Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Zwyrodnienie kręgosłupa wynika ze jego przeciążenia.

Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa to osteofity, pogrubienie wiązadeł żółtych, przerost stawów międzywyrostkowych i zmiany typu Modic.

Nie każde zwyrodnienie boli, ale niektóre z nich mogą powodować ucisk na nerwy lub rdzeń kręgowy i być groźnie. Ból często pochodzi ze zwyrodnienia stawów międzywyrostkowych kręgosłupa.

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Co to jest zwyrodnienie kręgosłupa?

Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa polega na degeneracji części, z których jest zbudowany. Zwyrodnienie kręgosłupa może dotyczyć dysku (krążka międzykręgowego) oraz kości kręgosłupa, czyli jego kręgów i stawów.

Zmiany najczęściej najczęściej powstają na skutek znacznych lub długotrwałych przeciążeń kręgosłupa i część z nich może nasilać się wraz z wiekiem. Najczęstsze są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, które mogą powodować ból karku, ból z tyłu głowy oraz bóle i zawroty głowy.

Zwyrodnienie kręgosłupa lędźwiowego jest również częste i powoduje bóle pleców oraz ból kręgosłupa promieniujący do nogi.

Zwyrodnienie kręgosłupa nazywane jest też spondylozą, spondyloartrozą lub spondyloartropatią.

Zmiany zwyrodnieniowe stawów międzywyrostkowych

Kręgosłup jest ruchomą strukturą, połączoną za pomocą  stawów międzywyrostkowych. Jak inne stawy, mogą one ulec uszkodzeniu i degeneracji, co może objawiać się silnym bólem, który nasila się przy rotacji kręgosłupa, czyli skrętach tułowia lub głowy.

Przy zwyrodnieniu kręgosłupa lędźwiowego ból jest odczuwany przy długim staniu i chodzeniu, natomiast w degeneracji stawów kręgosłupa szyjnego dolegliwości nasilają się przy odchylaniu głowy do tyłu, na przykład przy zakładaniu firanek.

Zmiany wytwórcze powodują też powiększenie się tych stawów, co może powodować ucisk na korzenie nerwowe lub rdzeń kręgowy, co nazywane jest ciasnotą, zwężeniem lub stenozą kanału kręgowego. W odcinku piersiowym szyjnym zwyrodnienie stawów może objawiać się także bólem pleców pomiędzy łopatkami.

Zmiany przeciążeniowe stawów kręgosłupa mogą być związane z ciężką pracą fizyczną lub otyłością. Czasem jednak pojawiają się wraz z wiekiem u osób prowadzących siedzący tryb życia.

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Zmiany zwyrodnieniowe stawów kręgosłupa (spondyloartropatia)

Entezofity

Entezofity to dziobiaste wyrośla kostne w miejscu przyczepów ścięgien i więzadeł do kości. Są one objawem entezopatii, czyli choroby zwyrodnieniowej przyczepów. W kręgosłupie częsta jest entezopatia więzadła biodrowo lędźwiowego powodująca uporczywy ból pleców oraz entezopatie wyrostków kolczystych, czyli  wyrostków kręgów, które można wyczuć palcem na środku pleców wzdłuż kręgosłupa.

Osteofity

Osteofity na krawędziach trzonów kręgów często znajdują się w opisach zdjęć RTG. Są to wyrośla kostne na krawędzi stawów i kręgów.

Osteofity są wyrazem choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa oraz innych stawów. Wraz z innymi zmianami mogą uciskać worek oponowy, nerwy lub rdzeń kręgowy.

Zaostrzenia na przedniej krawędzi trzonów kręgów są częste i  najczęściej nie dają objawów.

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Osteofity na krawędziach trzonów kręgów

Syndesmofity

Syndesmofity powstają poprzez skostnienia pojawiające się wewnątrz więzadeł. Syndesmofity na przednich krawędziach trzonów kręgów mogą być widoczne w zdjęciu RTG. Szczególnie często i obficie występują w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, czyli ZZSK.

Ta choroba należy do tak zwanych spondyloartropatii negatywnych. Te skostnienia usztywniają kręgosłup prowadząc do zmniejszenia jego ruchomości i elastyczności. Mogą występować w odcinku piersiowym (Th), szyjnym (C) i lędźwiowym (L).

Są one podobne do ostefitów, z tą różnicą, że tworzą mostki ponad stawami i mogą łączyć ze sobą poszczególne kręgi.

Zwyrodnienie stawów krzyżowo biodrowych

Objawem zwyrodnienia stawów krzyżowo biodrowych jest ból dolnej części pleców oraz pośladka przy kręgosłupie. Dolegliwości nasilają się podczas siedzenia, stania oraz chodzenia. Stawy krzyżowo biodrowe łączą kość krzyżową z kością biodrową. Często ból jest poprzedzony urazem miednicy, na przykład upadkiem na pośladki.

Torbiel maziówkowa

Torbiel maziówkowa (synowialna) to otorbiony zbiornik płynu wychodzący ze stawu. Jest on wyrazem jego zwyrodnienia. W pewnych przypadkach może uciskać korzenie nerwowe i powodować objawy rwy kulszowej. Precyzyjne zastrzyki i specjalne płukanie stawu pod kontrolą RTG może zmniejszyć torbiel oraz uśmierzyć ból.

Pogrubienie więzadeł żółtych

Więzadła żółte to struktury stabilizujące kręgosłup zlokalizowane w tylnej jego części. Stanowią one jedną ze ścian kanału kręgowego, który zawiera korzenie nerwowe i rdzeń kręgowy.

Ich pogrubienie może powodować zwężenie kanału kręgowego w jego zachyłkach bocznych i ucisk na znajdujące się w nim struktury.

Pogrubiałe więzadła żółte najczęściej pojawiają się w kręgosłupie lędźwiowym i mogą prowadzić do stenozy lędźwiowej, której objawem jest ból promieniujący do nogi, pojawiający się przy staniu i chodzeniu.

Choroba zwyrodnieniowa dysku

Dysk jest rodzajem poduszki znajdującej się pomiędzy kręgami. Jednym z jego zadań jest amortyzacja urazów. Niekiedy siły działające na dysk są tak duże, że powodują jego uszkodzenie, czyli dyskopatię.

Znajdujące się w środku dysku jądro miażdżyste może zostać wyciśnięte na zewnątrz i tworzyć przepuklinę kręgosłupa. Przepuklina może powodować ból pleców lub karku oraz ból promieniujący do nogi lub ręki pod postacią rwy kulszowej lub rwy barkowej.

Objawami zwyrodnienia dysku są widoczne w badaniach kręgosłupa:

W wyniku zwyrodnienia dysk traci swoje amortyzacyjne zdolności, co może prowadzić do powstawania zmian zwyrodnieniowych i bólu w stawach międzywyrostkowych. Najczęściej dyskopatia występuje w dolnym kręgosłupie lędźwiowym, szczególnie na poziomie L5 S1.

Zwyrodnienie gazowe krążka międzykręgowego

Zwyrodnienie gazowe krążka międzykręgowego najczęściej zdarza się na poziomie L5 S1.  Polega on na nagromadzeniu się gazu w jądrze miażdżystym tarczy międzykręgowej. Najczęściej nie daje objawów i nie wymaga leczenia.

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Zwyrodnienie gazowe krążka międzykręgowego

Zmiany zwyrodnieniowe typu Modic 1, 2, 3

Zmiany zwyrodnieniowe szpiku kostnego typu Modic są często opisywane w wynikach rezonansu magnetycznego. Są one widoczne w kręgach przylegających do dysków.

Same zmiany raczej nie bolą, ale są reakcją na dyskopatię, która może powodować ból pleców i ból promieniujący do nogi lub ręki. Samych zmian Modic się nie leczy, ale leczy się ich przyczyny.

Wyróżniamy 3 rodzaje zwyrodnień Modica.

  • Modic 1 oznacza obrzęk szpiku kostnego kręgosłupa.
  • Modic 2 to zwyrodnienie tłuszczowe szpiku kostnego kręgosłupa.
  • Modic 3 to sklerotyzacja, czyli stwardnienie kości przylegających do dysku.

Zwyrodnienie kręgosłupa – objawy

Często zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa nie dają żadnych objawów i są związane z normalnym starzeniem. W części przypadków zmianą zwyrodnieniowym towarzyszą następujące objawy:

  • ból pleców (w zwyrodnieniu kręgosłupa lędźwiowego i piersiowego)
  • ból karku i szyi (w zwyrodnieniu kręgosłupa szyjnego)
  • ból promieniujący do nogi
  • ból promieniujący do ręki
  • sztywność kręgosłupa

Objawy neurologiczne

W rzadkich przypadkach mogą pojawić się groźnie objawy neurologiczne. Po ich pojawieniu należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub zadzwonić pod numer alarmowy. Należą do nich:

  • paraliż lub osłabienie siły nogi lub ręki
  • zaburzenia czucia
  • trudności w kontrolowaniu oddawania moczu i stolca

Przyczyny zwyrodnienia kręgosłupa

Główną przyczyną zwyrodnienia kręgosłupa jest jego nadmierne przeciążenie.

  • Podnoszenie albo przesuwanie ciężarów bez zachowania prawidłowej techniki
  • Dyskopatia – brak właściwej amortyzacji powoduje szybsze zużywanie się kręgosłupa
  • Długotrwałe i nieergonomiczne obciążanie kręgosłupa
  • Nadwaga
  • Zaburzenia w budowie kręgosłupa np. skrzywienie kręgosłupa, czyli skolioza

Inne przyczyny zmian zwyrodnieniowych to:

  • Predyspozycje genetyczne
  • Palenie tytoniu
  • Wiek – z biegiem lat urazy się kumulują, chrząstka stawowa wyścielająca stawy zużywa się powodując narastanie zmian degeneracyjnych oraz ból.

Leczenie zwyrodnienia kręgosłupa

Nie wszystkie zmiany zwyrodnieniowe trzeba leczyć, gdyż wiele z nich jest nie powoduje bólu i należy je zaakceptować jako naturalny proces starzenia. Przykładem takich zmian są wyrośla kostne na krawędziach trzonów kręgów lędźwiowych. Jeżeli jednak chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa towarzyszy ból, należy zrobić wszystko, aby go uśmierzyć.

You might be interested:  Rwa barkowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, ćwiczenia, powikłania

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Zaostrzenia na krawędziach trzonów kręgów (wyrośla kostne)

Bezoperacyjne leczenie zwyrodnienia kręgosłupa

Wiele przyczyn bólu kręgosłupa można wyleczyć bez operacji.

W lżejszych przypadkach wystarczają specjalnie dobrane ćwiczenia na kręgosłup oraz leki przeciwbólowe przyjmowane okazjonalnie podczas zaostrzeń bólu.

Czasami jednak ból jest na tyle silny, że do jego leczenia musimy użyć nowoczesnych i skutecznych metod leczenia bólu.  Sposoby leczenia zależą od rodzaju zwyrodnienia.

  • Zastrzyki nadtwardówkowe wykonuje się w bezoperacyjnym leczeniu przepukliny kręgosłupa. Taka nowoczesna i precyzyjna blokada kręgosłupa może poradzić sobie z większością ataków rwy kulszowej, udowej oraz barkowej. Po ich podaniu często obserwuje się zmniejszenie lub zupełne ustąpienie bólu. W rezonansie magnetycznym można zaobserwować wchłanianie się przepukliny.
  • Zastrzyki do stawów kręgosłupa w ogromnej większości przypadków na długi czas uwalniają od bólu oraz wygaszają zapalenie. Najczęściej do stawów międzywyrostkowych i stawów krzyżowo biodrowych podaje się leki przeciwzapalne. W pewnych przypadkach wstrzykuje się również kwas hialuronowy i osocze bogatopłytkowe.
  • Zastrzyki do entezopatii polegają na precyzyjnym wprowadzeniu igły do zwyrodnienia przyczypu. Poprzez odpowiednie ruchy igłą oraz wprowadzony płyn można częściowo rozbić zwapnienia. Przede wszystkim zaś, podaje się silny lek przeciwzapalny, który wygasza zapalenie lub osocze bogatopłytkowe, które pobudza regenerację i gojenie.
  • Odnerwianie stawów za pomocą neurolezji lub kriolezji całkowicie usuwa czucie z bolącego stawu. Zabieg można porównać do wyłączenia lampki sygnalizującej uszkodzenie samochodu, bez naprawiania samej awarii. Jest dobrze znane nauce, że  odnerwienie stawów kończyn dolnych powoduje znaczne nasilenie tworzenia się zmian zwyrodnieniowych. Należy wnioskować, że podobnie zachowują się pozbawione czucia stawy kręgosłupa. Jednak w niektórych sytuacjach odnerwienie jest jedyną lub najlepszą opcją, szczególnie u starszych pacjentów.

Operacja kręgosłupa

Operację przeprowadza się w najcięższych przypadkach. Najczęściej dotyczy to ogromnych przepuklin kręgosłupa lub masywnych zmian zwyrodnieniowych powodujących zwężenie kanału kręgowego.

Osteofity – przyczyny występowania, objawy i polecane zabiegi fizykalne

Osteofity, czyli narośla kostne, pojawiają się w tych miejscach, które podlegają największym obciążeniom (m.in. kręgosłup, stawy biodrowe i kolanowe) i są jednym ze skutków zmian zwyrodnieniowych.

Leczenie koncentruje się na zatrzymaniu zmian i zlikwidowaniu bólu. Jedynym sposobem na usunięcie osteofitów jest operacja, jednak nie zawsze jest ona konieczna. W wielu przypadkach zalecana jest rehabilitacja.

Z jakich zabiegów fizykalnych można skorzystać, by złagodzić ból, który powodują osteofity?

Osteofity – co to jest?

Osteofity, nazywane też naroślami lub dziobami kostnymi, to zmiany zwyrodnieniowe, które powstają przez nadbudowanie tkanki kostnej. Najczęściej tworzą się w miejscach szczególnie obciążonych: w obrębie kręgosłupa oraz stawów kolanowego i biodrowego.

Odpowiadając na pytanie, co to są osteofity, trzeba zaznaczyć, że nie stanowią one oddzielnej jednostki chorobowej, a są jedynie objawem większego problemu. Przyczyną ich powstania może być:

  • skolioza,
  • kręgozmyk,
  • złamanie kompresyjne,
  • choroba reumatyczna,
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,
  • problemy endokrynologiczne.

Osteofity mogą być one również efektem mikrourazów oraz przeciążeń (szczególnie tych niesymetrycznych). Nie bez znaczenia pozostają skłonności genetyczne oraz nadwaga i otyłość.

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Objawy osteofitów

Zanim osteofity się ujawniają, mija sporo czasu. A po czym je poznać? Powodują miejscowy ból – również podczas spoczynku, często też pojawia się uczucie drętwienia lub mrowienia, zmiany ograniczają choremu zakres ruchu.

Najczęstsze osteofity, czyli zlokalizowane w obrębie kręgosłupa, są szczególnie odczuwalne podczas schylania się lub skręcania, ponieważ uciskają na nerwy. Efektem tego mogą być jednak różne objawy w zależności od konkretnego miejsca zwyrodnienia:

  • jeśli uszkodzony jest odcinek szyjny, pojawiają się bóle i zawroty głowy,
  • w przypadku odcinka piersiowego chory może odczuwać ból między żebrami,
  • natomiast osteofity kręgosłupa w odcinku lędźwiowym objawiają się bólem promieniującym do pośladków i nóg.

Osteofity w kolanie natomiast będą powodować ból przy obciążaniu danej nogi, zwłaszcza podczas wstawania z pozycji siedzącej.

Nie warto ignorować tych sygnałów, bo tego typu zmiany zwyrodnieniowe mogą prowadzić między innymi do zwężenia kanału kręgowego i uszkodzenia nerwu (osteofity kręgosłupa) czy zwężenia szpary stawowej oraz kłopotów z chodzeniem (osteofity w kolanie).

Osteofity – leczenie i rehabilitacja

Choć wywiad jest dla każdego lekarza podstawą, to dopiero badania potwierdzają jego przypuszczenia. W przypadku osteofitów najlepiej sprawdzają się badania obrazowe: zdjęcie rentgenowskie, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Leczenie zmian zwyrodnieniowych ma na celu zatrzymanie albo spowolnienie rozwoju choroby, zmniejszenie bólu i zachowanie odpowiedniej ruchomości stawu. Gdy leki i fizjoterapia nie przynoszą oczekiwanych efektów, czasem przeprowadza się operację usunięcia narośli.

Dobór zabiegów fizykoterapeutycznych podczas leczenia osteofitów zależy między innymi od schorzenia, z jakim są związane. Przedstawiamy najczęściej stosowane terapie.

Terapia falą uderzeniową

Za jedną z najbardziej efektywnych metod rehabilitacji w przypadku osteofitów uznaje się zabiegi falą uderzeniową. Energia trafia precyzyjnie w chorą tkankę, zmniejszając napięcie mięśniowe i ograniczając przekazywanie sygnałów bólowych. Ta terapia może być bolesna dla części pacjentów, jednak daje bardzo szybkie efekty.

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Leczenie ultradźwiękami

Równie dobre efekty, choć w dłuższym czasie, osiągniemy podczas sonoterapii (przy zastosowaniu odpowiednio dużych dawek). Fala ultradźwiękowa wspomaga procesy regeneracji tkanek, działa też przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

Magnetoterapia

Oddziaływanie na schorzenie impulsowym polem magnetycznym zmniejsza ból i stymuluje organizm do regeneracji. Wspiera bowiem wymianę jonów pomiędzy stronami błon komórkowych, co ma również pozytywny wpływ na ograniczenie stanu zapalnego.

Laseroterapia

Laseroterapia także znajduje zastosowanie podczas leczenia osteofitów. Terapeutyczne oddziaływanie ciepła na tkanki daje efekty biostymulacyjne, rozluźniające i przeciwbólowe. Dodatkowa energia przekazana bezpośrednio do zmienionego chorobowo miejsca przyspiesza samonaprawę organizmu i ogranicza rozwój schorzenia.

Jak zapobiec zmianom zwyrodnieniowym, czyli profilaktyka

Zgodnie z zasadą „lepiej zapobiegać niż leczyć” (zwłaszcza w przypadku osteofitów) polecamy pamiętać o aktywności fizycznej. Uniknąć zmian zwyrodnieniowych kości i stawów pomogą nam urozmaicone ćwiczenia nieobciążające stawów. Należą do nich na przykład pływanie czy jazda na rowerze,  ale też ćwiczenia fizyczne wykonywane w pozycji leżącej.

Osteofity – przyczyny, objawy, leczenie

Do głównych przyczyn powstawania zmian zwyrodnieniowych należy zaliczyć choroby reumatyczne, przeciążenia, mikrourazy, nadwagę, chorobę zwyrodnieniową czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Powstawanie osteofitów może mieć również podłoże genetyczne.

Występowanie osteofitów może być z kolei przyczyną stenozy, czyli zacieśnienia kanału kręgowego. Następstwem tego jest uszkodzenie struktur rdzenia kręgowego.

Osteofity pojawiają się w miejscu największego obciążenia. Do takich miejsc można zaliczyć kręgosłup, stawy kolanowe czy biodrowe. Powstają one na przednich lub bocznych krawędziach. Odczuwalny jest ból stawów – może pojawić się zarówno w ruchu, a także podczas spoczynku, zwłaszcza nocą. Osteofity w obrębie kręgosłupa dają różne objawy.

Jeżeli zmiany zwyrodnieniowe rozwijają się w odcinku kręgosłupa szyjnego, najczęstszymi objawami są zawroty i bóle głowy, napięcie mięśniowe czy szum w uszach. W odcinku piersiowym kręgosłupa odczuwalny będzie ból międzyżebrowy, międzyłopatkowy oraz będzie można odczuć ograniczoną zdolność ruchową.

W odcinku lędźwiowym natomiast ból będzie promieniował do pośladków i kończyny dolnej.

Leczenie opiera się na farmakoterapii (leki przeciwbólowe, przeciwzapalne) lub rehabilitacji. Niekiedy następuje konieczność wykonania zabiegu operacyjnego, jednak również po nim wdrażana jest rehabilitacja. Ważne jest dobranie odpowiednich ćwiczeń, które pomogą zapobiegać przykurczom i obciążeniom stawów.

Możemy zapobiegać tworzeniu się zmian zwyrodnieniowych poprzez aktywność fizyczną (najlepiej taką, aby nie obciążała nadmiernie stawów). Pływanie, joga czy jazda na rowerze to z pewnością ćwiczenia, które nie nadwyrężą stawów, lecz zapewnią urozmaiconą aktywność ruchową.

You might be interested:  Zespół napięcia przedmiesiączkowego (pms) – objawy, przyczyny, badania, leczenie

Bardzo ważna jest również prawidłowa masa ciała, gdyż nadwaga jest częstą przyczyną tworzenia się osteofitów. Należy dostarczać organizmowi różnych składników odżywczych i witamin. Przestrzeganie tych zasad znacznie zminimalizuje prawdopodobieństwo tworzenia się zmian zwyrodnieniowych.

Trzeba pamiętać, że aktywność fizyczna sprzyja nie tylko naszemu zdrowiu fizycznemu, ale również psychicznemu, co dodatkowo powinno motywować nas do ruchu.

Dlaczego siedząca praca nam szkodzi? Znamy powody

Lekarz przeprowadza rozmowę, zbiera dokładne informacje na temat stanu zdrowia pacjenta oraz przeprowadza badania, które mają ocenić zakres ruchowy oraz siłę mięśniową.

W celu zdiagnozowania osteofitów, należy wykonać prześwietlenie RTG (zdjęcie rentgenowskie). Jest to podstawowe badanie, które pozwala wykryć zmiany.

Z kolei bardziej szczegółowy obraz może dać rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa.

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na halodoctor.pl, gdzie uzyskasz pomoc online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu.

  • osteofity
  • narośla kostne
  • trzony kręgowe
  • Tężyczka – rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie [WYJAŚNIAMY] Tężyczka jest chorobą, w wyniku której dochodzi do mrowienia i skurczów mięśni w różnych częściach ciała. Wyróżnia się dwa rodzaj tężyczki: jawną i utajoną. Kto…
  • Rwa kulszowa – przyczyny, objawy, leczenie [WYJAŚNIAMY] Rwa kulszowa pojawia się zwykle w niespodziewanym momencie. Przeszywający, paraliżujący ból pleców i nóg, który nie pozwala wyjść z łóżka, zjawia się podczas byle… Adriana Siess
  • Białaczka – przyczyny, objawy, leczenie Białaczką nazywamy grupę nowotworów, związaną z patologią w układzie krwiotwórczym. Istotą białaczki jest niecelowy rozrost określonego typu komórek układu… Kazimierz Janicki | Redakcja Medonet
  • Co to jest artroza? Artroza to choroba zwyrodnieniowa, która atakuje stawy. Niszczy ona głównie chrząstki stawowe. Doprowadza do pojawienia się zmian w samej budowie tkanki kostnej,…
  • Zespół cieśni nadgarstka – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka [WYJAŚNIAMY] Kubek wypada ci z ręki i z trzaskiem rozbija się o podłogę. Trudno ci utrzymać długopis, litery dziwnie zmieniają kształt, odczuwasz mrowienie w okolicach kciuka… Liliana Fabisińska | Redakcja Medonet
  • Naczyniaki – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie [WYJAŚNIAMY] Naczyniaki to wrodzone anomalie naczyniowe, które należy do najczęstszych wad wrodzonych. Pojawiają się one na większości powierzchni skóry i tkanek miękkich…. Marta Pawlak
  • Leiszmanioza – przyczyny, objawy, leczenie Leiszmanioza jest tropikalną chorobą wywoływaną przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania (L.), charakteryzującą różnorodnymi formami – od samoograniczających się…
  • Wodobrzusze – przyczyny, objawy, leczenie Wodobrzusze to dolegliwość, do której dochodzi w wyniku nagromadzenia płynu w jamie otrzewnej. Przyczyn może być kilka, dlatego wodobrzusze to objaw choroby, nie…
  • Chłoniak – podział, objawy, przyczyny, leczenie, rokowania [WYJAŚNIAMY] Nie warto bagatelizować długo utrzymujących się powiększonych węzłów chłonnych. Dlaczego? W ten sposób objawiają się nowotwory tkanki chłonnej. Mogą one być… Matylda Mazur
  • Żółtaczka – rodzaje, objawy, przyczyny, profilaktyka [WYJAŚNIAMY] Żółtaczką nazywamy zespół objawów, na które składają się m.in. zażółcenia skóry i twardówek oczu. Dochodzi do tego na skutek podwyższonego poziomu bilirubiny we… Kazimierz Janicki

Osteofity – przyczyny, objawy, leczenie narośli kostnych

Osteofity, zwane również naroślami kostnymi, to tworzące się na krawędziach stawów zmiany polegające na miejscowej nadbudowie tkanki kostnej. Przyczyną powstawania osteofitów są głównie procesy zwyrodnieniowe, które prowadzą m. in.

do degeneracji tkanki chrzęstnej pokrywającej nasady kości, czego następstwem mogą być wspomniane wcześniej zmiany wytwórcze. Osteofity powstają najczęściej w obrębie stawów kręgosłupa w okolicach, na które oddziałuje największa siła nacisku.

Często występują również w drobnych stawach rąk, stawach kolanowych i biodrowych.

Osteofity, ze względu na tworzącą je tkankę kostną, są łatwo dostrzegalne na zdjęciu RTG (rentgenowskim). W zależności od miejsca wystąpienia oraz rozmiaru mogą wywoływać różne objawy. 

Omawiane narośla kostne występują najczęściej w obrębie kręgosłupa. Ze względu na ich kształt nazywane są „dziobami kostnymi”. Powstają zazwyczaj na przednich oraz bocznych krawędziach trzonów kręgów. Ich obecność może prowadzić do tzw. stenozy, czyli zwężenia kanału kręgowego dającego objawy uszkodzenia nerwu na poziomie danego kręgu.

Przykładowe czynniki prowadzące do powstawania osteofitów:

  • choroba zwyrodnieniowa,
  • uwarunkowanie genetyczne,
  • mikrourazy, bądź częste przeciążenia uszkadzające stawy,
  • choroby reumatyczne.

Leczenie osteofitów opiera się głównie na rehabilitacji, mającej na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, spowolnienie bądź zatrzymanie procesu narastania tkanki kostnej oraz zachowanie prawidłowego zakresu ruchu w stawie. Gdy rehabilitacja nie daje pożądanych efektów, pozostaje nam farmakoterapia lub poddanie się zabiegowi operacyjnemu.

Osteofity w obrębie stawu krzyżowo–biodrowego

Przebieg zmian prowadzących do powstawania osteofitów w tym stawie jest analogiczny w stosunku do wcześniejszych przypadków.

Osteofity są najczęściej przyczyną dolegliwości bólowych podczas ruchu, obecnych w dolnej części kręgosłupa i na wysokości stawów krzyżowo–biodrowych.

W zaawansowanym stadium są przyczyną znacznego ograniczenia ruchomości wraz z zesztywnieniem stawu krzyżowo–biodrowego.

Osteofity w obrębie stawu biodrowego

Zmiany zwyrodnieniowe prowadzą do powstania osteofitów w obrębie krawędzi panewki stawu biodrowego i obwodzie chrząstki głowy kości udowej. Tworzą się głównie w przebiegu tzw. koksartrozy, prowadzącej do znacznego ograniczenia ruchomości wraz z towarzyszącymi objawami bólowymi.

Obniżony zakres ruchów odwodzenia oraz rotacji w stawie może ulec dalszemu ograniczeniu w wyniku zwężenia szpary stawowej. Szpara stawowa na zdjęciu RTG widoczna jest, jako „odstęp” między głową kości udowej a panewką stawu biodrowego, będącą w rzeczywistości chrząstką, niewidoczną w prześwietleniach.

Zmniejszenie się tej „przerwy” między głową kości a panewką, świadczy o ubytku tkanki chrzęstnej.

Osteofity w obrębie stawu kolanowego

Osteofity występujące w stawie kolanowym mogą świadczyć o jego postępującym zwyrodnieniu, czyli tzw. gonartrozie. Obecność narośli kostnych w obrębie powierzchni stawowych (w tym rzepki) powoduje ból w trakcie obciążania kończyny dolnej, czy choćby wstawania z niskiej pozycji siedzącej.

Osteofity w obrębie drobnych stawów dłoni i palców

Zmiany zwyrodnieniowe stawów międzypaliczkowych prowadzą do nadbudowy tkanki kostnej tworzącej osteofity nazywane w tym przypadku guzkami Heberdena i Boucharda.

Zazwyczaj dotyczą palców prawej dłoni, najczęściej powstają na II palcu, najrzadziej na palcu IV, chociaż mogą występować w obrębie całej ręki.

Guzki Heberdena i guzki Boucharda prowadzą do zniekształcenia i poszerzenia obrysu palców, bólu stawów rąk, nasilających się pod wpływem zimna, utrudnienia funkcji manualnych rąk oraz uczucia sztywności w stawach rąk odczuwanych rano po przebudzeniu.

Osteofity – profilaktyka i leczenie

Należy dbać o systematyczną aktywność ruchową, utrzymywać prawidłową masę ciała, unikać nadmiernego obciążania stawów. Wskazana jest aktywność ruchowa odciążająca stawy, pomagająca zachować pełen zakres ruchomości stawów (jazda na rowerze, pływanie czy nordic walking).

W przypadku leczenia stawów kolanowych oraz biodrowych stosuje się zabiegi z zakresu fizykoterapii (ultradźwięki, pole magnetyczne, laser lub fala uderzeniowa), masażu głębokiego oraz ćwiczeń wzmacniających. W przypadku stawów rąk zaleca się natomiast ogrzewanie dłoni, np. w okładach parafinowych czy pod lampą Sollux.

You might be interested:  Haemophilus influenzae (hib) – objawy, leczenie, antybiotyk, szczepionka

Osteofitoza – przyczyny, objawy, leczenie

Osteofitoza to dolegliwość związana ściśle z chorobą zwyrodnieniową. Obejmuje głównie kości i stawy w obrębie kręgosłupa, kolan, bioder, a także nadgarstków i palców. Jej rozwój znacznie utrudnia poruszanie się, a w związku z tym także codzienne funkcjonowanie. Zobacz, z czym związana jest osteofitoza i jak można sobie z nią radzić.

[tableofcontetns]

1. Co to jest osteofitoza?

Osteofitoza jest w rzeczywistością jednym z objawów choroby zwyrodnieniowej, charakterystycznej dla osób starszych. Najczęściej rozwija się w okolicy stawów i trzonów kręgowych.

Dolegliwość charakteryzuje się występowaniem tzw. osteofitów, czyli narośli lub dziobów kosntych, które powodują ograniczenie ruchomości i ból. Osteofity kręgosłupa mogą objąć wszystkie jego odcinki, a także na trzonach kręgowych, czyli w tkankach kostnych.

Osteofity mogą się tworzyć także w okolicy stawów biodrowych, kolanowych, a także w dłoniach.

2. Przyczyny osteofitozy

Najczęstszą przyczyną powstawania osteofitów jest siedzący styl życia, a także nadwaga i otyłośc. Niechęć do ruchu znacznie zmniejsza ruchomość stawów, dlatego może sprzyjać rozwijaniu się narośli.

W przypadku osób otyłych, najbardziej narażone za postęp choroby są stawy kolanowe, które każdego dnia muszą radzić sobie z dużym obciążeniem i naciskiem ze strony całego ciała.

W wyniku tego dochodzi do deformacji całego stawu.

Także przebyte kontuzje i mikrourazy mogą być podstawą do rozwoju osteofitozy, a z czasem także zwyrodnienia. Dlatego nie warto ignorować żadnej z dolegliwości ani urazu i konsultować objawy z ortopedą lub traumatologiem.

Osteofitoza, a co za tym idzie, także choroba zwyrodnieniowa, to poniekąd także naturalne procesy starzenia się organizmu. Z wiekiem ruchomość stawów w naturalny sposób się zmniejsza, dlatego dolegliwości dotyczą większości seniorów.

3. Objawy osteofitozy

Obecność ostefitów może dawać różne objawy w zależności od ich lokalizacji, stopnia rozwoju, a także indywidualnych czynników każdego człowieka.

Najczęściej jest to jednak silny ból, uniemożliwiający poruszanie się w pełnym zakresie. Może on promieniować w stronę kręgosłupa, w efekcie czego organizm próbuje znaleźć odpowiednią pozycję, w której nie odczuwa bólu – jest to charakterystyczne dla osób starszych, kiedy nagle pochylają się, aby ulżyć sobie w nagłym bólu.

Kolejnym charakterystycznym objawem jest uczucie zesztywnienia i zdrętwienia stawów lub kości. Bardzo często chory może odczuwać i słyszeć specyficzne ‘skrzypienie’ i ‘strzelanie’ w stawach.

4. Metody leczenia osteofitozy

Leczenie osteofitozy pozwala na zachowanie sprawności ruchowej na długi czas. W tej sytuacji konieczna jest rehabilitacja, czasem także stosowanie odpowiednich środków medycznych.

W przypadku nadwagi, konieczne będzie wprowadzenie diety odchudzającej. U osób z zaawansowaną postacią choroby zwyrodnieniowej pomóc mogą zastrzyki z kolagenem, kwasem hialuronowym lub tzw. blokada, czyli zastrzyk steroidowy.

Czasem warto przeprowadzić także zabieg oczyszczania stawów z narośli i wdrożenie rehabilitacji – taka forma leczenia pozwala wrócić do pełnej sprawności ruchowej. Kolejnym etapem jest zachowanie odpowiedniej diety i regularna aktywność fizyczna.

Osteofity – czym są? Objawy i leczenie. Czy to nowotwór?

Spis treści

Co to są osteofity?

Osteofity są kostnymi wyroślami, tworzącymi się na krawędziach stawów lub kręgów kręgosłupa, na skutek procesu zwyrodnieniowego. Powstają w wyniku fizjologicznego procesu naprawczego.

Najpierw na skutek choroby zwyrodnieniowej tworzą się ubytki w tkance chrzęstnej, następnie dochodzi do sklerotyzacji, czyli stwardnienia podchrzęstnej warstwy kostnej, a potem do budowy kostnych wyrośli.

Razem z osteofitami mogą tworzyć się geody, czyli torbiele podchrzęstne. 

Choroba zwyrodnieniowa stawów, będącą przyczyną tworzenia się osteofitów, jest najczęstszym schorzeniem stawów, które dotyka większość osób powyżej 65 roku życia, jednakże nie zawsze daje objawy chorobowe. 

Objawy osteofitów

Osteofity są dostrzegalne na badaniu rentgenowskim. Do oceny ich wielkości w badaniu RTG wykorzystywana jest pięciostopniowa skala Kellgrena-Lawrence’a, zgodnie z którą:

  • Stopień O oznacza stan prawidłowy; 
  • Stopień I oznacza możliwość występowania niewielkich osteofitów na krawędziach powierzchni stawowych;
  • Stopień II charakteryzuje się występowaniem niewielkich osteofitów na krawędziach powierzchni stawowych oraz nieznacznym zwężeniem szpary stawowej;
  • Stopień III charakteryzuje się występowaniem widocznym wyrośli kostnych, sklerotyzacją kości podchrzęstnej oraz zaburzeniem osi stawu na skutek wyraźnego zwężenia szpary stawowej;
  • Stopień IV to znaczne zwężenie lub całkowite zrośnięcie szpary stawowej, wyraźne, duże wyrośla kostne na krawędziach stawów, sklerotyzacja i torbiele w kości podchrzęstnej.

Osteofity same w sobie są objawem choroby zwyrodnieniowej, ale zwykle towarzyszą im takie dolegliwości jak:

  • ból stawów,
  • bolesność uciskowa,
  • ograniczona ruchomość stawów, 
  • trzeszczenie w stawie,
  • stan zapalny o różnym nasileniu bez objawów ogólnoustrojowych.

Reklama

Gdzie występują osteofity?

Osteofity tworzą się głównie w obrębie kręgów oraz stawów kręgosłupa (staw krzyżowo-biodrowy i lędźwiowo-krzyżowy), ale także na stawie biodrowym, kolanowym, barkowym, łokciowym, nadgarstkowym, skokowym oraz w obrębie drobnych stawów dłoni czy palców. 

Powstają najczęściej się na przednich i bocznych krawędziach trzonów kręgów kręgosłupa. Głównie w miejscach największej ruchomości, czyli w obrębie kręgów C5, Th8 i L3. Osteofity w tych miejscach często prowadzą do rozwoju stenozy, czyli zwężenia kanału kręgowego. 

Drugą najczęstszą lokalizacją kostnych wyrośli jest panewka stawu biodrowego. Ulokowane w tym miejscu są przyczyną znacznego ograniczenia ruchomości stawu biodrowego, głównie w zakresie ruchów odwodzenia i rotacji.

Natomiast osteofity w obrębie stawu kolanowego zwykle tworzą się na bocznych krawędziach kłykci oraz na powierzchni stawowej rzepki. 

Osteofity kręgosłupa i stawów w przebiegu ChZS 

Choroba zwyrodnieniowa stawów może być pierwotna lub wtórna. Pierwotną diagnozuje się wtedy, kiedy trudno ustalić przyczynę procesu chorobowego w obrębie stawów. Wtórna choroba zwyrodnieniowa z kolei jest efektem uszkodzenia lub nieprawidłowej budowy stawów. Może być także objawem innej choroby ogólnoustrojowej. 

Wśród czynników ryzyka choroby zwyrodnieniowej stawów wymienia się przede wszystkim:

  • wiek powyżej 40 lat,
  • nadwagę, 
  • czynniki genetyczne (głównie mutację genu COL2A1),
  • czynniki mechaniczne (uprawianie sportów wyczynowych w przeszłości, osłabienie siły mięśni okołostawowych),
  • duża gęstość mineralną kości. 

Z badań epidemiologicznych wynika, że na chorobę zwyrodnieniową częściej chorują kobiety, co ma związek z niedoborem hormonów płciowych w okresie pomenopauzalnym. 

Osteofity a nowotwór

Wielu pacjentów zastanawia się,czy osteofity to nowotwór. Nowotworem można nazwać każdą nowopowstałą zmianę, która fizjologicznie nie występuje w organizmie, a zatem także osteofity, które powstają z tkanki kostnej i nie występują u osób zdrowych. 

Jednakże powstanie kostnych narośli na stawach nie jest równoznaczne z chorobą nowotworową, którą diagnozuje się w przypadku pojawienia się nowotworu złośliwego, do którego bez wątpienia nie zalicza się osteofitów. 

Są one zmianami zwyrodnieniowymi i nie wymagają leczenia onkologicznego. 

Jak „rozpuścić” osteofity? 

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest schorzeniem przewlekłym i postępującym, niezależnie od zastosowanego leczenia. Już powstałych zmian zwyrodnieniowym nie da się cofnąć. Można je jedynie usunąć operacyjne. 

Leczenie choroby zwyrodnieniowej polega w dużej mierze na łagodzeniu objawów, takich jak ból i sztywność stawów za pomocą środków farmakologicznych oraz rehabilitacji. Do rehabilitacji należy zaliczyć ćwiczenia wzmacniające mięśnie i zapobiegające ograniczeniom w ruchomości stawów, zabiegi fizykalne oraz kinezyterapię

Jeżeli chodzi o środki farmakologiczne zastosowanie znajduje głównie paracetamol, który łagodzi dolegliwości bólowe. Jeśli paracetamol jest nieskuteczny pacjenci przyjmują niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).

W razie bardzo silnego bólu stosuje się niekiedy leki opioidowe. Co warto podkreślić, zarówno opioidów, jak i NLPZ nie powinno się stosować długotrwale.

Pierwsze są silnie uzależniające, zaś drugie wiążą się z wysokim ryzykiem powikłań gastroenterologicznych. 

Jeżeli chodzi o leczenie operacyjne, zastosowanie znajdują następujące metody:

  • osteotomia korekcyjna
  • patellektomia
  • artrodeza
  • endoprotezoplastyka.

Czytaj też:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *