Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Polimialgia reumatyczna to choroba osób w podeszłym wieku charakteryzująca się bólem i sztywnością mięśni karku, obręczy barkowej lub biodrowej, zwykle bez ich osłabienia i zaniku. Towarzyszą temu: znaczny wzrost OB i nieswoiste objawy ogólne. Szczyt zachorowań przypada na 70-80 rok życia, przy czym dwukrotnie częściej chorują kobiety.

Przyczyny polimialgii reumatycznej

Etiologia choroby wciąż nie została do końca poznana. Trudno także wyjaśnić jej związek z podeszłym wiekiem. Częste występowanie u rasy białej wskazuje na predyspozycję genetyczną. Wykazano jedynie związek z antygenem HLA-DR4. W patogenezie choroby sugeruje się również udział zaburzeń odpowiedzi immunologicznej bez obecności autoprzeciwciał.

Jak objawia się polimialgia reumatyczna?

Objawy choroby można podzielić na przedmiotowe i podmiotowe. Wśród przedmiotowych znajdują się:

Natomiast do objawów podmiotowych zaliczamy:

  • przewlekły ból oraz trwająca powyżej 1 godziny sztywność poranna mięśni karku, obręczy barkowej (u 70-95% chorych) lub biodrowej (u 50-70% chorych). Ból ten najczęściej promieniuje do kolan czy łokci. Niekiedy chorzy zgłaszają osłabienie mięśni, które jest wynikiem bólu i sztywności;
  • złe samopoczucie;
  • stan podgorączkowy;
  • utratę masy ciała.

Dodatkowo, u około połowy chorych występuje olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic. W badaniach pomocniczych stwierdza się wzrost OB powyżej 100 mm/h (i jest to najbardziej charakterystyczna nieprawidłowość), niedokrwistość normobarwliwą oraz nadpłytkowość. Towarzyszy temu często wzrost stężenia białek ostrej fazy w surowicy.

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Jak rozpoznać polimialgię reumatyczną?

Rozpoznanie choroby może opierać się na różnych kryteriach, najczęściej stosuje się kryteria Healeya oraz kryteria Birda. Kryteria Healeya obejmują:

  • wiek pacjenta powyżej 50 roku życia;
  • symetrycznie pojawiające się dolegliwości bólowe w obrębie 2 z 3 obszarów mięśniowych (kark, obręcz barkowa lub biodrowa) przez przynajmniej 6 tygodni;
  • sztywność poranną trwającą powyżej 1 godziny;
  • wzrost OB powyżej 40 mm po 1 godzinie;
  • szybką poprawę po zastosowaniu glikokortykosteroidów.

Aby potwierdzić obecność omawianej choroby muszą zostać spełnione wszystkie powyższe kryteria. Dodatkowo należy wykluczyć obecność innych chorób, które mogą dawać podobne objawy. Z kolei kryteria Birda obejmują:

  • wiek pacjenta powyżej 65 roku życia;
  • wzrost OB powyżej 40 mm po 1 godzinie;
  • dolegliwości bólowe obu barków;
  • sztywność poranną trwającą powyżej 1 godziny;
  • początek choroby przypadający na okres przed 2 tygodniami;
  • depresję lub utratę masy ciała.

Aby postawić rozpoznanie opierające się na podstawie kryteriów Birda muszą być spełnione przynajmniej 3 wyżej wymienione kryteria. Czułość kryteriów Birda jest większa niż kryteriów Healeya i sięga 92%, a przy spełnionym dodatkowym kryterium szybkiej poprawy po zastosowaniu glikokortykosteroidów – aż 99%.

Chorobę należy bezwzględnie zróżnicować z innymi schorzeniami, które mogą dawać podobne objawy. W związku z tym pacjenta należy także zdiagnozować pod kątem niedoczynności tarczycy, depresji, fibromialgii, chorób nowotworowych oraz reumatoidalnego zapalenia stawów.

Polimialgia reumatyczna – leczenie

Zwykle szybką poprawę stanu klinicznego pacjenta wywołuje zastosowanie glikokortykosteroidów (lekiem pierwszego wyboru jest tu prednizon w dawce 15-20 mg/d). Przy farmakoterapii większość chorych odczuwa poprawę już po upływie 1-2 dni.

Gdy objawy choroby zaczynają ustępować, dawkę leku zmniejsza się stopniowo co 2-4 tygodnie. Czas trwania takiej terapii powinien wynosić
6-12 miesięcy. Leki z grupy NLPZ są skuteczne jedynie u 10-20% chorych z nieznacznie nasilonymi objawami. Można je także stosować u chorych w okresie redukcji dawki glikokortykosteroidów.

U chorych leczonych sterydami zaleca się stosowanie profilaktyki osteoporozy.

W zmniejszaniu objawów polimialgii reumatycznej dużą rolę odgrywa dobrze prowadzona fizjoterapia. Rehabilitacją pacjenta powinien zająć się fizjoterapeuta specjalizujący się w chorobach reumatycznych. Wykazano, że sporą ulgę przynoszą odpowiednio dobrane zabiegi fizykalne, a także metody manualne. Kinezyterapia jest nieodłączną częścią terapii.

Rokowanie jest dobre. U większości chorych dochodzi do samoograniczenia się choroby. U około 20% chorych obserwuje się jej nawrót po wielu miesiącach lub latach od zaprzestania leczenia.

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, tom II, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  2. Królik P., Polimialgia reumatyczna – diagnostyka i lecznicze, Geriatria, 11/2017.

Polecane produkty:Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Polimialgia reumatyczna: Przyczyny, objawy i leczenie

Polimialgia reumatyczna to przewlekła choroba tkanki łącznej, która najczęściej atakuje kobiety po 50. i 60. roku życia. Zalicza się ją do schorzeń zapalnych o podłożu autoimmunologicznym.

Długo może być mylona ze zwyrodnieniami kręgosłupa – objawia się głównie bólem i sztywnieniem karku oraz szyi. Towarzyszą im zaburzenia snu, a nawet stany depresyjne. U 20 proc.

pacjentów z polimialgią reumatyczną diagnozuje się również olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, które jest dużym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia.

Zdjęcie Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Polimialgia reumatyczna najczęściej atakuje kobiety /123RF/PICSEL

Polimialgia reumatyczna to jedna z układowych chorób tkanki łącznej. Najprawdopodobniej ma podłoże autoimmunologiczne.

Oznacza to, że wywołuje ją nadmierna reakcja naszego układu odpornościowego, który zaczyna atakować własne tkanki i wywołuje w nich stan zapalny.

Lekarze uważają, że czynnikiem ryzyka rozwoju choroby może być przebyta wcześniej infekcja wirusowa lub bakteryjna. Do innych przyczyn polimialgii reumatycznej zalicza się predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe.

Choroba atakuje znienacka, dwukrotnie częściej kobiety niż mężczyzn. Zazwyczaj diagnozuje się ją po 50. lub 60. roku życia, a częstotliwość występowania rośnie wraz z wiekiem. Polimialgia bywa mylona z chorobami reumatycznymi oraz zwyrodnieniem kręgosłupa, dlatego wczesna diagnostyka może być utrudniona.

Wideo

Zwykły ból stawów może być początkiem poważnej choroby. Niestety w Polsce są duże problemy z jej wykrywaniem infoWire.pl

Zdjęcie Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Choroba najpierw atakuje mięśnie szyi i karku /123RF/PICSEL

Choroba objawia się przede wszystkim bólem mięśni szyi, karku, a także obręczy barkowej i biodrowej. Dolegliwości te pojawiają się nagle lub rozwijają się stopniowo nawet przez kilka miesięcy. Trwają dłużej niż dwa tygodnie. Pacjenci skarżą się też, że mięśnie objęte stanem zapalnym stają się sztywne po przebudzeniu (tzw. sztywność poranna) lub niewielkiej aktywności fizycznej.

Chorobie towarzyszy szereg innych symptomów – może dojść do zapalenia stawów obwodowych (np. biodrowego lub kolanowego), zespołu cieśni nadgarstka czy obrzęku rąk i stóp.

Wiele osób zmagających się z polimialgią reumatyczną skarży się też na przewlekłe zmęczenie, problemy ze snem, ogólne złe samopoczucie, brak apetytu, spadek nastroju, a nawet stany depresyjne.

Jednym z objawów choroby jest również podwyższona temperatura ciała.

Zdjęcie Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Polimialgii często towarzyszy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic /123RF/PICSEL

U co piątego pacjenta z polimialgią reumatyczną diagnozuje się też olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic. Oba schorzenia zalicza się do chorób tkanki łącznej.

W przebiegu tej drugiej dochodzi do stanu zapalnego niektórych tętnic – przede wszystkim szyjnej, skroniowej czy ocznej. Brak leczenia jest ogromnym zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic grozi trwałą utratą wzroku, zwiększa ryzyko powstawania tętniaków aorty, a nawet może spowodować udar mózgu.

Podstawą diagnostyki polimialgii reumatycznej są badania krwi oraz usg stawów. Pozwalają one wykluczyć inne choroby reumatyczne oraz nowotworowe. Leczenie polega na przyjmowaniu glikokortykosteroidów, które przynoszą szybką ulgę w bólu.

Choroba u większości osób ma łagodny przebieg i szybko udaje się doprowadzić do stanu remisji. W pozostałych przypadkach konieczne może być stosowanie leków immunosupresyjnych (hamujących reakcję układu immunologicznego).

You might be interested:  Naciągnięty mięsień – jak się leczy naciągnięcie mięśnia?

Kluczowa jest też rehabilitacja i regularna aktywność fizyczna dostosowana do możliwości pacjenta.

Przekaż 1% na pomoc dzieciom – darmowy program TUTAJ>>>

Reumatyzm, bóle stawów, RZS – objawy, leczenie, profilaktyka

Choroby reumatyczne, to nie tylko dolegliwości osób starszych. Dotykają one również młodych ludzi. Dowiedz się więcej o przyczynach i objawach reumatyzmu, a także o profilaktyce chorób układu ruchu. 

Reumatyzm najczęściej kojarzy nam się z chorobami wieku podeszłego, szczególnie doskwierającą w zimne, w wilgotne dni. Czym właściwie jest ta choroba?

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?lek. Magdalena Węgrzyn, specjalista reumatolog

Lek. Magdalena Węgrzyn, specjalista reumatolog: „Reumatyzm” nie jest nazwą żadnej konkretnej choroby. Jest to przyjęte, głównie przez osoby starsze, określenie dolegliwości ze strony układu ruchu. Szczególnie dotyczy przewlekłego, uporczywego bólu i towarzyszących mu zniekształceń stawów.

W wieku podeszłym tego rodzaju objawy mogą być wyrazem choroby zwyrodnieniowej stawów, najpowszechniejszej z chorób reumatycznych występujących u osób starszych.

Reumatyzmem określane też bywają deformacje stawów rąk i stóp w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub destrukcyjne, zniekształcające zmiany innych stawów w przebiegu licznych chorób zapalnych tkanki łącznej. Określenie „reumatyzm” stanowi zatem wspólną nazwę, jakby „wielki worek”, w którym umieszczane są różne choroby. Mogą mieć odmienny mechanizm i przebieg, ale wspólnym mianownikiem jest ból stawów.

Ten „worek różnych chorób” poprawnie jest nazywany chorobami reumatycznymi. Obejmuje ponad 300 odrębnych jednostek chorobowych. Nie jest natomiast prawdą, że każda z nich jest typowa dla wieku podeszłego.

Zatem występowanie chorób reumatycznych niekoniecznie wiąże się z wiekiem?

Można powiedzieć inaczej. Niektóre wiążą się z wiekiem, ale nie zawsze z wiekiem podeszłym. Część chorób reumatycznych jest bardzo charakterystycznych dla pacjentów starszych. Przykładem może być polimialgia reumatyczna czy pierwotna osteoporoza.

Natomiast w przypadku innych chorób, typowy jest wczesny początek.

Pierwsze objawy zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa pojawiają się często w wieku młodzieńczym, a toczeń rumieniowaty układowy u ponad połowy chorych rozwija się między 15 a 55 rokiem życia.

Warto wspomnieć, że bardzo częstą przyczyną wizyt u reumatologa są zmiany pozastawowe określane jako reumatyzm tkanek miękkich.

Są to bóle w okolicach przykręgosłupowych, w obrębie obręczy barkowej i biodrowej, w okolicy stawów łokciowych, kolanowych czy nadgarstków.

Za ich przyczynę uważa się przebyte pojedyncze urazy lub powtarzające się mikrourazy i przeciążenia na skutek wykonywanej pracy, wad postawy, a także uprawianego sportu.

W tej ostatniej grupie pacjentów przeważają właśnie ludzie młodzi, w niefizjologiczny sposób obciążający układ ruchu, czy to nieprawidłowo dobierając zestaw ćwiczeń wykonywanych na siłowni, czy codziennie pozostając przez wiele godzin w nieprawidłowej, wymuszonej pozycji przy biurku czy ekranie monitora.

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?Dolegliwości typu reumatycznego nie dotyczą wyłącznie osób starszych.

Kto najczęściej jest zagrożony chorobami typu „reumatycznego”?

Trudno jest krótko odpowiedzieć na to pytanie, biorąc pod uwagę mnogość i odmienność chorób reumatycznych. Zagrożone, czyli obarczone nieco większym prawdopodobieństwem wystąpienia choroby reumatycznej są osoby, mające wśród najbliższych krewnych osoby chore.

Wiadomo jednak, że do zainicjowania choroby konieczne jest jednoczesne występowanie kilku czynników. Nie mamy wpływu na nasze geny, ale niektórych czynników ryzyka możemy unikać, choć niekiedy nie zdajemy sobie z tego faktu sprawy.

Na przykład uważa się, że ryzyko zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest większe się u osób palących tytoń, a także przy zaniedbaniach stomatologicznych, w przypadku bakteryjnego zapalenia przyzębia.

Wnioski nasuwają się same.

Nie bez znaczenia dla rozwoju niektórych chorób reumatycznych jest także dbanie o utrzymanie prawidłowej masy ciała, jak to ma miejsce w chorobie zwyrodnieniowej czy o odpowiedni skład diety, szczególnie w dnie moczanowej.

Wpływając na poprawę codziennych nawyków żywieniowych czy związanych z aktywnością fizyczną, zmniejszamy w pewnym stopniu zagrożenie i tym samym prawdopodobieństwo konieczności konsultacji reumatologa w kolejnych latach.

Jakie objawy, oprócz bólu stawów powinny nas skłonić do wizyty u lekarza reumatologa?

Na pewno, mylne jest przekonanie, że jedynie dolegliwości ze strony stawów czy mięśni mogą być sygnałem rozwijającej się choroby.

Schorzenia reumatyczne są zapalnymi chorobami tkanki łącznej, a więc tkanki będącej elementem bardzo wielu narządów.

Stąd manifestacją choroby mogą okazać się także niektóre zmiany skórne, objawy ze strony jamy ustnej, ślinianek, przewodu pokarmowego, nerek, dróg oddechowych, układu nerwowego czy gałki ocznej.

Objawy reumatyzmu mogą być bardzo różne. Często rozwój choroby może poprzedzać uczucie zmęczenia, osłabienia, powiększenie węzłów chłonnych, stany podgorączkowe lub gorączka.

Zwykle towarzyszą im nieprawidłowe wyniki podstawowych badań krwi, takie jak anemia, nieprawidłowy poziom leukocytów i płytek krwi oraz podniesiony poziom wskaźników zapalnych. Reasumując, nieomal każdy objaw kliniczny, może być manifestacją choroby reumatycznej.

Brzmi to trochę złowrogo, więc niejako „na pocieszenie” trzeba stanowczo podkreślić, że schorzenia reumatyczne nie należą do najczęstszych, a ponadto do ich rozpoznania konieczny jest nie pojedynczy objaw, ale cała konstelacja współistniejących symptomów.

Ważne jest natomiast, by spośród typowo internistycznych objawów wyodrębnić te, które pasują do siebie jak puzzle i układają się w pewną całość, która uzasadnia podejrzenie choroby reumatycznej.

Na przykład u młodej kobiety z izolowaną anemią w pierwszej kolejności należy wykluczyć niedobór żelaza, ale jeśli anemii towarzyszy nasilone wypadanie włosów, afty w jamie ustnej i rumień na skórze twarzy, to mogą to być objawy reumatyzmu i taka osoba bezwzględnie powinna zgłosić się na konsultację do reumatologa.

A czy u osób młodych jakieś objawy powinny wzbudzić szczególną „reumatologiczną” czujność?

Warto zwrócić uwagę na przynajmniej dwie sytuacje, których nie wolno bagatelizować.

Pierwsza z nich to bóle w okolicy krzyżowej, niekiedy z towarzyszącym bólem pośladków, pojawiające się przed 40 rokiem życia.

Jeśli narastają powoli, bez poprzedzającego urazu i nie zmniejszają się w czasie odpoczynku, to są wskazaniem do konsultacji reumatologa, szczególnie jeśli czas ich trwania przedłuża się ponad trzy miesiące.

Druga sytuacja to stan, kiedy dochodzi do powtarzających się zmian zabarwienia palców pod wpływem zimna lub stresu, lub bez żadnej przyczyny.

Kiedy pojawia się wyraźnie odgraniczone zblednięcie całego palca albo tylko części lub kilku palców, a w następnym etapie ich sinienie i zaczerwienienie.

Należy wówczas na podstawie pomocniczych badań ustalić, czy jest to tylko nieistotny dla zdrowia objaw, czy jeden z elementów choroby reumatycznej.

Dziękuję za rozmowę. W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy na konsultację reumatologiczną do przychodni NZOZ Revita

Dziękuję i zapraszam na wizytę!

W kolejnej części rozmowy odpowiemy na pytania, czy nowoczesne terapie manualne typu osteopatia i masaże pomagają w leczeniu schorzeń reumatologicznych, oraz jaka dieta i aktywność fizyczna wskazana jest w chorobach tego typu

Rozmawiała: EBJ

Polimialgia reumatyczna – objawy i leczenie ALFA-LEK

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?Polimialgia reumatyczna to choroba reumatyczna o pochodzeniu zapalnym, należąca do grupy chorób układowych w obrębie tkanki łącznej. Choroba ta dotyczy głównie osób starszych po 70 roku życia.

Przyczyny powstawania tej choroby nie są do końca znane, wiadomo natomiast, że jest chorobą autoimmunologiczną w przebiegu której komórki odpornościowe atakują mięśnie i doprowadzają je do stanu zapalnego. Przeprowadzone dotychczas badania wykazały też predyspozycje genetyczne do tej choroby.

  • Do objawów tej choroby należą głównie:
  • – objawy grypopodobne (gorączka, ogólne rozbicie, osłabienie, brak apetytu);
  • – sztywność i ból mięśni karku, obręczy barkowej i biodrowej (szczególnie rano po przebudzeniu). Ból jest rwący i promieniuje do stawów kolanowych i łokciowych, jest także wyczuwalny podczas ucisku;
You might be interested:  5 prostych sposobów na hemoroidy

Aby zdiagnozować tę chorobę konsultacją u internisty nie wystarczy. Pacjent z podejrzeniem polimialgii zostaje skierowany na badania krwi.

Podwyższony poziom OB (powyżej 100 mm po godzinie) i wysokie stężenie białka CRP, niedokrwistość, nadpłytkowość, a także zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (fotostazy alkalicznej) wskazuje na chorobę. U chorych dodatkowo można zauważyć zmniejszanie wydzielania kory nadnerczy (np. kortyzol).

Dodatkowymi badaniami, wykonanie których zleca już lekarz reumatolog są: USG oraz rezonans magnetyczny. Dzięki tym badaniom można zdiagnozować zapalenie błony maziowej stawów oraz pochewek ścięgien.

Leczenie polimialgii reumatycznej:

Leczenie tego schorzenia przeważnie opiera się na terapii sterydowej i trwa co najmniej około roku. W razie konieczności, pomocniczo można stosować niesteroidowe leki przeciwzapalne. Pierwsze objawy choroby, takie jak sztywność i ból stawów oraz mięśni, cofają się już po kilku dniach.

W trakcie leczenia pacjent pozostaje pod regularną kontrolą reumatologa, ale wskazana jest też rehabilitacja z ukierunkowaniem na zapobiegnięcie przykurczom oraz upadkom, a także na wzmocnienie mięśni. Polimialgia jest chorobą całkowicie uleczalną i do jej nawrotów dochodzi niezwykle rzadko.

  • reumatolog
  • geriatra
  • badania krwi
  • rezonans magnetyczny 
  • rehabilitacja 

POWRÓT

Tagi:

polimialgia reumatyczna, przykurcze mięśni, rehabilitacja

*Wszystkie artykuły medyczne prezentowane na stronie są zgodne z wiedzą medyczną, ale żaden nie może być traktowany jako diagnoza lekarska, lecz wyłącznie jako materiał edukacyjny. W przypadku zaobserwowania u siebie niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem.

Polimialgia reumatyczna – czym jest? Objawy, dieta, leczenie, rehabilitacja

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Fot: vladimirfloyd / fotolia.com

Polimialgia reumatyczna to choroba ludzi starszych, zwłaszcza kobiet, której przyczyny nie są do końca znane. Jakie są jej objawy? Czy dieta ma znaczenie w leczeniu? Czy fizjoterapia i rehabilitacja pomogą złagodzić ból?

Polimialgia reumatyczna to jednostka chorobowa dotycząca ludzi starszych. Objawia się przewlekłym bólem i sztywnością w okolicach obręczy barkowej i miednicznej. Kobiety chorują czterokrotnie częściej.

U większości osób pod pływem leczenia dochodzi do ustania objawów chorobowych, a nawroty są rzadkie.

Przyczyny schorzenia nie są znane, choć wysuwa się podejrzenia odnośnie do czynników środowiskowych i genetycznych.

Przebieg naturalny polimialgii reumatycznej

Początkowo pojawia się po prostu ból w okolicach obręczy barkowej lub miednicznej. Najczęściej jest on jednostronny, dopiero później zaczyna obejmować całą obręcz. Bardzo często ból jest tak silny, że ogranicza ruchomość kończyny, a szczególnie osoby skarżą się na niemoc w jej uniesieniu. 

Kiedy dana osoba wykazuje bardzo małą aktywność fizyczną, w następstwie odczuwa sztywność nie tylko w obrębie zajętych stawów, ale w całym ciele. Ponadto osoby są stale zmęczone, osłabione, stwierdza się u nich często stan podgorączkowy.

Samopoczucie cierpiących na polimialgię reumatyczną jest złe, prowadzi do utraty masy ciała i często do depresji. Niekiedy poza charakterystyczną lokalizacją bólu, mogą zostać zajęte inne stawy, np.

kolanowe, a rzadko też mniejsze stawy rąk czy stóp.

Kiedy rozpoznaje się polimialgię reumatyczną?

Aby rozpoznać polimialgię, dana osoba musi spełniać kilka kryteriów. Pierwszym jest wiek – ta jednostka chorobowa raczej nie dotyczy osób poniżej 50. roku życia. Kolejną przesłankę stanowi ból o określonej lokalizacji – w obręczy barkowej i biodrowej, a także szyi.

Aby to kryterium zostało spełnione, ból musi pojawić się w dwóch z tych trzech wspomnianych lokalizacji. Poza tym w wywiadzie lekarz musi usłyszeć o porannej sztywności trwającej co najmniej godzinę. Kiedy te trzy mierniki zostają spełnione, dodatkowo sprawdzamy OB – powinno wynosić co najmniej 40.

Decydującym sprawdzianem jest oczywiście wykluczenie innych chorób dających podobne objawy, a także stwierdzenie, że objawy szybko ustępują po podaniu prednizonu.

Inne badania wykorzystywane w diagnostyce polimialgii reumatycznej

Badania obrazowe niewiele wnoszą, choć oczywiście w obrazie USG lub rezonansu magnetycznego można stwierdzić zapalenie stawów.

W badaniach laboratoryjnych można sprawdzić poziom OB i białka ostrej fazy (CRP), które wzrastają ze względu na obecny w stawach stan zapalny. Badanie fibrynogenu również jest wskaźnikiem korelującym ze stanem zapalnym stawów, nawet lepszym niż OB i CRP. Dodatkowo można stwierdzić wzrost poziomu fosfatazy zasadowej.

Badanie płynu stawowego w zajętych stawach potwierdzi toczący się w nich proces zapalny.

Leczenie polimialgii reumatycznej

Całkowity czas leczenia to mniej więcej rok od wdrożenia terapii. Podstawą są glikokortykosteroidy (GKS), a konkretnie prednizon. Powoduje on zniesienie bólu już w ciągu kilku dni. Do 2–4 tygodni leczenia ból i sztywność powinny ustąpić, natomiast wskaźniki stanu zapalnego (OB, CRP) mogą utrzymywać się na podwyższonym poziomie jeszcze przez pewien czas. 

Jeśli po dłuższym czasie nie udaje się uzyskać całkowitej remisji, czyli zniesienia objawów i wyrównania wskaźników zapalnych, należy zweryfikować rozpoznanie i zwiększyć dawki leków. Kiedy osiągnie się całkowitą remisję, nie powinno się nagle odstawiać leków. 

Dawki prednizonu zmniejsza się stopniowo i obserwuje, czy remisja choroby jest utrzymana. Jeżeli podczas stopniowego zmniejszania dawek dojdzie do nawrotu objawów, należy jak najszybciej wrócić do wyjściowych wartości leku i ponownie dążyć do ich zmniejszania przez okres 4–8 tygodni.

Na co zwrócić uwagę w celu kontroli skuteczności leczenia?

Przede wszystkim ocenia się ewentualne występowanie bólu w skali 0–10 (0 – brak bólu; 10 – silny ból). Ponadto należy zwracać uwagę na czas trwania sztywności porannej, stopnia unoszenia kończyny, a także spadek wskaźników zapalnych w badaniach laboratoryjnych.

Dieta w polimialgii reumatycznej

Leczenie niefarmakologiczne ma bardzo duże znaczenie. Jest nieodłącznym elementem terapii i stosowania leków. Podstawę stanowi prawidłowe odżywianie. Dieta powinna dostarczać wszystkie potrzebne mikroelementy.

Głównie dotyczy to oczywiście kości, jednak w przypadku chorób stawów dieta nie pozostaje bez znaczenia.

Osoby otyłe powinny jak najszybciej postarać się o zredukowanie masy ciała, ponieważ nadwaga i nadmierne obciążenie układu kostno-stawowego dodatkowo nasila objawy bólowe i utrudnia proces leczenia.

Polimialgia reumatyczna – rehabilitacja i fizjoterapia

Fizjoterapia może być wprowadzona po usunięciu stanu zapalnego. Ćwiczenia mają na celu zwiększyć ruchomość i zmniejszyć odczuwanie bólu.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Czym jest i jak się objawia polimialgia reumatyczna?

Polimialgia reumatyczna to kolejna choroba, która atakuje narząd ruchu. Zaliczamy ją do grupy schorzeń układowych tkanki łącznej.

Jej podstawowym objawem jest przewlekły ból w obrębie mięśni szyi i karku, a także obręczy barkowej i biodrowej. Powstaje on na skutek istniejącego w tych miejscach stanu zapalnego.

Polimialgia wymaga trafnej diagnozy, a jej leczenie jest stosunkowo proste, lecz może wymagać czasu.

Przyczyny polimialgii reumatycznej

Polimialgia należy do chorób autoimmunologicznych, co oznacza, że własny układ odpornościowy w wyniku wadliwego funkcjonowania zaczyna atakować mięśnie, wywołując stan zapalny. Schorzenie dotyczy przede wszystkim osób starszych, właściwie nie występuje przed 50-tką.

You might be interested:  Choroba raynauda – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Najbardziej podatni są seniorzy między 70 a 80 rokiem życia. Kolejnym czynnikiem ryzyka jest także płeć – kobiety chorują 2 razy częściej niż mężczyźni.

Również położenie ma znaczenie – schorzenie jest najczęściej diagnozowane w północnej części Europy, natomiast na południu praktycznie nie występuje.

Wśród pozostałych czynników ryzyka należy wymienić predyspozycje genetyczne, promieniowanie UV oraz przebyte choroby wirusowe.

Objawy polimialgii reumatycznej

Podstawowy objaw to trwający minimum dwa tygodnie ból w obrębie mięśni szyi i karku, a także obręczy barkowej i biodrowej.

Dolegliwościom bólowym towarzyszy też sztywność pojawiająca się po niewielkiej aktywności fizycznej lub dłuższym pozostawianiu bez ruchu oraz tzw. sztywność poranna, czyli do godziny po przebudzeniu.

Nie ma reguły czy objawy pojawią się nagle, czy będą się rozwijać powoli.

Objawami towarzyszącymi polimialgii jest najczęściej obrzęk rąk i stóp, zapalnie stawu kolanowego lub mostkowo-obojczykowego, podwyższona temperatura ciała, gorsze samopoczucie, bezsenność, depresja, zmniejszona masa ciała.

Polimialgia reumatyczna a choroba Hortona

Bardzo często zdarza się, że polimialgia współwystępuje z olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic, czyli chorobą Hortona. Powiązanie to dotyczy 20% chorych. Z kolei u osób, u których zdiagnozowano chorobę Hortona, aż 40-60 % ma objawy polimialgii.

Diagnoza polimialgii reumatycznej

By zdiagnozować chorobę najlepiej udać się do reumatologa. Zleci on odpowiednie badania krwi. Główne znaczenie ma wynik OB, który w polimialgii może sięgać nawet ponad 100 ml/h.

Jeśli pacjent skarży się na bóle kolana, nadgarstka czy innych stawów dodatkowo powinno wykonać się USG, które zidentyfikuje zapalenie.

Bardzo ważne jest również przeprowadzenie równoległych badań na obecność choroby Hortona, a także wykluczenie innych schorzeń które mogą dawać podobne objawy np. choroby kości, stawów i mięśni oraz niektóre nowotwory takie jak szpiczak mnogi.

Leczenie polimialgii reumatycznej

Jeśli choroba jest dobrze zdiagnozowana bardzo szybko powinno pomóc podanie glikokortykosteroidów (prednizon). Często już nawet po kilku godzinach pacjent zaczyna czuć się lepiej. Ból całkowicie odchodzi po kilku dniach. Kiedy tak się stanie, należy zmniejszyć dawkę leku.

Możliwe są nawroty objawów, co wymaga zwiększenia dawki i tak do skutku. Alternatywą dla prednizonu są leki immunosupresyjne np. metotreksat.Głównym problemem w leczeniu polimialgii są działania niepożądane glikokortykosteroidów, dlatego powinno się je podawać możliwie najkrócej.

Niestety, po zmniejszeniu dawek lub całkowitym odstawianiu schorzenie ma tendencję do nawrotów. Leczenie może więc trwać nawet do 1-2 lat.

By wspomóc terapię farmakologiczną zaleca się pacjentom podjęcie rehabilitacji, która obejmuje różnorodne zabiegi fizjoterapeutyczne mające na celu rozluźnienie mięśni, a także różnego rodzaju masaże.

Wskazane są także ćwiczenia wykorzystujące sprzęt rehabilitacyjny, których celem jest zwiększenie zakresu ruchu w stawach, a także rozciągnięcie mięśni i wypracowanie prawidłowej postawy ciała.

Bóle reumatyczne – czy możliwe jest całkowite uśmierzenie bólu?

Ból reumatyczny może wynikać z różnych patologii, toczących się w obrębie stawu czy tkanek z nim sąsiadujących. W związku z tym, że bóle reumatyczne mogą być oznaką poważnych schorzeń układowych, nie powinny być lekceważone.

„Bóle reumatyczne” to bardzo często stosowane przez pacjentów pojęcie, odnoszące się do dolegliwości bólowych stawów i mięśni rąk, nóg czy kręgosłupa. Termin ten jest bardzo szeroki i obejmuje wiele jednostek chorobowych.

Reumatyzm czy ból reumatyczny nie jest jednostką chorobową, natomiast wiele schorzeń przyczynia się do dolegliwości określanych w ten sposób przez pacjentów. Takie objawy mogą bowiem zostać wywołane zarówno niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi (m.in. przeciążenie czy powtarzające się mikrourazy), jak i konkretnymi chorobami z zakresu reumatologii.

Elementem terapii bólu reumatycznego jest leczenie objawowe, jednak bardzo ważna jest właściwa diagnostyka i określenie przyczyny dolegliwości.

Bóle reumatyczne, czyli bóle stawów i tkanek okołostawowych, mogą mieć wiele przyczyn, które można ogólnie podzielić na niezapalne i zapalne. U młodszych osób najczęściej wynikają z przeciążenia otaczających staw struktur i powtarzalnych mikrourazów, np.

po wysiłku fizycznym czy intensywnych ćwiczeniach. Istnieje jednak wiele schorzeń, które takie bóle reumatyczne wywołują. Częstą przyczyną bólów reumatycznych w grupie starszych osób jest choroba zwyrodnieniowa stawów, a także polimialgia reumatyczna1.

Gdy pacjent zgłasza się do lekarza z powodu dokuczliwych bólów reumatycznych, konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej w celu wdrożenia odpowiedniego postępowania. Podobnie jak w przypadku wszystkich dolegliwości, istotny jest wywiad.

Bardzo duże znaczenie ma wiek pacjenta, ponieważ inne rozpoznania są bardziej prawdopodobne u osób starszych niż u młodych. Trzeba też ustalić związek dolegliwości bólowych z takimi czynnikami, jak przeciążenie, uraz czy wystąpienie infekcji w okresie poprzedzającym ból stawu. Istotny jest także czas trwania i charakteru bólu.

Z wywiadu lekarz powinien uzyskać informację, czy bóle reumatyczne są izolowanym objawem, czy też towarzyszą im inne niepokojące symptomy.

Jeśli bólowi stawów lub ich okolic towarzyszą inne niepokojące objawy (m.in. sztywność i zaburzenia ruchomości kończyn, obrzęk, wzrost ciepłoty okolicy stawu, zaczerwienienie, niezamierzony spadek masy ciała oraz patologiczne zmęczenie), konieczna jest dalsza diagnostyka, w celu wykluczenia zapalnej choroby stawów2.

Nie warto zwlekać z wizytą u lekarza, gdyż tylko on jest w stanie zweryfikować, czy ból reumatyczny jest izolowaną dolegliwością, czy też objawem poważnego schorzenia. Nie każdy ból reumatyczny ma takie samo nasilenie. Czasem upośledza codzienne funkcjonowanie, wybudza ze snu, częściej jednak są to przemijające, napadowe dolegliwości.

Nasilenie bólu jest również istotną wskazówką w diagnostyce.

W pierwszej kolejności należy znaleźć przyczynę bólu reumatycznego i wysunąć właściwe rozpoznanie, by podjęte leczenie przyniosło zamierzony skutek. Niestety bóle reumatyczne stanowią dość duży problem terapeutyczny. Niejednokrotnie nie udaje się całkowicie ich zniwelować. 

W przypadku urazów mechanicznych czy bólów przeciążeniowych zastosowanie mają zimne okłady, ale ważne jest również odciążenie stawu i tymczasowe ograniczenie aktywności.

W przypadku bólu lekkiego lub umiarkowanego można stosować leki przeciwbólowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, z których większość (m.in. Ketonal Active) dostępna jest bez recepty.

Należy stosować je zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce, przestrzegając właściwego dawkowania i ograniczonego czasu stosowania. Jeśli ból nie ustąpi, konieczna jest konsultacja ze specjalistą. 

Domowe sposoby leczenia nie są jednak skuteczne w przypadku choroby zwyrodnieniowej, polimialgii reumatycznej czy reumatoidalnego zapalenia stawów. W przypadku niektórych jednostek chorobowych konieczne jest wdrożenie glikokortykosteroidów, leków biologicznych i immunosupresyjnych. W terapii doskonale sprawdzą się również działania fizjoterapeutyczne.

Nie bez znaczenia jest odpowiednia dieta bogata w witaminy i składniki mineralne. Niestety bardzo często zdarza się, że ból nasila się wraz z postępem choroby zasadniczej, co z kolei powoduje, że chory sięga po coraz silniejsze środki, które nie zawsze przynoszą pożądany efekt.

Należy pamiętać, aby leczenie przeciwbólowe zawsze przebiegało pod nadzorem lekarza.

Bibliografia:

1. M. Brzosko, Reumatologia kliniczna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2010.
2. M. Puszczewicz, Wielka Interna. Reumatologia, Medical Tribune, 2017.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *