Przyczyny bólu w jamie ustnej

Na czym polega podrażnienie i uszkodzenie jamy ustnej? Podrażnienie i uszkodzenie jamy ustnej jest związane z obrzękiem lub bolesnością jamy ustnej, warg lub języka. Choć istnieje wiele rodzajów bóli i zmian w jamie ustnej, najczęstsze wśród nich są owrzodzenia, opryszczka, leukoplakia i pleśniawki.

Zmiany te są omówione poniżej. Jeżeli występują u Ciebie zmiany w obrębie jamy ustnej, nie jesteś osamotniony(a) — zmiany tego typu występują w którymś momencie u około jednej trzeciej wszystkich ludzi.

Pomimo to, zmiany, podrażnienia i uszkodzenia w obrębie jamy ustnej mogą sprawiać dolegliwości bólowe, powodować niekorzystny efekt kosmetyczny, jak również mogą utrudniać jedzenie i mówienie. Każda zmiana w jamie ustnej, która utrzymuje się przez tydzień lub dłużej, powinna zostać zbadana przez dentystę.

W niektórych przypadkach może być zalecana biopsja (pobranie tkanki do badania) — zazwyczaj pozwala ona określić przyczynę, wykluczając poważne choroby, takie jak nowotwory i zakażenie wirusem HIV.

Po czym poznać, że w obrębie jamy ustnej występują zmiany chorobowe? Następujące objawy mogą wskazywać na zmiany chorobowe w jamie ustnej:

  • Owrzodzenia są niewielkimi, białawymi, obrzękłymi plamkami lub bolesnymi miejscami, otoczonymi strefą zaczerwienienia. Choć owrzodzenia jamy ustnej nie są zakaźne, to jednak często są one mylone ze zmianami opryszczkowymi, które są powodowane przez wirusa opryszczki i są zakaźne. Warto pamiętać, że owrzodzenia występują wewnątrz jamy ustnej, podczas gdy opryszczka zazwyczaj pojawia się na zewnątrz ust. Owrzodzenia mogą nawracać i mogą być małe, duże lub opryszczkowate (wielokrotne, w grupach lub skupiskach).
  • Owrzodzenia jamy ustnej występują często i zdarza się, że nawracają. Choć ich dokładna przyczyna nie jest do końca wyjaśniona, niektórzy eksperci uważają, że w mechanizmie ich powstawania mogą uczestniczyć problemy dotyczące układu odpornościowego, bakterie lub wirusy. Do wystąpienia tego typu zmian mogą także predysponować czynniki takie jak stres, uraz, alergie, palenie tytoniu, niedobory żelaza lub innych witamin, jak również czynniki dziedziczne.
  • Zmiany opryszczkowe, czasem określane także jako herpes simplex, mają postać grup bolesnych, wypełnionych płynem pęcherzyków wokół warg, a czasem także pod nosem lub w okolicy podbródka. Opryszczka jest zazwyczaj spowodowana przez określony typ wirusa, zwanego wirusem opryszczki; zmiany te są bardzo zakaźne. Pierwsze zakażenie zazwyczaj występuje u dzieci i czasem ma przebieg bezobjawowy; bywa ono mylone z przeziębieniem lub grypą. Gdy osoba ulegnie zakażeniu, wirus pozostaje w organizmie, od czasu do czasu powodując nawrót objawów. Jednak u niektórych osób wirus pozostaje nieaktywny.
  • Leukoplakia wygląda jak grube płytki o białawym zabarwieniu na wewnętrznych stronach policzków, dziąsłach lub języku. Często jest ona związana z paleniem tytoniu lub jego używaniem w postaci bezdymowej, choć istnieją także inne przyczyny, takie jak źle dopasowane protezy , ułamane zęby oraz przygryzanie własnego policzka. Z uwagi na to, że około 5% przypadków leukoplakii przechodzi w zmiany nowotworowe,* dentysta może wykonać biopsję. Leukoplakia często ustępuje po zaprzestaniu używania tytoniu.
  • Kandydoza — pleśniawki jamy ustnej — jest najczęstszym zakażeniem grzybiczym powodowanym przez Candida albicans (drożdże). Ma ona wygląd kremowych, żółtobiałych lub czerwonych plam, które występują na wilgotnych powierzchniach w jamie ustnej. Tkanki pod tymi plamami mogą być bolesne. Pleśniawki występują najczęściej u osób używających protez zębowych, u noworodków, u osób osłabionych chorobą oraz osób, których układ odpornościowy nie działa prawidłowo. Szczególnie narażone są także osoby, u których występuje suchość w jamie ustnej lub które są w trakcie antybiotykoterapii lub wkrótce po jej zakończeniu.

W jaki sposób leczy się podrażnienia i uszkodzenia jamy ustnej? Leczenie różni się w zależności od rodzaju choroby. W przypadku opisanych powyżej najczęstszych podrażnień i dolegliwości ze strony jamy ustnej stosuje się następujące leczenie:

  • Owrzodzenia — owrzodzenia jamy ustnej zazwyczaj ustępują samoistnie po 7–10 dniach, choć często zdarzają się nawroty. Chwilową ulgę mogą przynieść dostępne bez recepty maści do stosowania miejscowego oraz leki przeciwbólowe. Przemywanie jamy ustnej roztworem przeciwbakteryjnym może pomóc w zmniejszeniu stanu zapalnego. Czasem przepisywane są antybiotyki w celu ograniczenia wtórnych zakażeń.
  • Opryszczka — pęcherzyki zazwyczaj znikają w czasie około jednego tygodnia. Ze względu na to, że nie istnieje leczenie zakażeń wirusem opryszczki, pęcherze mogą pojawić się ponownie w okresie niestabilności emocjonalnej, po ekspozycji na słońce, w przypadku alergii lub gorączki. Chwilową ulgę mogą przynieść dostępne bez recepty miejscowe środki przeciwbólowe. Dostępne na receptę leki przeciwwirusowe mogą ograniczyć częstość występowania tego typu zakażeń — zapytaj o nie swojego dentystę lub lekarza.
  • Leukoplakia — leczenie rozpoczyna się od eliminacji czynników powodujących zmiany. U niektórych pacjentów oznacza to rezygnację z palenia tytoniu. W przypadku innych osób oznacza to usunięcie źle dopasowanych protez i zastąpienie ich nowymi, odpowiednio dopasowanymi. Dentysta będzie monitorował stan zdrowia pacjenta, badając zmianę w odstępach co trzy do sześciu miesięcy, w zależności od typu, położenia i rozmiaru zmian.
  • Kandydoza — leczenie polega na kontrolowaniu warunków powodujących wystąpienie zakażenia.
    • Dla uniknięcia problemów spowodowanych przez protezy ważne jest ich czyszczenie. Może być pomocne wyjmowanie protez na noc
    • Jeżeli przyczynę stanowią antybiotyki lub doustne środki antykoncepcyjne, pomocne może być zredukowanie ich dawki lub zmiana schematu leczenia
    • W przypadku suchości w jamie ustnej dostępne są preparaty zastępujące ślinę
    • Gdy nie można uniknąć lub wyleczyć przyczyny występowania pleśniawek, wówczas można stosować leki przeciwgrzybicze
    • Duże znaczenie ma prawidłowa higiena jamy ustnej
Przyczyny bólu w jamie ustnej
Zmiana opryszczkowaOwrzodzenie
* The Complete Guide to Better Dental Care, Jeffrey F. Taintor, D.D.S., M.S., and Mary Jane Taintor, 1997.

Ból podniebienia – przyczyny, jak leczyć, co oznacza?

Przyczyny bólu w jamie ustnej

Ból podniebienia, swędzące i opuchnięte podniebienie to bardzo dokuczliwe dolegliwości powodujące dyskomfort przede wszystkim podczas jedzenia i przyjmowania płynów. Poparzone podniebienie, czy ból podniebienia wywołany urazem mechanicznym nie wymaga szerokiej diagnostyki. Jeżeli jednak przy bolącym podniebieniu dochodzą symptomy świadczące o stanie zapalnym, należy podjąć właściwe leczenie. 

Ból podniebienia – przyczyny

Ból podniebienia bardzo często współwystępuje z chorobami gardła i migdałków podniebiennych. Ból podniebienia twardego może być spowodowany przez zapalenie podniebienia górnego, wówczas odczuwany jest silny ból przy przełykaniu. Dodatkowo infekcjom górnych dróg oddechowych oprócz bólu podniebienia towarzyszą takie objawy jak opuchlizna, swędzenie i pieczenie podniebienia. 

  • Ból podniebienia, ból gardła po jednej stronie i powiększone węzły chłonne bez typowych objawów towarzyszących infekcji, może oznaczać rozwój choroby nowotworowej w obrębie szyi. 
  • Ból podniebienia przy zębach, ból dziąseł i podniebienia wymaga szybkiej interwencji stomatologicznej, gdyż nieleczony stan zapalny jamy ustnej jest bardzo groźny dla całego organizmu. 
  • Ból podniebienia – przyczyny:
  •     poparzenie podniebienia;
  •     uraz mechaniczny;
  •     wirusowe zapalenie gardła;
  •     grzybicze zapalenie gardła;
  •     bakteryjne zapalenie gardła;
  •     przewlekłe zapalenie gardła;
  •     przewlekłe ropne zapalenie gardła i migdałków podniebiennych;
  •     choroby zębów, dziąseł i przyzębia;
  •     mononukleoza zakaźna;
  •     choroby nowotworowe.  

Poparzone podniebienie – co robić?

Oparzenie podniebienia to najczęstsza i najbardziej prozaiczna przyczyna, która powoduje ból podniebienia. Zbyt wysoka temperatura posiłku, może spowodować podrażnienie i uszkodzenie delikatnej błony śluzowej jamy ustnej.

Wystarczy jeden kęs jedzenia lub łyżka gorącej zupy, aby spowodować oparzenie podniebienia. W miejscu, w którym doszło do poparzenia, widoczne jest zaczerwienione podniebienie i może powstać biały nalot.

Dodatkowo zwykle dochodzi do poparzenia języka, dziąsła oraz objawów towarzyszących takich jak swędzenie i pieczenie. 

Poparzone podniebienie zwykle nie wymaga interwencji lekarskiej, jednak sam proces gojenia trwa nawet kilka dni ze względu na regenerację uszkodzonej działaniem wysokiej temperatury powierzchni. Podrażnione i piekące podniebienie powoduje dyskomfort, odbiera przyjemność ze spożywania posiłków i jest bardzo wrażliwe na powstawanie dodatkowych uszkodzeń.

Warto wówczas wprowadzić dietę lekkostrawną, papkowatą o temperaturze letniej lub pokojowej. Aby zminimalizować ból podniebienia przy jedzeniu, należy unikać twardych i chrupiących produktów jak np. chrupki, chipsy, bułki, chleb ze względu na ryzyko podrażnienia gojącej się błony śluzowej. Szczególną ostrożność należy także zachować podczas mycia zębów.

Ból podniebienia, a choroby gardła

Ból podniebienia i gardła powstały w wyniku infekcji, może mieć różne podłoże.

Bakteryjne zapalenie gardła to np. angina paciorkowcowa. W obrazie klinicznym choroby obserwuje się problem z przełykaniem śliny, ból podniebienia i gardła oraz powiększone migdałki, na których zbiera się nalot. Mogą pojawić się ropne czopy. Anginie towarzyszy też wysoka gorączka i dreszcze. 

Infekcja wirusowa powodująca ból podniebienia i gardła to najczęściej przeziębienie lub grypa. Dodatkowo przy tych schorzeniach występuje nieżyt nosa, stan podgorączkowy lub gorączka. 

Zakażenia o podłożu grzybiczym, które powodują ból podniebienia, gardła i migdałków najczęściej dotykają pacjentów z obniżoną odpornością.

W grupie ryzyka są także osoby ze zdiagnozowaną cukrzycą, niedoborami witamin i minerałów, niedożywieniem białkowym oraz po przebytej antybiotykoterapii.

Ból podniebienia twardego, ból podniebienia miękkiego, pieczenie podniebienia oraz charakterystyczny nalot w jamie ustnej to charakterystyczne cechy zakażenia grzybiczego. 

Jak leczyć ból podniebienia?

Ból podniebienia i gardła, wraz ze wszystkimi objawami towarzyszącymi konkretnemu schorzeniu powinien być w pierwszej kolejności prawidłowo zdiagnozowany. Dzięki ustaleniu przyczyny dolegliwości bólowych można zastosować właściwą terapię, która przyniesie efekt w danej jednostce chorobowej. 

W przypadku infekcji wywołanej bakterią należy wdrożyć antybiotykoterapię. W leczeniu chorób o podłożu wirusowym stosuje się leki przeciwwirusowe, a przy zakażeniu grzybiczym – preparaty przeciwgrzybicze. 

Warto również wspomóc się stosowaniem pastylek do ssania oraz preparatów w formie spray’u o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym.

W przypadku wystąpienia infekcji, której towarzyszy stan zapalny mamy do czynienia z osłabieniem układu immunologicznego, gdyż organizm walczy z patogenem.

Warto wówczas wesprzeć odporność stosując naturalne produkty lecznicze o działaniu immunomodulującym.

Dobrze sprawdzi się zastosowanie leków zawierających wyciągi z takich roślin jak: aloes drzewiasty, jeżówka purpurowa i pelargonia afrykańska. 

Lek. Michał Dąbrowski

Ból podniebienia – częste przyczyny

Przewlekła suchość w ustach, ostry kawałek jedzenia, mechaniczne uszkodzenie szczoteczką do zębów czy gryzionym w zamyśleniu długopisem to częste powody zapalenia podniebienia.

Niektóre z przyczyn są wynikiem zwykłej nieostrożności i nie wymagają specjalnego traktowania, lecz powodów bólu podniebienia może być więcej, a objaw ten może zwiastować poważną chorobę.

Zapraszamy do lektury artykułu o możliwych przyczynach zapalenia podniebienia.

  • Przyczyny bólu w jamie ustnejZdjęcie ilustracyjne / Adobe Stock
  • Uczucie suchości w ustach może sprzyjać odczuwaniu bólu i pieczeniu w okolicach podniebienia.
  • Sucha śluzówka jamy ustnej może być efektem zaburzenia funkcji gruczołów ślinowych bądź objawem choroby ogólnoustrojowej.

Kserostomia – suchość w jamie ustnej

Do suchości w ustach mogą prowadzić leki o działaniu:

  • moczopędnym
  • przeciwdepresyjnym
  • antyhistaminowym
  • neuroleptycznym
  • pobudzającym układ współczulny
  • rozszerzającym oskrzela
  • przeciwlękowym
  • chemioterapeutyki
  • narkotyczne leki przeciwbólowe
  • cytostatyki
  • stymulującym układ immunologiczny

Jednym z symptomów poważnych chorób jest kserostomia. To między innymi choroby:

  • nadczynność tarczycy
  • cukrzyca
  • reakcja po odrzuceniu przeszczepu szpiku kostnego
  • sarkoidoza
  • awitaminoza
  • stany lękowe
  • AIDS
  • odwodnienie
  • kolagenozy (zespół Sjogrena)
  • grzybica
  • alergie

Suchość w gardle może być również skutkiem:

  • ubocznym radioterapii, zwłaszcza naświetlania głowy czy szyi.
  • uszkodzenia mechanicznego (protezą, szczoteczką do zębów)
  • aft
  • chorób zębów
  • chorób zatok
  • refluksu
  • chorób nowotworowych
You might be interested:  Podrażnione i suche gardło – domowe sposoby na swędzenie gardła

Ze względu na bardzo szeroki wachlarz chorób, których symptomem jest kserostomia, nie należy ignorować objawów wysuszenia śluzówki w ustach. Zapaleniu podniebienia, oprócz uczucia suchości mogą towarzyszyć:

  • pieczenie lub palenie języka i warg
  • trudności w żuciu i połykaniu pokarmu
  • zaburzenia odczuwania smaku
  • trudności w mowie
  • podatność na infekcje i owrzodzenia
  • próchnica
  • kandydoza
  • wygładzenie lub pobrużdżenie języka
  • zanik brodawek

Do zapalenia śluzówki podniebienia wystarczy jednak zwykła nieostrożność lub nadgorliwość w codziennej pielęgnacji jamy ustnej. Przypadkowe napicie się czy zjedzenie zbyt gorącego jedzenia może wywołać silne podrażnienie śluzówki podniebienia, a w konsekwencji silny, przewlekły ból.

Do podrażnienia tkanek podniebienia może dojść w wyniku chrapania, spowodowanego np. przeziębieniem czy katarem, a także w wyniku gwałtownych wymiotów, zgagi czy refluksu. Cofająca się treść pokarmowa i kwaśne soki trawienne mogą silnie zaognić delikatną tkankę podniebienia.

  1. Zaburzona równowaga zasadowo-kwasowa w jamie ustnej sprzyja powstawaniu nadżerek, próchnicy, nieprzyjemnemu zapachowi z ust, bólom dziąseł, języka i chrypce.
  2. Bolesność podniebienia może mieć podłoże w infekcjach jamy ustnej z powodu inwazji wirusowej, bakteryjnej czy grzybicznej.
  3. Wystarczy chwilowy spadek odporności związany ze stresem, przeziębieniem, czy zaawansowanym stanem próchnicy w ustach, a zapalenie obejmie również wargi, język, policzki.
  4. Drogą przedostania się patogenów do jamy ustnej może być pocałunek, stosunek oralny, brudne ręce czy przedmioty brane do ust.
  5. Ból podniebienia może być spowodowany przez zapalenie zatok, anginę czy zwykły katar, lecz również może manifestować jeden z nowotworów jamy ustnej.

Rak podniebienia  

Nowotwór podniebienia jest stosunkowo rzadkim rodzajem raka, bo dotyczy ok 1% przypadków onkologicznych jamy ustnej w Polsce, lecz ze względu na brak powszechności, może być niewłaściwie lub zbyt późno rozpoznany. A im szybciej nastąpi rozpoznanie, to tym lepsze są rokowania.

Nowotwór podniebienia charakteryzuje się wysokim stopniem złośliwości, szybko nacieka na sąsiadujące tkanki i dokonuje przerzutów na pobliskie węzły chłonne.

Rak podniebienia przyjmuje postać rozlanego nacieku, guzka, małego lub głębokiego owrzodzenia. Postęp choroby jest agresywny i szybko naciek roznosi się na kości podniebienia, nos i zatoki.

  • Jednym z częstych objawów jest ból i trudności w mówieniu (mówienie przez nos).
  • Szybka diagnoza i podjęcie leczenia skutkują dużą ilością wyleczonych pacjentów (ponad 80%), lecz w przypadku zaawansowanego stanu, leczenie może nie przynieść skutku lub spowodować odnowę raka po kilku latach, z gorszym rokowaniem.
  • Niestety, większość pacjentów trafia na oddział onkologiczny w zaawansowanym stadium choroby, gdzie niezbędne są już radykalne metody leczenia, a przecież wczesna diagnoza, na poziomie wizyty kontrolnej u lekarza stomatologa mogłaby nieporównywalnie podnieść szanse chorego.
  • Leczenie nowotworu podniebienia zależy od stanu ogólnego pacjenta, stopnia zaawansowania choroby, rodzaju nowotworu, jego umiejscowienia i stopnia złośliwości.
  • Metod leczenia raka podniebienia jest kilka: od naświetlania miejsc zajętych zmianami nowotworowymi, przez techniki chirurgiczne, aż po całkowitą resekcję zmian wraz z częścią szczęki.

Dlatego też operacje, które wymagają usunięcia znacznych partii tkanek (co prowadzi np. do otwarcia jamy ustnej na część nosową) prowadzone są w połączeniu z technikami rekonstrukcyjnymi z zakresu chirurgii plastycznej.

Przejdź do następnej strony

Przyczyny bólu w jamie ustnej –

Jama ustna jest narządem mowy, a także miejscem, w którym początkową fazę mają procesy trawienne. Jest to zatem niezwykle istotny organ i tak jak każdy narząd, czy część ciała, wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Jeżeli dojdzie do zaniedbania higieny jamy ustnej może to wywołać różnego rodzaju ból.

Pierwsza myśl, jaka przychodzi nam do głowy odnośnie bólu w jamie ustnej to wszelkiego rodzaju bóle zębów. I oczywiście, mamy rację Higiena jamy ustnej wiążę się z regularnym czyszczeniem zębów.

Ale oprócz tych najtwardszych kości, w buzi znajdują się również dziąsła, język, podniebienie, a także wnętrze policzków, które również wymagają codziennej pielęgnacji. Poleca się codzienne szczotkowanie tych delikatnych miejsc bardzo miękką szczoteczką.

Co jednak, gdy w jamie ustnej występuje ból, a my dbamy o higienę? Czy są inne przyczyny, które mogą wywoływać nieprzyjemne konsekwencje? Oczywiście, że tak. Przyczyną bolesnych zmian, może być na przykład nieodpowiednia dieta, która dostarcza organizmowi zbyt mało wartościowych składników mineralnych i witamin.

Inną przyczyną może być uraz błony śluzowej. Najczęściej zdarza się to podczas nieuważnego przygryzienia. Z tym problemem zmagają się też osoby, które noszą protezy zębowe lub aparaty ortodontyczne. Ich sztuczne części mogą haczyć o wrażliwą błonę i doprowadzać do jej uszkodzenia.

 Ból w jamie ustnej może występować także poprzez zakażenie grzybami lub bakteriami. Oto lista przypadłości, które mogą powodować ból w jamie ustnej i które pojawiają się z wyżej wymienionych przyczyn.

Zapalenie jamy ustnej

Zapalenie jamy ustnej może mieć kilka rodzajów, jednak wszystkie z nich należy wpisać w ten jeden podpunkt. Zapalenie jest najczęstszą przyczyną wywołującą ból w jamie ustnej. Charakteryzuje się stanem zapalnym śluzówki i warg.

Zmiany wywołane przez zapalenie mogą mieć różny wygląd, w zależności od rodzaju infekcji: mogą to być delikatne zmiany zabarwienia, obrzęk lub liczne krostki i wrzody. Przyczynami zapalenia jamy ustnej są: infekcje wirusowe, infekcje grzybicze, infekcje bakteryjne, alergie, uszkodzenia mechaniczne lub niedobory żywieniowe.

Na rynku są dostępne preparaty, które zmniejszają lub likwidują przyczyny zapalenia jamy ustnej. Przykładami odpowiednich produktów są:

Afty, czyli ubytki błony śluzowej

Afty są ubytkami błony śluzowej. Wyglądają jak malutkie wrzody pokryte białym nalotem oraz otoczone rumieniowatym obrzeżem. Ich lokalizacja to najczęściej: wnętrze policzków, dno jamy ustnej, czubek języka oraz podniebienie miękkie i migdałki. Afty są odczuwalne poprzez stały ból w jamie ustnej, który pogłębia się podczas jedzenia lub poprzez nacisk.

Nieleczone afty giną samoistnie, ale zajmuje to około kilku tygodni. Przyczyną ich wystąpienia są mechaniczne uszkodzenia błony śluzowej lub poparzenia (np. przez gorące napoje lub posiłki). Aby przyspieszyć proces gojenia aft i złagodzić ból poleca się stosowanie gotowych preparatów. Mogą one występować w formie płynów lub żeli.

Przykłady takich preparatów to:

  • Anaftin Gel, żel na afty
  • Anaftin Spray, spray na afty

Kandydoza – zakażenie drożdżakami.

Inną dolegliwością, która powoduje ból w jamie ustnej, jest kandydoza. Występuje ona najczęściej u chorych na cukrzycę, u osób otyłych oraz u kobiet w ciąży. Kandydoza powstaje w wyniku zakażenia grzybiczego, a dokładnie zakażenia drożdżakami.

Charakteryzuje się białym nalotem, który przypomina ścięte mleko. Plamy często zajmują duże obszary jamy ustnej i powodują pieczenie, ból, suchość oraz są przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust. Do leczenia kandydozy używa się płukanek z wody utlenionej oraz nystatynę.

Gotowym roztworem do stosowania w jamie ustnej jest Pharmina Aphtin, płyn przeciw drożdżakom.

Wrzodziejące zapalenie jamy ustnej

Występowanie nadżerek i owrzodzeń w jamie ustnej również wywołuje ból. Zmiany pojawiają się na błonach śluzowych policzków, dziąseł, języka oraz podniebienia.

Niestety, nie wiadomo, co wywołuje wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, a jest to przypadłość niezwykle bolesna, która uniemożliwia normalne spożywanie posiłków. Dodatkowo jest to przypadłość, która ciągnie się latami i trudno ją wyleczyć.

Wymaga stałego nadzoru lekarskiego i zażywania leków dobranych przez specjalistę. W aptece są natomiast dostępne środki, które łagodzą objawy owrzodzeń. Występują one w formie płynów, żeli lub sprayów.

Kserostomia – suchość w jamie ustnej

Wydawać by się mogło, że suchość w jamie ustnej jest niegroźnym stanem, któremu łatwo zaradzić, np. poprzez napicie się wody, czy ssanie landrynek. Otóż jest to mylne założenie, ponieważ suchość jamy ustnej, czyli kserostomia, jest schorzeniem, które może doprowadzić do powstania trudnogojących się uszkodzeń, nadżerek, czy owrzodzeń.

Kserostomia wynika ze zmniejszonego wydzielania śliny przez ślinianki, co z kolei spowodowane jest najczęściej stanem zapalnym lub (w skrajnym przypadku) nowotworem gruczołu ślinowego. Przy suchości jamy ustnej najczęściej odczuwa się ból i pieczenie. Występują także problemy z rozróżnianiem smaków. Kolejną konsekwencją suchości jest halitoza, tzn.

nieprzyjemny zapach z ust.

Rak jamy ustnej

Jama ustna również narażona jest na wystąpienie nowotworu.

W grupie ryzyka znajdują się w szczególności osoby palące papierosy, spożywające zbyt dużą ilość alkoholu oraz niedbające o higienę jamy ustnej.

Zmiany nowotworowe najczęściej pojawiają się na języku oraz dnie jamy ustnej. Leczenie raka wymaga profesjonalnej opieki lekarskiej, a do jego leczenia stosuje się najczęściej radioterapię lub chemioterapię.

Jak widzimy, przyczyny bólu w jamie ustnej są różnorodne. Chociaż niektóre wydają się błahym problemem, z którym samodzielnie możemy sobie poradzić, to nigdy jednak nie należy lekceważyć niepokojących zmian.

Rozwój cywilizacji przyczynia się do coraz skuteczniejszych metod leczenia, jednak wiąże się też z powstawaniem nowych schorzeń, dolegliwości i chorób. Współcześnie mamy do dyspozycji mnóstwo preparatów, które możemy kupić bez recepty.

Jednak konsekwencje zaniedbania mogą być poważne, dlatego stałe kontrole u lekarzy specjalistów są niezmiernie istotne.

Jama ustna – ból i zapalenie dziąseł

Zastanawiasz się, czy ciebie także mogą dotyczyć problemy jamy ustnej? Aby to stwierdzić, powinieneś odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań dotyczących stanu zdrowia twojego uzębienia i możliwych problemów z nim związanych.

Rozpoznanie problemów jamy ustnej (pytania):

  1. Czy odczuwasz ból dziąseł i zębów? Jak często się one pojawia?
  2. Martwią cię krwawiące dziąsła? Czy krwawią samoistnie, czy w trakcie szczotkowania, gdy przypadkowo dochodzi do ich uszkodzenia?
  3. Niecierpliwisz się odczuwając dyskomfort w trakcie noszenia protez zębowych?
  4. Obserwujesz biało-żółte i często bolące zmiany w obrębie jamy ustnej (po wewnętrznej stronie policzków, lub w okolicy dziąseł)? Dziąsła otaczające „miejsce wyrastania” zębów obniżają się, przez co widać korzenie zębów?

Warto dowiedzieć się dlaczego w jamie ustnej mogą zachodzić dokuczliwe zmiany i w jaki sposób można zmniejszyć dyskomfort z nimi związany.

Ból w jamie ustnej – z czego może wynikać?

Często bagatelizujemy ból w obrębie jamy ustnej, będąc nieświadomymi możliwie poważnych przyczyn jego występowania. Zastanówmy się, w jakich sytuacjach możemy odczuwać ból w obszarze jamy ustnej i czy może on wymagać interwencji medycznej.

Ból zębów może wywoływać:

  • stan zapalny dziąseł (paradontoza),
  • uszkodzenia nerwów umiejscowionych w jamie ustnej,
  • pęknięcie szkliwa,
  • próchnica,
  • nadwrażliwość zębów – najczęściej na produkty kwaśne, zimno lub ciepło,
  • zanikanie dziąseł (i tym samym odsłanianie szyjek zębowych, oraz narażanie korzeni zębów na działanie czynników zewnętrznych, w tym przede wszystkim na wnikanie drobnoustrojów chorobotwórczych),
  • utraty zęba,
  • nieprawidłowo przeprowadzony zabieg dentystyczny, w trakcie którego doszło do podrażnienia miazgi zębowej (czyli struktury wypełniającej wnętrze zębów, zawierającej liczne naczynia krwionośne i zakończenia nerwowe).

W przypadku bólu dziąseł, jako przyczyny należy wymienić przede wszystkim choroby infekcyjne dziąseł (zapalenie dziąseł), uszkodzenia mechaniczne (rany, rozcięcia), czy powstawanie odleżyn od protez.

Często, odczuwając ból w jamie ustnej obserwujemy także białawe naloty po wewnętrznej stronie policzków, lub na dziąsłach. Naloty te sygnalizują o infekcji (wirusowej, bakteryjnej lub grzybiczej).

You might be interested:  Co wywołuje napad astmy?

Paradontoza – czym jest i jak się objawia?

Paradontoza to zapalenie przyzębia (infekcja przyzębia). Jest konsekwencją stanu zapalnego dziąseł, w trakcie którego dochodzi do namnażania się bakterii w obrębie kamienia nazębnego. Paradontoza nie powinna być bagatelizowana, ponieważ może doprowadzić do utraty zębów.

Protezy zębowe i problemy jakie mogą powodować

Protezy zębowe (potocznie określane jako sztuczne szczęki) to stałe lub ruchome uzupełnienia brakujących zębów. Mimo, że protezy kojarzone są głównie z osobami starszymi, które straciły cześć lub całość zębów, to nie tylko im są one przeznaczone.

Protezy stosuje się również u osób młodych, w przypadku których doszło do nieodwracalnego uszkodzenia zębów.

Protezy są używane również w formie „ratunkowej” dla zdrowych zębów, które są zagrożone nieprawidłowym wyrastaniem (wówczas usuwany jest ząb, blokujący prawidłowy wyrost sąsiadujących z nim zębów i wstawiona zostaje proteza zastępująca usunięty ząb).

Ponadto protezy przywracają właściwe funkcjonowanie, to znaczy umożliwiają żucie, rozgryzanie, mówienie i naturalne ułożenie ust, a także chronią kości szczęki przed deformacją i zanikaniem.

Najczęstszym problemem dla użytkowników protez jest fakt ich chwiania, obluzowania i wrażenie „wypadania”. Dzieje się tak, wówczas gdy protezy są niedokładnie dopasowane, lub zakładanie przed wygojeniem się ran powstałych po usunięciu zębów (tak zwane bezpośrednie protezy pełne, wymagające korekty, po kilku miesiącach od użytkowania).  

Kolejnym problemem są odleżyny. Odleżyny to uszkodzenia skóry wraz z tkankami znajdującymi się pod nią, sięgające aż do kości. Przyczyną powstawania odleżyn jest długotrwały ucisk, prowadzący w konsekwencji do niedotlenienia tkanek i ich martwicy. Przed odleżynami wynikającymi z niedopasowanej protezy można się uchronić.

Przede wszystkim trzeba poinformować dentystę (protetyka – specjalistę od protez zębowych) o odczuwalnym ucisku i próbować ponownego dopasowania protezy. Może się to wiązać z piłowaniem, docięciem klamry, lub polerowaniem płyty protezy.

Oczywiście nie warto wykonywać tego rodzaju zabiegów samodzielnie, bo proteza jest elementem delikatnym i może ulec łatwemu zniszczeniu.

Jeżeli doszło już do powstania odleżyn warto zastosować żel przyspieszający regenerację rany (np. Mucosit).

Jak można uchronić się przed dolegliwościami w obrębie jamy ustnej?

Istnieją proste sposoby na ból i zapalenie dziąseł. Dbałość o higienę jamy istnej, to podstawa w profilaktyce chorób dziąseł i przyzębia. Bez wątpienia zęby należy dokładnie szczotkować, przynajmniej dwa razy dziennie (a najlepiej po każdym posiłku), nitkować, a jamę ustną płukać specjalistycznym płynem. Dzięki takim zabiegom, powstrzymamy namnażanie się bakterii w jamie ustnej.

Niekiedy jednak nawet regularne zabiegi higieniczne nie wystarczają i wówczas warto rozważyć zastosowanie preparatów leczniczych.

Jak reagować na dolegliwości bólowe w jamie ustnej?

Zwykle rozważamy dwie opcje – przyjmowane samodzielnie leki na ból dziąseł lub wizytę u dentysty. Należy pamiętać, że pierwsze rozwiązanie powinno być tylko doraźnym sposobem na zmniejszenie dokuczliwych objawów. Nawet jeśli ból ustąpi trzeba udać się na wizytę do lekarza, aby określić źródło problemu.

Jakie preparaty można stosować w przypadku dolegliwości w jamie ustnej?

Niekiedy wydaje się, że najłatwiej sięgnąć po lek przeciwbólowy w postaci tabletki. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem byłby lek w formie żelu, który umożliwia stosowanie miejscowe, czyli w obszarze w którym występuje problem. Istnieją również preparaty zawierające naturalne zioła na ból dziąseł.

Jaki skład powinien charakteryzować dobry preparat na dolegliwości w jamie ustnej?

Preparat do stosowania w jamie ustnej powinien się wyróżniać działaniem przeciwbólowym, bądź znieczulającym, a także łagodzącym podrażnienia, eliminującym obrzęk, tamującym krwawienie, chroniącym przed rozwojem infekcji oraz przyspieszającym gojenie się ran.

Działanie tamujące krwawienie, inaczej ściągające otrzymuje się dzięki zastosowaniu wyciągu z kory dębu. Właściwości przeciwzapalne są domeną wyciągów roślinnych z rumianku, nagietka oraz podbiału. Ochronę przed wnikaniem bakterii mogą zapewnić wyciągi z tymianku i szałwii.

Efekt przeciwbólowy można osiągnąć dzięki zastosowaniu olejka miętowego, któremu zawdzięczamy uczucie chłodu po nałożeniu żelu. Dodatkowe działanie znieczulające może zapewnić zastosowanie lidokainy.

Natomiast przyspieszenie gojenia się ran, działanie ściągające i przeciwzapalne charakteryzuje allantoinę, która również powinna znaleźć się w składzie dobrego preparatu na dolegliwości jamy ustnej.

Mucosit – kompleksowa pomoc w stanach zapalnych przyzębia

Mucosit to lek w wygodnej formie żelu do stosowania miejscowego na dziąsła. Bogaty skład preparatu zapewnia skuteczność w leczeniu stanów zapalnych w obrębie dziąseł i przyzębia.

Żel Mucosit charakteryzuje się wszystkimi wspomnianymi wyżej działaniami – ściągającym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, miejscowo znieczulającym i przyspieszającym gojenie się ran, dzięki czemu może być określony jako skuteczny preparat do stosowania we wszelkich dolegliwościach jamy ustnej.

Kiedy stosować żel Mucosit?

Żel Mucosit można stosować w przypadku stanów zapalnych dziąseł, krwawienia z dziąseł, bolesności dziąseł i błon śluzowych jamy ustnej, a także w przypadku odleżyn wynikających z noszenia protez zębowych.

Jak stosować żel Mucosit?

Ważne jest zachowanie odpowiedniego sposobu aplikacji żelu Mucosit. W pierwszym etapie należy dokładnie wyszczotkować zęby. Następnie czystym opuszkiem palca, lub wacikiem higienicznym należy wcierać 1-2cm żelu przez około trzy minuty. Zabieg ten powinno się powtarzać średnio dwa, do trzech razy dziennie.

W trakcie terapii żelem Mucosit trzeba zachować dbałość o higienę jamy ustnej. Tylko regularne zabiegi higieniczne (szczotkowanie, nitkowanie i płukanie specjalistycznymi płynami) mogą zapobiegać nawrotom dolegliwości. Nie bez znaczenia są również systematyczne wizyty kontrolne u dentysty, który może zaproponować szersze leczenie specjalistyczne.

Czy każdy może stosować żel Mucosit?

Lek Mucosit jest przeznaczony dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia. Nie powinny go stosować osoby, które przyjmują doustne leki antykoagulacyjne (inaczej leki przeciwzakrzepowe, m.in. warfaryna). Przeciwwskazane jest także stosowanie żelu Mucosit u osób, u których występuje nadwrażliwość na zawarte w nim składniki.

Ból w jamie ustnej: czym są afty?

Afty, czyli miejscowe, niewielkie owrzodzenia bądź nadżerki w kolorze czerwonym z białym nalotem. Pojawiają się na błonie śluzowej jamy ustnej i mogą powodować dolegliwości bólowe.

Otoczone są zazwyczaj widocznym obrzeżem o charakterze zapalnym. Co więcej, ich etiologia nie jest w pełni znana. Istnieje wiele przyczyn powstawania aft w jamie ustnej.

Jedną z popularniejszych jest przede wszystkim nieodpowiednia i niedostateczna higiena jamy ustnej. Jakie są inne przyczyny powstawania aft?

Przyczyny powstawania aft w jamie ustnej

Poza nieodpowiednią i niedostateczną higieną jamy ustnej, przyczyną powstawania aft (zarówno aft dużych, jak i aft małych) mogą być na przykład:

  • stres
  • choroby autoimmunologiczne
  • genetyka (predyspozycje rodzinne)
  • obgryzanie paznokci bądź gryzienie przedmiotów użytkowych, takich jak np. ołówki i długopisy, a także miejscowe urazy mechaniczne jamy ustnej
  • spadek odporności organizmu
  • alergie (w tym alergie pokarmowe)
  • niedoboru witamin i składników odżywczych
  • problemy i zaburzenia hormonalne

Jak leczyć afty? Jakie są najlepsze metody leczenia aft w jamie ustnej?

Zarówno afty małe, jak i afty duże często znikają samoistnie w przeciągu kilku tygodni od momentu pojawienia się w jamie ustnej. Aby dowiedzieć się więcej o podziale aft pod kątem wielkości, polecamy ciekawy artykuł pod tytułem: AFTY – przyczyny, objawy i leczenie aft w jamie ustnej.

Ze względu na dyskomfort oraz ból jamy ustnej, towarzyszący pojawieniu się aft, afty warto zwalczać i tym samym przyspieszać proces gojenia w jamie ustnej. Świetnym, domowym sposobem na poradzenie sobie z aftami jest na przykład płukanka z szałwii (szałwia to także świetny składnik mieszanek do walki z bólem gardła).

Wystarczy zalać łyżeczkę ususzonych liści szałwiowych wrzątkiem i odstawić płukankę do zaparzenia na około 20 minut. Taka płukanka to świetny i naturalny sposób na afty.

Co jeszcze może pomóc przy aftach w jamie ustnej?

Do zwalczania bólu, wywołanego wystąpieniem aft w jamie ustnej, niezbędne mogą okazać się środki medyczne. Roztworem do płukania jamy ustnej i gardła o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, który dostępny jest bez recepty, jest Glimbax.

Glimbax nie zawiera alkoholu i nie wywołuje dodatkowych podrażnień w jamie ustnej. Zawiera jednak diklofenak, czyli znaną w świecie medycznym substancję o szybkim początku działania przeciwbólowego.

Glimbax może efektywnie pomóc w walce z bólem, wywołanym obecnością aft w jamie ustnej.

Afta: Przyczyny, Leczenie i Zapobieganie

Zmiany błony śluzowej zlokalizowane w jamie ustnej przyczyniają się do znacznego obniżenia komfortu życia i utrudniają normalne, codzienne funkcjonowanie. Jedną z tych zmian jest wyjątkowo uciążliwa, nieprzyjemna i bolesna afta, czyli niewielka nadżerka lub owrzodzenie, którą zapewne każdy z nas choć raz miał w swoim życiu.

Afta to dość często spotykana dolegliwość jamy ustnej, która zwykle nie zwiastuje poważnych problemów zdrowotnych. Jednak jeśli występujące nadżerki w jamie ustnej są uciążliwe i bardzo bolesne – nie wolno ich lekceważyć, w szczególności, gdy jest ich wiele i mają tendencję do nawracania.

Warto zatem poznać ich rodzaje, przyczyny pojawiania się, a także sposoby skutecznego leczenia i zapobiegania ich powstawaniu.

Afta – co to jest?

Afty to niewielkie ubytki błony śluzowej w jamie ustnej, które objawiają się bardzo bolesnymi, okrągłymi lub owalnymi nadżerkami. Otoczone są rumieniowatym, zapalnym obrzeżem oraz pokryte białym lub żółtym nalotem.

Zapalenie jamy ustnej może występować w postaci pojedynczych bądź zebranych w grupę małych lub rozległych aft. Nieprzyjemna dolegliwość, jaką jest afta, znacznie utrudnia normalne funkcjonowanie.

Zdarza się, że towarzyszy jej opuchlizna, a osoby, które zmagają się z problemem, odczuwają dyskomfort i wrażliwość na dotyk. Nawet zwyczajne czynności, jak mycie zębów, spożywanie słonych lub kwaśnych potraw, picie gorących napojów, przysparzają wiele bólu.

Na szczęście w większości przypadków owrzodzenia te goją się samoistnie w przeciągu kilkunastu dni.

Afty stanowią około 60% zmian chorobowych występujących na błonie śluzowej jamy ustnej. Wedle szacunków, co trzeci człowiek doświadczył tej przykrej dolegliwości przynajmniej raz w życiu.

Afta może pojawić się u każdego, choć najczęściej występuje u kobiet oraz młodych dorosłych, czyli osób pomiędzy dziesiątym a czterdziestym rokiem życia.

Dość częstą i powszechną przypadłością jest też pojawiająca się afta w ciąży, co przede wszystkim związane jest ze zwiększonym stężeniem hormonów, zwłaszcza progesteronu powodującego przekrwienie dziąseł, co z kolei zwiększa podatność na urazy.

Afta to dolegliwość, na której powstawanie duży wpływ mają predyspozycje genetyczne. Około 30% osób, u których pojawiła się afta, ma w rodzinie osobę zmagającą się z nadżerkami jamy ustnej. Jeśli zaś afty występują u obojga rodziców, ryzyko ich pojawienia się u dziecka wynosi aż 90%.

Warto w tym miejscu dodać, że afty często mylnie utożsamiane są z pleśniawkami, które również pojawiają się na błonie śluzowej jamy ustnej w postaci kremowobiałych nalotów. Jednak przyczyną ich powstawania – w przeciwieństwie do aft – są grzyby zwane drożdżakami (Candida Albicans). Zwykle pleśniawki są mniej bolesne od aft i najczęściej występują u małych dzieci.

Afta – gdzie występuje?

Afty najczęściej pojawiają się na powierzchni skóry łączącej dziąsła z wewnętrzną stroną policzków. Jednak afta na wardze czy języku, która często opisywana jest przez pacjentów jako bolesna krosta na języku, a także afta na podniebieniu miękkim czy w gardle, również nie należą do rzadkich przypadków.

You might be interested:  Wysypka alergiczna – jakie są przyczyny, objawy i leczenie alergii skórnej?

Zazwyczaj wystąpienie afty w którymkolwiek z wymienionych powyżej miejsc poprzedzone jest lekkim swędzeniem, mrowieniem, a także pieczeniem w okolicy, w której po krótkim czasie tworzy się nadżerka. Zwykle objawy te odczuwalne są na 24-48 godzin przed pojawieniem się afty.

Nie jest to jednak regułą, bowiem niektóre osoby dowiadują się o afcie dopiero w momencie, gdy na błonie śluzowej jamy ustnej pojawia się bolesne owrzodzenie.
&nbsp

Podział aft

Warto w tym miejscu zaprezentować również podział aft, które ze względu na częstotliwość, liczbę występowania oraz czas trwania dzieli się na:

  • afty małe Mikulicza – to bardzo bolesne nadżerki mnogie lub pojedyncze, osiągające wielkość maksymalnie do 10 mm. Goją się samoczynnie w ciągu 7-14 dni, nie pozostawiając po sobie blizn. Afty małe są przewlekłe, nawrotowe i częściej zmagają się z nimi dorośli niż dzieci;
  • afty duże Suttona – są znacznie poważniejsze od aft małych, choć trzeba podkreślić, że występują stosunkowo rzadko. Objawiają się bardzo bolesnym i głębokim owrzodzeniem o wielkości około 10-20 mm. Ich występowaniu może towarzyszyć złe samopoczucie, ogólne osłabienie organizmu, stany podgorączkowe, znaczne trudności w mówieniu i jedzeniu, a czasem także limfadenopatia, czyli powiększenie węzłów chłonnych. Ich leczenie odbywa się pod opieką lekarza. Po wdrożeniu odpowiedniej terapii, afty zaczynają się goić, pozostawiając po sobie blizny. Zazwyczaj proces ten trwa do 14 dni;
  • afty opryszczkopodobne – pojawiają się bardzo rzadko, jednak są niezmiernie uciążliwe. Tego typu afty są maleńkie (do 1-2 mm) i bardzo liczne. Najczęściej występują na błonie śluzowej pokrytej nabłonkiem z cechami rogowacenia, tj. na dziąsłach i podniebieniu twardym. Goją się około 20 dni i nie pozostawiają blizn.

Czemu powstaje afta?

Afty to stosunkowo częsta przypadłość zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci. I choć problem ten jest powszechny, do tej pory nie są znane bezpośrednie przyczyny pojawiania się aft. Wiadomym jednak jest to, że na ich powstawanie ma wpływ wiele czynników, a także to, że towarzyszą one niektórym chorobom i stanom przewlekłym.

Czynnik wywołujące afty

Dolegliwość, jaką jest afta jamy ustnej, może być wywołana przez wiele rozmaitych czynników, które różnicuje się w zależności od rodzaju aft. Do najczęstszych przyczyn występowania aft małych zalicza się:

  • uraz mechaniczny, skaleczenie, otarcie – najczęściej afta na języku i afta na dziąśle powstaje wskutek urazu wywołanego szczoteczką w trakcie mycia zębów czy sztućcami podczas spożywania posiłku. Przyczyną może być też skaleczenie błony śluzowej spowodowane przypadkowym ugryzieniem się, nieodpowiednio dobraną protezą zębową, jak i aparatem ortodontycznym;
  • choroby zębów, takie jak zapalenie miazgi, kamień nazębny, próchnica, jak również wyżynające się ósemki;
  • zaburzenia autoimmunologiczne spowodowane np. przez długotrwałe narażenie na działanie stresu;
  • alergie i nadwrażliwości pokarmowe, np. na orzechy, cytrusy, czekoladę, jaja, ser;
  • nieodpowiednia higiena jamy ustnej – spożywanie posiłku brudnymi sztućcami, jedzenie nieumytych warzyw i owoców, obgryzanie paznokci, gryzienie długopisów;
  • przyjmowanie różnych leków.

Przyczyny powstawania aft

Z kolei wśród przyczyn powstawania aft dużych wymienia się:

  • nieprzestrzeganie zasad higieny jamy ustnej;
  • stosowanie past do zębów zawierających w swym składzie dodecylosiarczan sodu;
  • spożywanie niektórych produktów, np. twardych serów, orzechów, żywności zawierającej konserwanty;
  • niedobór witamin i składników mineralnych, a w szczególności żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12;
  • zaburzenia hormonalne;
  • zaburzenia autoimmunologiczne, np. zakażenie wirusem HIV, stosowanie leków immunosupresyjnych, chemioterapia.

Oprócz tego afta może pojawiać się w przebiegu wielu chorób ogólnoustrojowych, takich jak:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • celiakia,
  • choroba refleksowa,
  • choroba Behçeta,
  • choroby migdałków,
  • zapalenie zatok,
  • zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego,
  • zakażenie wirusem opryszczki.

Afta – jak leczyć domowymi sposobami?

W większości przypadków afta znika samoistnie w przeciągu 7-14 dni. Choć zwykle nie jest groźna dla naszego zdrowia, to towarzyszący jej ból bywa naprawdę uciążliwy, a afta na podniebieniu i dziąśle dodatkowo utrudnia mówienie i spożywanie posiłków. Jednak w takim wypadku zazwyczaj sprawdzone, domowe sposoby są wystarczające, by pozbyć się bolesnej nadżerki.

Jakie działania podejmować w warunkach domowych, by afta jak najszybciej się zagoiła?

  • Kilka razy dziennie płucz jamę ustną odwarem wody różanej, który zmniejsza odczyn zapalny. Inne zioła, które wspomagają leczenie aft i można je wykorzystać w formie płukanek, to: rumianek, szałwia, łopian lekarski oraz liść maliny.
  • Przykładaj do afty świeżo zaparzoną i przestudzoną saszetkę herbaty. Zawarta w niej tanina zmniejsza ból i działa wysuszająco.
  • Płucz aftę sodą oczyszczoną z wodą. W celu przygotowania mikstury należy jedną łyżeczkę sody oczyszczonej rozpuścić w szklance letniej wody.
  • Płucz jamę ustną roztworem soli z wodą. By przygotować mieszankę, należy pół łyżeczki soli rozpuścić w szklance ciepłej wody.
  • Odkażaj nadżerkę wodą utlenioną poprzez przykładanie w miejsce, gdzie znajduje się afta, patyczka kosmetycznego nasączonego wodą utlenioną.
  • Soda oczyszczona i proszek do pieczenia wykazują działanie odkażające. Wystarczy połączyć te dwa składniki z wodą w takich proporcjach, by otrzymać gęstą masę. Tak przygotowaną pastę zaleca się delikatnie wsmarować w aftę.

Leki na afty dostępne bez recepty

Oczywiście możemy również sięgnąć po rozmaite leki dostępne w aptece bez recepty.

Są to środki o charakterze przeciwzapalnym i antyseptycznym, których zadaniem jest izolowanie afty od czynników drażniących i zmniejszenie dolegliwości bólowych.

Niezwykle ważny jest wybór odpowiedniego preparatu w szczególności, jeśli pojawiła się afta u dziecka. Lek powinien być łatwy w aplikacji, mieć przyjemny, delikatny smak i nie podrażniać delikatnej błony śluzowej.

Istotna jest również jego konsystencja i odporność na ścieranie, bowiem przylegający do afty lek stanowi mechaniczną barierę ochronną, a tym samym ułatwia gojenie nadżerki w jamie ustnej. Warto również dostosować preparat do rodzaju i umiejscowienia afty.

Do leczenia zmian zlokalizowanych w łatwo dostępnych miejscach jamy ustnej doskonale sprawdzi się żel lub maść.

Jeśli natomiast pojawiła się afta w gardle, czyli w miejscu trudno dostępnym, lepiej sięgnąć po preparat w formie sprayu.

Kupując w aptece lek dostępny bez recepty, pamiętajmy również o zapoznaniu się z ulotką dołączoną do opakowania, określającą wskazania, przeciwwskazania, a także sposób stosowania danego medykamentu.

Afta – kiedy udać się do lekarza i jak przebiega leczenie?

Koniecznie należy zasięgnąć porady lekarza specjalisty, jeżeli afty

  • są dużych rozmiarów;
  • nawracają, tzn. nowe afty pojawiają się jeszcze przed zagojeniem starych
  • uniemożliwiają spożywanie posiłków i mówienie;
  • są bardzo bolesne;
  • nie ustępują po upływie 21 dni;
  • przechodzą na skórę warg.

W powyższych wypadkach należy jak najszybciej udać się do lekarza, który przeprowadzi diagnostykę i dobierze odpowiednie metody terapii. W leczeniu aft zwykle lekarz dentysta zaleca stosowanie płynów do jamy ustnej zawierających w swym składzie glikokortykosteroidy, których celem zażywania jest zmniejszenie bólu, stanu zapalnego i obrzęku.

W niektórych przypadkach wdraża się również antybiotykoterapię, a dokładniej roztwór tetracykliny, który skraca czas gojenia i minimalizuje ból, jak również zapobiega namnażaniu się bakterii.

W leczeniu nadżerek stosuje się również rozmaite maści i żele, które zawierają środki znieczulające, przeciwzapalne, antyalergiczne czy sterydowe.

Czasem przepisuje się leki doustne, takie jak kolchicyna czy cymetydyna, a w przypadku bardzo rozległych i nasilonych aft zaleca się doustne stosowanie glikokortykosteroidów.

Leczenie afty na języku i na dziąśle

Natomiast afta na języku i afta na dziąśle mogą być dodatkowo leczone poprzez wykonanie zabiegu kauteryzacji (przyżegania), który polega na wypalaniu aft za pomocą związków chemicznych lub ciepła.

I na koniec należy nadmienić, że w leczeniu aft stosuje się też suplementy diety, co wynika z faktu, że jedną z przyczyn ich powstawania może być brak witamin i minerałów w diecie.

Zwykle zaleca się doustne przyjmowanie preparatów witaminowych oraz kapsułek z cynkiem lub żelazem.

Warto również podkreślić, że w trakcie leczenia aft chorzy powinni

  • zrezygnować ze spożywania gorących napojów i zbyt ciepłych potraw;
  • zaprzestać jedzenia określonych produktów, m.in. czekolady, cytryny czy owoców morza;
  • całkowicie odstawić alkohol;
  • zrezygnować ze słonych, kwaśnych i ostrych potraw, które podrażniają jamę ustną.

Afta – jak zapobiegać?

Najskuteczniejszą metodą leczenia nadżerek jamy ustnej jest zapobieganie ich powstawaniu. Istnieje kilka zasad, których stosowanie zmniejsza ryzyko rozwoju aft.

Dieta sprzyjająca zapobieganiu aftom

Dużą rolę w tym zakresie odgrywa odpowiednia dieta. Trzeba zwrócić uwagę na to, co jemy, bowiem istnieje pewna grupa produktów, których spożywanie może stanowić potencjalną przyczynę powstawania aft. Należą do nich m.in. cytrusy, truskawki, papryka, pomidory, czekolada, owoce morza, żyto, jęczmień i pszenica.

Jeśli naszym problemem są często nawracające afty, zaleca się po kolei eliminować te produkty z naszego jadłospisu i obserwować reakcję organizmu.

Warto za to postawić na artykuły spożywcze, które zapobiegają powstawaniu aft, a należą do nich produkty bogate w witaminy A, B i E oraz żelazo i cynk.

Poleca się także pić olej z wątroby rekina oraz napary z żeń-szenia i miłorzębu japońskiego.

Zapobieganie aftom: Higiena jamy ustnej

Pamiętajmy również o prawidłowej i skutecznej pielęgnacji jamy ustnej. Trzeba dbać o higienę zębów, leczyć próchnicę czy regularnie usuwać kamień nazębny.

Warto też zamienić twardą szczoteczkę na miększą oraz stosować pasty do zębów przeznaczone dla osób, które zmagają się z nadżerką błony śluzowej.

Pasty tego rodzaju pozbawione są szkodliwych i drażniących substancji, za to posiadają składniki odkażające błonę śluzową. Zaleca się również systematyczne wizyty kontrolne u lekarza dentysty.

Unikanie stresu

Nie należy też zapominać, że częstym powodem powstawania aft jest stres, przewlekłe zmęczenie czy ogólne osłabienie organizmu. Dlatego unikajmy stresu, a jeśli jednak nie jest to możliwe – szukajmy sposobów na rozładowanie napięcia nerwowego.

Doskonałym sposobem jest sport, ale też zajęcia z jogi czy warsztaty, które uczą, jak sobie z nim radzić. Ponadto dbajmy o odporność i odpowiednią ilość snu w ciągu doby.

Z pewnością prowadzenie prawidłowego trybu życia uchroni nas przed aftami, ale pozwoli również cieszyć się dobrym zdrowiem przez długie lata.

Zgodnie z powiedzeniem „lepiej zapobiegać niż leczyć” warto już od dzisiaj wdrożyć w swoje życie podstawowe zasady, które mogą nas uchronić przed nieprzyjemnymi, bolesnymi i powodującymi dyskomfort aftami.

Jeśli jednak, pomimo zapobiegania, afta pojawi się w naszej jamie ustnej – należy podjąć odpowiednie działania mające na celu odkażenie owrzodzenia, uśmierzenie dolegliwości bólowych oraz jak najszybsze wygojenie się afty.

Zwykle domowe sposoby bądź stosowanie leków dostępnych w aptece bez recepty jest wystarczające, by pozbyć się nadżerki.

Niemniej w przypadku wystąpienia niepokojącej zmiany w obrębie jamy ustnej, rozległej, długo utrzymującej się, której dodatkowo towarzyszą inne symptomy – należy jak najszybciej udać się do lekarza, który przeprowadzi właściwą diagnostykę.

Pamiętajmy, że w takich wypadkach afta może być objawem poważniej choroby ogólnoustrojowej, a tylko wcześnie postawiona diagnoza umożliwia wdrożenie właściwej terapii i daje szansę na wyleczenie.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *