Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

fot. Adobe Stock

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

fot. Adobe Stock

Szacuje się, że torbiel endometrialną (czekoladową) ma nawet połowa kobiet cierpiących na endometriozę. Niestety bardzo długo nie daje ona wyraźnych objawów. Opisujemy, na co powinnaś uważać.

Spis treści:

Torbiel endometrialna – chrarakterystyka

Torbiel endometrialna nazywana także czekoladową (z łac. cystis picea ovarii) jest jedną z odmian torbieli jajnika (cysty). Jest to narośl brunatnego lub czarnego koloru, a jej barwa jest skutkiem występowania w jej treści skrzepów krwi, które powstają, kiedy w czasie każdej kolejnej menstruacji krew gromadzi się w torbieli.

Torbiel jest jedną z form endometriozy, która polega na rozroście błony śluzowej macicy (endometrium) poza jej obrębem i obecności w miejscach, w których nie powinno jej być, np. na jajniku lub w jajowodach. Na jajniku może powstać pojedyncza torbiel lub kilka.

Jej wielkość jest różna – rośnie od około 5 do 20 centymetrów, osiągając nawet rozmiar grejpfruta.

Torbiel czekoladowa może powodować:

  • przewlekły ból miednicy mniejszej,
  • utrudniać zajście w ciążę,
  • zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu jajnika.

Torbiel endometrialna – objawy

Na wczesnym etapie powstania torbiel endometrialna często nie daje żadnych objawów.

Z czasem mogą pojawić się symptomy typowe dla endometriozy, czyli:

  • ból podbrzusza,
  • bolesne, obfite i długie krwawienia miesiączkowe,
  • nieregularne miesiączki,
  • krwawienia międzymiesiączkowe,
  • bolesne stosunki płciowe (dyspareunia),
  • ból podczas oddawania moczu i stolca,
  • ból w okolicy krzyża, kości ogonowej, odbytu i miednicy,
  • dolegliwości pokarmowe – niestrawność, wzdęcia, biegunki, zaparcia.

Torbiel endometrialna – przyczyny powstawania

Przyczyny powstawania cysty endometrialnej jajnika nie są jednoznaczne (wynika to z faktu, że sama endometrioza nadal nie ma jasno zdefiniowanych przyczyn występowania).

Wymienia się:

  • miesiączkowanie wsteczne – krew menstruacyjna poprzez jajowody dociera do jamy brzusznej – a fragmenty tkanek i komórek wszczepiają się w jamę otrzewnową,
  • predyspozycje dziedziczne,
  • zaburzenia immunologiczne,
  • czynniki środowiskowe.

Torbiel endometrialna – diagnoza

Torbiel czekoladową można rozpoznać podczas:

  • przezpochwowego badania ultrasonograficznego,
  • rezonansu magnetycznego miednicy,
  • laparoskopii diagnostycznej,
  • badania markerów nowotworowych (CA-125).

Ostateczne rozpoznanie stawiane jest dopiero po wykonaniu badania histopatologicznego.

Torbiel endometrialna – leczenie

Cysta endometrialna jajnika wymaga leczenia, a rodzaj terapii uzależniony jest od wieku kobiety, zaawansowania zmian i tego, czy planuje mieć dziecko w przyszłości.

Leczenie może polegać na:

  • obserwacji lekarskiej – w sytuacji, gdy torbiel jest niewielka,
  • farmakoterapii hormonalnej – podawanie preparatów estrogenowo-progestagenowych oraz leków należących do grupy analogów gonadoliberyny,
  • zabiegu chirurgicznym – usunięciu torbieli z jajnika metodą laparoskopową,
  • owariektomii – zabieg usunięcia jajników (w przypadku nawracających torbieli).

Torbiel endometrialna nie ulega wchłonięciu w przeciwieństwie do innych torbieli jajnika, które po kilku cyklach miesięcznych potrafią samoistnie zniknąć.  Nie leczenie torbieli zwiększa ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia pracy jajników, przewlekłego bólu miednicy, niepłodności oraz wystąpienia raka jajnika. Przemiana torbieli czekoladowej w raka jajnika trwa nawet kilkanaście lat. Sprawdź, co mówi lekarz o torbieli endometrialnej:

Torbiel czekoladowa a ciąża

Torbiel czekoladowa zmniejsza szanse zajścia w ciążę, gdyż może dochodzić do zakłócenia pracy jajników, zaburzeń owulacji oraz niewydolności ciałka żółtego.

Mimo wszystko kobiety borykające się z tym schorzeniem mają szanse zajścia w ciążę i urodzenia dziecka.

Torbiel endometrialna – konsekwencje

Leczenie chirurgiczne cysty endometrialnej jajnika niesie ze sobą ryzyko:

  • uszkodzenia jajnika – możliwe zmniejszenia ilości komórek rozrodczych,
  • wystąpienia wcześniejszej menopauzy,
  • powstanie zrostów pooperacyjnych.

Zobacz też:

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

 

Torbiel endometrialna jajnika – czym jest, jak się objawia i jak ją leczyć?

Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie

Fot: MiguelMalo / gettyimages.com

Torbiel endometrialna (struktury wypełnione wydzieliną o zabarwieniu brunatnym lub czarnym na lub wewnątrz endometrium) znana jest również pod nazwą „torbiel czekoladowa”. Kobiety mogą o niej nie wiedzieć, aż do momentu, kiedy lekarz wykryje ją podczas badania lub ultrasonografii.

Torbiel endometrialna może być przyczyną przewlekłego bólu miednicy mniejszej, podnosić ryzyko rozwoju nowotworu jajnika czy utrudniać zajście w ciążę.

Nieleczone torbiele mogą się bezboleśnie powiększać i w konsekwencji może dojść do ich pęknięcia (zwykle występuje ono w trakcie lub tuż po okresie) i rozlania treści do jamy brzusznej.

Skutkuje to ostrym bólem brzucha, infekcją, krwotokiem wewnętrznym i poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, które wymagają leczenia farmakologicznego lub usunięcia operacyjnego.

Torbiel endometrialna – najczęstsze objawy

We wczesnym etapie choroby torbieli endometrialnej często nie towarzyszą żadne objawy.

Z czasem mogą pojawić się objawy typowe dla endometriozy, takie jak: ból w dolnej części brzucha, który nie ustępuje i może się pogorszyć przed miesiączką i w jej trakcie.

Mogą też wystąpić bardzo obfite i długie krwawienia miesiączkowe, bolesne stosunki płciowe czy ból podczas oddawania moczu i stolca.

Torbiel endometrialna jajnika – najczęstszy rodzaj torbieli endometrialnej

Najczęstszym rodzajem endometriozy jest zależna od estrogenu torbiel endometrialna jajnika lub torbiel czekoladowa – występuje u około 17–50% kobiet z endometriozą.

Rozmiar torbieli jest zróżnicowany i waha się od około 5 cm (rozmiar piłki tenisowej) do około 20 centymetrów (rozmiar grejpfruta). Torbiele mogą umiejscawiać się pojedynczo lub po kilka na każdym jajników.

Choć endometrioza występuje zwykle u kobiet i dziewcząt w wieku rozrodczym, możliwe są również przypadki u kobiet w okresie menopauzy lub przed menopauzą. Podobnie jak w przypadku wszystkich typów schorzenia, etiologia endometriozy jajników pozostaje nieznana.

Jej przyczyna jest wielofazowa, obejmująca wiele czynników, takich jak: dziedziczną predyspozycję, zaburzenia komórek macierzystych, zaburzenia immunologiczne (autoimmunologiczne) oraz czynniki środowiskowe.

Najpoważniejszymi skutkami nieleczonej lub słabo leczonej endometriozy jajników mogą być: nieodwracalna dysfunkcja jajników, przewlekły ból miednicy, niepłodność i inne potencjalne powikłania, które wymagają pilnej interwencji medycznej. Ponadto jest ona również główną przyczyną wykonywania histerektomii i kosztownych hospitalizacji, stając się jedną z najpoważniejszych problemów zdrowia publicznego naszych czasów.

Torbiel endometrialna jajnika – leczenie ziołami

Zioła stosowane w celu pobudzenia układu endokrynnego, zachowania równowagi hormonalnej czy regulowania owulacji mogą zapobiec wystąpieniu torbieli jajników.

Wyróżnić należy: korzeń Maca (Lepidium meyenii), pluskwicę groniastą (Cimicifuga racemosa), czarny kohosh, Dong Quai (Angelica sinensis), nasiona osteoplastu (Silybum marianum), buzdyganek naziemny (Tribulus terrestris), niepokalanek pospolity (Vitex agnus-castus) i krwawnik pospolity (Achillea millefolium).

Torbiel endometrialna – leczenie

Podczas określenia sposobu leczenia lekarz bierze pod uwagę wiek pacjentki, poziom odczuwanego bólu i czy planuje ona mieć dziecko w przyszłości. Na tej podstawie wybiera plan, który może obejmować:

  • obserwację lekarską – jeśli nie pojawia się silny ból, a torbiel jest niewielka, lekarz może zasugerować obserwację i odczekanie 6–8 tygodni w celu sprawdzenia, czy nie doszło do wchłonięcia torbieli, a następnie użyje badania ultrasonograficznego, aby upewnić się, że tak się stało;
  • farmakoterapię – lekarz może zalecić przyjmowanie leków z grupy antagonistów GnRH; mogą one powodować działania niepożądane podobne do objawów menopauzy, takie jak uderzenia gorąca, utrata gęstości kości i mniejszy popęd płciowy; nie należy ich przyjmować, starając się o dziecko;
  • zabiegi chirurgiczne – chirurg może zastosować kilka metod leczenia torbieli, w tym:
  • aspirację i ablację ściany torbieli – polega na odbarczeniu płynu z torbieli, a następnie użyciu różnych form energii, takich jak prąd elektryczny lub laser, aby zniszczyć ścianę torbielową,
  • wycięcie – ta opcja leczenia polega na całkowitym usunięciu torbieli z jajnika,
  • ooforektomia – zabieg usunięcia jajników; rzadko jest konieczne przy łagodnej formie torbieli; jest to zalecana forma leczenia nowotworów.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Torbiel czekoladowa na jajniku: przyczyny, objawy, leczenie

2018-09-07 12:10 lek. Tomasz Nęcki Torbiel endometrialna – objawy, torbiel a ciąża, leczenie Autor: Getty images

Torbiel czekoladowa na jajniku pojawiać się może u tych pacjentek, które cierpią na endometriozę. Wśród objawów, które mogą występować u pacjentek mających torbiel endometrialną, wymienia się m.in. wyjątkowo obfite krwawienia miesiączkowe oraz dolegliwości bólowe podbrzusza. Jak rozpoznać torbiel czekoladową i jak ją leczyć?

Torbiel czekoladowa na jajniku (inaczej torbiel endometrialna) stanowi jedną z postaci endometriozy. Istotą schorzenia jest to, że błona śluzowa macicy – zamiast być obecna wyłącznie właśnie w jej obrębie – pojawia się w innych strukturach kobiecego organizmu.

Może ona być stwierdzana w bardzo różnych narządach, bo zarówno w otrzewnej, jak i w obrębie jajnika czy nawet płuc. Szacuje się, że wśród wszystkich kobiet, u których wystąpiła endometrioza, u od 20 do 40 procent z nich rozwijają się torbiele endometrialne jajnika.

  • Spis treści:
  • Torbiel czekoladowa na jajniku
  • Przyczyny torbieli czekoladowej na jajniku
  • Objawy torbieli czekoladowej na jajniku
  • Torbiel czekoladowa a ciąża
  • Torbiel czekoladowa a rak
  • Diagnostyka torbieli czekoladowej
  • Leczenie torbieli czekoladowej na jajniku
  • Leczenie farmakologiczne torbieli czekoladowej na jajniku
You might be interested:  Kłucie w plecach – jakie są przyczyny kłującego bólu pleców?

Torbiel czekoladowa na jajniku

Torbiel czekoladowa wzięła swoją nazwę od tego, jaka jest zawartość. Otóż endometrium, które znajduje się w świetle torbieli, podlega takim samym zmianom związanym z cyklem miesiączkowym, jak prawidłowa błona śluzowa macicy – cyklicznie dochodzi do jego rozrostu, a później do jego złuszczania.

W przypadku prawidłowej śluzówki macicy, jej złuszczone komórki wydostają się na zewnątrz organizmu w trakcie krwawienia miesiączkowego, inaczej dzieje się jednak ze złuszczającym się materiałem obecnym w świetle torbieli czekoladowej.

On nie ma drogi ewakuacji, w związku z czym gromadzi się we wnętrzu torbieli – ostatecznie w tworze tym obecne są czerwonawo-brunatne masy (z których część to skrzepy krwi) i stąd właśnie wzięło się określanie torbieli endometrialnych jako czekoladowe.

Torbiel czekoladowa na jajniku może być zarówno pojedyncza, jak i w obrębie jajnika mogą występować mnogie torbiele endometrialne.

Twory te mogą występować zarówno na tylko jednej, jak i na obu kobiecych gonadach.

Różne bywają również rozmiary torbieli czekoladowych na jajniku – tak jak u jednych pacjentek mogą one mieć zaledwie 2 cm szerokości, tak już u innych mogą one osiągać wymiary sięgające nawet 20 cm.

Przyczyny torbieli czekoladowej na jajniku

Przyczyny torbieli czekoladowych na jajniku są takie same, jak przyczyny endometriozy. Do dziś nie udało się jeszcze jednoznacznie ustalić, jaka jest patogeneza endometriozy. Istnieje kilka różnych teorii dotyczących tego, dlaczego u kobiet może dochodzić do umiejscawiania się błony śluzowej macicy w nieprawidłowych lokalizacjach.

Jedną z popularniejszych jest ta, według której endometrioza może być skutkiem tzw. wstecznych krwawień miesiączkowych.

W takiej sytuacji złuszczone komórki endometrium, zamiast wydostawać się na zewnątrz organizmu wraz z krwią miesiączkową, miałyby kierować się – poprzez jajowody – ku jamie otrzewnej i później osiedlać się w innych narządach, m.in. w jajnikach, tworząc ogniska endometriozy.

Innymi teoriami, tłumaczącymi potencjalne podłoże endometriozy, są teoria metaplazji (według której pewne prototypowe komórki – np.

niezróżnicowane komórki otrzewnej – mogą się przekształcać do komórek endometrium) czy też teoria indukcji (bazująca na tym, że pewne substancje szkodliwe – np.

dioksyny – mogą indukować przekształcanie się całkowicie innych komórek organizmu do komórek endometrium).

Możliwe jest także to, że wpływ na występowanie zarówno endometriozy, jak i torbieli czekoladowych na jajniku, mają dziedziczone geny. Taki wniosek wysunięto na podstawie badań bliźniąt monozygotycznych (czyli tzw. jednojajowych), w których okazywało się, że zgodność zachorowań na endometriozę sięgała wśród nich nawet 75 procent.

  1. Czytaj:
  2. Niewydolność jajników: przyczyny, objawy, leczenie
  3. Ból jajników przed okresem – czy powinien niepokoić?
  4. Ból owulacyjny: ile trwa i jak go rozpoznać?

Objawy torbieli czekoladowej na jajniku

Torbiel endometrialna może przebiegać całkowicie bezobjawowo i być wykrywana przypadkowo, jak i możliwe jest to, że przez jej obecność pacjentka będzie doświadczała bardzo uciążliwych dolegliwości. Objawami, które mogą wystąpić u pacjentki z torbielą czekoladową na jajniku, mogą bowiem być:

  • ból w podbrzuszu (pojawiający się zarówno w związku z miesiączką, jak i poza krwawieniami),
  • wyjątkowo obfite krwawienia miesiączkowe,
  • nieregularne miesiączki,
  • ból towarzyszący oddawaniu moczu lub stolca,
  • ból podczas stosunków płciowych (dyspareunia).

Torbiel czekoladowa a ciąża

Przez posiadanie torbieli endometrialnych pacjentka, poza opisanymi wyżej dolegliwościami, może mieć również i trudności z zajściem w ciążę.

Po pierwsze mogą one występować z powodu tego, że torbiel może upośledzać czynność jajników.

Z endometriozą, która prowadzi do pojawiania się torbieli czekoladowych na jajniku, powiązane mogą być zaburzenia owulacji, ale i niewydolność ciałka żółtego.

Pacjentki posiadające torbiele endometrialne, choć z pewnymi trudnościami, to jednak mają szanse na zajście w ciążę.

W jednym z przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych badań (które dotyczyło kobiet posiadających torbiel czekoladową na jednym jajniku i które miesiączkowały regularnie) po 4-letnim okresie obserwacji stwierdzono, że nawet powyżej 40 procent pacjentek miało możliwość zajścia w ciążę bez stosowania żadnych metod wspomagających.

  • Czytaj:
  • Zaburzenia hormonalne: jak rozpoznać? 7 sygnałów organizmu
  • Zaburzenia miesiączkowania: przyczyny, rodzaje, leczenie

Torbiel czekoladowa a rak

Kiedy pacjentka słyszy, że ma torbiel, zwykle w jej głowie pojawiają się obawy dotyczące tego, że może ona cierpieć na raka jajnika. Tutaj jednak koniecznie należy podkreślić jeden aspekt – otóż torbiel czekoladowa ma całkowicie łagodny charakter i nie jest ona zmianą nowotworową.

Diagnostyka torbieli czekoladowych

W rozpoznawaniu torbieli czekoladowych na jajniku znaczenie ma kilka różnych badań. Lekarz może zdecydować o ich wykonaniu zarówno na podstawie objawów, które zgłaszane są przez pacjentkę, jak i możliwe jest to, że wyczuje on masy torbieli podczas badania palpacyjnego brzucha pacjentki.

Torbiel endometrialna może zostać uwidoczniona już podczas przezpochwowego badania ultrasonograficznego, czasami zlecane jest jednak wykonanie dokładniejszego badania obrazowego, którym jest rezonans magnetyczny miednicy. Jeszcze inną metodą diagnostyczną, która znajduje wykorzystanie w diagnostyce torbieli czekoladowych na jajnikach, jest laparoskopia diagnostyczna.

Polega ona na tym, że przez niewielkie nacięcia w obrębie brzucha wprowadzone są do niego narzędzia chirurgiczne oraz systemy obrazujące – dzięki temu możliwe jest bezpośrednie uwidocznienie zmiany w obrębie jajnika.

Wszystkie wymienione badania pozwalają postawić – nawet wysoce uzasadnione – przypuszczenie torbieli endometrialnej, jednakże ostateczne rozpoznanie stawiane jest dopiero po przeprowadzeniu badania histopatologicznego.

Poza wspomnianymi badaniami, czasami pacjentkom z podejrzeniem torbieli endometrialnych zlecane są również i badania laboratoryjne. Jednym z takowych może być oznaczenie markera CA-125 we krwi – parametr ten oznacza się w celu różnicowania nienowotworowej torbieli z rakiem jajnika.

  1. Czytaj:
  2. Guzy jajnika często nie dają żadnych objawów
  3. Ból jajników w ciąży

Leczenie torbieli czekoladowej na jajniku

To, jakie leczenie zostanie zaproponowane pacjentce, u której stwierdzona została torbiel czekoladowa na jajniku, uzależnione jest od kilku czynników – istotny jest zarówno wiek, jak i to, czy kobieta planuje jeszcze zachodzić w ciążę oraz to, czy torbiel prowadzi do występowania u niej jakichś objawów.

W przypadku pacjentek, u których torbiele endometrialne są niewielkich wymiarów i nie wywołują żadnych dolegliwości, możliwe jest wdrożenie regularnej obserwacji i podjęcie decyzji o rozpoczęciu leczenia dopiero wtedy, kiedy torbiel zacznie powiększać swoje rozmiary lub gdy doprowadzi ona do jakichś objawów.

Leczenie farmakologiczne torbieli czekoladowej na jajniku

W leczeniu torbieli czekoladowych na jajniku możliwe jest również zastosowanie leczenia farmakologicznego – w tym przypadku mogą być stosowane zarówno preparaty estrogenowo-progestagenowe, jak i leki należące do grupy analogów gonadoliberyny. Z farmakoterapią związane są jednak pewne problemy – np. to, że leki raczej nie doprowadzają one do całkowitej eliminacji toorbieli.

Oprócz tego w trakcie terapii pojawiać się mogą pewne skutki uboczne – tak bywa np. w przypadku stosowania analogów gonadoliberyn, gdzie kobiety mogą skarżyć się m.in. na uderzenia gorąca czy zaburzenia libido (środki te doprowadzają do stanu przypominającego menopauzę).

Wtedy zaś, kiedy pacjentka doświadcza bardzo silnych objawów torbieli czekoladowej na jajniku, jej torbiel jest duża, leczenie farmakologiczne nie przynosi rezultatów lub gdy przez torbiel kobieta ma trudności z zajściem w ciążę, zastosowane może być leczenie zabiegowe. Operacyjne leczenie torbieli endometrialnych odbywa się zazwyczaj na drodze zabiegów laparoskopowych.

Zabiegi mogą opierać się na usunięciu samej tylko torbieli (szczególnie w przypadku kobiet, które planują jeszcze zajście w ciążę), jak i operacja może polegać na usunięciu torbieli wraz z jajnikami, a czasami nawet podczas zabiegu usuwane są zarówno obydwa jajniki, jak i macica (ostatnie postępowanie dotyczy jednak pacjentek, które nie zakładają już, że będą jeszcze w ciąży i u których żadne inne metody leczenia endometriozy nie pozwoliły osiągnąć oczekiwanych efektów).

Cysta w ciąży

Cysta w ciąży niekiedy samoistnie się wchłania, a czasami pod wpływem hormonów płciowych jeszcze bardziej się rozrasta i wymaga interwencji chirurgicznej. Zabieg usunięcia cysty jest bezbolesny dla kobiety, przeprowadzany metodą laparoskopową i niezagrażający rozwojowi płodu. Cysta lub inaczej tzw.

torbiel stanowi wytwór patologiczny. Rzadko kiedy ma jednak charakter nowotworowy. Cysty z reguły pojawiają się u kobiet na narządach rodnych, najczęściej na jajnikach. Są to niezłośliwe, łagodne guzki, które mogą być wypełnione treścią surowiczą, krwią, ropą lub tkanką.

Jakie zagrożenie niesie ze sobą zdiagnozowanie torbieli jajnika w ciąży?

1. Cysty na narządach rodnych

Najczęściej torbiele tworzą się na zewnętrznej ścianie jajników lub wewnątrz jajnika. Ich powstawaniu sprzyja zespół policystycznych jajników. Stosunkowo rzadko cysty diagnozowane są na wargach sromowych.

Niekiedy tworzą się w przedsionku pochwy, a właściwie w tzw. gruczole Bartholina, który ją nawilża. Cysta powstaje w wyniku zapalenia owego gruczołu.

You might be interested:  Rak pęcherzyka żółciowego – jakie objawy daje nowotwór złośliwy?

Ponadto, torbiele występują w mięśniu i szyjce macicy, ścianie pochwy, a także w obrębie jajowodów.

Najczęściej spotykanym rodzajem cyst są torbiele jajników. Tylko 10-15% przypadków torbieli na jajnikach ma charakter nowotworowy. W większości przypadków torbiele zlokalizowane w jajnikach i w innych miejscach dróg rodnych są zmianami łagodnymi.

Z tego względu natychmiastowa interwencja chirurgiczna nie jest wymagana, w zamian obejmuje się je obserwacją i niekiedy leczeniem hormonalnym. Torbiele jajników mogą jednak wpłynąć niekorzystnie na ich funkcjonowanie, co objawia się m.in. zaburzeniami miesiączkowania.

Torbiele jajników w ciąży wymagają kontrolowania za pomocą badania USG, ponieważ ich rozrost może grozić pęknięciem cysty i rozlaniem się jej zawartości, co skutkuje dużym bólem i może prowadzić do zapalenia otrzewnej.

Ponadto, cysty jajników w ciąży mogą stanowić przyczynę poronienia lub porodu przedwczesnego.

Odrębnym rodzajem cyst są torbiele endometrialne, lub inaczej – czekoladowe. Rozwijają się one na jajnikach u kobiet cierpiących z powodu endometriozy.

Wraz z każdym kolejnym cyklem menstruacyjnym zmiany stają się coraz większe, co może doprowadzić do całkowitego uszkodzenia jajników i niepłodności. Stan ten może także nastać wskutek torbieli na jajowodach.

Torbiele jajowodów uniemożliwiają przejście zapłodnionej komórki jajowej do macicy. Nie dochodzi do implantacji zarodka, więc pomimo zapłodnienia kobieta nie zachodzi w ciążę, a zarodek obumiera.

2. Przyczyny i objawy cyst na jajnikach

Torbiele jajników powstają zazwyczaj, gdy dojrzały już pęcherzyk Graafa nie pęka – najczęściej zawiera on obumarłą komórkę jajową lub nie posiada jej wcale. Przyczynami powstawania cyst na jajniku mogą być zaburzenia hormonalne.

Nawet gdy nie następuje jajeczkowanie, a więc uwolnienie komórki jajowej do jajowodu, pęcherzyk jajnikowy nie przestaje rosnąć, w jego wnętrzu zaczyna gromadzić się płyn i w ten sposób dochodzi do powstania torbieli. Małe torbiele jajników najczęściej nie dają żadnych objawów.

Duże cysty na jajnikach mogą powodować jednostronne, rozpierające i rozlane bóle podbrzusza, plamienia międzymiesiączkowe, ból podczas stosunku. Objawy cyst w ciąży, to:

  • niefizjologiczne skurcze i bóle brzucha,
  • plamienia z dróg rodnych,
  • parcie na podbrzusze przy oddawaniu moczu i/lub stolca,
  • ból podczas stosunków płciowych,
  • uczucie ucisku na narządy wewnętrzne, np. na wyrostek robaczkowy.

3. Leczenie cyst w ciąży

Jak z reguły postępują lekarze w przypadku cysty na jajniku w trakcie ciąży? Jeśli cysta jest dość duża i nie zmniejsza się do końca pierwszego trymestru ciąży, zazwyczaj zalecane jest jej laparoskopowe usunięcie. Operacja laparoskopowego usunięcia cysty jest dla kobiety bezbolesna i nie stanowi zagrożenia dla ciąży.

Gdy cysta w ciąży stale rośnie, ryzyko jej pęknięcia jest duże, dlatego lepiej usunąć patologiczną zmianę. Czasami bywa jednak tak, że cysta samoczynnie się zmniejsza i wchłania – wtedy operacja jest zbyteczna. Hormony ciążowe zwykle powodują naturalne zmniejszanie się torbieli jajników.

Konieczność przeprowadzenia zabiegu zależy nie tylko od wielkości cysty, ale również od jej rodzaju: cysta wypełniona płynem surowiczym czy cysta tkankowa. Cysta może się ewentualnie okręcić wokół jajnika i wtedy konieczna jest natychmiastowa operacja. Takie ryzyko istnieje jednak tylko w pierwszym trymestrze.

Jeśli cysta jest zlokalizowana na macicy, może zagrażać płodowi. Z reguły zostawia się ją aż do zakończenia ciąży i operuje w późniejszym czasie. Jeśli jednak cysta powiększa się, może grozić pęknięciem albo ma znamiona guza nowotworowego, należy ją niezwłocznie usunąć, mimo zagrożenia utratą ciąży.

Kwalifikacja do zabiegu powinna uwzględnić bardzo dokładne badanie USG z badaniem dopplerowskim oraz oznaczenie markerów nowotworowych (głównie Ca 125).

Torbiel w ciąży – czy może być niebezpieczna?

Choć większość torbieli w ciąży ma łagodny charakter, niestety niektóre z nich mogą stać się zmianami złośliwymi. Torbiel jajnika a ciąża wymaga szczególnej uwagi ze względu na dobro mamy i dziecka. Poznaj więcej faktów na temat cyst jajników i sprawdź, czy ich obecność daje symptomy. Dowiedz się także, jak wygląda leczenie torbieli.

Torbiel w ciąży

Torbiele na jajniku w ciąży to połączenie, które często lekarz wykrywa podczas rutynowego badania USG. Nie przytrafiają się każdej przyszłej mamie – cierpi z ich powodu mniej więcej jedna kobieta na tysiąc.

Oczywiście torbiel w ciąży nie musi od razu oznaczać dużych problemów, jednak w trakcie trwania ciąży zmiana musi być wnikliwie obserwowana. Zazwyczaj torbiel zawiera płyn otoczony cienką ścianką, i najprawdopodobniej taka jej forma jest niegroźna.

Jeżeli zacznie rosnąć lub sprawiać ból, ginekolog może zadecydować o jej chirurgicznym usunięciu.

Poroniła dziesięć razy, by mieć córkę

Torbiel w ciąży – zagrożenia

Torbiel na jajniku w ciąży może nieść w przypadku powikłań poważne konsekwencje – torbiel może pęknąć lub ulec skręceniu, może wywołać krwotok, a w konsekwencji poronienie lub przedwczesny poród.

Zabieg usunięcia nie powinien być jednak przeprowadzony we wczesnej ciąży, gdyż może nieść ze sobą ryzyko poronienia.

Zagrażająca torbiel jajnika a ciąża może powodować, że lekarz zaleci przeczekanie do momentu, aż dziecko urośnie i usunięcie cysty będzie można przeprowadzić z większym poczuciem bezpieczeństwa.

Gdy zabieg musi być wykonany we wczesnej ciąży, przeprowadza się go metodą laparoskopową. Duża torbiel jajnika a szczególnie zaawansowana ciąża może jednak wymagać laparotomii.

Torbiel na jajniku w ciąży – leczenie/operacja

Większość torbieli jajnika w ciąży nie wymaga leczenia i wchłania się, jednak regularne badania ginekologiczne pozwalają je kontrolować. Obserwacja jest konieczna w przypadku dużych cyst, które powodują problemy, oraz w przypadku takim jak torbiel jajnika a ciąża.

Lekarz może zalecić Ci przyjmowanie leków uśmierzających bóle związane z torbielą lub przyjmowanie pigułek antykoncepcyjnych – hormony w ich zawarte nie powodują zniknięcia cysty, ale mogą zapobiec powstawaniu kolejnych torbieli.

Niektóre kobiety są niewrażliwe na działanie środków antykoncepcyjnych. Nowe badania

Czasami torbiel na jajniku wymaga natomiast operacji. Jeśli się nie wchłania, ale powiększa, powoduje przykre objawy – wówczas zabieg może okazać się konieczny.

Chirurgiczne usunięcie torbieli jest wskazane kobietom zbliżającym się do menopauzy, gdyż w ich przypadku istnieje większe ryzyko zezłośliwienia zmiany. Chirurg może wówczas zdecydować o usunięciu samej cysty lub całego jajnika. Innego postępowania może wymagać przypadek taki jak torbiele jajnika w ciąży.

Foto: Shutterstock W niektórych przypadkach konieczne jest chirurgiczne usunięcie torbieli jajnika

Torbiel jajnika w ciąży – objawy

Większość torbieli w ciąży jest mała i nie powoduje problemów. Kiedy już pojawiają się objawy, zazwyczaj obejmują: uczucie ucisku, obrzęku, wzdęcia w dolnej części brzucha. Może też pojawić się ból po stronie, na której pojawiła się cysta. Pozostałe objawy torbieli w ciąży to:

  • plamienia,
  • częstsze niż dotychczas oddawanie moczu,
  • ból podczas stosunku seksualnego,
  • ciągłe poddenerwowanie.

Istnieją sytuacje, kiedy torbiel na jajniku wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Dzieje się tak wówczas, gdy:

  • odczuwasz nagły i bardzo intensywny ból brzucha,
  • bólowi towarzyszą gorączka i wymioty,
  • masz zawroty głowy, silne osłabienie i uczucie rychłego omdlenia,
  • masz przyspieszony oddech.

Dolegliwości te mogą świadczyć o skręcie jajnika.

Rodzaje i przyczyny torbieli w ciąży

Istnieją różne rodzaje torbieli jajnika, które wynikają z różnych powodów. Wyróżniamy:

  1. Torbiele czynnościowe, które wynikają z zaburzeń hormonalnych i znikają do kilku miesiącach.
  2. Torbiele proste, czyli surowicze.
  3. Torbiele dermatoidalne (skórzaste), które zawierają elementy/ komórki nierozwiniętego płodu – mogą mieć nawet do 25 cm, a 1-2% może przekształcić się w nowotwór złośliwy; przyczyny powstania nie są do końca poznane.
  4. Torbiele endometrialne (czekoladowe) – ich obecność objawia się bólem miednicy, szczególnie podczas menstruacji, bólami dolnego odcinka pleców (również towarzyszące krwawieniom miesiączkowym) i może powodować niepłodność. Jakie są przyczyny torbieli endometrialnych? Ich powstanie wiąże się z przedostawaniem się fragmentów śluzówki do jajników, gdzie przekształcają się w torbiele wypełnione ciemną krwią, skąd pochodzi ich nazwa “torbiele czekoladowe”. Jeśli torbiel pęknie, może dojść do zapalenia otrzewnej.
  5. Torbiele tekaluteinowe – mogą pojawić się wraz z ciążą. Sytuacja taka jak torbiel jajnika a ciąża dotyka kobiety leczone gonadotropiną. Torbiele te wymagają okresowej kontroli.

Czym jest zespół policystycznych jajników? To schorzenie przebiegające z powiększeniem i wielotorbielowatością jajników. Przyczyną są zaburzenia hormonalne, które powodują problemy z owulacją i tworzenie się na jajnikach zmian torbielowatych.

Kobiety dotknięte zespołem policystycznych jajników mają nieregularne miesiączki, problemy z zajściem w ciążę, nadmiar androgenów.

Choroba często przebiega z insulinoopornością i hiperinsulinizmem, a także nadmierną masą ciała, z tych przyczyn stanowi czynnik ryzyka cukrzycy i chorób sercowo – naczyniowych.

Torbiel w ciąży – czy można jej zapobiec?

Niestety, nie ma takich sposobów.

You might be interested:  Most porcelanowy – wskazania, rodzaje, wykonanie, cena, opinie

Jednak możesz zrobić wiele dla swojego zdrowia, uczęszczając na regularne badania oraz konsultowanie z lekarzem zmian w cyklu menstruacyjnych, które mogą wiązać się z obecnością cysty.

Im wcześniej wykryjesz torbiel jajnika w ciąży, tym szybciej lekarz będzie mógł wdrożyć terapię. Torbiel na jajniku w ciąży jest tu szczególnym przypadkiem, wymagającym opieki lekarza ginekologa.

Kobieta w ciąży wbiegła pod jadący tramwaj

Torbiel jajnika – objawy, wpływ na ciążę, leczenie

Torbiel na jajniku to bardzo powszechny problem, który w większości wypadków nie pociąga za sobą żadnych negatywnych konsekwencji. Jednak wiele pań słysząc taką diagnozę, jest przerażona. Obawiają się bezpłodności lub choroby nowotworowej. To przez to, że wokół tego zagadnienia narosło wiele niepotrzebnych mitów.

Co ciekawe, w organizmie każdej z nas chociaż raz w życiu rozwinęła się tego typu zmiana. Jednak wcale nie musiałyśmy o tym wiedzieć. Torbiele tworzą się dosyć często i w wielu przypadkach są zupełnie bezobjawowe. Niektóre z nich znikają bez interwencji lekarskiej. Są jednak i takie, które wymagają szybkiego leczenia operacyjnego lub hormonalnego.

Torbiele różnią się między sobą pod względem rozmiarów – niektóre mają jedynie kilka milimetrów, inne z kolei osiągają rozmiary pomarańczy. Obecnie wyróżnia się około 40 typów torbieli.

Jakie są najczęstsze przyczyny ich powstawania?

  • tworzą się, gdy pęcherzyk Graffa nie pęka w odpowiednim czasie
  • zauważalna tendencja do częstego powstawania torbieli występuje u kobiet z zespołem policystycznych jajników, a także chorych na endometriozę
  • zmiany nowotworowe

Najpopularniejsza odmiana to torbiele czynnościowe. Powstają, gdy pęcherzyk Graffa nie pęknie w odpowiednim momencie. Zazwyczaj znikają same w kolejnym cyklu, bez potrzeby leczenia. Co ciekawe, wiele pań nie zdaje sobie sprawy z tego, że w ich organizmie rozwijała się tego typu zmiana. To dlatego, że bardzo często torbiele czynnościowe są zupełnie bezobjawowe.

Torbiele czekoladowe to problem, który pojawia się u pań chorych na endometriozę. Wówczas wypełnione są one gęstą krwią o brązowej barwie. Gdy pękają, krew przedostaje się do jamy brzusznej.

Z kolei torbiele złożone charakteryzują się posiadaniem wewnętrznych struktur – znajdują się w nich liczne ściany i przegrody. Większość z nich jest niegroźna, chociaż zdarzają się wśród nich także przypadki zmian nowotworowych.

Torbiel jajnika to dolegliwość, która często nie daje żadnych objawów. Jednak w wielu przypadkach jej symptomy są bardzo charakterystyczne.

Najczęstsze objawy torbieli na jajniku:

  • częste wzdęcia
  • stałe podenerwowanie
  • bóle brzucha
  • plamienie
  • zwiększony rozmiar brzucha (mimo braku przybrania na wadze)
  • zaparcia
  • częstsze niż zazwyczaj oddawanie moczu
  • ból w trakcie stosunku seksualnego

Jeśli pojawią się u nas tego typu objawy, konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Należy wówczas sprawdzić, jaki to rodzaj zmiany oraz jak jest duża. Kobietom powyżej 35 roku życia zaleca się robienie badań USG pod tym kątem przynajmniej raz w roku.

Zobacz także: Krwawienia w ciąży – co mogą oznaczać?

Często słyszy się o przypadkach pęknięć torbieli na jajnikach. W jaki sposób możemy rozpoznać tego typu problem? Takiemu pęknięciu towarzyszy zazwyczaj bardzo nieprzyjemny, nagły i ostry ból brzucha. Oprócz tego mogą pojawić się także nudności, wymioty i podwyższona temperatura. W takiej sytuacji jak najszybciej należy znaleźć się pod opieką lekarską.

Pęknięcie torbieli nie zagraża życiu, jednak tego typu sytuacje są niebezpieczne w przypadku kobiet z zaburzeniami krzepnięcia.

Czy torbiel na jajniku może utrudnić zajście w ciąże? Niestety tak. Dotyczy to przede wszystkim pań, u których rozpoznano zespół policystycznych jajników. Schorzenie to dotyczy około 5-10 proc. kobiet. W jajnikach powstają wówczas duże ilości drobnych torbieli. Podobny problem zdarza się paniom z endometriozą, u których dosyć często tworzą się torbiele czekoladowe.

W trakcie rutynowych badań w ciąży, ginekolodzy często wykrywają u pacjentek obecność torbieli. Nie powinien być to jednak powód do paniki. Torbiele nie mają wpływu na przebieg ciąży i zazwyczaj same wchłaniają się w kolejnym cyklu. Jednak przyszła mama powinna być pod stałą obserwacją lekarską.

Wbrew wielu powszechnym opiniom operacja w przypadku zdiagnozowania torbieli na jajniku nie zawsze jest potrzebna. Wykonuje się je, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że torbiel niedługo pęknie lub gdy długie leczenie farmakologiczne nie przynosi żadnych rezultatów. Oprócz operacji klasycznych, obecnie bardzo często wykonuje się także zabiegi laparoskopowe.

W wielu przypadkach lekarze zalecają pacjentkom terapię hormonalną, w trakcie której przyjmuje się środki antykoncepcyjne.

Gdy zostaje rozpoznana zmiana nowotworowa, należy jak najszybciej rozpocząć leczenie onkologiczne. Rak jajnika dotyka najczęściej kobiet po menopauzie. Nie jest to jednak stała reguła – choroba ta dotyka także kobiety w młodszym wieku.

  • Zobacz także:
  • Okres w ciąży – czy to możliwe?
  • Kawa w ciąży – czy szkodzi?
  • Cukrzyca ciążowa

Czy torbiel na jajniku jest groźna?

Czym grozi torbiel na jajniku?

Torbiele są grupą zmian strukturalnych dla których charakterystyczna jest obecność płynu ogrodzonego łącznotkankową otoczką. Przyczyny torbieli jajnika są różne – od błahych do bardzo poważnych.

Cechą wspólną dużych torbieli jest ryzyko skrętu jajnika, czyli obrotu jajnika wokół swojej osi blokującego napływ krwi i w konsekwencji powodującego niedotlenienie i martwicę narządu.

Skręt jajnika objawia się na początku pulsującym a później tępym bólem w podbrzuszu i wymaga natychmiastowej interwencji, którą wykonuje ginekolog. W większości przypadków wymagane jest usunięcie jajnika.

Torbiel na jajniku – przyczyny

Najczęstszymi torbielami u dziewczynek i u kobiet miesiączkujących są torbiele proste, widoczne w USG przestrzenie płynowe otoczone gładką torebką. U dziewczynek, które jeszcze nie zaczęły miesiączkować wynikają z okresowego wydzielania gonadotropin przez rozwijającą się przysadkę.

U kobiet miesiączkujących najczęstszą przyczyną torbieli prostych jest niepęknięty podczas owulacji pęcherzyk Graffa – tzw. torbiel czynnościowa/ torbiel pęcherzykowa.

Innymi przyczynami mogą być krew wylewająca się do pękniętego podczas owulacji pęcherzyka – torbiel krwotoczna, czy nieprawidłowo zanikające po owulacji ciałko żółte – torbiel ciałka żółtego.

U kobiet cierpiących na endometriozę, czyli chorobę polegającą na nieprawidłowym (ektopowym) umiejscowieniu endometrium mogą tworzyć się torbiele endometrialne jajnika. Inną przyczyną licznych torbieli jajnika jest zespół policystycznych jajników, choroba o nie poznanej znanej etiologii.

Torbieli, jakich najbardziej się obawiamy są zmiany nowotworowe. Mają one niepokojące cechy w obrazie USG jak: nieregularny kształt zmiany, zmiana wielokomorowa, obfite unaczynienie czy obecność wyrośli brodatkowatych. Obecnie stosujemy w ocenie ultrasonograficznej tzw. proste reguły IOTA, które ułatwiają nam różnicowanie zmian łagodnych od nowotworowych.

Torbiel na jajniku – objawy

Torbiele jajników w około 50% przypadków są bezobjawowe. Do objawów mogących wskazywać na torbiel jajnika zalicza się:

  • bóle w podbrzuszu
  • dyspareunia czyli bóle podczas stosunku
  • problemy z wypróżnieniem się
  • częsta potrzeba oddawania moczu
  • nieregularne miesiączki
  • wzdęcia
  • wyczuwalny guz w podbrzuszu
  • wczesne uczucie sytości poposiłkowej

Torbiele mogą być wyczuwane przez ginekologa podczas badania ginekologicznego, natomiast najlepiej uwidocznić je w USG ginekologicznym transwaginalnym.

Torbiel na jajniku – leczenie

Leczenie torbieli jajnika zależy od ich przyczyny i statusu menopauzalnego pacjentki. U kobiet miesiączkujących, badanie USG ginekologiczne należy powtórzyć po miesiączce.

Najczęstsze torbiele (pęcherzykowe) zwykle wchłaniają się same, niektórzy ginekolodzy mogą dodatkowo zalecić pacjentkom przyjmowanie progesteronu w 2 fazie cyklu.

Jeśli torbiel o wielkości do 5 cm nie zniknie w ciągu 3 kolejnych miesiączek lub powiększy się świadczy to o niefizjologicznym charakterze zmiany i może być wskazaniem do leczenia laparoskopowego.

U kobiet po menopauzie postępowanie jest inne – w wypadku guzów poniżej 5 cm w największym wymiarze należy zbadać markery nowotworowe towarzyszące rakowi jajnika (CA-125 i HE-4- algorytm ROMA). Jeśli markery są prawidłowe, torbiel należy bacznie obserwować. W wypadku nieprawidłowych wyników markerów, torbieli powodujących objawy czy zmiany podejrzanej rekomendowane jest chirurgiczne usunięcie zmiany.

Torbiel na jajniku – operacja

Zgodnie z zaleceniami towarzystw ginekologicznych, operacje torbieli jajnika powinny być wykonywane metodą laparoskopową.

Badania pokazują, że lapraskopowe usunięcie torbieli jajnika pozwalają na szybsze uruchomienie pacjentek po operacji, są związane z mniejszym bólem pooperacyjnym i pozwalają na szybsze wyzdrowienie.

W wypadku podejrzenia procesu nowotworowego lub torbieli zbyt dużej by ją usunąć laparoskopowo przeprowadza się „otwarte” operacje chirurgiczne.

Żródła:

  1. K. Szyłło, Leśniak N. Zasady postępowania w przypadku niezłośliwych guzów jajnika. Forum Ginekologii i Położnictwa.
  2. Postępowanie w przypadku torbieli jajnika u kobiet po menopauzie. Wytyczne Royal College of Obscetricians and Gynaecologists Gree-top No 34, July 2016.
  3. A. Basta, M. Bidziński i wsp. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczące diagnostyki i leczenia raka jajnika 2017.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *