Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Znajdź lekarza w okolicy

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Wybierz termin i godzinę

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Zarezerwuj wizytę

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Przyjdź na wizytę

Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.

Znajdź wolny termin wizyty teraz!

Paciorkowce (łac. Streptococcus), inaczej również streptokoki, to rodzaj bakterii Gram-dodatnich. Swoją nazwę zawdzięczają temu, jak widziane są pod mikroskopem, układają się bowiem w łańcuchu, jedna za drugą, przypominając tym samym “paciorki“. Istnieje wiele rodzajów paciorkowców, które mogą wywoływać różne schorzenia:

  • paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes) – to właśnie one są najczęstszą przyczyną anginy – ropnego zapalenia gardła. Mogą również wywoływać infekcje układu moczowo-płciowego, gorączkę reumatyczną, płonicę, ropne zakażenia skóry, czy kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • paciorkowce grupy B (Streptococcus agalactiae) – są groźne, gdyż mogą wywołać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u noworodków lub skolonizować układ rozrodczy kobiety i przyczynić się do przedwczesnego porodu,
  • paciorkowce z grupy D (Streptococcus faecalis) – wywołują infekcje układu moczowego przy długotrwałym cewnikowaniu lub infekcje jamy brzusznej przy dłuższej terapii antybiotykami,
  • paciorkowce bez specyficznego antygenu – dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae) kolonizuje śluzówkę nosa i gardła, wywołując choroby, takie jak: zapalenie płuc, zapelenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Paciorkowiec zieleniejący (Streptococcus viridans) jest odpowiedzialny za występowanie ropnia zęba i zapalenie wsierdzia.

Paciorkowce z grupy C i G nie są chorobotwórcze dla ludzi.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie krtani – jak sobie z nim poradzić?

Jak dochodzi do zarażenia się paciorkowcem?

Trzeba pamiętać, że nie wszystkie gatunki paciorkowca są groźne dla naszego zdrowia. Wiele z nich znajduje się w naszym organizmie, zasiedlając florę bakteryjną naszego układu pokarmowego i oddechowego. Co więcej, część chorobotwórczych paciorkowców może przebywać w naszym organizmie bezobjawowo, mówimy wówczas o tzw. bezobjawowym nosicielstwie

Paciorkowce przenoszą się drogą kropelkową, zatem ryzyko zakażenia rośnie przy kontakcie z osobami chorymi.

Rozwojowi infekcji sprzyja także niehigieniczny tryb życia, czyli zaniedbywanie mycia rąk, czy niedokładne mycie owoców i warzyw przed ich spożyciem.

Na zachorowanie narażone są też osoby przebywające w dużych skupiskach ludzi, jak przedszkola, szkoły, szpitale.

Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Charakterystyczne objawy zakażenia paciorkowcem

Najczęściej wywoływaną chorobą przez paciorkowce jest paciorkowcowe zapalenie gardła, potocznie zwane anginą, która spowodowana jest przez bakterie paciorkowca grupy A. Typowym objawem tej infekcji jest bolesny stan zapalny gardła, który utrudnia przełykanie śliny i pokarmów, a także:

  • wysoka gorączka,
  • zmiany wybroczynowe na powierzchni gardła i migdałków,
  • obrzęk i zaczerwienienie śluzówki gardła,
  • bóle mięśni i uczucie rozbicia,
  • powiększenie węzłów chłonnych.

Oprócz tego u osoby chorej mogą wystąpić nudności, problemy z apetytem, bóle brzucha oraz wymioty. Jeżeli zaobserwowaliśmy u siebie podobne objawy, należy udać się na wizytę do lekarza rodzinnego. Wykona on wymaz tylnej ściany gardła, aby sprawdzić faktycznie pochodzenie infekcji garda. W ten sposób może dobrać odpowiednie leczenie dla pacjenta.

Chcesz szybko umówić wizytę u lekarza rodzinnego? Zapisz się przez LekarzeBezKolejki.pl i wybierać pośród tysięcy specjalistów w całym kraju!

Jak wygląda leczenie infekcji paciorkowcowej?

Leczenie infekcji paciorkowcowej opiera się na stosowaniu odpowiedniego antybiotyku. Najczęściej jest to amokscycylina lub penicylina, gdyż są najbardziej skuteczne.

Antybiotyk przyjmuje się przez około 7-10 dni, zgodnie z zaleceniami lekarza. W ten sposób usuwa się z organizmu chorobotwórcze bakterie i zmniejsza ryzyko powikłań.

Dodatkowo przy zapaleniu gardła stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, które zwalczają silny ból.

ZOBACZ TEŻ: Co oznaczają powiększone węzły chłonne?

Powikłania po zakażeniu paciorkowcem

Infekcji paciorkowcowej pod żadnym pozorem nie można lekceważyć. Brak odpowiedniego leczenia może doprowadzić do rozprzestrzenienia się bakterii do innych narządów i układów. Nieleczone zakażenie paciorkowcem może się skończyć powikłaniem w postaci:

  • gorączki reumatycznej,
  • ropnego zapalenia węzłów chłonnych szyi,
  • zapaleniem zatok przynosowych,
  • szkarlatyną,
  • zapaleniem kłębuszków nerkowych,
  • zespołem wstrząsu toksycznego.

Jeżeli infekcja paciorkowcowa rozwija się u kobiety ciężarnej, może się ona przenieść także na rozwijający się płód, a także utrudnić lub przyspieszyć akcję porodową.

ZOBACZ TEŻ: Grypa – jak się przed nią uchronić?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Kategorie:  Laryngologia Zdrowie

Tagi:  angina czy jest zaraźliwa paciorkowiec paciorkowcowe zapalenie gardła objawy zakażenia paciorkowcem angina

Więcej artykułów

Paciorkowiec – jakie choroby wywołuje oraz jakie są przyczyny i jak leczyć?

Paciorkowiec należy do licznej grupy bakterii, które mogą wywoływać różne dolegliwości – od stosunkowo niegroźnych, jak na przykład zapalenie mieszków włosowych, aż do zagrażających życiu (np. sepsa czy rak jelita grubego). Stwarza również poważne zagrożenie dla kobiet w ciąży, ponieważ może doprowadzić do poronienia oraz uszkodzenia płodu.

Czym jest paciorkowiec?

Paciorkowce, inaczej streptokoki (Streptococcus) są to kuliste bakterie Gram-dodatnie (czyli nieposiadające zewnętrznej błony komórkowej), które układają się w łańcuszki, o różnej długości. Ich cechą charakterystyczną jest duża inwazyjność – łatwo wnikają w głąb skóry i tkanki łącznej.

Niektóre z nich posiadają otoczkę komórkową o właściwościach antygenowych, dzięki czemu nie są odpowiednio rozpoznawane przez układ odpornościowy człowieka. Paciorkowce tworzą dużą grupę, w której znajdują się zarówno bakterie chorobotwórcze, jak i niestanowiące zagrożenia dla ludzi i zwierząt (np.

paciorkowce mleczne).

Jakie są rodzaje paciorkowców?

Istnieje wiele odmian i typów paciorkowców. Do najbardziej znanych należą: paciorkowiec ropotwórczy (S. pyogenes), zieleniejący (S. viridans), kałowy (S. faecalis) oraz paciorkowiec bezmleczności gbs (S. agalactiae).

Należy tu również wymienić pneumokoki, inaczej dwoinki zapalenia płuc (S.

pneumoniae), które nie posiadają antygenów charakterystycznych dla poszczególnych typów bakterii, przez co nie zostały zakwalifikowane do żadnej grupy, jednak również należą do paciorkowców.

Z uwagi na łatwość, z jaką bakterie potrafią wnikać w głąb tkanki, do zarażenia paciorkowcem dochodzi niezwykle łatwo, najczęściej drogą kropelkową.

Wystarczy, że osoba chora kichnie, zakaszle lub będzie rozmawiać z kimś znajdującym się blisko.

Można też zarazić się drogą pokarmową, używając wspólnych sztućców, spożywając niepasteryzowane mleko oraz źle umyte owoce czy warzywa. Zakażenie paciorkowcami stanowi problem dość powszechny.

Jakie choroby może wywołać paciorkowiec?

Paciorkowce chorobotwórcze wywołują wiele różnych chorób, na przykład:

  • paciorkowiec ropotwórczy wywołuje różę, płonicę (szkarlatyna), liszajec, pęcherzycę, paciorkowcowe zapalenie gardła, anginy ropne, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, kłębuszkowe zapalenie nerek, martwicze zapalenie powięzi, posocznicę oraz chorobę reumatyczną;
  • paciorkowiec zieleniejący, który jest składnikiem flory bakteryjnej jamy ustnej, może wywołać ropień zęba oraz przewlekłe zapalenie wsierdzia;
  • paciorkowiec kałowy, potocznie nazywany enterokokiem, który jest naturalnym mieszkańcem przewodu pokarmowego, może spowodować zapalenie dróg moczowych, pęcherzyka żółciowego, opon mózgowych oraz nowotwór jelita grubego;
  • paciorkowiec bezmleczności, który jest składnikiem flory bakteryjnej jamy ustnej, górnych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego człowieka, nie wywołuje żadnych objawów chorobowych. Jednak paciorkowiec w ciąży może stanowić zagrożenie dla płodu, jeśli przedostanie się do dróg rodnych kobiety i płynu owodniowego. Może to spowodować uszkodzenie błon płodowych i przedwczesny poród oraz różne zaburzenia w rozwoju płodu i u noworodka, z uwagi na jego niewykształcony układ odpornościowy (najczęściej jest to sepsa oraz zapalenie płuc);
  • pneumokoki występują w gardle i zatokach nosowych u około 20-40% zdrowych dzieci oraz 10% osób dorosłych, nie wywołując żadnych objawów chorobowych. Natomiast paciorkowiec u dzieci poniżej 2. roku życia może być bardzo groźny – dotyczy to również osób starszych (powyżej 65. roku życia) oraz o obniżonej odporności (np. przemęczonych, zestresowanych, po chorobie), u których może doprowadzić do ostrego zapalenia płuc, zakażenia opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenia krwi (bakteremii) oraz sepsy (posocznicy). Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie myć ręce przed posiłkiem, dokładnie zmywać naczynia i sztućce oraz nie pozwalać całować maleńkich dzieci przez osoby postronne. Aby zapobiec przykrym następstwom, warto szczepić maluchy przeciw pneumokokom, zanim ukończą drugi rok życia. Zobacz też: https://www.wapteka.pl/blog/artykul/zapalenie-spojowek.
You might be interested:  Grzybica skóry – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Leczenie infekcji paciorkowcowej polega na stosowaniu odpowiedniego antybiotyku (najczęściej amokscyliny lub penicyliny). Antybiotyk przyjmuje się przez około 7-10 dni, zgodnie z zaleceniami lekarza. Dzięki temu usuwa się z organizmu chorobotwórcze bakterie i zmniejsza ryzyko powikłań.

Jeśli odczuwamy obrzęk, zaczerwienienie i bolesność w obrębie gardła, prawdopodobnie przyczyną jest właśnie paciorkowiec. Objawy te są spowodowane przekrwieniem błony śluzowej gardła i migdałków oraz podniebienia miękkiego. Okres wykluwania się paciorkowca wynosi średnio 2-5 dni.

Zapaleniu migdałków zazwyczaj towarzyszy ostry ból, gorączka oraz wysięk ropny. Na śluzówce języka pojawia się wyraźny biały nalot z obrzękiem brodawek smakowych. U około 30-60% chorych powiększają się węzły chłonne, szczególnie szyjne. Paciorkowiec w gardle można łatwo wykryć przez wykonanie wymazu z gardła.

Leczenie polega na przyjmowaniu antybiotyków, jednak najlepiej terapię rozpocząć dopiero po wykonaniu antybiogramu. Badanie na paciorkowca polega na pobraniu wymazu z gardła przez pracownika laboratorium, a następnie wykonaniu posiewu bakteriologicznego i sprawdzeniu wrażliwości danej bakterii na kilka różnych antybiotyków.

Zastosowanie właściwego pozwala szybko i skutecznie pozbyć się infekcji. W przypadku podejrzenia paciorkowcowego zapalenia gardła można wykonać prosty i szybki domowy test na paciorkowca, który pomaga odróżnić infekcję bakteryjną od zakażenia wirusowego, które czasami przebiega podobnie.

Test można zakupić w aptece, a jego zrobienie pozwala uniknąć niepotrzebnej antybiotykoterapii oraz umożliwia wczesne wdrożenie odpowiednich leków, w przypadku potwierdzenia obecności paciorkowców w wymazie.

Paciorkowiec – leczenie domowe

Niektórzy twierdzą, że można skutecznie zwalczyć zakażenie paciorkowcem w warunkach domowych. Terapia opiera się na stosowaniu naturalnych antybiotyków zawartych w ziołach i olejkach roślinnych, na przykład: czosnku, cebuli, ekstrakcie z pestek grejpfruta, olejku z liści oregano, jeżówki, kłącza imbiru, korzenia chrzanu, owoców żurawiny, miodu i propolisu.

Jak zapobiegać zakażeniu organizmu paciorkowcami?

Przede wszystkim należy unikać kontaktu z osobami zarażonymi paciorkowcem.

Ponieważ choroba szybko rozwija się u osób z obniżoną odpornością, należy dbać o ogólny stan zdrowia – wysypiać się, prowadzić higieniczny tryb życia, stosować dobrze zbilansowaną dietę, dbać o aktywność fizyczną, unikać przemęczenia i sytuacji stresujących. Warto podnosić odporność przez ruch na świeżym powietrzu, spożywanie świeżych owoców i warzyw bogatych w witaminę C, a codzienną dietę uzupełniać suplementami.

Paciorkowiec – czym jest, drogi zakażenia, jak uniknąć zakażenia

Paciorkowiec to z pozoru niegroźna bakteria, która jednak może poważnie namieszać w naszym organizmie i zaburzyć pracę poszczególnych jego organów. Paciorkowce wyglądem przypominają małe kuleczki, które łączą się w całe łańcuchy i stopniowo zajmują florę bakteryjną naszego ciała.

W ten sposób mogą powodować niegroźne choroby, takie jak zapalenie mieszków włosowych, ale też te śmiertelne, np. raka jelita grubego. Równie niebezpieczne są dla kobiet w ciąży, ponieważ mogą spowodować powstanie wad wrodzonych płodu.

W jaki sposób dochodzi do zakażenia organizmu paciorkowcami i jak można temu zapobiec?

1. Czym jest paciorkowiec?

Znany także jako streptokok, paciorkowiec jest rodzajem bakterii należących do grupy bakterii Gram-dodatnich, czyli takich, w których budowie nie występuje zewnętrzna błona komórkowa, ale za to ich ściana komórkowa jest grubsza. I chociaż wiele z nich występuje w naszych tkankach i jest nieszkodliwa, to są też takie, które w zależności od grupy do jakiej należą, powodują inne choroby i dolegliwości.

2. Zakażenie paciorkowcem

Zakażenie paciorkowcami to bardzo powszechny problem. Wynika to z łatwości, z jaką bakterie przenoszą się z organizmu chorego na organizm zdrowy.

Wystarczy, że zakażona osoba kichnie, kaszlnie lub będzie rozmawiać z kimś w bliskiej odległości, a paciorkowiec przedostanie się na inny organizm. Równie niebezpieczne jest niemycie owoców i warzyw przed ich spożyciem.

Największym jednak sprzymierzeńcem rozwoju paciorkowców w naszych organizmach jest mleko, które wspomaga ich rozwój w krtani, jamie ustnej i gardle.

3. Paciorkowiec ropny

To najczęściej występujący w organizmie człowieka rodzaj paciorkowców.

Należące do grupy A bakterie są przyczyną takich chorób jak zapalenie gardła, szkarlatyna, angina ropna, zapalenie ucha środkowego czy kłębuszkowe zapalenie nerek.

Ta grupa paciorkowców jest wrażliwa na wysokie temperatury, dlatego podczas choroby warto wyparzyć w wysokiej temperaturze wszystkie używane przez nas sztućce i naczynia.

4. Paciorkowiec bezmleczności

Podobnie jak wszystkie należące do tej grupy paciorkowce, tak i paciorkowiec bezmleczności jest niegroźny dla organizmu człowieka, ponieważ wchodzi w skład naszej flory bakteryjnej. U 30% z nas występuje w jamie ustnej, górnych drogach oddechowych i przewodzie pokarmowym.

Ten typ paciorkowca może być jednak groźny dla przyszłej mamy, ponieważ lokuje się w drogach rodnych kobiety. Z nich może przedostać się do płynu owodniowego i spowodować uszkodzenie błon płodowych, co w następstwie prowadzi do przedwczesnego porodu dziecka.

Paciorkowce z grupy B mogą być równie niebezpieczne dla zdrowia nowo narodzonego dziecka, ze względu na jego nie do końca wykształcony układ odpornościowy.

5. Paciorkowiec kałowy

To jedna z bakterii wchodzących w skład paciorkowców grupy D. Staje się niebezpieczna tylko wtedy, gdy leczymy się antybiotykami.

Jednak gdy nie stosujemy terapii antybiotykami, paciorkowiec kałowy żyje w naszym układzie pokarmowym i zupełnie nam nie zagraża. Kiedy staje się chorobotwórczy, zakaża najczęściej pęcherzyk żółciowy oraz drogi moczowe.

Najbardziej niebezpieczne jest jednak to, że ponadtlenki paciorkowca kałowego mogą się mutować i przyczyniać do rozwoju raka jelita grubego.

6. Pneumokoki

Pneumokoki nie zostały zakwalifikowane do żadnej grupy paciorkowców, ponieważ nie zaobserwowano w ich budowie antygenów właściwych dla poszczególnych typów bakterii. Pneumokoki to paciorkowce występujące w nosie i gardle u 10% zdrowych osób. Występuje też u 20–40% zdrowych dzieci.

Dla tych grup jest zupełnie nieszkodliwy, ale szczególnie niebezpieczny może okazać się dla organizmów dzieci poniżej 2. roku życia oraz u osób starszych. Najczęściej prowadzi do ostrego zapalenia płuc, opon mózgowych oraz zakażenia krwi i sepsy.

Aby uniknąć niebezpiecznych dla życia skutków obecności bakterii, warto wykonać szczepionkę przeciw pneumokokom. Podaje się ją najczęściej zanim dziecko ukończy 2. rok życia.

7. Jak uniknąć zakażenia?

Jeśli nawroty paciorkowców są bardzo częste, to warto pomyśleć o sposobach na zniwelowanie infekcji. Przede wszystkim powinniśmy zadbać o odporność organizmu.

Osłabiony, zestresowany i pozbawiony bariery ochronnej organizm jest najlepszym podłożem do rozwoju zakażenia paciorkowcem. Zmieńmy więc dietę i wprowadźmy do niej produkty bogate w witaminę C i unikajmy jedzenia przetworzonego. Ponadto zadbajmy o większą aktywność fizyczną.

Częste spacery na świeżym powietrzu czy jazda na rowerze powinny wystarczyć, aby nie zarazić się paciorkowcem i cieszyć dobrym zdrowiem.

Paciorkowiec: czym jest i jakie choroby wywołuje?

2020-05-21 10:58 Monika Majewska

Paciorkowiec to bakteria, która wywołuje szereg chorób – od niegroźnego, ale dokuczliwego, zapalenia mieszków włosowych do potencjalnie śmiertelnego nowotworu jelita grubego czy zespołu wstrząsu toksycznego. Może być także niebezpieczny dla kobiet w ciąży, ponieważ zagraża rozwojowi płodu. Co to jest paciorkowiec i jakie jeszcze choroby wywołuje?

Paciorkowce, czyli streptokoki, (łac. Streptococcus) to rodzaj bakterii Gram dodatnich.

Cechą charakterystyczną paciorkowców jest duża inwazyjność, ponieważ wytwarzają hialuronidazy, które ułatwiają inwazję tych drobnoustrojów z wrót zakażenia w głąb skóry i tkanki łącznej.

You might be interested:  Hipomania – przyczyny, objawy, test, leczenie

Dodatkowo niektóre z paciorkowców posiadają błonę i otoczkę komórkową o właściwościach antygenowych, podobnych do tkanek człowieka, przez co mogą uniknąć odpowiedzi układu odpornościowego człowieka i dokonywać uszkodzeń tkanek.

Spis treści

Paciorkowiec ropny – jakie choroby wywołuje?

Paciorkowiec ropny (Streptococcus pyogenes) należy do paciorkowców z grupy A i jest odpowiedzialny za choroby, takie jak:

Groźne pneumokoki

Pneumokoki, inaczej dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae), to rodzaj paciorkowca, który występuje w gardle i zatokach nosowych u 5-10 proc. zdrowych dorosłych oraz 20-40 proc. zdrowych dzieci.

Dla nich jest nieszkodliwy, jednak szczególne niebezpieczeństwo stanowi dla dzieci (do 2. r.ż.), osób starszych (powyżej 65. r.ż.) i tych z osłabionym systemem odpornościowym. Osoby te znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka tzw. inwazyjnego zakażenia.

Może ono doprowadzić do:

Paciorkowiec bezmleczności (GBS)- jakie choroby wywołuje?

Paciorkowce z grupy B, w skrócie GBS (Streptococcus agalactiae), są niegroźne i stanowią część flory przewodu pokarmowego, w tym jamy ustnej i jelit oraz górnych dróg oddechowych. Spotykane są też na skórze u człowieka. Występują one nawet u co trzeciego człowieka (zarówno kobiet jak i mężczyzn).

Tego typu paciorkowiec jest groźny w czasie ciąży, ponieważ potrafi on skolonizować drogi rodne kobiety (kolonizacja szerzy się z odbytu na drogi rodne), podnosząc ryzyko przedostania się bakterii z pochwy do płynu owodniowego, rozerwania błon płodowych i przedwczesnego porodu. Bakterie te są niebezpieczne także dla noworodków ze względu na ich słaby układ odpornościowy. Paciorkowiec z grupy B u nich wywołaćposocznicę (sepsę) lub zapalenie płuc.

Paciorkowiec kałowy – jakie choroby wywołuje?

Paciorkowiec kałowy (Enterococcus faecalis) występuje w przewodzie pokarmowym i jedynie w pewnych warunkach (np. podczas leczenia antybiotykami) może się stać chorobotwórczy. Najczęściej zakaża drogi moczowe i pęcherzyk żółciowy. Ponadtlenki (wolne rodniki) E. faecalis są substancjami mutagennymi i mogą przyczyniać się do powstawania nowotworów jelita grubego.

Jak przekonują naukowcy z Department of Veterans Affairs Medical Center w Oklahomie, nadtlenki powstające w procesie fermentacji mikroba, prawdopodobnie uszkadzają DNA człowieka, zakłócają system przekazywania sygnałów międzykomórkowych oraz stymulują aktywność makrofagów.

Makrofagi są częścią układu odpornościowego i likwidują bakterie lub wirusy, które atakują podczas infekcji. Jednak w przypadku rozwoju raka, mogą pomagać komórkom nowotworom w rozwoju. Przyczyną braku obrony ze strony układu odpornościowego jest prawdopodobnie to, że nowotwór rozwija się z komórek organizmu, które nie są czynnikami zagrażającymi ustrojowi z zewnątrz.

Paciorkowiec zieleniący – jakie choroby wywołuje?

Paciorkowiec zieleniący (Streptococcus viridans) jest składnikiem flory bakteryjnej jamy ustnej. Może powodować zapalenie wsierdzia i ropień zęba.

Czy artykuł był przydatny?

Paciorkowiec w gardle – objawy i leczenie

Spis treści

Ból gardła to częsty objaw przeziębienia lub konsekwencja zbyt długiego przebywania w klimatyzowanym pomieszczeniu. Jednak gdy towarzyszy mu wysoka gorączka i charakterystyczny biały nalot na migdałach to znak znacznie poważniejszej infekcji. Najprawdopodobniej zaatakowały cię bakterie paciorkowca.

Paciorkowiec w gardle – czym jest?

Paciorkowce atakujące gardło należą do paciorkowców z grupy A. Wywołują stan zapalny i ostry ból gardła, utrudniając przełykanie. Paciorkowe zapalenie gardła potocznie nazywane jest anginą, gdyż ⅔ z nich wywoływane jest właśnie przez te bakterie.

Atakują zarówno dzieci, jak i dorosłych. Najwięcej zachorowań występuje latem, gdyż wtedy paciorkowce mają najbardziej sprzyjające warunki do rozwoju. Przyczyną jest także częsta zmiana temperatur, która obniża odporność organizmu.

Zarazić się można nimi drogą kropelkową poprzez kichanie i kaszel.

Paciorkowcowe zapalenie gardła – objawy

Objawy paciorkowca w gardle pojawiają się zwykle od 2 do 5 dni po zakażeniu bakterią, a ich nasilenie jest bardzo indywidulane. Najczęściej jest to gwałtowna gorączka powyżej 38 ºC oraz towarzyszące jej dreszcze i ból głowy.

Charakterystyczny dla anginy jest obrzęk i ostry ból gardła, utrudniający przełykanie, a także biały, ropny nalot na migdałach. Mogą wystąpić bóle brzucha, nudności, wymioty oraz brak apetytu.

U 30-60% chorych zdarzają się również powiększone węzły chłonne, szczególnie szyjne.

Objawy paciorkowca w gardle zaczynają ustępować po 3-5 dni po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.

Paciorkowiec w gardle – jak leczyć?

Lekarz w celu ustalenia faktycznego pochodzenia infekcji gardła może wykonać w gabinecie test przesiewowy na paciorkowce. Polega on na pobraniu wymazu z tylnej ściany gardła długim patyczkiem wymazowym.

Następnie lekarz wysyła próbkę do laboratorium. Wyniki są dostępne już po kilku minutach. Jeśli są pozytywne dobiera odpowiedni antybiotyk, który zwalczy infekcję jamy ustnej.

Najczęściej jest to penicylina lub amoksycylina.

Leczenie farmakologiczne można wspomagać również domowymi sposobami na chore gardło. Ważne jest nawadnianie organizmu ze względu na utrudnione przełykanie oraz nawilżanie błon śluzowych.

Płucz kilka razy dziennie gardło naparem z ziół lub przeprowadź płukanie gardła roztworem z wody utlenionej. Płukanki działają łagodząco i antybakteryjnie, więc przyniosą ulgę w bólu i zapobiegną dalszemu rozprzestrzenianiu się bakterii.

W czasie choroby zrezygnuj z papierosów i ostrych przypraw, które dodatkowo podrażniają błony śluzowe i opóźniają gojenie.

Szukając odpowiedniego preparatu należy zwrócić uwagę na znajdujące się w nim substancje. Wartościowymi składnikami są nanosrebro i porost islandzki. Srebro koloidalne działa antyseptycznie, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Natomiast porost islandzki ma właściwości powlekające i nawilżające. Takie połączenie sprawdza się przy infekcjach w jamie ustnej i gardle.

  • Sprawdź inne: Domowe sposoby na ból gardła, migdałków i anginę

Paciorkowiec w gardle u dziecka

Typowa angina występuje dopiero u dwu-trzylatków, natomiast najwięcej zachorowań notuje się u dzieci w wieku od 5 do 15 lat. Objawia się tak samo jak u dorosłych, lecz częściej ból gardła poprzedzony jest wymiotami i bólem brzucha. Symptomów nie należy lekceważyć i niezwłocznie udać się do lekarza, gdyż tylko odpowiednia antybiotykoterapia może zwalczyć bakterie.

Nieleczone paciorkowce z grupy A mogą wniknąć w głąb organizmu i spowodować zapalenie płuc, opon mózgowych, kości i szpiku, a także martwicze zapalenie powięzi, czyli ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej.

 ​

Paciorkowiec gardła – powikłania

Zbagatelizowany paciorkowiec może przysporzyć nam wiele poważniejszych chorób niż angina. Powikłaniami niewyleczonej bakterii są:

Artykuł zawiera lokowanie produktu

Czy zakażenia paciorkowcami są groźne dla człowieka?

Streptococcus pyogenes (tzw. paciorkowce ropne) to Gram-dodatnie bakterie+ należące do beta-hemolizujących paciorkowców grupy A. Zalicza się je do tlenowców, których optimum temperaturowe wynosi około 37°C. W ujęciu morfologicznym są ziarniakami pozbawionymi rzęsek, a ich jedynym gospodarzem jest człowiek.  

Paciorkowce ropne nie wytwarzają przetrwalników i są wrażliwe na zmiany pH i działanie środków odkażających, co jest szczególnie istotne w aspekcie skuteczności dezynfekcji. 

Warto wspomnieć, że w opracowaniach naukowych i fachowej literaturze paciorkowce ropne opisywane są skrótem GAS, pochodzącym od angielskiej nazwy „group A Streptococcus”, która oznacza paciorkowce grupy A.  

Paciorkowce należące do innych grup obejmują odrębne gatunki bakterii, np. przedstawicielem paciorkowców grupy B (GBS) jest Streptococcus agalactiae, który kolonizuje układ rozrodczy kobiety i może przyczynić się do przedwczesnego porodu oraz groźnych infekcji u matki i dziecka.

Streptococcus pyogenes kolonizuje skórę i górne drogi oddechowe człowieka, ale możliwe jest też bytowanie w pochwie i okolicach odbytu. 

Główne drogi zakażenia paciorkowcem obejmują: 

  • drogę kropelkową, 
  • bezpośredni kontakt z wydzielinami z nosa i gardła osoby chorej, 
  • kontakt z zakażonymi ranami pacjentów, 
  • możliwe są zakażenia szpitalne. 

Paciorkowce – grupy ryzyka 

Paciorkowiec u dzieci 

W grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim dzieci do 1. roku życia, które nie mają jeszcze ukształtowanego układu immunologicznego. Według szacunkowych danych ponad 20% populacji dzieci może być nosicielami tego patogennego mikroorganizmu, podczas gdy w grupie osób dorosłych poziom ten wynosi zaledwie 5%.  

Do grupy ryzyka należą także: 

  • osoby po 60. roku życia,  
  • osoby z chorobami przewlekłymi, 
  • osoby przyjmujące leki immunosupresyjne, 
  • pacjenci onkologiczni, 
  • osoby przyjmujące kortykosteroidy oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). 
You might be interested:  Uchyłki esicy – jak leczyć objawy?

Zakażenie paciorkowcami – co należy wiedzieć? 

Możliwe jest występowanie zakażeń sporadycznych, zakażeń szpitalnych oraz ognisk epidemicznych. Większość zachorowań odnotowywanych jest między grudniem a kwietniem, choć infekcje wywołane przez paciorkowce mogą zdarzać się przez cały rok.  

Okres wylęgania choroby jest zróżnicowany: w zakażeniach skórnych wynosi on około 5-7 dni, natomiast w przypadku zapalenia gardła i migdałków proces ten jest dwukrotnie krótszy (2-3 dni).  

Pamiętajmy, że od momentu rozpoczęcia antybiotykoterapii chory może zarażać jeszcze do 24 godzin. 

Zakażenie paciorkowcem – objawy 

Do objawów zakażenia paciorkowcami należą między innymi: 

  • ból brzucha, 
  • wymioty i nudności, 
  • wysoka gorączka,  
  • silny ból i obrzęk gardła, 
  • trudności z połykaniem, 
  • nalot i wybroczyny na podniebieniu i migdałach, 
  • powiększone węzły chłonne podżuchwowe i szyjne przednie. 

W przypadku choroby inwazyjnej (np. wstrząs toksyczny) mogą pojawić się także: 

  • spadek ciśnienia tętniczego, 
  • nieprawidłowa czynność nerek i wątroby,  
  • zaburzenie homeostazy organizmu, 
  • ostra niewydolność oddechowa, 
  • rumień,  
  • martwica tkanek miękkich i/lub mięśni. 

Jakie są skutki zakażenia paciorkowcami ropnymi? 

Zakażenie wywołane przez Streptococcus pyogenes może mieć charakter łagodny, obejmujący: 

  • zapalenie gardła, 
  • zapalenie zatok, 
  • zapalenie migdałków podniebiennych (angina paciorkowcowa), 
  • powierzchniowe zapalenie skóry (liszajec). 

Niestety źle rozpoznana lub nieprawidłowo leczona infekcja może skutkować poważnymi następstwami. Zaliczane są do nich między innymi: 

  • ropień okołomigdałkowy, 
  • zapalenie tkanek okołomigdałkowych,  
  • ropne zapalenie wyrostka sutkowatego, 
  • zapalenie węzłów chłonnych,  
  • zapalenie ucha środkowego,  
  • bakteriemia (bakteryjne zakażenie krwi),  
  • zapalenie płuc, 
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, 
  • ropień mózgu, 
  • róża (łac. erysipelas), 
  • popaciorkowcowe zapalenie serca, 
  • nasilenie zaburzeń neurologicznych (np. zaostrzenie zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych) 
  • posocznica,  
  • paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego (STSS, ang. streptococcal toxic shock syndrome), 
  • martwicze zapalenie powięzi (NF, ang. necrotizing fasciitis), 
  • gorączka połogowa (zakażenie połogowe). 

Zaniedbana infekcja skórna wywołana przez Streptococcus pyogenes może skutkować rozwojem  ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek, które ma podłoże autoimmunologiczne.

Z kolei nieleczona angina i zapalenie gardła mogą przyczynić się do wystąpienia gorączki reumatycznej, która objawia się głównie zapaleniem serca, co w efekcie może prowadzić do nabytych wad w obrębie tego narządu.

Gorączka reumatyczna jest szczególnie niebezpieczna w krajach ubogich, takich jak Indie czy Sudan, w których wiele schorzeń ze strony układu sercowo-naczyniowego jest efektem źle leczonej infekcji wywołanej przez paciorkowce ropne.  

Pamiętajmy, że choć większość infekcji ma charakter łagodny, to nieleczone ciężkie postaci zakażenia paciorkowcami niosą ryzyko śmierci, które szacowane jest na poziomie 20% w przypadku martwiczego zapalenia powięzi (NF) aż do 60-80%, jeśli pacjent choruje na paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego (STSS).

Zakażenie u kobiet ciężarnych

Bakterie Streptococcus pyogenes mogą być odpowiedzialne za występowanie zakażeń połogowych (gorączka połogowa), które obejmują infekcję w obrębie ran poporodowych lub związane są z przedostaniem się patogenów do krwiobiegu kobiety znajdującej się w okresie połogu. Z kolei u noworodka paciorkowiec ropny może być czynnikiem powodującym zakażenie kikuta pępowiny.   

Diagnostyka zakażenia Streptococcus pyogenes 

Rozpoznanie zakażenia odbywa się najczęściej na podstawie objawów i wywiadu przeprowadzonego z pacjentem. Możliwe jest też wykonanie: 

  • wymazu i hodowli bakterii na pożywkach typu agar z krwią, 
  • badań serologicznych, 
  • testów genetycznych (np. PCR).  

Zakażenia paciorkowcem – leczenie 

Infekcje wywołane przez paciorkowce muszą być leczone odpowiednimi antybiotykami, do których zaliczamy: 

  • penicylinę,  
  • makrolidy (klarytromycyna, azytromycyna, erytromycyna),  
  • antybiotyki beta-laktamowe (cefadroksyl, cefaleksyna), 
  • klindamycynę.  

Przed rozpoczęciem leczenia zalecane jest wykonanie antybiogramu, czyli testu umożliwiającego ocenę wrażliwości danego mikroorganizmu na antybiotyki. 

Warto podkreślić, że szersze analizy laboratoryjne wykonywane są w placówkach monitorujących występowanie poszczególnych szczepów i sprawujących kontrolę epidemiologiczną.

Stosowane techniki obejmują między innymi: sekwencjonowanie, molekularną metodę typowania białka M (tzw. typowanie emm), metody serologiczne, elektroforezę w zmiennym polu elektrycznym (PFGE, ang.

pulsed-field gel electrophoresis) oraz techniki genetyczne.  

Czy paciorkowiec ropny wykazuje oporność na antybiotyki? 

Udowodniono, że Streptococcus pyogenes wykazuje pełną wrażliwość na penicylinę, dlatego jest to lek pierwszego rzutu. Jeśli pacjent ma zdiagnozowaną alergię na penicylinę, konieczne staje się podanie alternatywnego leku, np.

antybiotyków makrolidowych. Należy jednak pamiętać, że coraz częściej opisywana jest oporność szczepów paciorkowca ropnego na antybiotyki inne niż penicylina (np.

na makrolidy), co stanowi istotny problem w leczeniu zakażeń wywołanych przez ten gatunek bakterii. 

Jak często występują infekcje wywołane przez paciorkowce ropne? 

W skali globalnej każdego roku diagnozowanych jest ponad 600 milionów infekcji gardła oraz ponad 100 milionów zakażeń skórnych wywołanych przez Streptococcus pyogenes

Od 2009 roku w Polsce istnieje nakaz rejestru zakażeń wywołanych przez Streptococcus pyogenes.

Zgłoszenia są wysyłane do Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych oraz do Zakładu Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH).

Ponadto za monitorowanie infekcji wywołanych przez paciorkowce ropne odpowiedzialne są ośrodki, takie jak: 

  • KOROUN (Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki. Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego), 
  • KORLD (Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Lekowrażliwości Drobnoustrojów). 

W 2019 roku, według dostępnego raportu opublikowanego przez NIZP-PZH i Główny Inspektorat Sanitarny (GIS), choroby wywołane przez Streptococcus pyogenes w Polsce dotyczyły ogółem 6491 pacjentów, z czego aż 2403 wymagało hospitalizacji (37% wszystkich zachorowań).  

Szczegółowe dane przedstawiają się następująco (dane z 2019 roku): 

  • na różę zachorowało 6163 osób, z których 2077 leczonych było w warunkach szpitalnych, 
  • zespół wstrząsu toksycznego odnotowano u 21 osób i wszyscy pacjenci objęci byli bezwzględną hospitalizacją,  
  • u 2 kobiet zdiagnozowano gorączkę połogową, którą leczono w warunkach szpitalnych, 
  • inne choroby powodowane przez paciorkowca ropnego odnotowano u 309 pacjentów, wśród których aż 307 osób musiało być poddanych hospitalizacji (99,4%).  

Aktualnie, od 1 stycznia do 15 października 2020 roku, zgłoszono już 2 692 przypadki inwazyjnej infekcji spowodowanej przez Streptococcus pyogenes, z czego 97% obejmuje zachorowanie na różę (2 620 pacjentów). 

Czy są dostępne szczepionki przeciwko Streptococcus pyogenes?  

Na rynku polskim dostępne są nieswoiste szczepionki zawierające lizat zabitych bakterii, które najczęściej wywołują zakażenia dróg oddechowych. W leku znajdziemy gatunki, takie jak Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis czy Escherichia coli.   

Rolą opisywanych preparatów jest indukowanie produkcji przeciwciał i wzmocnienie ogólnej odporności organizmu. Szczepionki, które możemy kupić tylko na receptę, dostępne są w postaci: 

  • kropli do nosa, 
  • tabletek podjęzykowych, 
  • kapsułek, 
  • zawiesiny, 
  • proszku do przygotowania zawiesiny doustnej. 

Wskazaniem do podania szczepionki jest przede wszystkim leczenie nawracających i przewlekłych chorób górnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie zatok czy zapalenie ucha środkowego. Szczepionki nieswoiste produkowane są jako preparaty przeznaczone do stosowania u osób dorosłych, jak i u dzieci powyżej 6. miesiąca życia.  

Dbanie o odpowiednią odporność organizmu, unikanie dużych skupisk ludzi oraz przestrzeganie zasad higieny to najważniejsze aspekty profilaktyki zakażeń Streptococcus pyogenes.

Niestety w ciągu ostatnich dziesięcioleci obserwowany jest wzrost inwazyjnych infekcji wywołanych przez ten gatunek bakterii, co sprawia, że wciąż wymagane są coraz szersze badania w zakresie epidemiologii, diagnostyki laboratoryjnej oraz biologii paciorkowców. 

Źródła: 

  • Dziekiewicz, M., & Radzikowski, A. (2016). Angina paciorkowcowa–zasady diagnostyki i leczenia. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 12(2). 
  • Szczypa, K. (2014). Diagnostyka inwazyjnych zakażeń Streptococcus pyogenes. Laboratorium-Przegląd Ogólnopolski
  • Szczypa, K., Wilemska, J., Hryniewicz, W., & Sitkiewicz, I. (2013). Epidemiologia zakażeń Streptococcus pyogenes, struktura klonalna populacji, antybiotykooporność. Postępy Mikrobiologii, 52(3), 223-232. 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *