawiają się nigdy.

Dlatego tak istotne jest profilaktyczne kontrolowania wartości ciśnienia tętniczego, np. przy okazji wizyt w gabinecie lekarza rodzinnego.

Wśród dolegliwości, które powinny nas zaniepokoić i które mogą być związane z podwyższonym ciśnieniem tętniczym, wymienia się:

  • bóle i zawroty głowy;
  • uczucie kołatania serca;
  • potliwość;
  • bezsenność;
  • zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca;
  • obniżenie sprawności psychicznej i fizycznej.

Inne objawy świadczące o nadciśnieniu pojawiają się w późniejszych stadiach choroby i wynikają z uszkodzenia narządów spowodowanego przez nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego. Są to zatem nie tyle objawy samego nadciśnienia tętniczego, ile powikłań spowodowanych brakiem leczenia nadciśnienia.

Objawy nadciśnienia tętniczego – czy i kiedy nadciśnienie daje objawy? EstroVita Cardio zawiera kwasy tłuszczowe omega-3, omega-6 i omega-9; wyizolowane z olejów: lnianego, z wiesiołka, z ogórecznika i z czarnej porzeczki, w proporcjach idealnych dla wzmocnienia pracy serca. Zamów EstroVita Cardio

Powikłania nieleczonego nadciśnienia:

  • zaburzenia widzenia;
  • obniżenie sprawności intelektualnej;
  • deficyty czuciowe lub ruchowe;
  • obrzęki kończyn;
  • zaburzenia funkcji nerek;
  • upośledzenie tolerancji wysiłku.

W zasadzie każdy z wyżej wymienionych objawów powinien skłonić nas do wizyty u lekarza, podczas której powinien być wykonany pomiar ciśnienia.

Jak często mierzyć ciśnienie?

Ponieważ nadciśnienie tętnicze nie daje objawów, należy kontrolować je profilaktycznie.

  • Dzieci powinny mieć wykonany pomiar ciśnienia co roku – w ramach bilansu pediatrycznego.
  • Osobom w wieku 18–40 lat zaleca się, by mierzyły ciśnienie w gabinecie lekarskim minimum raz na dwa lata.
  • Osoby powyżej 40. roku życia powinny kontrolować ciśnienie tętnicze minimum raz w roku.
You might be interested:  Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym

O regularnym pomiarze ciśnienia krwi powinny pamiętać przede wszystkim osoby, które w rodzinie miały przypadki nadciśnienia tętniczego, cukrzycy lub choroby nerek.

Warto też wiedzieć, że obecnie najważniejszym czynnikiem predysponującym do rozwoju nadciśnienia tętniczego jest otyłość. Szacuje się, że aż 80 proc. przypadków nadciśnienia tętniczego w Polsce ma związek nadmierną masą ciała.

Wszyscy, którzy mają nadwagę bądź są otyli powinni regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze krwi.

Oczywiście osoby z już zdiagnozowanym nadciśnieniem tętniczym powinny kontrolować je zgodnie z zaleceniami lekarza. Mimo że nadciśnienie tętnicze nie daje objawów, może uszkadzać narządy, nierzadko prowadząc do bardzo ciężkich i zagrażających życiu powikłań. Dlatego tak ważne jest, by regularnie kontrolować ciśnienie krwi, a jeśli jest taka potrzeba – szybko rozpocząć leczenie hipotensyjne.

Jak obniżyć ciśnienie tętnicze

Leczenie nadciśnienia wymaga odpowiedniej modyfikacji diety i trybu życia, a jeśli to nie przynosi pożądanych efektów, konieczne staje się przyjmowanie leków hipotensyjnych (obniżających ciśnienie). Leki przepisane przez lekarza należy przyjmować regularnie – wielu pacjentów ma z tym problem, zapomna o leczeniu, nie przywiązuje do niego należytej wagi.

Wynika to po części z tego, że efekty przyjmowania leków obniżających ciśnienie nie są odczuwalne, nie niwelują one objawów nadciśnienia, bo takowych pacjent nie doświadcza. Być może z tego też powodu osoby z nadciśnieniem znacznie chętniej próbują naturalnych sposobów na obniżenie ciśnienia.

Warto je znać, u części pacjentów mogą być skuteczne niezależnie od leków, u innych będą uzupełnieniem terapii farmakologicznej.

Aby obniżyć ciśnienie tętnicze:

  • Ogranicz ilość spożywanej soli. Staraj się nie dosalać potraw, ponieważ ilość soli w gotowych produktach (w pieczywie, przekąskach, wędlinach, serach) jest tak duża, że pokrywa dzienne zapotrzebowanie organizmu. Zastąp sól przyprawami i ziołami.
  • Zredukuj nadmierną masę ciała. Nadciśnienie tętnicze zdecydowanie częściej występuje u osób z nadwagą i otyłością.
  • Nie pal. Pod wpływem nikotyny naczynia krwionośne zwężają się natomiast serca pracuje szybciej, ze względu na wydzielające się podczas palenia hormony stresu – adrenalinę i noradrenalinę. Efektem przepływu zwiększonej ilości krwi przez węższe naczynia jest wzrost ciśnienia tętniczego.
  • Zadbaj o zdrową dietę. Poza ograniczeniem soli, w profilaktyce nadciśnienia tętniczego ważne jest unikanie tłuszczów zwierzęcych, które sprzyjają miażdżycy (a im węższe światło żył i tętnic, tym ciśnienie krwi wyższe). odpowiednia podaż potasu (pacjenci z nadciśnieniem zwykle mają go za mało), błonnika oraz kwasów omega-3, które znajdują się w tłustych rybach
  • Ogranicz alkohol.
  • Bądź aktywny fizycznie. Dzięki aktywności zwiększa się elastyczność naczyń krwionośnych, co sprzyja utrzymywanie ciśnienia na prawidłowym poziomie. Najkorzystniejsze dla osób z nadciśnieniem są aktywności wytrzymałościowe, wykonywane regularnie przez 30-60 min. Dziennie, 3-7 razy w tygodniu.

Jakie mogą być skutki nadciśnienia?

Wysokie ciśnienie tętnicze nie tylko uszkadza naczynia krwionośne, ale także różne organy. Im wyższe ciśnienie krwi i im dłużej pozostaje nieleczone, tym większe szkody dla organizmu. Do najgroźniejszych powikłań nadciśnienia zalicza się: udar mózgu, zawał serca oraz niewydolność serca.

 Wczesne rozpoznanie nadciśnienia tętniczego oraz szybkie wdrożenie leczenia pozwala uniknąć takich powikłań, jak:

  • zawał mięśnia sercowego – jest to martwica mięśnia sercowego, do której dochodzi w wyniku zamknięcia tętnicy wieńcowej (tętnicy odżywiającej komórki mięśniowe serca).
  • niewydolność serca – wysokie ciśnienie tętnicze sprawia, że opór, jaki stawiają sercu naczynia, jest wyższy. Serce musi pompować więcej krwi z większą siłą. Doprowadza to do pogrubienia ścian serca, które z czasem stają się gorzej odżywione. W konsekwencji serce nie jest w stanie wpompować wystarczającej ilości krwi do naczyń, by pokryć potrzeby całego organizmu. Objawy niewydolności serca to m.in.: duszność, łatwe męczenie się, splątanie.
  • udar mózgu – tak jak w przypadku zawału serca nadciśnienie może doprowadzić do uszkodzenia blaszki miażdżycowej i wytworzenia materiału zatorowego, który wraz ze strumieniem krwi może dostać się do naczyń dostarczających krew do mózgu. W przypadku zamknięcia tych naczyń dochodzi do martwicy tkanki mózgowej i wystąpienia objawów neurologicznych, które często są niestety nieodwracalne.
  • niewydolność nerek – wysokie ciśnienie krwi powoduje zmiany w budowie tętnic zaopatrujących nerki. Gorsze ukrwienie i mechaniczne uszkodzenie tych narządów prowadzi do gorszej ich funkcji, przez co w organizmie pozostają i nie są wydalane szkodliwe produkty przemiany materii.
  • retinopatia nadciśnieniowa – jest to choroba siatkówki oka, w której wysokie ciśnienie uszkadza naczynia zaopatrujące tę ważną strukturę. W wyniku wspomnianych uszkodzeń dochodzi do wewnątrzsiatkówkowych krwotoków, które mogą znacznie i nieodwracalnie pogorszyć wzrok.
  • powstawanie tętniaków – w przypadku nadciśnienia największe ryzyko dotyczy powstania tętniaka rozwarstwiającego aorty. Jest to wada budowy najważniejszego naczynia ludzkiego organizmu – aorty. W przypadku jego uszkodzenia, np. poprzez nagły skok ciśnienia, szansa przeżycia jest niestety niewielka.

Skutki nadciśnienia tętniczego nie dotykają wbrew pozorom jedynie układu sercowo-naczyniowego, ale mogą objawiać się także w chorobach oczu czy nerek. Nadciśnienie tętnicze samo w sobie rzadko jest bezpośrednią przyczyną zgonów. Do groźnych powikłań dochodzi w wyniku chorób będących następstwem nadciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze | Choroby serca

  • Kiedy lekarz może rozpoznać nadciśnienie tętnicze?
  • Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego chorobę można rozpoznać, kiedy u pacjenta stwierdza się, że:
  • w dwóch pomiarach, wykonanych podczas co najmniej dwóch różnych wizyt, wartości ciśnienia tętniczego są równe lub wyższe niż 140 mm Hg / 90 mm Hg;
  • średnie wartości ciśnienia tętniczego wyliczone z dwóch pomiarów dokonanych podczas jednej wizyty są równe lub wyższe niż 180 mm Hg / 110 mm Hg (po wykluczeniu czynników podwyższających wartości ciśnienia, na przykład: lęku, bólu, spożycia alkoholu).

Nadciśnienie można również rozpoznać na podstawie wiarygodnych danych z wywiadów lub dokumentacji pacjenta (wartości ciśnienia tętniczego lub zażywanie leków hipotensyjnych).

Nadciśnienie tętnicze często jest jedyną chorobą rozpoznawaną u pacjenta. W większości wypadków nie ma ono uchwytnej przyczyny, ale część przypadków wynika z innych patologii, takich jak choroby nerek czy zaburzenia hormonalne. Ustalenie, czy nadciśnienie tętnicze jest wtórne w stosunku do innej przyczyny, zawsze leży w gestii lekarza.

Jakie są objawy nadciśnienia tętniczego?

W większości przypadków nadciśnienie tętnicze nie daje żadnych objawów. Szczególnie na samym początku, kiedy wartości ciśnienia nie są jeszcze aż tak wysokie, a większość pacjentów nie odczuwa żadnych zmian mogących świadczyć o rozwoju choroby. U innych mogą pojawiać się niespecyficzne dolegliwości, takie jak:

  • bóle i zawroty głowy,
  • uczucie kołatania serca,
  • potliwość,
  • bezsenność,
  • zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca,
  • obniżenie sprawności psychicznej i fizycznej.

Kolejne objawy pojawiają się już w późniejszych stadiach choroby i wynikają z uszkodzenia narządów spowodowanego przez nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego. Objawami tymi mogą być:

  • zaburzenia widzenia,
  • obniżenie sprawności intelektualnej,
  • deficyty czuciowe lub ruchowe,
  • obrzęki kończyn,
  • zimne kończyny,
  • zaburzenia funkcji nerek.

ZAPAMIĘTAJ! Nadciśnienie tętnicze nie boli. Brak objawów nie oznacza braku choroby. Należy regularnie kontrolować wartości ciśnienia tętniczego krwi. Nieleczone nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego krwi istotnie zwiększają ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych.
 

Kogo dotyka problem nadciśnienia?

Na podstawie wyników badania NATPOL 2011 ocenia się, że na nadciśnienie tętnicze choruje około 32% Polaków w wieku 64. r.ż. Badanie POLSENIOR pokazało, że w tej grupie pacjentów nadciśnienie tętnicze występuje już u 72% mężczyzn i 78% kobiet. Z badania NATPOL płyną jednak też optymistyczne wnioski – w stosunku do roku 2002 procent skuteczności kontroli nadciśnienia wzrósł prawie dwukrotnie. Pokazuje to, że wysiłki włożone w edukację i odpowiednią terapię przynoszą rezultaty. 
Nie można jednak sądzić, że nadciśnienie tętnicze to choroba ludzi starych. Istotnie, częstość jego występowania wzrasta wraz z wiekiem, ale dotyka też młodych dorosłych, a nawet dzieci. U osób w wieku 18-39 lat występuje nawet w 7%. Właśnie u młodych dorosłych szczególnie ważne jest wczesne wykrycie choroby, ponieważ w czasie długich lat życia, jakie mają oni przed sobą, nadciśnienie tętnicze zdąży uszkodzić wiele narządów i spowodować wystąpienie chorób takich jak zawał serca czy udar mózgu.

ZAPAMIĘTAJ! Młody wiek pacjenta nie chroni przed wystąpieniem nadciśnienia tętniczego. Ciśnienie tętnicze powinni mierzyć wszyscy niezależnie od wieku.

You might be interested:  Zakrzepica tętnicza – przyczyny, objawy, leczenie operacyjne i leki

Postacie i stadia zaawansowania choroby

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego w ślad za europejskimi wytycznymi klasyfikuje ciśnienie tętnicze według poniższego schematu:

Skurczowe (mm Hg)Rozkurczowe (mm Hg)
Optymalne< 120i< 80
Prawidłowe120 – 129i / lub80 – 84
Wysokie prawidłowe130 – 139i / lub85 – 89
Nadciśnienie tętnicze 1. stopnia140 – 159i / lub90 – 99
Nadciśnienie tętnicze 2. stopnia160 – 179i / lub100 – 109
Nadciśnienie tętnicze 3. stopnia≥ 180i / lub≥ 110
Izolowane nadciśnienie tętnicze skurczowe≥ 140i

Nadciśnienie nie boli, ale może zabić. Kto powinien badać ciśnienie?

Nadciśnienie tętnicze to cichy zabójca. Nie boli, dlatego niewiele osób o nim wie. Szacuje się, że nawet kilka milionów osób w Polsce nie wie, że choruje na nadciśnienie. Tymczasem nieleczone wysokie ciśnienie może prowadzić do udarów mózgu i zawałów serca. Dowiedz się, jakie objawy powinny skłonić do zbadania ciśnienia. Jak leczyć nadciśnienie?

Nadciśnienie tętnicze to najczęstsza choroba układu krążenia. O nadciśnieniu mówi się wtedy, gdy spoczynkowe ciśnienie tętnicze, mierzone w określonych warunkach, stale przekracza ustalone wartości.

Wielkość ciśnienia tętniczego nie jest stała, zmienia się nieustannie pod wpływem wielu czynników zewnętrznych, a także potrzeb organizmu.

Krew krąży szybciej, gdy ćwiczymy, jesteśmy bardziej aktywni fizycznie, żyjemy w stresie i wtedy wzrost ciśnienia jest prawidłowy, korzystny. Nieprawidłową sytuacją jest wzrost ciśnienia nieuzasadniony potrzebami organizmu.

Utrzymujące się nadciśnienie grozi uszkodzeniem narządów, poważnymi chorobami, a nawet śmiercią.

  • Spis treści:
  • Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT), jak również wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologii (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Hipertensjologii (ESH) prawidłowe wartości ciśnienia krwi u dorosłego człowieka wynoszą mniej niż 140 mm Hg w przypadku ciśnienia skurczowego oraz mniej niż 90 mm Hg ciśnienia rozkurczowego.
  • Wyróżnia się 3 stopnie nadciśnienia tętniczego:
  • pierwszy stopień: zaczyna się od wartości 140/90 mm Hg,
  • drugi stopień: zaczyna się od wartości 160/100 mm Hg,
  • trzeci stopień nadciśnienia tętniczego: powyżej 180/110 mm Hg.

Kiedy zaczyna się nadciśnienie? To nie takie oczywiste. Nie zawsze podwyższone ciśnienie świadczy o chorobie.

 Wartości ciśnienia w przedziale 130-139 mm Hg dla ciśnienia skurczowego oraz 85-89 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego świadczą o wysokim ciśnieniu prawidłowym, które może wymagać leczenia farmakologicznego u osób z podwyższonym ryzykiem sercowo–naczyniowym.

Wyróżnia się również izolowane nadciśnienie tętnicze skurczowe—ciśnienie skurczowe przekracza 140 mm Hg przy ciśnieniu rozkurczowym poniżej 90 mm Hg.

Miliony chorych Polaków

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wynika, że aż 10 mln dorosłych Polaków ma nadciśnienie tętnicze. Nieleczone może prowadzić do m.in. udarów, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca i niewydolności nerek.

Nadciśnienie tętnicze: przyczyny

U zdecydowanej większości chorych (nawet 90 proc.) nadciśnienia ma charakter pierwotny, samoistny i nie można wykryć jednej, konkretnej przyczyny choroby. Uważa się, że wpływ na nadciśnienie pierwotne ma wiele czynników zarówno genetycznych, jak i środowiskowych.

W pozostałych przypadkach nadciśnienie tętnicze ma charakter choroby wtórnej, co ma miejsce w przypadku chorób nerek, chorób gruczołów dokrewnych lub chorób mózgu.

Nadciśnienie tętnicze: objawy

Nadciśnienie tętnicze w większości przypadków nie daje objawów lub objawy bardzo subtelne, które są lekceważone przez chorych. Wielu ciśnieniowców przez wiele lat żyje w nieświadomości na temat choroby, a w tym czasie wysokie ciśnienie uszkadza nerki, serce, mózg.

Niektóre symptomy występujące regularnie wskazują jednak na to, że ciśnienie może być wysokie. Warto je badać wtedy, gdy występują częste bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatanie serca, zaburzenia funkcji seksualnych, skurcze mięśni, wzmożona potliwość, chrapanie, bezdech senny.

Nadciśnienie tętnicze: diagnozowanie/rozpoznanie

Podstawą rozpoznania nadciśnienia tętniczego jest pomiar ciśnienia przy pomocy ciśnieniomierza. Takie łatwe i szybkie badanie wykonuje się w gabinetach lekarskich, także podczas badań medycyny pracy. Ciśnienie można również badać samemu w domu, należy jednak sprawdzić wcześniej, jakie wartości uznawane są za prawidłowe. 

Niestety wielu Polaków zaniedbuje regularne badanie ciśnienia w domu lub unika badań kontrolnych u lekarza, tłumacząc się brakiem czasu, niewiedzą lub strachem. Wielu powikłań nadciśnienia udałoby się uniknąć, gdyby podwyższone ciśnienie rozpoznawane było wcześniej.

Nadciśnienie tętnicze: leczenie

Leczenie nadciśnienia łagodnego (poniżej 160/100 mm Hg) opiera się głównie na stosowaniu metod niefarmakologicznych: diety, aktywności fizycznej, unikania używek.

Jeśli po okresie kilku miesięcy ciśnienie nie obniży się, wtedy wdraża się leczenie farmakologiczne. Również wysokie nadciśnienie wymaga stosowania leków obniżających ciśnienie.

Głównym celem leczenia nadciśnienia jest zapobieganie powikłaniom.

Nieleczone nadciśnienie tętnicze prowadzi do groźnych dla zdrowia i życia powikłań. Do najważniejszy należą choroby serca (zawał, niewydolność serca), choroby mózgu (udar, otępienie naczyniowe), choroby nerek (niewydolność). 

Nadciśnienie tętnicze: grupy ryzyka

Uważa się, że na zwiększone ryzyko nadciśnienia tętniczego wpływają cztery główne czynniki:

  • otyłość uważana jest za jeden z głównych czynników ryzyka nadciśnienia tętniczego. Otyłość powoduje wzrost lipoproteiny niskiej gęstości (LDL), spadek lipoproteiny wysokiej gęstości (HDL), zmniejsza tolerancję glukozy, zwiększa oporność na insulinę, co przyczynia się do zwiększonego ryzyka wysokiego ciśnienia krwi
  • spożycie sodu ma wpływ na ciśnienie krwi. Badania wskazują na dodatnią, istotną statystycznie zależność pomiędzy stężeniem sodu w moczu a ciśnieniem krwi. Wskazują również na szereg badań dokumentujących spadek ciśnienia krwi w przypadku ograniczenia spożycia soli
  • stres psychologiczny prowadzi do aktywacji układu współczulnego i może prowadzić do zwężenia naczyń krwionośnych, co dotyczy głównie stresu przewlekłego. Stres krótkotrwały sprzyja przemijającemu wzrostowi ciśnienia, jednak nie ma dowodów naukowych wskazujących, że prowadzi do nadciśnienia tętniczego
  • czynniki genetyczne mogą wpływać na występowanie nadciśnienia. Przykładem jest zespół Liddle’a, gdzie pierwotne nadciśnienie tętnicze wynika z mutacji jednego genu

Kto jest w grupie ryzyka? Głównie mężczyźni powyżej 55. roku życia i kobiety powyżej 65. roku życia, osoby otyłe, palące papierosy, cukrzycy, chorzy na przewlekłe choroby nerek, ludzie żyjący w przewlekłym stresie i osoby, u których w rodzinie występowały problemy sercowo-naczyniowe.

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: nfz.gov.pl; zdrowie.pap.pl; nadcisnienietetnicze.pl

Nadciśnienie tętnicze – fakty, objawy i leczenie | Affidea Polska

Według raportu Narodowego Funduszu Zdrowia już blisko 10 mln Polaków powyżej 17. roku życia choruje na nadciśnienie tętnicze. Badanie to pokazuje, że 31,5% dorosłej populacji boryka się z tym schorzeniem. Wysokie ciśnienie krwi często nie daje żadnych objawów, ale ze względu na szkodliwy wpływ na serce czy nerki bywa nazywane „cichym zabójcą”.

Jak wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia, nadciśnienie dotyczy nawet co trzeciego dorosłego mieszkańca globu. Ta najczęściej występująca przewlekła choroba układu krwionośnego przez dekady kojarzona była z przypadłościami osób starszych.

Nic bardziej mylnego – problem z prawidłowym ciśnieniem krwi coraz częściej dotyczy osób przed 30. rokiem życia, a nawet dzieci i młodzieży.

Jakie symptomy powinny nas zaniepokoić, co może być przyczyną i jak leczyć nadciśnienie tętnicze? Oto kilka faktów, które pozwolą nieco lepiej zrozumieć tę chorobę.

Przyczyny nadciśnienia tętniczego

Tłoczona przez mięsień sercowy krew dostarcza tętnicami niezbędne organizmowi do prawidłowego działania tlen i składniki odżywcze. Gdy prawidłowy mechanizm zostaje zachwiany, np.

serce zaczyna pompować więcej krwi lub tętnice tracą swoją elastyczność i sprężystość, może dojść do niebezpiecznego wzrostu naporu krwi na ścianki naczyń krwionośnych, co prowadzi do nadciśnienia tętniczego.

Rodzaj wysokiego ciśnienia związany jest z jego przyczyną, dlatego wyróżnia się nadciśnienie pierwotne (nazywane niekiedy samoistnym) oraz wtórne. W pierwszym przypadku nie można jednoznacznie określić pochodzenia choroby, ale wskazuje się, że czynnikami mogącymi na nią wpływać są:

  • stres,
  • nadwaga i otyłość,
  • zbyt duże spożycie sodu (chociażby w soli kuchennej),
  • predyspozycje genetyczne.

Z kolei nadciśnienie wtórne jest następstwem innych chorób, wśród których wymienia się m.in. choroby nerek, bezdech senny, chorobę Cushinga, ale również nadmiernego spożywania alkoholu czy przyjmowania niektórych leków. Zdecydowanie częściej mamy do czynienia z nadciśnieniem pierwotnym.

Objawy wysokiego ciśnienia

Choć nieprawidłowe ciśnienie krwi czasami nie daje żadnych objawów i pacjenci przeważnie dowiadują się o problemie przy okazji przypadkowego badania, jest kilka symptomów, które powinny zaniepokoić. Wśród nich wymienia się:

  • częste bóle głowy (w części potylicznej, nierzadko mylone z przewlekłymi bólami głowy lub z
  • bólami od kręgosłupa),
  • bezsenność,
  • nudności,
  • krwotoki z nosa,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia nastroju,
  • problemy z koncentracją,
  • kołatanie serca.
You might be interested:  Zapalenie powięzi podeszwy – przyczyny objawy, leczenie zapalenia stopy

Gdy zauważymy któryś z tych objawów u siebie, konieczny jest kontrolny pomiar ciśnienia krwi. Można to zrobić w poradni lekarza rodzinnego, ale również „domowym” ciśnieniomierzem (sprzęt do kupienia w aptekach).

 Prawidłowe ciśnienie krwi u dorosłego człowieka powinno wynosić 120/80 mmHg – pierwszy pomiar określa ciśnienie skurczowe (gdy serce wypompowuje krew do tętnic), drugi rozkurczowe (gdy serce napełnia się krwią).

Kategoria ciśnieniaCiśnienie skurczoweCiśnienie rozkurczowe
optymalne12080
prawidłowe120-12980-84
wysokie prawidłowe130-13985-89
nadciśnienie łagodne140-15990-99
nadciśnienie umiarkowane160-179100-109
nadciśnienie ciężkiepowyżej 180powyżej 110

Konsekwencje wysokiego ciśnienia

Prawidłowe ciśnienie krwi nie może przekraczać 140/90 mmHg – dwukrotny pomiar w gabinecie lekarskim przekraczający tę wartość oznacza, że najprawdopodobniej pacjent choruje na nadciśnienie. Podjęcie odpowiednich działań ma ogromne znaczenie, dlatego że nieleczone bądź leczone nieregularnie wysokie ciśnienie krwi ma bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia. Zalicza się do nich m.in.:

  • przewlekłe choroby nerek,
  • udar mózgu,
  • chorobę niedokrwienną serca,
  • tętniaka rozwarstwiającego aorty,
  • niewydolność serca.

Według Światowej Organizacji Zdrowia rocznie przez choroby naczyniowo-sercowe umiera aż 17 mln osób, z czego ponad 9 mln z powodu nadciśnienia tętniczego. Kluczem jest więc odpowiednia profilaktyka, a gdy pojawią się już symptomy choroby, właściwa diagnostyka i leczenie (u lekarza rodzinnego lub kardiologa).

Leczenie nadciśnienia tętniczego

Jednym z największych mitów jest stwierdzenie, że leczenie nadciśnienia tętniczego polega tylko na stosowaniu leków. Równie ważna jest zmiana stylu życia i wyeliminowanie czynników mogących wpływać na rozwój choroby.

  • Co obniża ciśnienie krwi?
  • 1) Ograniczenie spożycia alkoholu.
  • 2) Rzucenie palenia – papierosy, podobnie jak trunki z procentami, mają zły wpływ na kondycję serca i naczyń krwionośnych.

3) Aktywność fizyczna – osobom z nadciśnieniem zaleca się długie spacery, jazdę na rowerze, zajęcia na basenie. Co więcej, ruch redukuje stres, który nie pozostaje bez wpływu na poziom ciśnienia krwi.

4) Ograniczenie spożywania sodu – zalecane jest ograniczenie użycia soli kuchennej. Dawka, którą według Światowej Organizacji Zdrowia powinien przyjmować dorosły człowiek, nie może przekroczyć 5 g dziennie.

W celu obniżenia ciśnienia krwi warto też zacząć czytać etykiety produktów – ten składnik pojawia się w wielu smakołykach, nawet tych „niepozornych”, jak jogurty naturalne! Stosowanie się do tego zalecenia pozwoli obniżyć ciśnienie skurczowe o nawet 06 mmHg!

  1. 5) Redukcja masy ciała – w przypadku osób z nadwagą i otyłością.
  2. Niezwykle ważne są też regularne pomiary – pozwalają na bieżąco monitorować postępy leczenia.
  3. Kiedy najlepiej mierzyć ciśnienie?

Dwukrotnie rano i dwukrotnie wieczorem, przed jedzeniem i przed przyjęciem leków oraz gdy pojawią się dolegliwości związane z nagłym wzrostem ciśnienia lub jego obniżeniem (zawroty głowy, dyskomfort w klatce piersiowej itd.).

Jaki prawidłowo mierzyć ciśnienie?

Pomiar w warunkach domowych musi być wykonywany w pozycji siedzącej, na lewym przedramieniu – łokieć trzeba podeprzeć, a ramię powinno znajdować się na wysokości serca.
Należy dobrać mankiet ciśnieniomierza do szerokości przedramienia – zbyt wąski może zawyżać wynik.

  • Pomiary nie powinny być wykonywane bezpośrednio po wysiłku fizycznym, po spożyciu alkoholu, wypaleniu papierosa lub w chwilach zdenerwowania.
  • ***

Nadciśnienie tętnicze to powszechna choroba, której konsekwencje mogą być wyjątkowo niebezpieczne dla zdrowia. Dlatego lepiej zapobiegać niż leczyć.

Przynajmniej raz na pół roku należy kontrolnie mierzyć ciśnienie, a w przypadku pojawienia się objawów wysokiego ciśnienia natychmiast skonsultować się ze specjalistą.

Warto też postawić na profilaktykę i regularnie wykonywać badania, np. morfologię czy elektrokardiogram serca.

Potrzebujesz diagnostyki obrazowej? Nie zwlekaj, skontaktuj się z nami już dziś. Najważniejsze jest zdrowie.

Nadciśnienie − przyczyny, objawy, sposoby leczenia

Ciśnienie tętnicze oznacza nacisk, jaki wywiera krążąca w organizmie krew na ściany naczyń.  Jego wartości wyrażane są w milimetrach słupa rtęci (mmHg). Stan, w którym ciśnienie skurczowe przekracza 140 mmHg, a rozkurczowe 90 mmHg definiowany jest jako nadciśnienie tętnicze.

Duża część pacjentów nie zdaje sobie sprawy z aktywnej choroby, gdyż początkowo nie daje ona specyficznych objawów. Pokazuje to, jak ogromną rolę pełnią badania profilaktyczne, które pozwalają na wczesne postawienie diagnozy i wprowadzenie skutecznego leczenia.

ZOBACZ TEŻ: Nadciśnienie a dieta. Co jeść przy nadciśnieniu?

Przyczyny nadciśnienia tętniczego

Najczęściej występującym rodzajem nadciśnienia tętniczego jest nadciśnienie pierwotne. W tym przypadku ciężko jest jednoznacznie ustalić przyczynę podwyższonego ciśnienia. Jego rozwojowi sprzyjają predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe. 

W przypadku nadciśnienia wtórnego prawie zawsze udaje się ustalić konkretną przyczynę nieprawidłowych wartości ciśnienia. Najczęściej są to:

  • choroby współistniejące, np. niewydolność nerek, zespół Cushinga, nadczynność tarczycy;
  • stosowane leki, np. glikokortykosteroidy;
  • ciąża.

Ustalenie podłoża nadciśnienia wtórnego umożliwia całkowite wyleczenie i unormowanie wartości ciśnienia tętniczego.

ZOBACZ TEŻ: Jakie są objawy nadciśnienia?

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie?

Regularny pomiar ciśnienia tętniczego pozwala nie tylko na wczesne wykrycie choroby, ale także kontrolowanie skuteczności stosowanego leczenia. Aby wynik pomiaru ciśnienia był wiarygodny, należy:

  • unikać pomiarów bezpośrednio po wysiłku fizycznym,
  • przed pomiarem odczekać ok. 5 minut w pozycji siedzącej,
  • za pierwszym razem zmierzyć ciśnienie na obu rękach; następnie zaś mierzyć na tej, na której uzyskano wyższy wynik,
  • odpowiednio dopasować rozmiar mankietu ciśnieniomierza,
  • pamiętać, aby łokieć ręki, na której mierzymy ciśnienie, był podparty, a kończyna umiejscowiona na wysokości serca.

Wyniki pomiarów warto odnotowywać w dzienniczku, który jest cennym źródłem informacji zarówno dla samego pacjenta, jak i lekarza prowadzącego.

ZOBACZ TEŻ: Leki na nadciśnienie – jak działają?

Objawy i powikłania nadciśnienia tętniczego

Nadciśnienie tętnicze jest podstępną chorobą, która przez długi czas nie daje żadnych objawów. Po jakimś czasie trwania schorzenia mogą pojawić się bóle głowy, obniżenie tolerancji wysiłku czy krwotoki z nosa. Ich utrzymywanie się przez dłuższy czas powinno wzbudzić naszą czujność i skłonić do wizyty u lekarza.

Nieleczone nadciśnienie tętnicze nie tylko pogarsza nasze samopoczucie, ale sieje spustoszenie w całym organizmie, prowadząc do wielu groźnych powikłań. Zaliczamy do nich między innymi niewydolność serca, udar mózgu czy uszkodzenie nerek.

Nadmierny nacisk uszkadza także ściany naczyń krwionośnych, ułatwiając odkładanie się w nich złogów miażdżycowych.

Co więcej, duża część przypadków nadciśnienia tętniczego wynika z nieprawidłowej diety i braku aktywności fizycznej, co sprzyja powstawaniu wielu innych schorzeń towarzyszących, np. cukrzycy.

ZOBACZ TEŻ: Jakie jest prawidłowe ciśnienie?

Leczenie nadciśnienia tętniczego

W przypadku nieznacznego przekroczenia norm ciśnienia tętniczego oraz niskiego ryzyka sercowo-naczyniowego, lekarz może zadecydować o konieczności modyfikacji stylu życia, bez wprowadzenia farmakoterapii.

W pozostałych przypadkach stosuje się odpowiednie leki, często w połączeniach dwu- lub trójskładnikowych. Warto wiedzieć, że pełne działanie środków farmakologicznych rozwija się nawet po upływie kilku tygodni.

Dlatego nie należy przerywać terapii na własną rękę lub samodzielnie modyfikować zaleconej dawki.

Wspomagająco można zastosować preparaty roślinne bez recepty (Intractum Visci PhytoPharm, Krople nasercowe, Cravisol). Dzięki portalowi KtoMaLek.pl możesz łatwo sprawdzić ich dostępność i zarezerwować je w najbliższej aptece.

W przypadku osób otyłych, kluczowe dla skuteczności leczenia jest zredukowanie masy ciała, wprowadzenie łagodnej aktywności fizycznej kilka razy w tygodniu oraz rzucenie palenia.

W diecie powinny zagościć produkty pełnoziarniste, owoce i warzywa, mięso drobiowe oraz ryby.

Zwiększeniu wartości ciśnienia sprzyja także nadmierne spożycie soli, dlatego należy zredukować jej spożycie do 5 g na dobę (ograniczenie to nie dotyczy pacjentek z nadciśnieniem indukowanym ciążą, chociaż powinny one unikać przesolonych produktów).

ZOBACZ TEŻ: Czy warto ograniczyć sól w swojej diecie?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *