Ropień wątroby – pojedynczy, mnogi, bakteryjny – przyczyny, objawy, leczenie

Czyrak zlokalizowany na twarzy, szczególnie w okolicy górnej wargi, skroni czy oczodołu, wymaga bardzo pilnego leczenia, ponieważ taka lokalizacja stwarza ryzyko przedostania się zakażenia do wnętrza czaszki, powodując powikłania neurologiczne.

Czyrak gromadny 

Czyraki zazwyczaj występują pojedynczo. Zdarza się jednak, że zakażenie miejscowe jest masywne i powoduje powstanie kilku czyraków w jednej okolicy. Mówimy wtedy o czyraku gromadnym.

Czyraczność (czyrak mnogi)

Jeszcze innym stanem jest czyrak mnogi (tzw. czyraczność), czyli powstanie czyraków w różnych miejscach i w różnym czasie.

Ropień wątroby – pojedynczy, mnogi, bakteryjny - przyczyny, objawy, leczenie

Czyrak jak wygląda

Objawy czyraka

Zazwyczaj pierwszym objawem czyraka jest twardy, czerwony guzek bolesny przy dotyku. W miarę rozwoju zakażenia, zmiana ulega zmiękczeniu. Po upływie od 4 do 6 dni pojawia się na jej czubku ropny pęcherzyk, pod którym formuje się czop martwiczy.

W pełni rozwinięty czyrak charakteryzuje się przede wszystkim czerwoną, opuchniętą i bolesną skórą wokół guzka. Czasami w przebiegu choroby może występować gorączka.

Jeżeli zauważymy, że na naszym ciele zaczyna pojawiać się bolesny i twardy guzek, „krostka”, to powinniśmy pokazać ją lekarzowi w celu rozpoczęcia leczenia lub w razie niepowodzenia leczenia zachowawczego, w celu chirurgicznego wycięcia czyraka.

  • W skrajnych przypadkach nieleczone czyraki mogą doprowadzić do rozwoju poważniejszych zakażeń całego organizmu.
  • Bardzo ważne jest to, żeby samodzielnie nie podejmować próby usunięcia czopa znajdującego się na czubku czyraka, w szczególności w okolicach twarzy.
  • W razie samoistnego pęknięcia, przebicia się czyraka, należy odpowiednio zabezpieczyć ranę jałowym opatrunkiem i zgłosić się do lekarza.

Czyrak leczenie

Leczenie czyraka zależy od wielkości, stopnia zaawansowania i rozległości zmiany.

Nie należy rozpoczynać leczenia czyraka samodzielnie, ponieważ może to spowodować zaostrzenie procesu chorobowego, powodując nawracanie czyraka, rozprzestrzenienie zmiany a tym samym również zakażenia.

Niewielkie, pojedyncze czyraki czasami udaje się wygoić, stosując leki miejscowo lub antybiotyk doustnie. Jednak gdy jest już czop martwiczy, to zazwyczaj konieczne jest mechaniczne usunięcie, czasami z dodatkowym nacięciem skóry.

  1. Po takim zabiegu w okresie gojenia się rany konieczne jest odpowiednie pielęgnowanie jej i ochrona opatrunkiem.
  2. Przy zmianach większych (czyrak gromadny), licznych (czyrak mnogi) lub nawracających dodatkowo zastosowanie mają niektóre antybiotyki, zazwyczaj podawane doustnie.
  3. Ropień wątroby – pojedynczy, mnogi, bakteryjny - przyczyny, objawy, leczenie

Jak długo utrzymuje się czyrak?

Pojedyncze czyraki goją się dość szybko, w większości przypadków nie pozostawiając po sobie śladu lub z pozostawieniem niewielkiej blizny, jako pozostałości po ubytku w skórze spowodowanym obecnością czopa martwiczego.

Bardziej kłopotliwe w leczeniu są czyraki mnogie i gromadne wtedy czas leczenia może wydłużyć się nawet do kilku miesięcy.

Ropień wątroby – pojedynczy, mnogi, bakteryjny - przyczyny, objawy, leczenie

Czyrak przyczyny

Badania wskazują, że około 40 proc. populacji na całym świecie to nosiciele bakterii Staphylococcus aureus.

W sytuacji, kiedy jesteśmy zdrowi, gronkowiec nie wpływa negatywnie na funkcjonowanie naszego organizmu. W przypadku, kiedy zmniejsza się nasza odporność, organizm jest osłabiony, powstają warunki dla namnażania się tej bakterii, co z kolei może manifestować się w postaci czyraków.

Na wystąpienie czyraków narażone są głównie osoby z chorobami przewlekłymi lub nowotworowymi, np.:

  • Chorzy na cukrzycę (rany u tych osób dłużej i ciężej się goją, co wpływa na zwiększone prawdopodobieństwo ich zakażenia).
  • Chorzy na przewlekłe choroby nerek (choroba wpływa na występowanie zaburzeń odporności organizmu).
  • Osoby chore na AIDS (choroba ta wpływa na upośledzenie funkcji odpornościowej organizmu, u chorych często występują przewlekłe infekcje, w tym zakażenia skórne).
  • Chorujący na inne choroby skóry, których czyrak może być powikłaniem: atopowe zapalenie skóry, łuszczyca.
  • Osoby zmagające się z nowotworem (podczas przyjmowania szerokiej gamy leków, odporność u tych osób ulega znaczącemu osłabieniu).

Czyrak rozpoznanie

Rozpoznanie czyraka opiera się na badaniu guzka przez lekarza.

W czasie wizyty lekarz może zapytać o kilka rzeczy:

  • Jaki czas temu zmiana pojawiła się na ciele?
  • Czy dolegliwość pojawiła się pierwszy raz w życiu, czy już wcześniej występowały podobne objawy?
  • Czy występują choroby współistniejące?
  • Jak duży ból pacjent odczuwa w okolicach guzka?

W zależności od stanu miejscowego zaawansowania czyraka oraz wywiadu lekarz ustali sposób leczenia.

Dla potwierdzenia rozpoznania można wykonać posiew wymazu z czyraka z oceną lekooporności wyhodowanych bakterii. Takie badanie jest szczególnie przydatne u osób z czyrakami mnogimi i nawracającymi.

Czyrak rokowanie i powikłania

W przypadku zachowania odpowiednich zasad higieny miejsca chorobowo zmienionego, nadzoru lekarza oraz stosowania się do jego zaleceń czyrak jest całkowicie uleczalny.

Nie należy podejmować prób samodzielnego leczenia lub co gorsza przekłuwania czopa mieszczącego się na czyraku. Może to spowodować nasilenie się zakażenia skutkujące gorszym gojenie się rany, większym bólem i dyskomfortem.

Niestety z racji tego, że czyrak występuje na skórze, po jego zagojeniu może pozostać blizna, w szczególności, jeżeli konieczne było chirurgiczne nacięcie i opróżnienie czyraka.

Czyrak zapobieganie

W przypadku pacjentów, którzy są nosicielami gronkowca oraz należą do grupy wysokiego ryzyka występowania choroby, należy szczególnie dbać o zdrowie oraz w miarę możliwości nie dopuszczać do sytuacji, w której odporność naszego organizmu ulegnie pogorszeniu.

Czasami jesteśmy nosicielami gronkowca. Zazwyczaj kolonizuje on jamę nosową i w warunkach dobrej kondycji nosicielstwo takie nie daje żadnych dolegliwości. Można je rozpoznać na podstawie posiewu wymazu z nosa.

Rozpoznanie nosicielstwa gronkowca jest powodem zalecenia miejscowego leczenia odpowiednią maścią z antybiotykiem. Badanie posiewu z nosa zleca się zazwyczaj pacjentom z nawracającymi lub mnogimi czyrakami.

Szczególne środki higieny należy zachować podczas pobytu w szpitalu, jednostkach ochrony zdrowia a także podczas sprawowania opieki nad osobami chorymi.

Należy często myć ręce, w szczególności po wyjściu z toalety czy przed zjedzeniem posiłku.

Bakteria może być przeniesiona od osoby chorej, dlatego, jeżeli ktoś z naszych domowników boryka się z tym problemem, nie powinniśmy zmieniać mu opatrunków bez rękawiczek. Musimy też zwrócić szczególną uwagę na zachowanie higieny osobistej i częste mycie rąk.

Wszelkie, nawet drobne rany występujące na naszym ciele powinny być opatrywane i dezynfekowane zgodnie z zaleceniami lekarza, żeby nie dopuścić do zagnieżdżenia się w nich drobnoustrojów chorobotwórczych.

Czyrak – zalecane postępowanie

  • Jeśli zauważysz u siebie bądź bliskich zmianę na skórze sugerującą, że może być to czyrak zgłoś się po pomoc do specjalisty.
  • Pod żadnym pozorem nie podejmuj próby samodzielnego usunięcia zmiany.
  • Nie przebijaj ropnego guzka powstałego na czubku zmiany.
  • Dbaj o codzienną higienę w tym częste mycie rąk.
  • Przy goleniu czy depilacji różnych okolic ciała zadbaj, aby skóra była czysta. Używaj wyłącznie własnych, wyczyszczonych i zdezynfekowanych nożyków do golenia i/lub depilatorów.
  • Jeśli opiekujesz się osobą, u której wystąpił czyrak, dbaj o higienę podczas kontaktu i pielęgnacji zmiany (zmian opatrunków).
  • Dbaj o zbilansowaną zdrową dietę, odpowiednią ilość snu i rozładowywanie stresu, utrzymasz dobrą kondycję organizmu i zmniejszysz ryzyko spadku odporności.

Ropień wątroby – pojedynczy, mnogi, bakteryjny - przyczyny, objawy, leczenie

Źródła:

“Zakażenia skóry i tkanek miękkich – złożony i aktualny problem diagnostyczny i terapeutyczny lekarza każdej specjalności medycznej” K. Gołąbek, J. Lasek, W. Marks; Via Medica 2012 r.

“Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową” S.Jabłońska, S.Majewski; PZWL 2008 r.

Dowiedz się więcej:

Zakażenia skóry i tkanek miękkich

https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/19706/15420

Postępowanie w wyprysku atopowym–miejsce leczenia przeciwbakteryjnego

http://ww.radoslawspiewak.net/2006-2.pdf

Ocena wrażliwości szczepów Staphylococcus aureus na środki dezynfekcyjne

http://www.ujk.edu.pl/studiamedyczne/doc/SM_19-net.pdf#page=13

Skóra informuje o zaburzeniach pracy wątroby

Objawy chorób wątroby i dróg żółciowych, takich jak alkoholowe i niealkoholowe stłuszczenie, zapalenie lub marskość wątroby, mogą być w różny sposób widoczne na skórze. Ich znajomość jest cenną wskazówką diagnostyczną, umożliwiającą leczenie we wczesnym stadium choroby.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Choroby wątroby mogą w różny sposób manifestować się na skórze. Choć wiele zmian nie jest patognomonicznych dla hepatopatii, to są i takie, których obecność koreluje z ciężkością uszkodzenia wątroby. Ich znajomość stanowi cenną wskazówkę diagnostyczną, umożliwiającą szybsze ustalenie rozpoznania i rozpoczęcie leczenia we wczesnym stadium choroby.

Ropień wątroby – pojedynczy, mnogi, bakteryjny - przyczyny, objawy, leczenieChoroby wątroby i dróg żółciowych zazwyczaj rozwijają się przez długi czas, stanowiąc istotny i częsty problem w praktyce lekarza POZ.

Choroby wątroby i dróg żółciowych zazwyczaj rozwijają się przez długi czas, stanowiąc istotny i częsty problem w praktyce lekarza POZ. Najczęstsze schorzenia wątroby, z którymi może mieć do czynienia lekarz pierwszego kontaktu, to:

  • stłuszczenie wątroby związane z zespołem metabolicznym, znane jako niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby (non-alcoholic fatty liver disease, NAFLD);
  • choroba wątroby wywołana przewlekłym nadużywaniem alkoholu (stłuszczenie alkoholowe);
  • zapalenie lub marskość wątroby;
  • przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby wywołane przez HBV lub HCV;
  • częste, choć zupełnie niedoceniane w praktyce, jest polekowe uszkodzenie wątroby, które może przypominać ostre zapalenie wątroby lub przebiegać z cholestazą (zaburzenie odpływu żółci od kanalików wątrobowych po ujście przewodu żółciowego wspólnego na brodawce Vatera) i żółtaczką.

Z kolei najczęstszą chorobą pęcherzyka żółciowego jest kamica, która u 80 proc. osób ma bezobjawowy przebieg. Kamica ta występuje czterokrotnie częściej u kobiet, nierzadko rodzinnie.

Typowym objawem kamicy pęcherzyka żółciowego jest ból, zwany kolką żółciową, najczęściej po obfitym i tłustym posiłku, zlokalizowany pod prawym łukiem żebrowym, promieniujący zwykle do pleców i pod prawą łopatkę. Ból trwa do 5-6 godzin i towarzyszą mu nudności lub wymioty.

Dłużej trwający ból może być objawem ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego na tle kamicy.

You might be interested:  Choroby zależne od picia alkoholu

Kamica dróg żółciowych jest cięższym schorzeniem. Poza stałym bólem pod prawym łukiem żebrowym, występują objawy cholestazy, nierzadko z żółtaczką, świądem skóry, ciemnym kolorem moczu i odbarwionym stolcem.

Każda nieleczona lub nierozpoznana przewlekła choroba wątroby prowadzi do włóknienia tego narządu i rozwoju marskości. Choroby te mogą przebiegać skrycie, dając niecharakterystyczne objawy, jak osłabienie czy męczliwość. Najczęściej objawami marskości wątroby są jej powikłania, m.in.

niewydolność z objawami skazy krwotocznej i encefalopatia wątrobowa o różnym nasileniu — od utajonej do głębokiej śpiączki wątrobowej.

Innym powikłaniem jest nadciśnienie wrotne z wodobrzuszem, żylakami przełyku, gastropatią wrotną i powikłaniem wodobrzusza pod postacią spontanicznego zapalenia otrzewnej czy zespołu wątrobowo-nerkowego.

Czynniki ryzyka uszkodzenia wątroby

Poważnym wyzwaniem dla lekarza POZ jest identyfikacja czynników ryzyka uszkodzenia wątroby u pacjentów, którzy nie mają jeszcze objawów związanych z jej niewydolnością lub nadciśnieniem wrotnym. Do najważniejszych czynników ryzyka poważnego uszkodzenia wątroby należą:

  • spożywany w nadmiernej ilości alkohol,
  • leki i substancje hepatotoksyczne,
  • wirusy hepatotropowe,
  • nieprawidłowa dieta,
  • nadwaga lub otyłość,
  • dyslipidemia,
  • nadciśnienie tętnicze stanowiące składowe zespołu metabolicznego i NAFLD.

Równie istotne jest wykrycie objawów, które mogą zwiastować nieprawidłowości w obrębie tego ważnego narządu, wpływającego na homeostazę całego organizmu. Spektrum objawów chorób wątroby jest bardzo szerokie, od stanów bezobjawowych po różnego rodzaju nieprawidłowości ogólnoustrojowe.

Wielu zaburzeniom czynności wątroby towarzyszą rozmaite manifestacje skórne, począwszy od najpowszechniejszego, jakim jest żółtaczka. Występuje ona w chorobach miąższowych wątroby i przebiegających z cholestazą. Kolejnymi objawami są: świąd skóry i różne zmiany skórne, np. teleangiektazje w zaawansowanych chorobach wątroby.

W praktyce lekarza POZ bardzo istotne znaczenie ma szczegółowe badanie przedmiotowe ze zwróceniem uwagi na skórę i błony śluzowe pacjenta, co może być pomocne w szybkim rozpoznaniu rozwijającej się patologii wątroby.

Różne odcienie żółtaczki

Żółtaczka jest objawem podwyższonego stężenia bilirubiny we krwi. Dwukrotne przekroczenie jej wartości prawidłowej uwidocznia się na białkówkach gałek ocznych, co świadczy o tym, że chory ma stan podżółtaczkowy (subicterus).

Przy wyższych stężeniach bilirubiny żółtaczka jest widoczna na skórze i błonach śluzowych.

Bilirubina odkłada się w tkance łącznej, głównie w elastynie, powodując, że w okresie poprawy klinicznej, gdy jej stężenie już ulega obniżeniu, żółtaczka może być nadal obecna przez jakiś czas.

Żółte zabarwienie skóry może mieć różne odcienie: w żółtaczce mechanicznej może być tzw. verdin icterus, w uszkodzeniu komórek wątrobowych — rubin icterus, w hemolizie — flavine icterus.

Wystąpienie żółtaczki ma trzy główne przyczyny:

  • żółtaczka przedwątrobowa spowodowana jest hemolizą krwinek czerwonych (wątroba nie jest w stanie przerobić nadmiaru uwolnionej z erytrocytów hemoglobiny w bilirubinę),
  • żółtaczkę miąższową powodują choroby wątroby,
  • a żółtaczkę pozawątrobową lub mechaniczną — przeszkoda w odpływie żółci.

Świąd skóry – częsty objaw cholestazy

Świąd skóry jest częstym objawem chorób wątroby o charakterze cholestatycznym. Występuje u 20-70 proc. chorych z pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych i może być pierwszym jego objawem.

Świąd dotyczy zwłaszcza dłoni i stóp, najczęściej pojawia się wieczorem i w nocy, po rozgrzaniu skóry. Jego zaawansowanie nie koreluje z nasileniem cholestazy.

Świąd o bardzo dużym nasileniu może prowadzić do depresji, a nawet myśli samobójczych.

Patofizjologia świądu jest złożona i nie do końca poznana. Rola kwasów żółciowych w tym mechanizmie jest dyskusyjna, chociaż w praktyce leczenie cholestyraminą, która wiąże w jelicie cienkim kwasy żółciowe, powoduje zmniejszenie objawu swędzenia. Świąd prowokuje pacjentów do drapania skóry, w efekcie czego widoczne są często linijne zadrapania, przeczosy, niekiedy nadkażone bakteryjnie.

Kępki żółte (żółtaki) w przewlekłej cholestazie

W przewlekłej cholestazie, a zwłaszcza w pierwotnym zapaleniu dróg żółciowych, mogą się pojawić na skórze przyśrodkowej powiek górnych kępki żółte, zwane też żółtakami (xanthelasma). Są to ostro odgraniczone, wypukłe żółtawe kępki, które niekiedy występują też w hipercholesterolemii.

W długotrwałych chorobach cholestatycznych mogą też występować na skórze zmiany o nazwie xanthoma tuberosum — dobrze odgraniczone jasnożółte plamki na wyprostnych częściach kończyn, łokciach i kolanach.

Brązowe przebarwienia skóry – objaw hemochromatozy

W zaawansowanej hemochromatozie dochodzi do brązowego przebarwienia skóry, spowodowanego nagromadzeniem w niej hemosyderyny i melaniny, szczególnie na dłoniach, pod pachami, w pachwinach i okolicy lędźwiowej.

Ten objaw jest też określany jako „bronze diabetes” i 30-50 lat temu był rozpoznawany u ok. 75 proc. chorych.

Obecnie, gdy hemochromatoza jest znacznie wcześniej diagnozowana dzięki badaniom gospodarki żelazowej i testom genetycznym, przebarwienia skóry i cukrzyca opisywane są zaledwie u 5 proc. chorych.

Bielactwo nabyte w autoimmunologicznych chorobach wątroby

Do innych zmian skórnych w chorobach wątroby możemy zaliczyć bielactwo nabyte (vitiligo). Są to plackowate odbarwienia, niekiedy obecne w autoimmunologicznych chorobach wątroby, jak pierwotne zapalenie dróg żółciowych lub autoimmunologiczne zapalenie wątroby.

Pajączki tętnicze i rumień dłoni charakterystyczne dla przewlekłej choroby wątroby

Pajączki tętnicze (naevus araneus, spider angioma) są bardzo charakterystyczne dla przewlekłej choroby wątroby, zwłaszcza o etiologii alkoholowej.

W wyglądzie zaznacza się centralna tętniczka, zwykle nieco uwypuklona ponad powierzchnię skóry, z której promieniście rozchodzą się naczynia włosowate. Zmiany są pojedyncze lub mnogie, od kilku milimetrów do 2 cm.

Zlokalizowane są na nosie, czole, żuchwie, karku, klatce piersiowej, ramionach, kończynach górnych, zewnętrznych stronach dłoni. Pajączki tętnicze są powodowane nadmiernym stężeniem estrogenów we krwi, w efekcie zaburzeń w metabolizmie tego hormonu w niewydolnej wątrobie.

Pewien udział w ich tworzeniu ma krążenie hiperdynamiczne w marskości wątroby. Zmiany te mogą występować też w ciąży, chorobach tkanki łącznej, nadczynności tarczycy, jako objaw paranowotworowy.

Rumień dłoni (erythema palmarum) występuje u ok. 60-75 proc. osób z przewlekłymi chorobami wątroby. Zaczerwienienie rozlane lub miejscowe skóry dłoni obejmuje kłąb i kłębik oraz opuszki palców.

Dłonie są zwykle ciepłe wskutek poszerzenia drobnych naczyń i zwiększonego przepływu krwi. Zmiany skóry dłoni mogą też występować w innych sytuacjach, podobnie jak pajączki tętnicze.

Ich patogeneza jest podobna jak w przypadku tychże pajączków i ma związek z hiperestrogenizmem, poszerzeniem kapilar skórnych i zespołem hiperkinetycznym krążenia.

Teleangiektazje drobnych naczyń skórnych często występują w chorobie wątroby powodowanej nadużywaniem alkoholu. Są to drobne, czerwone naczynka, symetrycznie zlokalizowane na policzkach, nosie, czole i karku, na częściach skóry eksponowanej na światło.

Przykurcz dłoni u chorych na marskość wątroby

Badając dłonie chorego na marskość wątroby, szczególnie o etiologii alkoholowej, należy zwrócić uwagę na przykurcz Dupuytrena. Skrócenie i stwardnienie ścięgna palca, zwłaszcza 4. i 5. ręki, występuje u ok. 30 proc.

pacjentów z marskością wątroby i u ok. 2 proc. osób zdrowych, częściej u mężczyzn i zwykle w obu rękach. Często towarzyszą mu rumień dłoni i pajączki tętnicze.

Przyczyna nie jest jasna, prawdopodobnie odgrywają rolę czynniki genetyczne i zaburzenia metabolizmu tkanki łącznej.

Zanik owłosienia i zmiany w obrębie płytek paznokci u chorych z marskością wątroby

U ok. 70 proc. mężczyzn z marskością wątroby wywołaną nadużywaniem alkoholu występuje zanik owłosienia na klatce piersiowej, brzuchu i pod pachami. U kobiet z tą chorobą spotykany jest zanik owłosienia łonowego i pachowego.

U chorych z długotrwałą marskością wątroby występują zmiany ubarwienia paznokci w postaci poszerzonych białych półksiężyców w ich nasadach (lunula). Mogą towarzyszyć im podłużne wyżłobienia płytki paznokciowej.

Niekiedy widoczne są też białe, poprzeczne linie na płytce paznokciowej, zwane liniami Muehrckego. Prawdopodobną ich przyczyną są niedobory albumin u chorych z marskością wątroby.

Takie zmiany występują też w zespole nerczycowym.

Skóra banknotowa wskazuje na marskość wątroby

Skóra chorych na przewlekłe schorzenia wątroby, zwłaszcza marskość, jest często zmieniona — sucha, ścieńczała, pomarszczona, zbliżona do tej, jaka cechuje osoby w wieku podeszłym.

Mogą być na niej podłużne teleangiektazje przypominające drobne włókna — stąd jej nazwa: skóra banknotowa (paper money skin).

Zmiany te występują głównie na karku, klatce piersiowej, policzkach, dłoniach, palcach i często towarzyszą im pajączki tętnicze.

Skaza krwotoczna i poszerzenia żylne w marskości wątroby

W marskości wątroby, a szczególnie w niewydolności wątroby dochodzi do skazy krwotocznej, spowodowanej upośledzeniem produkcji osoczowych czynników krzepnięcia, często też małopłytkowością.

Przewlekła cholestaza z upośledzeniem wchłaniania witaminy K może prowadzić do skazy osoczowej. W tych przypadkach występują wybroczyny na skórze, rzadziej na błonach śluzowych. Mają one różne nasilenie, m.

in.:

  • kilkunastomilimetrowe podbiegnięcia (sugillationes),
  • drobne plamki (purpurae),
  • ograniczone ogniska krwotoczne (ecchymoses)
  • czy rozlane ogniska krwotoczne (petechiae).

W marskości wątroby z nadciśnieniem wrotnym mogą być widoczne poszerzenia naczyń żylnych na skórze klatki piersiowej i (częściej) na powłokach brzusznych. Charakterystyczna jest tzw.

głowa Meduzy, spowodowana udrożnieniem żyły pępkowej. Żyły są poszerzone, kręte, promieniście wijące się od pępka.

Również poszerzone żyły powierzchowne mogą być widoczne w nadbrzuszu i powłokach klatki piersiowej, tworząc tzw. zespół Cruveilhiera-Baumgartena.

Ginekomastia u mężczyzn z marskością wątroby o podłożu alkoholowym

Do innych objawów marskości wątroby, szczególnie o podłożu alkoholowym, należy ginekomastia. Męskie gruczoły piersiowe mogą być bolesne przy badaniu.

Powodem jest hiperestrogenizm spowodowany upośledzonym metabolizmem tych hormonów lub obniżonym wydzielaniem testosteronu.

U chorych z marskością wątroby, którzy z powodu wodobrzusza są leczeni spironolaktonem, ginekomastia może być objawem niepożądanym po tym leku.

W niewyrównanej marskości wątroby u chorych z wodobrzuszem często pojawiają się obrzęki kończyn dolnych. Są one symetryczne i występują przede wszystkim u chorych z niedoborami białek, a zwłaszcza albumin.

Zmiany w jamie ustnej u pacjentów z długotrwałą marskością wątroby

Badając pacjenta, zawsze należy zwrócić uwagę na jamę ustną. Pacjenci z długotrwałą marskością wątroby często mają język wygładzony, mocno czerwony, wilgotny, bez nalotów. Towarzyszą temu mocno zaczerwienione i wygładzone wargi — tzw. objaw warg lakierowanych. U chorych mogą także występować zajady, podobne do spotykanych w niedoborach żelaza, witaminy B12, cukrzycy lub infekcjach.

You might be interested:  Jak rzucić palenie – domowe sposoby, preparaty, zioła, terapie

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Prof. dr hab. n. med. Tomasz Mach, kierownik Kliniki Gastroenterologii i Hepatologii Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie. Oprac. Lidia Banach

Leczenie ropni wątroby – Specjalistyczne Centrum Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej

Ropień wątroby (ograniczona przestrzeń w wątrobie wypełniona treścią ropną) może występować pojedynczo, jednak częściej spotyka się mnogie ropnie. Ropień o średnicy poniżej 2 cm określany jest mikroropniem. Jeszcze do niedawna ropnie prowadziły nieuchronnie do śmierci pacjenta — dzięki współczesnym możliwościom diagnostycznym i terapeutycznym ryzyko zgonu jest znacząco niższe (5-30%).

Jakie są przyczyny powstawania ropni wątroby?

Ropnie wątroby bardzo często występowały na podłożu zapalenia wyrostka robaczkowego, zapalenia uchyłków czy też innych zakażeń jamy brzusznej. Obecnie jednak, dzięki dobremu prowadzeniu tych chorób, są rzadką przyczyną ropni wątroby (ok 5%).

Dzisiaj, najczęstszymi przyczynami powstawania ropni wątroby są:

  • zapalenia dróg żółciowych spowodowane niedrożnością dróg żółciowych (w przebiegu chorób nienowotworowych tj. kamica dróg żółciowych czy choroby wrodzone, lub w przebiegu nowotworu złośliwego);
  • steny w drogach żółciowych lub wykonywanie zabiegów na drogach żółciowych (zakażenie jatrogenne).
  • ropnie wątroby mogą powstać także na podłożu zakażeń krwiopochodnych (bakteryjne zapalenie wsierdzia, chorzy uzależnieni od narkotyków podawanych dożylnie).

Wtórne zakażenia mogą rozwinąć się na podłożu urazowego uszkodzeniu wątroby i u chorych z krwiakiem wątroby. Częściej (3-4 razy) ropnie wątroby spotyka się u osób z zaburzeniami odporności i u chorych na cukrzycę.

Mimo licznych znanych czynników powstawania ropni, w 15-50% przypadków nie udaje się dokładnie określić przyczyny — zalicza się je do tzw. kryptogennych ropni wątroby (zazwyczaj powstające w prawym płacie wątroby).

Jakie są objawy ropni wątroby?

Zazwyczaj na początku choroba przebiega bezobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne i rozwijają się w ciągu kilku dni, lub tygodni.

Główne objawy, które się wtedy pojawiają to: bóle głowy, osłabienie, utrata apetytu, bóle mięśni i stawów.

W późniejszych etapach dochodzą objawy bardziej charakterystyczne: gorączka, dreszcze, ból brzucha (zazwyczaj w prawym górnym kwadrancie, ale dolegliwości mogą promieniować na cały brzuch).

Pozostałe objawy zależą od umiejscowienia ropnia i mogą prezentować się np. jako bóle pochodzenia opłucnowego, kaszel i duszność (ropień w sąsiedztwie przepony). U chorych na cukrzycę podwyższenie poziomu cukru może być pierwszym objawem. Nieleczone ropnie wątroby lub leczenie wprowadzone zbyt późno może prowadzić do rozwoju wstrząsu septycznego.

Jak diagnozuje się ropnie wątroby?

W badaniach laboratoryjnych można zauważyć podwyższoną liczbę krwinek białych oraz zwiększone stężenie białka C-reaktywnego (CRP). Z kolei, w badaniu USG można zobaczyć ropień, początkowo słabo odgraniczony, a w bardziej zaawansowanym stadium choroby obserwuje się wyraźną torebkę.

Ropień wypełniony gęstą treścią ropną lub wiele drobnych zmian można pomylić z guzem litym. Dodatkowo badanie USG pozwala uwidocznić drogi żółciowe i zdiagnozować choroby takie jak kamica pęcherzyka żółciowego, poszerzenie lub zwężenie dróg żółciowych, czy też guzy lite (czułość badania wynosi 75-95%).

Zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej zazwyczaj nie uwidaczniają zmian, nie są więc zalecane. Dokładniejszym badaniem jest badanie tomografii komputerowej ze środkiem cieniującym (czułość metody wynosi ok 95%).

Poza rozpoznaniem ropnia wątroby pozwala także ustalić przyczynę ropnia u ponad połowy pacjentów.

Badanie rezonansem magnetycznym nie wykazuje znaczącej przewagi (umożliwia jednak dokładniejszą ocenę zmian), lecz może być wykonywane zamiast badania TK lub jako badanie uzupełniające.

Przy podejrzeniu wystąpienia ropnia wątroby u chorego należy wykonać posiew krwi. Najczęstszą przyczyną są bakterie gram ujemne (E. coli, K. pneumonia) i bakterie gram dodatnie (S. milleri, Enterococcus sp.), stanowiące przyczynę około 80% przypadków ropni wątroby. W dalszej kolejności rozpoznaje się grzyby i pasożyty.

Jak można leczyć ropnie wątroby?

Leczenie ropni wątroby polega głównie na drenażu treści ropnej, dożylnemu podaniu antybiotyków oraz leczeniu choroby podstawowej, która była przyczyną ropni.

Usunięcie treści ropnej polega na wykonaniu drenażu przezskórnego pod kontrolą USG lub TK.

W przypadku niepowodzenia należy rozważyć leczenie chirurgiczne — zakres operacji dobiera się indywidualnie do pacjenta (drenaż ropnia, wycięcie fragmentu wątroby).

Antybiotyki o szerokim spektrum działania należy podać jeszcze przed uzyskaniem wyników posiewu krwi (leczenie antybiotykami podawanymi drogą pozajelitową zazwyczaj trwa 2 tygodnie, a przez kolejne 4-6 tygodni stosuje się celowaną antybiotykoterapię doustną).

Wczesne prawidłowe rozpoznanie i wprowadzenie leczenia daje szansę na wyleczenie u większości pacjentów. W niektórych przypadkach możliwe jest wyleczenie pacjenta stosując jedynie antybiotykoterapię podawaną dożylnie.

Umów się na wizytę

Źródła:

Reid-Lombardo KM, Khan S, Sclabas G. Torbiele i ropnie wątorby. Surg Clin N Am. 90 (2010): 679-697

Chen SC, Huang CC, Tsai SJ, Yen CH, et al. Severity of disease as main predictor for mortality in patients with pyogenic liver abscess. Am J Surg. 2009 Aug. 198 (2):164-72

Lardière-Deguelte S, Ragot E, Amroun K, Piardi T, et al. Hepatic abscess: Diagnosis and management.J Visc Surg. 2015 Sep;152(4):231-43

Ropień wątroby: przyczyny, objawy, leczenie

2017-08-08 9:19 Anna Wiśniewska

Ropień wątroby jest ostro odgraniczonym od otoczenia zbiornikiem zawierającym tkankę martwiczą, czyli ropę. To ogniskowa zmiana wątroby, powstająca najczęściej w wyniku infekcji bakteryjnej, amebowej lub grzybiczej. Jakie są objawy ropnia wątroby? Jak przebiega leczenie?

Ropień wątroby (łac. abscessus hepatis) najczęściej powstaje na podłożu bakteryjnym, czasem pasożytniczym a w bardzo rzadkich przypadkach może rozwinąć się w wyniku zakażenia grzybiczego.

Do bakterii mogących wywołać powstanie ropnia wątroby należą między innymi streptokoki, enterokoki, bakterie Escherichia coli, Staphylococcus, Klebsiella czy bakterie beztlenowe.

Do zakażenia wątroby może dojść drogami żółciowymi, drogą naczyń tętniczych lub wrotnych na przykład przy zapaleniu uchyłków jelita, zapaleniu wyrostka robaczkowego czy zapalnych chorobach jelit, a także przez ciągłość z otrzewnej lub narządów sąsiednich.

Wykazano, że niektóre osoby mogą mieć większą predyspozycję do powstawania ropni wątroby. Dotyczy to pacjentów, którzy przebyli w przeszłości operację na jelitach, chorujących na cukrzycę, nadużywających alkohol lub z obniżoną odpornością. W wielu przypadkach nie udaje się ustalić przyczyny powstania ropnia, wtedy mówimy o tak zwanym ropniu wątroby kryptogennym.

Ropień wątroby: objawy

Ropień wątroby ma często przebieg ostry i ciężki. Może pojawić się wysoka gorączka (39-40o C), dreszcze, poty i zły stan ogólny. Chorzy mogą skarżyć się na

  • ból brzucha
  • nudności
  • wymioty
  • osłabienie
  • spadek masy ciała

Żółtaczka w niektórych przypadkach może być jedyną manifestacją choroby.

Badanie przedmiotowe może wykazać powiększenie wątroby i bolesność w prawym górnym kwadrancie brzucha, jednak szacuje się, że takie objawy dotyczą jedynie około połowy pacjentów.

Czasami ropień wątroby może pęknąć i “rozlać się” na okoliczne tkanki. Niebezpiecznym następstwem jest przedostanie się ropnia do klatki piersiowej oraz powstanie przetoki wątrobowo-oskrzelowej, co na szczęście należy do rzadkości.

Jak diagnozuje się ropień wątroby?

Kluczową rolę w rozpoznawaniu ropnia wątroby mają objawy podmiotowe i przedmiotowe. Poza wymienionymi wyżej odchyleniami w badaniu klinicznym, badania laboratoryjne mogą wykazać hipoalbuminemię, podwyższony poziom enzymów wątrobowych oraz leukocytozę.

Niestety żadne z tych badań nie jest specyficzne dla ropnia wątroby, dlatego zawsze trzeba wykluczyć inne jednostki chorobowe, które mogą przebiegać w podobny sposób. W badaniu RTG widać uniesienie i unieruchomienie prawej strony przepony, jednak obraz radiologiczny jest prawidłowy u 50 proc. pacjentów.

Najbardziej czułymi w rozpoznawaniu ropnia wątroby badaniami są ultrasonografia i tomografia komputerowa.

Ich coraz większa dostępność w nawet niewielkich ośrodkach leczniczych znacząco przyczyniła się do zmniejszenia liczby przypadków śmiertelnych z powodu ropni wątroby, ponieważ pomagają bardzo szybko zdiagnozować chorobę i wdrożyć odpowiednie leczenie w krótkim czasie. Badania te często wymagają potwierdzenia przy pomocy badania mikrobiologicznego bioptatu wątroby.

Ropień wątroby: leczenie

Leczenie ropnia wątroby powinno składać się z celowanej antybiotykoterapii, która jest dobierana na podstawie antybiogramu. Oprócz tego w niektórych przypadkach konieczny jest przezskórny drenaż ropnia.

Jeśli ropień wątroby przekracza pięć centymetrów, należy rozważyć drenaż operacyjny po otwarciu jamy brzusznej. W pierwszej kolejności zawsze jednak trzeba kontrolować i leczyć pierwotną przyczynę choroby, ponieważ w innym wypadku leczenie będzie jedynie objawowe.

W terapii ropnia wątroby powinien brać udział zespół lekarzy, ponieważ skoordynowane działanie wielu specjalistów daje najlepsze wyniki leczenia.

Czy artykuł był przydatny?

Mnogie ropnie wątroby – rzadkie powikłanie częstej choroby. Opis przypadku

Ropień wątroby to ograniczona przestrzeń w tkance wątrobowej wypełniona ropą, będąca następstwem zakażenia bakteryjnego lub – rzadziej – amebą.

Zakażenie bakteryjne jest najczęściej konsekwencją infekcji w zakresie dróg żółciowych bądź szerzy się z przewodu pokarmowego za pośrednictwem żyły wrotnej.

Wyjątkowo ropnie wątroby stanowią powikłanie urazu lub zakażenia grzybiczego2,3,11. Zazwyczaj są ropniami kryptogennymi, o nieustalonej przyczynie3,4.

Czynnikami predysponującymi do wystąpienia ropni wątroby są: cukrzyca, marskość wątroby, zaburzenia odporności, stosowanie inhibitorów pompy protonowej, stan po splenektomii i płeć męska2,3,5.

Ropnie wątroby stanowią problem interdyscyplinarny, wymagający zarówno skutecznego leczenia farmakologicznego, jak i niejednokrotnie interwencji chirurgicznej. Należą do istotnych ogniskowych zmian zapalnych miąższu wątroby, które niezdiagnozowane odpowiednio wcześnie mogą prowadzić do ciężkich powikłań, a w konsekwencji do zagrożenia życia, a nawet śmierci chorego8.

You might be interested:  Tłuszczak w piersiach – przyczyny, objawy, badania, leczenie, usuwanie, operacja, rokowanie

Opis przypadku

62-letnia chora została przyjęta do Kliniki Chirurgii Ogólnej 5. Wojskowego Szpitala Klinicznego w Krakowie w trybie nagłym z podejrzeniem mnogich ropni wewnątrzwątrobowych.

W wywiadzie od około 2 tygodni dolegliwości bólowe nadbrzusza prawego, gorączka do 39,5°C, ogólne osłabienie, jeden epizod wymiotów treścią pokarmową.

Chora leczona przewlekle w związku z nadciśnieniem tętniczym, jaskrą, zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa oraz przepukliną kręgową w odcinku szyjnym. Około 15 lat temu przebyła panhisterektomię z powodu mięśniaków macicy.

W chwili przyjęcia w stanie ogólnym dobrym, w pełnym kontakcie logiczno-słownym, ciśnienie tętnicze 130/80 mm Hg, czynność serca miarowa – około 88/min, powłoki jamy brzusznej wysklepione w poziomie klatki piersiowej, brzuch miękki, bolesny w prawym nadbrzuszu w głębokiej palpacji, objawy otrzewnowe ujemne, perystaltyka prawidłowa.

W badaniach laboratoryjnych stwierdzono łagodną niedokrwistość (HGB 11,3 g/dl) oraz podwyższone wykładniki stanu zapalnego: WBC 19,2 G/l i CRP 397,1 mg/l; aktywność ALT wynosiła 109 U/l, amylazy 12 U/l, AST 92 U/l, a GGTP 187 U/l.

W USG jamy brzusznej w wątrobie uwidoczniono kilka niejednorodnych hipoechogenicznych zmian o wielkości do 49 × 46 mm, odpowiadających w pierwszej kolejności ropniom.

Poszerzono diagnostykę o wykonanie TK jamy brzusznej, podczas której stwierdzono niejednorodną wątrobę o granicznej wielkości ze słabo wyodrębniającymi się w fazie natywnej hipodensyjnymi zmianami w całym narządzie. W fazie tętniczej pojawiały się obszary zmniejszonego wzmocnienia z odcinkowym wzmocnieniem brzeżnym, wyraźnie hipodensyjne w fazie żylno-wrotnej.

Zmiany o zatartych obrysach, różnokształtne, policykliczne – największa 65 × 55 × 50 mm wypełniała lewy płat, w prawym płacie kilka mniejszych – wielkości do 50 mm w biegunie prawego płata (przylegająca do miąższu prawej nerki).

Pod kontrolą USG wykonano punkcję zmiany w IV segmencie wątroby z wykorzystaniem drenu typu Pigtail – pobrano materiał do badania bakteriologicznego (Staphylococcus aureus). Pobrano krew na posiew – wynik ujemny. Włączono antybiotykoterapię (Invanz), a także leczenie żywieniowe.

W kolejnych dobach utrzymywały się wysokie parametry stanu zapalnego oraz gorączka. Wobec braku poprawy po leczeniu zachowawczym podjęto decyzję o kwalifikacji chorej do laparoskopii zwiadowczej. Śródoperacyjnie stwierdzono liczne zrosty w miednicy mniejszej, kątnicę oraz jelito kręte w nacieku zapalnym schodzącym do miednicy mniejszej po stronie prawej.

Uwidoczniono ponadto zmieniony zgorzelinowo wyrostek robaczkowy w położeniu zakątniczym z ropniem okołowyrostkowym znacznych rozmiarów, którego ściana naciekała na kątnicę oraz kilka pętli jelita cienkiego. Powierzchnia wątroby makroskopowo niezmieniona. Zdecydowano o konwersji do laparotomii, podczas której wykonano appendektomię i ewakuację ropnia miednicy.

Pobrano materiał do badania mikrobiologicznego – uzyskano wzrost Fusobacterium nucleatum.

W przebiegu pooperacyjnym stwierdzono płyn w obu jamach opłucnych. Wykonano obustronną punkcję jam opłucnych pod kontrolą USG. Wobec spadku parametrów morfotycznych krwi przetoczono 2 jednostki KKCz oraz 2 jednostki FFP. Chora z pogarszającym się stanem ogólnym, z narastającą dusznością.

Wykonano przyłóżkowe USG jam opłucnych, stwierdzając powietrze i płyn w prawej jamie opłucnej. Odbarczono przez­skórnie odmę. Chorą zakwalifikowano do założenia drenażu ssącego do prawej jamy opłucnej.

Dodatkowo oceniono ponownie w USG ropnie wątroby i podjęto decyzję o jednoczasowym nakłuciu oraz drenażu ropni.

Chorą przewieziono na salę operacyjną, gdzie wykonano drenaż prawej jamy opłucnej, ewakuując około 900 ml treści surowiczej z domieszką krwi. Pod kontrolą USG zlokalizowano ropień w prawym płacie wątroby i wprowadzono do jamy ropnia dren typu Pigtail. Uzyskano około 40 ml treści ropnej.

Następnie pod kontrolą USG zlokalizowano ropień w lewym płacie wątroby i wprowadzono do jamy ropnia dren typu Pigtail (ewakuowano ok. 50 ml treści ropnej). Pobraną treść ropną przesłano do badania mikrobiologicznego, w którym uzyskano wynik dodatni w kierunku zakażenia Fusobacterium nucleatum, a więc tożsamy z wynikiem otrzymanym z hodowli materiału z ropnia miednicy.

Po zabiegu pacjentka wentylowana mechanicznie, przekazana do Kliniki Intensywnej Terapii w celu dalszego leczenia.

Po 31-dniowym pobycie w Klinice Intensywnej Terapii chorą w stanie ogólnym dość dobrym przeniesiono do Kliniki Chirurgii Ogólnej w celu kontynuacji leczenia. W trakcie hospitalizacji chorą rehabilitowano, stopniowo rozszerzano dietę oraz stosowano leczenie miejscowe ran pooperacyjnych. W stanie ogólnym dobrym została wypisana do domu z zaleceniem dalszego leczenia w trybie ambulatoryjnym.

Omówienie

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest najczęstszą ostrą chorobą chirurgiczną. Rozpoznanie zazwyczaj ustalane jest na podstawie badania klinicznego, jednak niektórzy chorzy prezentują nietypowe objawy, utrudniające właściwą diagnozę6,7.

Nietypowa symptomatologia ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego może być związana z jego położeniem.

Rozpoznanie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego umiejscowionego zakątniczo bywa trudne ze względu na objawy mogące imitować inne patologie z zakresu prawej flanki bądź nadbrzusza, takie jak ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, kolka nerkowa czy zespół jelita drażliwego6. Opóźnione lub niewłaściwe rozpoznanie może z kolei prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza w przypadku perforacji wyrostka robaczkowego – częstość ich występowania wynosi nawet 30%6.

Na początku XX wieku ostre zapalenie wyrostka robaczkowego stanowiło najczęstszą przyczynę powstawania ropni wątroby2. Obecnie są one bardzo rzadkim następstwem tej choroby, jednak nieleczone lub leczone zbyt późno mogą się okazać dla chorego tragiczne, w 10–40% przypadków kończą się bowiem śmiercią2,6,9.

Głównymi dolegliwościami, z którymi zgłasza się chory, są: gorączka, ból zlokalizowany pod prawym łukiem żebrowym oraz żółtaczka [1,12].

Zdjęcie RTG klatki piersiowej, wykonywane zazwyczaj przy przyjęciu chorego, uwidacznia niejednokrotnie prawostronne uniesienie kopuły przepony oraz wysięk w prawej jamie opłucnej3,4.

Ropnie wątroby w około 60% przypadków są zmianami pojedynczymi zlokalizowanymi w prawym płacie wątroby, co jest związane ze strumieniem krwi wrotnej, która dopływa do prawego płata głównie poprzez żyłę krezkową górną11. Nie bez znaczenia jest również fakt, że prawy płat stanowi przeważającą objętość wątroby11. Ropnie mnogie, zlokalizowane zarówno w płacie prawym, jak i lewym, występują w około 20% przypadków11.

Czynnikami etiologicznymi bakteryjnych ropni wątroby są zazwyczaj Escherichia coli, Klebsiella sp. oraz Streptococcus milleri, zwłaszcza w przypadku infekcji szerzących się drogą żyły wrotnej1,3,4.

Fusobacterium nucleatum wyizolowane w omawianym przypadku z pobranego z ropni wątroby materiału jest Gram-ujemną beztlenową pałeczką, stanowiącą dominujący składnik prawidłowej flory bakteryjnej dziąseł, nosogardła i wyrostka robaczkowego10.

Ropnie wątroby powstałe w wyniku zakażenia powyższym patogenem występują niezwykle rzadko10.

Standardem diagnostycznym w przypadku ropni wątroby jest badanie ultrasonograficzne oraz tomografia komputerowa1,11.

W przeszłości leczeniem z wyboru ropni wątroby była antybiotykoterapia w połączeniu z drenażem chirurgicznym9,11.

Aktualnie drenaż chirurgiczny został wyparty przez drenaż przezskórny, który cechuje brak znaczącego ryzyka wewnątrzbrzusznego rozlania się treści ropnej, mniejszy koszt i czas trwania zabiegu; jest również dobrze tolerowany przez chorego. Ponadto pozwala uniknąć ewentualnych powikłań okołooperacyjnych czy tych związanych ze znieczuleniem ogólnym9.

Ropnie wewnątrzbrzuszne

Grzegorz Ćwik, Grzegorz Wallner

Ropień wewnątrzbrzuszny to ograniczony zbiornik ropy w jamie brzusznej, zlokalizowany w jamie otrzewnej, w przestrzeni pozaotrzewnowej lub narządach miąższowych jamy brzusznej. Stanowi zejście rozlanego lub ograniczonego zapalenia otrzewnej, może być również spowodowany zakażeniem narządów jamy brzusznej.

Epidemiologia

Częstość występowania w zależności od choroby podstawowej

  • Jedną z najczęstszych przyczyn ropni wewnątrzbrzusznych jest ostre zapalenie wyrostka robaczkowego (szacuje się, że powstają u 2-6% chorych). Liczba powikłań ropnych zapalenia wyrostka robaczkowego maleje (podobnie jak w chorobach dróg żółciowych). Jest to spowodowane wczesnym kwalifikowaniem do operacji i wczesnym rozpoczynaniem leczenia przeciwbakteryjnego o szerokim zakresie działania.
  • W zapaleniu uchyłków okrężnicy pośród powikłanych przypadków chorobowych ropień zdarza się u 8-32% pacjentów.
  • Ropień wątroby to choroba stosunkowo rzadka, występuje średnio u 1-2 osób na 100 tys., ale
    • znacznie częściej (nawet 16-krotnie) u pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
    • częściej po zabiegach operacyjnych; ma to związek ze wzrostem liczby dużych operacji resekcyjnych przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki. Coraz częściej obserwuje się ropnie wątroby po zabiegach małoinwazyjnych (np. protezowaniu przewodów żółciowych lub termoablacji ognisk nowotworowych).

Śmiertelność

Śmiertelność w ropniu wewnątrzbrzusznym zależy od fazy choroby, rodzaju leczenia, usytuowania ropni oraz tego, czy są pojedyncze, czy mnogie.

W przeszłości, gdy ropnie były trudno rozpoznawalne, a leczenie opierało się głównie na farmakoterapii oraz operacjach z dostępu przez laparotomię, śmiertelność w przebiegu pojedynczych ropni wątroby sięgała 13%, a w przypadku zmian mnogich 22%. Gdy ograniczano się tylko do leczenia przeciwbakteryjnego i nie prowadzono drenażu ropnia, śmiertelność dochodziła do 45%, a czasami nawet do 100% (zależnie od lokalizacji ropni).

Współcześnie śmiertelność nie przekracza 2,8-4,5%, głównie dzięki większym możliwościom operacyjnym oraz zabiegom drenażu przezskórnego.

Patofizjologia

Przyczyny

Ogólnoustrojowe czynniki predysponujące do ropni wewnątrzbrzusznych przedstawia tabela 1.

Choroby jamy brzusznej

Bezpośrednią przyczyną ropnia wewnątrzbrzusznego jest infekcja (najczęściej bakteryjna, rzadko grzybicza), zwykle rozwijająca się:

  • w przebiegu chorób narządów jamy brzusznej, najczęściej
    • perforacji ściany przewodu pokarmowego (w przebiegu wrzodu trawiennego żołądka lub dwunastnicy, choroby Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego)
    • zapalenia wyrostka robaczkowego
    • uchyłka jelita grubego z perforacją lub rzadziej bez perforacji
    • kamicy pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych (zwłaszcza jeśli dojdzie do zgorzelinowego zapalenia pęcherzyka żółciowego)
    • ostrego martwiczego zapalenia trzustki z zakażoną martwicą
    • martwicy przewodu pokarmowego (spowodowanej niedokrwieniem lub uwięźnięciem)
    • zaawansowanej choroby nowotworowej narządów jamy brzusznej
    • ostrych chorób narządu rodnego
    • urazu narządów wewnątrzbrzusznych
  • jako powikłanie (np. przetoki lub martwicy)
    • po operacjach endoskopowych na drogach żółciowych
    • po resekcjach w obrębie przewodu pokarmowego
    • po operacjach narządów miąższowych jamy brzusznej.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *