Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Znajdź lekarza w okolicy

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Wybierz termin i godzinę

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Zarezerwuj wizytę

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Przyjdź na wizytę

Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.

Znajdź wolny termin wizyty teraz!

Niewielką, ale niezwykle ważną częścią układu trawiennego jest trzustka. To niewielki gruczoł, zbudowany z dwóch typów komórek.

80%  masy trzustki stanowi część pęcherzykowa, która pełni funkcję zewnątrzwydzielniczą – produkuje i wyzwala do układu sok trzustkowy. Sok ten zawiera enzymy trawiące węglowodany, białka, tłuszcze oraz inne składniki pokarmowe.

Enzymy te transportowane przez przewodu trzustkowe do dwunastnicy i dopiero tam aktywowane. Gdyby aktywacja następowałaby już w trzustce, gruczoł ulegałby samostrawieniu.

Część wyspowa stanowi 20% masy trzustki. Jej rolą jest wydzielanie dokrewne glukagonu, insuliny i proinsuliny. Substancje te pozwalają utrzymać prawidłowe stężenie glukozy we krwi, a także regulują procesy trawienne.

ZOBACZ TEŻ: Jak zadbać o swoja wątrobę?

Jakie są przyczyny zapalenia trzustki?

Choć trzustka jest małym narządem, wykonuje ogrom pracy, która naraża ją na różne uszkodzenia. Może to doprowadzić do zaburzenia jej funkcji zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczych.

Prawidłowo działająca trzustka zabezpieczona jest pewnymi mechanizmami obronnymi. Ich zadaniem jest stabilizować i hamować aktywność enzymów trawiennych, aby nie uszkodzić trzustki.

Jeśli jednak coś zaburzy pracę tych mechanizmów, enzymy mogą aktywować się w komórkach pęcherzykowych trzustki i sprawić, że trzustka oraz okoliczne tkanki zaczną ulegać trawieniu.

Tak poważne uszkodzenie nazywane jest ostrym zapaleniem trzustki (OTZ) i skutkuje silną reakcją zapalną, która może doprowadzić nawet do uogólnionej reakcji zapalnej oraz niewydolności wielonarządowej.

Dominującą przyczyną prowadzącą do rozwoju ostrego zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu.

Szacuje się, że zbyt częste sięganie po trunki wysokoprocentowe odpowiada nawet za połowę przypadków tej choroby. Ale alkohol nie jest jedynym powodem.

Stan zapalny może być następstwem kamicy żółciowej, urazu jamy brzusznej, czy nieleczonej hiperlipidemii i towarzyszącej jej nadwadze lub otyłości. Ponadto do zapalenia trzustki mogą przyczynić się:

  • niektóre leki (steroidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki moczopędne),
  • choroby autoimmunologiczne i wirusowe,
  • zakażenie glistą ludzką,
  • wrodzone wady rozwojowe trzustki,
  • dziedziczne mutacje genów sprzyjające aktywacji enzymów trzustkowych wewnątrz komórek pęcherzykowych.

Zdarza się, że lekarze nie potrafią ustalić przyczyny choroby. Dotyczy to około 10% zachorowań, które określa się jako idiopatyczne ostre zapalenie trzustki.

ZOBACZ TEŻ: Co może oznaczać ból brzucha?

Zapalenie trzustki – objawy

Stan zapalny trzustki objawia się silnym i trudnym do wytrzymania bólem w środkowej części brzucha i nadbrzuszu. Może się utrzymywać przez wiele godzin, a nawet dni.

Silny ból jest przyczyną nudności i wymiotów, a rozwijający się stan zapalny manifestuje się w postaci podwyższonej temperatury ciała, bólu mięśni i ogólnego osłabienia organizmu.

Przy zapaleniu trzustki osoba chora ma problemy z oddawaniem stolca, przez co brzuch staje się wzdęty.

W skrajnych przypadkach zapalenie trzustki może doprowadzić do nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi oraz zaburzenia pracy innych układów. Stan ten jest bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia i życia, dlatego osoba, u której występują wspomniane objawy, powinna bezzwłocznie udać się do najbliższego szpitala.

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Diagnostyka w zapaleniu trzustki

Podstawą w rozpoznaniu zapalenia trzustki jest wywiad medyczny przeprowadzony z pacjentem.

Dzięki temu lekarz ma wiedzę na temat samopoczucia chorego, oraz częstotliwości i nasilenia występujących objawów.

O zapaleniu trzustki świadczyć może bolesność i napięcie brzucha, wysoka gorączka, podwyższone tętno, a także brak słyszalnych szmerów związanych z perystaltyką jelit.

Same objawy przedmiotowe to za mało, by postawić diagnozę, dlatego lekarz musi zlecić wykonanie badań diagnostycznych. Standardem jest oznaczenie poziomu enzymów trzustkowych (amylazy i lipazy) w moczu i krwi.

Jednak zdarza się, że ich stężenie, mimo ostrego zapalenia trzustki, może być prawidłowe lub tylko nieznacznie podwyższone.

Dlatego lekarz wykonują także badania obrazowe – RTG klatki piersiowej i jamy brzusznej, USG brzucha oraz tomografię.

ZOBACZ TEŻ: Jak objawiają się wrzody żołądka i jak je leczyć?

Jak przebiega leczenie zapalenia trzustki?

W leczeniu ostrego zapalenia trzustki nie ma półśrodków, chory powinien być hospitalizowany. W terapii stosuje się leki przeciwbólowe oraz środki hamujące funkcje wydzielnicze trzustki. Jeżeli doszło do rozwoju infekcji, podaje się również antybiotyki.

Przez pierwsze dni chory powinien pozostawać na czczo, aby wyciszyć pracę układu pokarmowego. Nawadnianie przebiega drogą dożylną, zaś żywienie wprowadza się dopiero po ustąpieniu nudności i bólu brzucha.

Jeśli przyczyną OTZ jest kamica żółciowa, lekarz może podjąć decyzję o cholecystektomii, czyli usunięciu pęcherzyka żółciowego. Nie należy jednak martwić się na zapas.

Przy łagodnym przebiegu choroby nie dochodzi do większych uszkodzeń narządów sąsiadujących z trzustką.

Zakończenie leczenia w szpitalu nie oznacza już, że jesteśmy całkowicie zdrowi. Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń dietetyka, aby nie obciążać nadmierne przewodu pokarmowego.

Dieta po zapaleniu trzustki musi być niskotłuszczowa i lekkostrawna, głównie na bazie węglowodanów prostych i z niewielkim udziałem białka. Posiłki powinny być niewielkie i spożywane w regularnych odstępach co kilka godzin.

Od decyzji lekarza zależy, kiedy do diety będziemy mogli wprowadzać kolejne, bardziej kaloryczne produkty, dlatego trzeba zachować cierpliwość i przestrzegać zaleceń.

ZOBACZ TEŻ: Refluks żołądkowo-przełykowy – czym jest i jak go leczyć?

Czy da się zapobiec zapaleniu trzustki?

Zapaleniu trzustki można zapobiegać poprzez unikanie czynników, które mogą doprowadzić do rozwoju stanu zapalnego. Osoby, których problemem jest kamica żółciowa, powinny jak najprędzej zająć się leczeniem tego schorzenia. O zdrowie powinny zadbać również osoby otyłe, ponieważ kamicy żółciowej sprzyjają dodatkowe kilogramy.

Zmiany powinny obejmować wprowadzenie zdrowej i zbilansowanej diety w połączeniu z regularną aktywnością fizyczna. Jeżeli mamy kłopot ze skomponowaniem ciekawego i zróżnicowanego jadłospisu, warto zwrócić się o pomoc do dietetyka. Na konsultację możemy umówić się przez serwis LekarzeBezKolejki.

pl, gdzie pacjenci mogą wybierać spośród tysięcy terminów na NFZ i prywatnych.

Spożywanie alkoholu jest dominującym czynnikiem ryzyka rozwoju stanu zapalnego trzustki, dlatego należy go mocno ograniczyć lub całkowicie z niego zrezygnować. Osoby mające problem z uzależnieniem alkoholowym powinny otrzymać odpowiednią pomoc medyczną i rozpocząć leczenie w ośrodku odwykowym.

ZOBACZ TEŻ: Hemoroidy – wstydliwy problem. Jak sobie z nimi radzić?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Kategorie:  Zdrowie

Tagi:  zapalenie trzustki objawy zapalenia trzustki przyczyny zapalenia trzustki jak leczyć zapalenie trzustki

Więcej artykułów

Trzustka – objawy choroby, dieta, zioła

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Trzustka wszystkim kojarzy się z wytwarzaniem insuliny, która pomaga rozładować nadmiar glukozy w krwiobiegu. Jednak to tylko jedno z wielu zadań trzustki.

Organ umiejscowiony w górnej części jamy brzusznej, za żołądkiem, jest jak mała fabryka – produkuje substancje, które umożliwiają trawienie węglowodanów, białek i tłuszczów. Choć waży ok. 100 g, w ciągu dnia jest w stanie wyprodukować 1-3 l soku trzustkowego, który zawiera enzymy trawienne, m.in.

amylazę, lipazę i elastazę. Uwalnia je do dwunastnicy. To dzięki nim jesteśmy w stanie strawić niemal wszystko, co jemy1.

Z kolei milion jej wyspecjalizowanych komórek, występujących w skupiskach nazywanych wyspami Langerhansa (które w sumie ważą zaledwie ok. 2 g!), produkuje hormony. W obrębie tych wysp znajdują się 3 typy komórek: alfa, beta i delta.

Pierwsze wytwarzają glukagon, który kontroluje przemianę cukrów, tłuszczów i białek. Beta odpowiedzialne są za wydzielanie insuliny. Natomiast ostatnie produkują somatostatynę – hormon, który reguluje wydzielanie glukagonu i insuliny.

Trzustka długo nie daje sygnałów, że coś jej dolega. Potrafi spełniać swoje funkcje nawet wtedy, gdy choruje. Jak dowiedziono, dopiero gdy aż 90% narządu ulegnie uszkodzeniu, dochodzi do upośledzenia jego funkcji zewnątrzwydzielniczych (czyli produkcji enzymów trawiennych). Z tego powodu choroby trzustki najczęściej wykrywane są późno.

Ponad 50% przypadków przewlekłego zapalenia trzustki i 20% ostrych stanów jest spowodowane alkoholem i papierosami. Kolejnym jej wrogiem jest dieta ociekająca tłuszczem. Trzustce nie sprzyjają też choroby takie jak cukrzyca, mukowiscydoza lub kamica żółciowa (odpowiedzialna nawet za 80% ostrego zapalenia trzustki).

Uszkodzenie trzustki może też spowodować niegroźny uraz brzucha, np. w wyniku stłuczki samochodowej, szkolnej bijatyki czy niefortunngo upadku. W każdym z tych przypadków należy wybrać się na kontrolę do lekarza. Trzustka milczy jak dama.

Nie skarży się, a jedynie daje dyskretne sygnały, że coś jest nie tak. Niestety najczęściej w zabieganiu bagatelizujemy je i pomijamy. Tym bardziej, że często są to wzdęcia po jedzeniu, nawracające bóle brzucha, a w przypadku choroby nowotworowej narządu też tzw.

You might be interested:  Tłuszczak w piersiach – przyczyny, objawy, badania, leczenie, usuwanie, operacja, rokowanie

wędrujące zapalenie żył (nawracające bóle, obrzęki i zaczerwienienie w obrębie żył, zwykle kończyn dolnych).

Dopiero gdy poważna choroba już toczy gruczoł, pojawiają się dotkliwe dolegliwości. Silne, promieniujące bóle brzucha, nudności, wymioty, zatrzymanie stolca, gorączka powyżej 39ºC oraz wzrost poziomu cukru we krwi to najczęstsze objawy ostrego zapalenia trzustki.

Poza przedawkowaniem alkoholu, urazem brzucha i kamicą żółciową doprowadzić do niego także zatrucie toksynami. Z kolei ból w nadbrzuszu (powyżej pępka), promieniujący do pleców lub obejmujący część żeber (często po lewej stronie) może wskazywać na przewlekłe zapalenie lub zmiany nowotworowe w obrębie organu.

Wtedy też mogą pojawiać się nawracające wymioty i silne wzdęcia, szczególnie po zjedzeniu obfitego posiłku. Wśród charakterystycznych objawów obu tych schorzeń często wymienia się również utratę apetytu, spadek masy ciała, a także żółtaczkę i cukrzycę.

Przewlekłemu zapaleniu trzustki często towarzyszą uporczywe cuchnące biegunki tłuszczowe.

Jeżeli nic Ci nie dolega, raz na 2 lata przy okazji kontrolnych testów krwi, wykonuj badania enzymów trzustkowych i wątrobowych. Każdy internista powinien bez problemu wypisać skierowanie. Najistotniejsze jest stężenie amylazy, która odpowiada za trawienie węglowodanów. Zwykle to ona pierwsza odstaje od normy, gdy trzustka zaczyna mieć problemy.

Prawidłowy poziom amylazy to 25-125 U/l, a u osób powyżej 70. r.ż. 20-60 U/l. Inny enzym, który warto skontrolować. to rozkładająca trójglicerydy lipaza. Za prawidłową aktywność uznaje się 100-500 nmol/l/s zależnie od metody przeprowadzonej próby.

Jeżeli cierpisz na schorzenia sprzyjające chorobom trzustki, warto zrobić USG jamy brzusznej. Pamiętaj przy tym, że oglądanie narządu może być niemożliwe, jeśli w jamie brzusznej jest zbyt dużo gazów.

By tego uniknąć, przed badaniem należy pościć przynajmniej 6 godz, a już dobę wcześniej zacząć stosować preparaty, które wspomagają pozbycie się gazów.

W przypadku uzasadnionego podejrzenia zmian w trzustce wskazane są badanie tomograficzne, ultrasonografia endoskopowa oraz oznaczenie markera CA19-9. Osoby, w których najbliższej rodzinie ktoś cierpiał z powodu nowotworu tego organu, powinny o tym informować specjalistów przeprowadzających diagnostykę.

CBD a rak trzustki

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Najczęściej rozwija się u osób po 60. r.ż. Choć jak pokazują przykłady Anny Przybylskiej czy Steva Jobsa, może też bezpardonowo zaatakować młodszych ludzi.

Przyjmuje się, że czynnikami sprzyjającymi jego rozwojowi są używki (papierosy i nadmiar alkoholu), duża ilość tłuszczów zwierzęcych oraz węglowodanów w diecie. Jednak są też znane przypadki, gdy predyspozycje do choroby są dziedziczne.

W takiej sytuacji, przy dodatkowo stwierdzonej mutacji w genie p16, prawdopodobieństwo wzrasta do 17%.

Rak trzustki to diagnoza odbierająca nadzieję. Ponad 96% chorych umiera w ciągu pół roku od rozpoznania choroby. Szanse na przeżycie 5 lat wynoszą zaledwie 1-5%, na przeżycie dekady – poniżej 1%. Dzieje się tak dlatego, że w 80% przypadków nowotwór zostaje wykryty w chwili, gdy już się rozsiał po organizmie13.

Dlatego szalenie istotne wydaje się odkrycie naukowców z Queen Mary University of London, którzy ustalili, że związek z grupy pozyskiwanych z konopi kannabinoidów, kannabidiol (CBD), może aż trzykrotnie wydłużyć życie myszom chorym na raka trzustki.

Jeśli potwierdzi się to w testach na ludziach, będziemy mieli do czynienia z pierwszym od niemal pół wieku przełomem w leczeniu tego nowotworu.

Brytyjczycy chore gryzonie podzielili na 2 grupy: jednej podawali standardową w leczeniu raka trzustki gemcytabinę, a drugiej lek w połączeniu z niewielkimi dawkami CBD.

Okazało się, że u tych, które potraktowano podwójną terapią, namnażanie komórek rakowych zostało zahamowane. W efekcie były w stanie przeżyć z chorobą aż 3 razy dłużej niż myszy z grupy kontrolnej. Jak dotąd wiadomo było, że CBD pomaga opanować efekty uboczne chemioterapii, takie jak mdłości czy wymioty.

Inne badania, przeprowadzone na gryzoniach z cukrzycą, wykazały, że podawanie im kannabidiolu w postaci olejku z konopi zatrzymało rozwój choroby.

Działo się tak dlatego, że CBD zapobiega wydzielaniu się cytokiny IL-12, dzięki czemu układ immunologiczny myszy nie został osłabiony, co z kolei hamowało rozwój cukrzycy aż u 70% z nich2.

W przypadku osób zdrowych gruczoł nie wymaga specjalnego jadłospisu, chociaż warto pamiętać, że najbardziej lubi, gdy menu jest zbilansowane i nie ma w nim zbyt wielu tłuszczów nasyconych. U osób, które przeszły ostre zapalenie trzustki, konieczny jest ścisły reżim dietetyczny. Posiłki nie mogą być obfite, smażone, pieczone ani tłuste (dotyczy to nawet ryb).

Trzeba unikać wszelkich potraw wzdymających oraz cebuli, kapusty i warzyw strączkowych. Obowiązuje też zakaz picia alkoholu. Z kolei cierpiący na przewlekłe zapalenie narządu powinni stosować dietę niskotłuszczową. Niejednokrotnie obowiązują ich również te same zasady żywieniowe, co diabetyków, bowiem choroba ta często przyczynia się do rozwoju cukrzycy.

W każdym przypadku należy wystrzegać się ciężkostrawnych potraw, ostrych przypraw (np. chili), żywności puszkowanej oraz kawy i kakao2. Choć na wiele rzeczy nie mamy wpływu, to jednak możemy zadbać o trzustkę i poprzez umiejętne skomponowanie swojego jadłospisu oraz stosowanie ziół wzmacniać ją i tym samym zapobiegać jej schorzeniom.

Ogranicz tłuste potrawy

Unikaj smażonych potraw i tłustych sosów na bazie masła, śmietany i majonezu. Zamiast tego gotuj na parze lub piecz.

Jedz ryby

Zawarte w nich kwasy omega-3 działają ochronnie na trzustkę. Tłuste czerwone mięsa jadaj raz w tygodniu. Zastąp je drobiem3.

Stosuj przyprawy

Sprawdzą się zwłaszcza te mające działanie przeciwzapalne, np. kurkuma i imbir.

Eksperyment chińskich badaczy dowiódł, że substancja czynna kurkumy jest w stanie zmniejszyć uszkodzenia trzustki oraz unormować podwyższone wartości amylazy w surowicy chorych na ostre zapalenie trzustki myszy.

W przypadku gryzoni korzystny wpływ zaobserwowano przy codziennym podawaniu 50 mg kurkuminy na każdy kilogram masy ciała zwierzęcia. Naukowcy zauważyli też, że kurkumina zapobiega ostremu zapaleniu gruczołu poprzez hamowanie uwalniania zapalnej cytokiny TNF-α4.

Postaw na zielone warzywa

Eksperci dowodzą, że zawarta w szpinaku sekretyna chroni trzustkę przed rozwojem nowotworów. Warto przy okazji wspomnieć, że związek ten pobudza trzustkę do produkcji soku5.

Jedz tofu 

Tofu to doskonałe niskotłuszczowe źródło białka.

Jedz kolorowo

Wiśnie, borówki i winogrona zawierają przeciwutleniacze oraz alkohol perillylowy, które zapobiegają rakowi trzustki.

Ananas i papaja – będące odpowiednio źródłami bromeliny i papainy – ułatwiają trawienie białek i tłuszczu oraz działają przeciwzapalnie6.

Z kolei cytrusy, aronia, papryka i dzika róża są bogate w witaminę C, a z kolei brokuły, marchew, kalarepa i brukselka dostarczają błonnika. Jeśli wierzyć uczonym, oba te składniki poprawiają pracę trzustki7.

Wzmacniaj odporność

Pomocne w tym będą probiotyki zawierające żywe kultury bakterii, obecne w kefirze, maślance i naturalnych jogurtach. Jak dowodzą badania, wskazane są również przy przewlekłym zapaleniu trzustki, bowiem pomagają złagodzić jego objawy.

Pij zieloną herbatę

Wyniki jednego ze studiów przeprowadzonych przez amerykańskich akademików sugerują, że może to zapobiegać rakowi trzustki. Naukowcy doszli do wniosku, że picie naparu zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na raka trzustki o 50% u kobiet i 37% u mężczyzn8.

Potwierdzają to badania przeprowadzone w Szanghaju. Tamtejsi eksperci przyjrzeli się nawykom picia zielonej herbaty.

Zwrócili uwagę na fakt, że niższa temperatura napoju korelowała ze zmniejszonym ryzykiem raka trzustki zarówno u panów, jak i pań, niezależnie od ilości pochłanianych filiżanek9.

  • To możesz jeść
  • W łatwostrawnej, niskotłuszczowej diecie dla trzustki dopuszczalne są następujące produkty:– jasne i czerstwe pieczywo;- drobne kasze, makarony, biały ryż;- chude ryby, chude, białe mięsa i wędliny;- warzywa poddane obróbce termicznej (gotowane, duszone lub pieczone bez dodatku tłuszczu), w tym ziemniaki;
  • – owoce w niewielkiej ilości (ze względu na zawartą w nich fruktozę), ananas i papaja jako wsparcie trawienia (lub ekstrakty z nich);
  • – niewielkie ilości dżemów.

– niskotłuszczowy nabiał;- ograniczone ilości masła, oliwy z oliwek, oleju słonecznikowego i rzepakowego, podawane na surowo, jako dodatek do dań;

Życie bez trzustki?

Resekcję organu (czyli usunięcie) wykonuje się w ostateczności, gdy jest całkowicie zniszczony, np.

w wyniku urazu, zaatakowany przez raka i ryzyko przerzutów jest bardzo wysokie lub lekarze chcą ulżyć cierpieniu terminalnie chorego.

Po zabiegu kluczowe jest uzupełnienie hormonów oraz enzymów produkowanych przez gruczoł, bowiem bez substancji powstających w trzustce, nie da się trawić pokarmów ani odżywiać komórek organizmu.

Przeszczep narządu jest dostępny jedynie dla niektórych diabetyków. Osoby cierpiące na raka trzustki nie mogą na niego liczyć, gdyż wśród przeciwwskazań do transplantacji obok otyłości, żółtaczki, chorób krążenia i płuc oraz przebytego udaru znajduje się również nowotwór tego narządu.

Alkohol jest przyczyną ponad połowy przewlekłych zapaleń trzustki i ponad 20% ostrych stanów organu.

Zioła nie tylko chronią organ, ale i usprawniają jego pracę. Przede wszystkim należy wybierać te, które działają przeciwzapalnie. W porozumieniu z lekarzem lub naturopatą można również stosować rośliny pobudzające pracę gruczołu.

Glistnik jaskółcze ziele ma działanie żółciopędne. Jednak należy stosować się do zaleceń i nie przedłużać kuracji, gdyż może oddziaływać toksycznie na ustrój.

Mniszek lekarski obniża ryzyko powstawania zastojów żółci oraz pobudza czynność wydzielniczą trzustki. Nagietek lekarski również indukuje wytwarzanie soku trzustkowego i żółci, a przy tym działa rozkurczowo.

Pokrzywa zwyczajna stymuluje wydzielanie enzymów trzustkowych oraz zapobiega występowaniu kamicy żółciowej. Kurację należy prowadzić interwałowo (np. 3 tygodnie picia naparu, a potem 3 tygodnie przerwy).

Tymianek właściwy pobudza wydzielanie soków trzustkowego, żołądkowego, jelitowego oraz żółci, ułatwiając trawienie10.

Zespół badawczy z Uniwersytetu w Auckland w Nowej Zelandii przeprowadził badania, z których wynika, że palenie tytoniu jest najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju chorób trzustki i zwiększa je aż o 22% w porównaniu do osób, które nigdy nie paliły11. Gruczołowi nie sprzyja również regularne picie dużej ilości drinków. Nadmierne dawki alkoholu niszczą bowiem struktury trzustki12.

tagi:

  • dieta
  • zioła
  • rak
  • więcej tagów

7 produktów, które mogą zaszkodzić trzustce

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Trzustka pełni w organizmie wiele istotnych funkcji. Położona jest zaotrzewnowo, ma kilkanaście centymetrów długości i waży ok. 90 g. Najczęściej o niej zapominamy, zupełnie o nią nie dbając. To błąd, który może być dla nas niezwykle bolesny.

Zdrowa trzustka – o tym musisz pamiętać!

Problemy z trzustką są bardzo dotkliwe. Uczą dyscypliny i wymagają wielu wyrzeczeń. Można im jednak zapobiec, o ile będzie się przestrzegało zaleceń lekarza i dbało o swoją dietę. Jest bowiem cała lista produktów, które niekorzystnie działają na trzustkę.

1. Alkohol

To główny winowajca problemów z trzustką. Odpowiada za 80 proc. zachorowań na ostre zapalenie trzustki. Alkohol uszkadza niemal wszystkie narządy. O ile jednak wątroba jest zdolna do regeneracji, o tyle trzustka ma z tym duży problem. Toksyczne substancje niszczą jej komórki, zwłaszcza te, które odpowiedzialne są za produkcję enzymów trawiennych.

Podoba Ci się to, o czym piszemy?     

ZAPISZ SIĘ NA NASZ NEWSLETTER

Czy zatem każda ilość alkoholu jest szkodliwa? Wszystko zależy od tempa naszego metabolizmu oraz współwystępujących chorób. Lamka wina wypita kilka razy w miesiącu nie powinna nam zaszkodzić. Problem pojawia się wówczas, gdy po wysokoprocentowe napoje sięgamy regularnie.

Osoby cierpiące na przewlekłe zapalenie trzustki nie mogą spożywać żadnych ilości alkoholu. W ich przypadku nawet mały kieliszek wina może być przyczyną silnego bólu brzucha.

Witamina D – czy faktycznie trzeba ją suplementować?

2. Potrawy smażone

Smażony na smalcu kotlet wieprzowy? Taki rarytas może i jest smaczny, ale trzustka niekoniecznie za nim przepada.

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem trzustki zaleca się przestrzeganie diety niskotłuszczowej.

Ma to na celu ograniczenie postępującego włóknienia i zaniku tkanki gruczołowej, co może prowadzić do upośledzenia funkcji zewnątrzwydzielniczej trzustki i rozwoju cukrzycy.

W chorobach trzustki zaleca się spożywanie chudych gatunków mięs i ryb, np.

  • cielęciny,
  • jagnięciny,
  • kury, kurczaka,
  • indyka,
  • dziczyzny,
  • królika.

Ruch a zdrowie. Dlaczego aktywność fizyczna jest tak ważna?

Z diety wyeliminować trzeba:

  • wołowinę,
  • wieprzowinę,
  • mocno peklowane mięso,
  • kaczkę,
  • gęsinę,
  • podroby.
  • baraninę.

Nie należy sięgać po mięso smażone, panierowane. Jest ono ciężkostrawne i może wywołać ból brzucha charakterystyczny dla chorej trzustki. Zdecydowanie lepszym pomysłem jest gotowanie na parze oraz pieczenie w folii bez dodatku tłuszczu.

Należy jednak pamiętać, że nie wolno z tłuszczu całkowicie rezygnować. Gdy zabraknie go w naszej diecie, upośledzone zostanie wchłanianie witamin A, D, E i K (pełnią one w organizmie szereg istotnych funkcji). Warto więc z umiarem sięgać po dobrej jakości oliwę z oliwek lub olej rzepakowy.

3. Słodycze

Chorej trzustce z czasem może zacząć towarzyszyć cukrzyca. Jeśli pojawia się ona w przebiegu przewlekłego zapalenia trzustki, wówczas mówi się o tzw. cukrzycy wtórnej. Jej wystąpienie jest uzależnione od wielu czynników, m.in. czasu trwania choroby czy wielkości zwapnień w obrębie tego narządu.

W takim przypadku więc konieczne jest wprowadzenie odpowiedniej diety. Trzeba wyeliminować z niej produkty zawierające cukry proste, np. miód, dżem i syropy owocowe. Ograniczyć trzeba również spożycie słodyczy, zwłaszcza tych ze sklepowej półki. Zawierają one szereg substancji słodzących, m.in. syrop glukozowo-fruktozowy.

Ta pozycja może niektórych zaskoczyć. Warzywa i owoce uchodzą bowiem za zdrowe i pełnowartościowe. Powinny być obecne w diecie każdego nas. Osoby, którym dokucza trzustka nie powinny jednak sięgać po te naturalne produkty w postaci surowej. Zwłaszcza jeśli po ich zjedzeniu pojawiają się takie objawy jak ból brzucha, wzdęcia, biegunka.

Ze spożywania warzyw i owoców nie wolno jednak całkowicie rezygnować. Najlepiej jest gotować je na parze, a z owoców przygotowywać kompot lub przecier.

Pacjenci z przewlekłym zapalaniem trzustki muszą na stałe wyeliminować z jadłospisu warzywa i owoce wzdymające:

  • kapustę,
  • cebulę,
  • por,
  • czosnek,
  • suche nasiona roślin strączkowych,
  • czereśnie,
  • śliwki.

Ich spożycie jest możliwe jedynie w minimalnych ilościach i nigdy w postaci surowej.

6. Śmietana i sosy

Niestety, i te produkty nie są wskazane w diecie osób zmagających się z chorą trzustką. Są ciężkostrawne i mogą powodować ból tego narządu. Z tego samego powodu wyeliminować trzeba zasmażkę.

Na szczęście można temu zaradzić. Zamiast gęstego sosu na bazie śmietany można przygotować domowy dip, którego podstawowym składnikiem jest jogurt naturalny. Warto dodawać do niego zioła i przyprawy. Dla trzustki szczególnie korzystne są liście mięty zwyczajnej.

Wszystkie podroby i produkty mięsne powinny być dobrej jakości. Niestety, parówki, salceson czy pasztetowa są często produkowane z dodatkiem wielu niekorzystnych dla zdrowia składników. Dużo w nich tłuszczu, który niekorzystnie wpływa na trzustkę. Z tego samego powodu nie zaleca się spożywania konserw rybnych i mięsnych.

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Choroby trzustki

Problemy z trzustką stają się coraz powszechniejsze. Na uszkodzenie tego narządu wpływ ma bowiem wiele czynników, m.in.:

  • nadmierne spożycie alkoholu,
  • palenie tytoniu,
  • choroby towarzyszące, np. kamica żółciowa, cukrzyca, zakażenia wirusowe i bakteryjne,
  • zaburzenia autoimmunologiczne.

Ostre zapalenie trzustki objawia się uporczywym i silnym bólem w nadbrzuszu (może promieniować do pleców). Dolegliwość utrzymuje się przez wiele godzin, czasem nawet dni. Stopniowo przybiera na sile, a z czasem dołączyć do niej mogą nudności, wymioty i gorączka.

Czy weganizm wyjdzie nam na zdrowie?

U części pacjentów ostre zapalenie trzustki może mieć bardzo gwałtowny przebieg. Objawia się wówczas tzw. „ostrym brzuchem”, czasem wstrząsem.

Najczęściej objawy ostrego zapalenia trzustki są poprzedzone spożyciem obfitego i tłustego posiłku, nierzadko z dodatkiem alkoholu.

Z kolei przewlekłe zapalenie trzustki to proces długotrwały. W jego przebiegu dochodzi do nieodwracalnych zmian morfologicznych w obrębie omawianego narządu. Na początku chory może nie odczuwać żadnych dolegliwości, z czasem jednak zaczyna mu towarzyszyć ból brzucha.

Leczenie chorób trzustki polega na całkowitej abstynencji alkoholowej, diecie niskotłuszczowej oraz – u niektórych pacjentów – próbie leczenia przy pomocy preparatów enzymów trzustkowych.

Zapalenie trzustki u psa – jakie są jego objawy i jak leczyć tę chorobę?

Podrażnienie trzustki – przyczyny, objawy, leki, dieta na podrażnioną trzustkę

Shutterstock

Trzustka to narząd, który wspomaga procesy trawienne, ponieważ odpowiada za wydzielanie soków trawiennych rozkładających składniki pokarmowe.  Trzustka odpowiada również za metabolizm cukrów, a zaburzenia w jej prawidłowym funkcjonowaniu mogą prowadzić do cukrzycy. Wyróżnia się dwa typy zapalenia trzustki u psa: ostre i, występujące rzadziej, przewlekłe zapalenie trzustki. 

Jeśli starszy pies nie jest już tak żywiołowy, jak kiedyś, wyraźnie posmutniał, je zdecydowanie mniej chętnie niż zazwyczaj, a na dotknięcie w okolicach brzucha reaguje niepokojem lub bólem, mogą to być objawy przewlekłego zapalenia trzustki.

U psa rasy owczarek niemiecki, collie lub bokser, jest to schorzenie, które niestety dosyć często ujawnia się wraz z wiekiem.

Jeżeli raz na pewien czas do objawów dołączają wzdęcia, biegunki i wymioty, to jak najprędzej zawieźmy swojego czworonożnego przyjaciela do kliniki weterynaryjnej.

 Tak samo należy postąpić, jeśli pupil raptownie odmówi jedzenia, ma gorączkę, silny ból brzucha, przyspieszony oddech lub obserwujemy zmianę koloru błon śluzowych (dziąseł, spojówek).

Takie nagłe objawy mogą wskazywać na ostre zapalenie trzustki u psa. Rozpoznanie tego schorzenia nie jest łatwe.

Diagnostyka polega na badaniu klinicznym, pobiera się też krew i wykonuje USG brzucha, a czasem nawet tomografię komputerową.

Na prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby w postaci przewlekłej wpływa głównie wiek i rasa, natomiast ostre zapalenie trzustki u psa zazwyczaj jest spowodowane błędami żywieniowymi.

Szczególnie szkodliwy jest nadmiar tłuszczu, soli, konserwantów i przypraw. Zdarza się, że psy całe życie jedzą tylko suchą karmę o kilkuprocentowej zawartości mięsa. Trzustce szkodzą też leki, zwłaszcza, jeśli ktoś decyduje się samowolnie podawać psu preparaty przeznaczone dla ludzi.

Leczenie zapalenia trzustki u psa

Gdy lekarz weterynarii stwierdzi przewlekłe zapalenie trzustki u psa, leczenie zazwyczaj rozpoczyna się od kilkudniowej głodówki. W tym czasie pies pozostaje pod kroplówką, zawierającą m.in. roztwór glukozy. Niekiedy zaleca się też podawanie enzymów trzustkowych. Później stan zwierzęcia kontroluje się odpowiednią dietą.

W cięższych przypadkach ostrego zapalenia trzustki u psa, dieta i głodówka są niewystarczające. Niezbędne jest podawanie leków przeciwwstrząsowych, przeciwbólowych, przeciwwymiotnych, sterydów oraz środków hamujących wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Konieczna może być też transfuzja krwi.

Nawet, kiedy uda się zmniejszyć aktywność trzustki i stan czworonożnego pacjenta jest już stabilny, jego odporność przez jakiś czas pozostaje obniżona i pies staje się podatny na zakażenia. W razie powikłań bakteryjnych wskazana jest antybiotykoterapia. Na szczęście zdarzają się one stosunkowo rzadko.

Generalnie, w przypadku zapalenia trzustki u psa, rokowania są tym lepsze, im szybciej właściciel podejmie leczenie.

Dieta dla psa po zapaleniu trzustki

Chora trzustka u psa wymaga wprowadzenia diety o wysokiej zawartości węglowodanów, a niskiej tłuszczu. W jadłospisie powinny się znaleźć:

  • gotowane jaja dostarczające białka o wysokiej wartości biologicznej,
  • chude mięso np. z piersi kurczaka, najlepiej od zaufanego rzeźnika, a nie z hipermarketu,
  • gotowany brązowy ryż lub puree z ziemniaków, będące źródłem łatwo przyswajalnej skrobi,
  • chudy ser twarogowy 1%. 

Na rynku dostępne są też specjalistyczne, gotowe karmy weterynaryjne dla czworonogów z problemami układu trawiennego. Uważajmy za to z olejami, często bezrefleksyjnie podawanymi dla poprawienia stanu sierści.

Od momentu zachorowania to właśnie dieta decyduje o samopoczuciu zwierzęcia, dlatego należy jej bezwzględnie przestrzegać. Zaszkodzić może nawet mały smakołyk. Trzeba pamiętać, że gdy raz dojdzie do zapalenia trzustki u psa, schorzenie to ma tendencję do nawracania. Warto też dbać o profilaktykę i regularnie wykonywać badania krwi.

Podsumowując, zapalenie trzustki u psa jest poważnym schorzeniem. Groźniejsza jest niewydolność ostra niż przewlekła. Ta druga na ogół dotyczy psów starszych. Rozpoznanie jest trudne, a rokowania zależą od tego, jak zaawansowana jest choroba. Leczenie, oprócz podawania leków w cięższych przypadkach, wymaga dożywotniego stosowania niskotłuszczowej diety.

Konsultacja: Lekarz weterynarii Dorota Dołęga-Kozierowska z gabinetu Dora-Vet.  http://www.doravet.pl/

Ostre lub przewlekłe zapalenie trzustki – przyczyny, objawy, leczenie

Trzustka znajduje się w górnej części jamy brzusznej i jest bardzo istotnym narządem pełniącym dwie główne funkcje.

Pierwszą z nich, zewnątrzwydzielniczą, jest dostarczanie do jelita cienkiego enzymów trawiennych wspomagających proces trawienia białek, tłuszczów i węglowodanów.

Drugą rolą – wewnątrzwydzielniczą – jest produkcja hormonów (insuliny i glukagonu) pozwalających regulować poziom glukozy we krwi.

Do najczęstszych chorób trzustki należą jej zapalenia, które dzielimy na dwa główne typy.

Stan zapalny trzustki

Uszkodzenie trzustki następuje wtedy, gdy do aktywowania enzymów trawiennych dochodzi, zanim zostaną one uwolnione do jelita cienkiego. Zaczynają wtedy atakować komórki organu, przez co dochodzi do stanu zapalnego.

Rodzaje zapalenia trzustki

Można rozróżnić dwa główne rodzaje stanu zapalnego trzustki: ostre zapalenie trzustki i przewlekłe zapalenie trzustki. Od rodzaju schorzenia zależy proces jego leczenia:

  • Ostre zapalenie trzustki (OZT) – jest stanem nagłym, który rozwija się, gdy w wyniku działania enzymów dochodzi do samotrawienia trzustki i sąsiadujących z nią narządów oraz szybkiego rozwoju zapalenia. Może przebiegać łagodnie, powodując jedynie uczucie łagodnego dyskomfortu, lub agresywnie. W takich wypadkach doprowadza on do stanu zagrażającego życiu pacjenta (martwicze zapalenie trzustki).
  • Przewlekłe zapalenie trzustki – przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to długotrwały proces zapalny prowadzący do nieodwracalnego zniszczenia tego narządu. Najczęściej występuje po epizodzie OZT. Główną przyczyną jest nadużywanie alkoholu. Warto pamiętać, że uszkodzenie trzustki przez alkohol może nie dawać objawów przez wiele lat i ujawnić się nagle.

Przewlekłe i ostre zapalenie trzustki – objawy

Główne objawy OZT to:

  • ból nadbrzusza, mogący promieniować do pleców, nasilający się po jedzeniu, zwłaszcza pokarmów bogatych w tłuszcze,
  • obrzęk i tkliwość brzucha,
  • nudności i wymioty,
  • gorączka,
  • czkawka,
  • przyspieszone tętno.

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki zazwyczaj są bardzo podobne do symptomów jej ostrego zapalenia. Pacjenci często odczuwają stały ból w górnej części brzucha, który promieniuje do pleców.

Inne objawy to biegunka oraz utrata wagi spowodowana złym wchłanianiem pokarmu. Dzieje się tak, ponieważ gruczoł uwalnia niewystarczającą ilość enzymów trawiennych.

W wyniku uszkodzenia komórek trzustki i zaburzenia wytwarzania insuliny może się także rozwinąć cukrzyca.

Warto również pamiętać, że niektóre z powyższych symptomów są również objawami raka trzustki – ich występowanie należy więc skonsultować ze specjalistą np. z gastrologiem.

Zapalenie trzustki – przyczyny

Główne przyczyny zapalenia trzustki o ostrym przebiegu to choroby dróg żółciowych (np. kamica żółciowa) lub nadużywanie alkoholu. Inne przyczyny to stosowanie leków, choroby autoimmunologiczne, infekcje, zaburzenia metabolizmu oraz operacje. Szacuje się, że u około 15% pacjentów z ostrym zapaleniem trzustki przyczyna jest nieznana.

Najczęstszym powodem przewlekłego zapalenia trzustki jest długotrwałe nadużywanie alkoholu (prawie 80%). Czynnikiem sprzyjającym powstaniu i rozwojowi PZT jest także palenie papierosów. Wśród innych zagrożeń rozwoju tej choroby wymienia się także kamicę żółciową, choroby autoimmunologiczne gruczołu, mukowiscydozę oraz wysokokaloryczną dietę bogatą w białko i tłuszcze.

Przewlekłe i ostre zapalenie trzustki – diagnostyka

Aby zdiagnozować ostre zapalenie trzustki, lekarze przeprowadzają wywiad i badanie przedmiotowe, a także zlecają badania laboratoryjne krwi, w których mierzy się poziom dwóch enzymów trawiennych: amylazy i lipazy, których wysoki poziom wskazuje na OZT. Do rozpoznania niezbędne jest stwierdzenie 2 z 3 kryteriów diagnostycznych:

  1. typowy obraz kliniczny (ból w nadbrzuszu o ostrym początku, często promieniujący do pleców),
  2. aktywność enzymów trzustkowych w surowicy ponad trzykrotnie przewyższająca górną granicę normy,
  3. wyniki badań obrazowych (USG jamy brzusznej, dynamiczna tomografia komputerowa, ewentualnie rezonans magnetyczny) typowe dla OZT.

Dodatkowo lekarz może wykonać także:

  • test czynności trzustki, aby sprawdzić, czy narząd wytwarza właściwe ilości enzymów trawiennych,
  • test na tolerancję glukozy w celu pomiaru uszkodzeń komórek trzustki wytwarzających insulinę,
  • endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ECPW) wykonywaną w ciężkim OZT żółciowym, aby ocenić przewód trzustkowy i drogi żółciowe za pomocą promieni rentgenowskich,
  • biopsję celem pobrania wycinka z trzustki.

W bardziej zaawansowanych stadiach schorzenia lekarz może zalecić dodatkowe badania krwi, moczu i stolca w celu potwierdzenia rozpoznania.

Przewlekłe i ostre zapalenie trzustki – leczenie

Leczenie ostrego lub przewlekłego zapalenia trzustki często wiąże się z hospitalizacją.

Trzustka odgrywa kluczową rolę w procesie trawienia, dlatego aby wyzdrowiała, należy ją przede wszystkim odciążyć.

Z tego powodu lekarz może zalecić podawanie pacjentowi specjalistycznych płynów i pożywienia dożylnie lub bezpośrednio do żołądka. Powrót do normalnej diety jest uzależniony od stanu zdrowia chorego.

Ostre zapalenie trzustki – powikłania

Większość osób z ostrym zapaleniem trzustki powraca do pełni zdrowia po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.

W ciężkich przypadkach ostre zapalenie trzustki może jednak powodować krwawienie do gruczołu, poważne uszkodzenia tkanek, a także zakażenie i powstawanie torbieli. OZT może również zaszkodzić innym ważnym narządom, takim jak serce, płuca i nerki.

Jeśli dojdzie do powikłań wielonarządowych lub wystąpi martwica w ostrym zapaleniu trzustki, śmiertelność wynosi nawet do 20%.

Zapalenie trzustki – dieta i zmiana stylu życia

Główną rolę w leczeniu zapalenia trzustki odgrywa zdrowa dieta niskotłuszczowa – osoby z PZT muszą zwracać na to szczególną uwagę.

Aby nie nadwerężać układu pokarmowego, należy również jeść częściej, ale w małych ilościach. Trzeba również pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu.

Dodatkowo lekarz może się zdecydować na zastosowanie suplementów witaminowych, zapewniających odpowiednie składniki odżywcze.

Należy pamiętać, że podczas leczenia zapalenia trzustki obowiązuje całkowity zakaz picia alkoholu i palenia tytoniu. Odstawienie tych używek jest też dobrym sposobem, by zapobiegać tej chorobie.

Data dodania: wtorek, 27 listopada 2018

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *