Torbiel galaretowata (ganglion) – przyczyny, objawy, leczenie

Rozwój cywilizacji ułatwił ludziom funkcjonowanie, ale doprowadził też do powstania nowych jednostek chorobowych, jak np. opisany poniżej ganglion nadgarstka. Zmienił się profil aktywności – a co za tym idzie – partie ciała najsilniej angażowane każdego dnia.

Codzienna praca przed komputerem, wielokrotne uderzenia w klawiaturę, kasę fiskalną, czy uprawianie sportów (takich jak np. gra w tenisa) mogą doprowadzić do przeciążeń, stanu zapalnego w stawie i nadprodukcji znajdującego się w nim płynu. W wyniku toczących się procesów może powstać guzek, znany jako ganglion bądź torbiel galaretowata.

Gangliony powstają w wyniku produkcji nadmiernej ilości płynu stawowego wewnątrz stawu lub w pochewce otaczającej ścięgna. Fizjologicznie obecność treści płynowej w jamie stawu jest pożądana, ponieważ zapobiega ona tarciu o siebie powierzchni kostnych oraz chrzęstnych. Jednakże jej nadmiar powoduje też wzrost ciśnienia, rozciąganie torebki, aż wreszcie powstanie zachyłka, a przez to guzka widocznego pod skórą w okolicy stawu. Taka torbiel galaretowata nie daje się odprowadzić, ponieważ tkanka łączna wyściełająca jamę może wytworzyć zastawkę, która umożliwia tylko jednostronny przepływ płynu.

Co to jest ganglion i jak się go pozbyć?
Galaretowaty guzek (torbiel galaretowata) może powstawać w obrębie nadgarstka, ale także innych stawów. Codzienne korzystanie z komputera oraz inne czynności stale angażujące staw do pracy obciążają nadgarstek i mogą prowadzić do powstania ganglionu – często bolesnego i nieestycznego guzka wypełnionego mazią.
Sposoby na ganglion:

  • masaż dłoni
  • odciążanie kończyny
  • punkcja z aspiracją treści i aplikacją leków
  • usunięcie chirurgiczne

Metody inwazyjne dają natychmiastowe i najtrwalsze efekty. 

Gdzie najczęściej występuje Ganglion?

Gangliony mogą powstać teoretycznie wszędzie, zwłaszcza w okolicy stawu narażonego na wielokrotne urazy lub przeciążenia (okolice torebek stawowych). Najczęściej lokalizują się na grzbietowej powierzchni nadgarstka (np.

jako wynik intensywnej pracy przy komputerze – ganglion na nadgarstku, ganglion nadgarstka, ganglion nadgarstek), ale spotykane są również w okolicach stawu kolanowego i na stopach (ganglion na stopie), gdzie powstają po narażeniu na kontuzje. Mogą powodować ból, a także imitować inne dolegliwości – zespół kanału nadgarstka lub torbiel Bakera.

Ta druga przypadłość może być podejrzewana, gdy zmiany znajdują się w okolicy podkolanowej i powodują ból stawu kolanowego. Najczęściej występuje:

  • ganglion nadgarstka (ganglion na nadgarstku, ganglion nadgarstek),
  • ganglion kolana,
  • ganglion na łokciu,
  • ganglion na stopie.

Torbiel galaretowata (ganglion) – przyczyny, objawy, leczenie

Ganglion – objawy

Ganglion jest wypełniony galaretowatą zawartością, stąd inna jego nazwa to torbiel galaretowata. Może być zarówno bezbolesny, jak i powodować dyskomfort i ból. Bywa różnej wielkości – czasem jest tak mały, że może być wyczuwalny tylko palpacyjnie, a czasem zaś jest sporą zmianą wyraźnie wystającą ponad powierzchnię skóry.

Mimo sporych często rozmiarów jest częściowo przesuwalny wobec podłoża. Chociaż zawartość torbieli powstaje z płynu stawowego, jest od niego gęstsza, gdyż w czasie formowania się ganglionu woda ulega częściowej resorpcji.

Narośl jest dość twarda, stanowi często problem natury estetycznej, jednak jest zmianą łagodną i nie należy się jej obawiać.

Torbiel galaretowata (ganglion) – przyczyny, objawy, leczenie

Ganglion – diagnoza

Torbiele lub guzki zawierające treść litą mogą być zmianą nowotworową, dlatego ważne jest skonsultowanie każdego guzka z lekarzem. W celu postawienia diagnozy najczęściej wykonuje się badania obrazowe – RTG i USG, czasami, ale niezbyt często, także rezonans magnetyczny. Umożliwiają one identyfikację zawartości torbieli, co wraz z typową lokalizacją potwierdza rozpoznanie.

Ganglion – leczenie

Ganglion leczenie w początkowej fazie choroby opiera się głównie na ograniczaniu ruchu w zajętym stawie poprzez odciążanie (na przykład przy użyciu temblaka lub szyny), redukowanie stanu zapalnego oraz masowanie, znane jako “rozbijanie” ganglionu. Jeśli leczenie takie nie przynosi rezultatu, warto rozważyć nieco bardziej inwazyjne metody oraz fizykoterapię.

W części przypadków wykonywana jest punkcja (nakłucie) ganglionu z aspiracją jego treści oraz podaniem leku sterydowego najlepiej pod kontrolą ultrasonograficzną.

W przypadku niepowodzenia powyższych sposobów leczenia należy rozważyć leczenie operacyjne polegające na wycięciu torbieli techniką artroskopową lub otwartą.

Usunięcie zmiany nie zawsze daje trwałe efekty, dlatego warto zdecydować się na połączenie leczenia operacyjnego ze wsparciem fizjoterapeuty, aby uzyskać optymalne rezultaty i jak najdłużej cieszyć się dobrą formą.

Torbiel galaretowata (ganglion) – przyczyny, objawy, leczenie

Ganglion – profilaktyka

Czy można zapobiec powstaniu ganglionu? Nie, można natomiast zmniejszyć prawdopodobieństwo jego wytworzenia. Należy robić regularne przerwy w czasie pracy z komputerem, wykonywać ćwiczenia rozciągające oraz dbać o aktywny wypoczynek w czasie wolnym.

Przed uprawianiem sportu, zwłaszcza obciążającego stawy ręki, kolana i stopy konieczne jest wykonanie kompleksowej rozgrzewki, a sam trening nie powinien być zbyt forsowny, jeśli wykonywany jest po dłuższej przerwie od sportu.

Nie wolno także zapominać o tym, by wzmacniać wszystkie partie mięśni ciała – dzięki temu poprawia się postawa, a przez to redukuje się napięcie obszarów narażonych na powstanie ganglionu.

Przy podejrzeniu, że nasz staw podlega zbyt dużym obciążeniom należy zredukować liczbę ćwiczeń, zmienić charakter pracy czy skrócić  czas spędzany przed komputerem.

Medycyna naturalna a ganglion, czyli domowe sposoby pozbywania się guzków

Dla dzisiejszej medycyny diagnostyka i leczenie ganglionów nie jest żadnym problemem.

Gdy zaobserwujemy u siebie guzek w okolicy stawu warto zgłosić się z nim do specjalisty, który zdiagnozuje problem, potwierdzi rozpoznanie i wykluczy chorobę nowotworową.

Domowe i tak zwane naturalne sposoby leczenia torbieli galaretowatych sugerujemy pominąć, a z problemem udać się do lekarza, który rozwiąże problem.

Autor:

  • dr Marek Stawniak, Ortopeda Rehasport

Ganglion − co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie ganglionu

Ganglion to galaretowata, stosunkowo mała, jamista torbiel wypełniona płynem (mieszanka m.in. kwasu hialuronowego, glukozaminy, albuminy) i otoczona tkanką łączną. Powstaje w okolicy torebki stawowej, ale nie łączy się z nią.

Innymi słowy to nierakowa, niegroźna torbiel, pojawiająca się w miejscach urazów lub na najbardziej przeciążonych strukturach ludzkiego ciała, np. na nadgarstku, w okolicy kolana lub stóp.

Szczególnie narażone na wystąpienie ganglionu są osoby wykonujące prace, podczas których nadwyrężane są konkretne części ciała, m.in. pracownicy biurowi czy sportowcy.

Początkowo ganglion osiąga wielkość ziarenka grochu, jednak pod wpływem permanentnych przeciążeń, może dojść do zwiększenia rozmiarów torbieli. Ganglion może powodować dolegliwości bólowe oraz ograniczenie ruchomości w danym stawie.

ZOBACZ TEŻ: Grasica − funkcje i choroby

Przyczyny powstawania ganglionu i widoczne objawy

Dokładna przyczyna pojawiania się ganglionu nie jest znana. Najprawdopodobniej głównym powodem jego wystąpienia są zmiany degeneracyjne tkanki łącznej.

U znacznej części pacjentów torbiel pojawia się również po przebytym urazie lub w wyniku przeciążeń i stanów zapalnych ścięgien i torebek stawowych, związanych np.

z charakterem wykonywanej pracy lub specyfiką uprawianego sportu.

Na skutek regularnych przeciążeń czy mikrourazów, pochewki ścięgien mogą produkować nadmierną ilość płynu, który w normalnych warunkach pozwala na swobodną przesuwalność ścięgien. W przypadku zwiększonej produkcji płynu mogą pojawić się patologiczne zmiany, ściana pochewki pogrubia się i uwypukla, co wyczuwalne jest na powierzchni skóry jako ganglion.

ZOBACZ TEŻ: Zespół cieśni nadgarstka – skąd się bierze i jak leczyć tę przypadłość?

Ganglion − diagnostyka

ZOBACZ TEŻ: Chłoniak – czym jest? Chłoniak objawy i leczenie

Leczenie ganglionu

Zdiagnozowany przez lekarza ganglion należy poddać leczeniu, które uzależnione jest od obrazu klinicznego i ewentualnych dodatkowych dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta.

Leczenie zachowawcze

Początkowo stosuje się zabiegi zachowawcze, opierające się głównie na fizjoterapii oraz wyeliminowaniu przyczyn powstania ganglionu

Do najważniejszych zabiegów stosowanych przy pojawieniu się gangliona zalicza się:

  • odciążenie stawu objętego zmianą, 
  • terapię manualnę,
  • fizykoterapię (laseroterapia, ultradźwięki). 

Wykonanie powyższych zabiegów skutkuje zmniejszeniem dolegliwości bólowych ganglionu, dzięki czemu możliwe jest zastosowanie terapii manualnej oraz wprowadzenie ćwiczeń umożliwiających zwiększenie zakresu ruchomości stawu. W większości przypadków leczenie zachowawcze jest wystarczające.

ZOBACZ TEŻ: Podkrążone oczy – co jest powodem? Jak poradzić sobie z podkrążonymi oczami?

Leczenie zabiegowe

Jeśli po wdrożonym leczeniu zachowawczym problem nie ustępuje, a wręcz nasilają się objawy bólowe i występuje coraz mniejszy zakres ruchomości stawu objętego ganglionem, konieczna jest punkcja z aspiracją płynu w torbieli (wykonywana pod kontrolą USG) oraz podanie leków przeciwzapalnych. Po takiej interwencji stosuje się odciążenie stawu, a pacjent wraca do codzienności po kilku dniach od zabiegu. 

Jeśli zabieg punkcji nie przynosi zamierzonych efektów, ortopeda zaproponuje najprawdopodobniej zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu problematycznego fragmentu torebki stawowej lub pochewki ścięgnistej.

Po takim zabiegu konieczne jest unieruchomienie stawu oraz ograniczenie ruchomości ze względu na proces gojenia się rany pooperacyjnej. Powrót do aktywności następuje po około 5-6 tygodniach od zabiegu.

ZOBACZ TEŻ: Ból z tyłu głowy – o czym może świadczyć?

Ganglion − podsumowanie

Jeśli zauważyłeś u siebie charakterystyczną torbiel lub inną “dziwną” zmianę − nie zwlekaj i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w celu przeprowadzenia dokładnej diagnostyki. Szybko zdiagnozowany ganglion można sprawnie leczyć, dlatego nie należy lekceważyć nawet niewielkich zmian w naszym ciele.

Wizytę u wybranego specjalisty możesz umówić bez wychodzenia z domu za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

ZOBACZ TEŻ: Dna moczanowa – objawy i leczenie

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Ganglion – galaretowata torbiel. Przyczyny, objawy i leczenie

Ganglion, czyli torbiel galaretowata, jest pseudotorbielą łącznotkankową, która tworzy się w okolicach torebek stawowych oraz ścięgien. Od torbieli prawdziwej odróżnia ją to, że ta nienowotworowa przestrzeń jamista nie posiada wyściółki nabłonkowej.

Ganglion to jama o charakterze zmiany patologicznej, która objawia się jako wyczuwalny lub widoczny guzek. Jest wypełniona płynem lub galaretowatą substancją, a jej ściany są wysłane tkanką łączną.

Ganglion nie jest bolesny przy ucisku, można go częściowo przesunąć.

Ganglion częściej dotyka kobiety, zwłaszcza pomiędzy dwudziestym a czterdziestym rokiem życia. Choć zmiana może pojawić się właściwie wszędzie, najczęściej spotyka się ganglion na stopie i ganglion nadgarstka, rzadziej kolana lub innych stawów. Ganglion na stopie rośnie głęboko pod skórą, na górnej stronie stóp.

Nieleczona zmiana powiększa się, boli, utrudnia nie tylko dobór obuwia, ale i chodzenie. Ganglion na stopie zdarza się rzadziej niż ganglion nadgarstka, który najczęściej dotyka osoby, które spędzają dużo czasu z myszką, przed komputerem.

Do jego powstania doprowadza długotrwała praca z ręką utrzymywaną w jednej pozycji.

Ganglion zazwyczaj jest powodem dolegliwości bólowych, a co z drętwieniem kończyn – czy to też może być niebezpieczne?

Choć powstawanie ganglionu nie jest do końca wyjaśnione, uznaje się, że jest to odczyn zwyrodnieniowy pochewek ścięgnistych na przewlekłe urazy, a przyczyn dopatruje się w nadmiernej produkcji płynu w stawach. Najczęstszą przyczyną jego powstawania są:

  • zmiany przeciążeniowe związane z treningiem lub pracą,
  • różnego rodzaju urazy,
  • stany zapalne torebek stawowych i ścięgien,
  • stany zapalne ścięgien mięśni nadgarstka.

Jak wyjaśnia dr med.

Paweł Kamiński z Oddziału Chirurgii Urazowej, Ortopedii i Rehabilitacji Krakowskiego Centrum Rehabilitacji i Ortopedii, podrażniona wskutek przeciążenia lub przewlekłego procesu zapalnego błona maziowa produkuje zwiększoną ilość płynu, który rozpycha torebkę stawu lub pochewkę ścięgna i wytwarza zachyłek. Ponieważ mechanizm zastawkowy nie pozwala na powrót płynu, gromadzi się go coraz więcej.

Mały ganglion wygląda jak guzek. Zdarza się, że zmiana powiększa w czasie wysiłku fizycznego, zmniejsza się zaś w czasie spoczynku. Jeśli jednak torbiel galaretowata zaczyna powiększać swoje rozmiary i nie zmniejsza ich, mogą pojawić się różne dolegliwości. Najczęściej ganglion wywołuje:

  • ból podczas ruchu stawem,
  • wzmożone ocieplenie i zaczerwienie skóry w okolicy ganglionu. Powstaje stan zapalny,
  • wzmożona wrażliwość na dotyk w miejscu guzka,
  • zaburzenia na tle neurologicznym – osłabione czucie na skutek ucisku na nerwy,
  • ograniczone ruchy ręką, rzadko niedowład mięśni.

Ganglion nie jest zmianą złośliwą, jeśli jednak zawiera tkankę litą, może się przekształcić w nowotwór złośliwy. Wówczas, gdy pada takie podejrzenie, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Zaleca się usunięcie zmiany lub wykonanie biopsji w celu potwierdzenia bądź wykluczenia podejrzenia.

Zdarza się, że ganglion ustąpi samoistnie. Jeżeli tak się nie stanie, zmianę poddaje się terapii, ponieważ nieleczone schorzenie prowadzi do ograniczenia ruchomości stawów. Choć nie jest to groźne schorzenie, nie można go lekceważyć.

Podstawą leczenia jest zlikwidowanie procesu zapalnego będącego przyczyną powstania ganglionu. Terapia zwykle polega na:

  • ucisku zmiany,
  • odciążaniu,
  • stosowaniu maści z lekami przeciwzapalnymi,
  • fizykoterapii (to na przykład laseroterapia, ultradźwięki, pole magnetyczne),
  • punkcji i odessaniu zawartości za pomocą igły (z ewentualnym podaniem leku przeciwzapalnego),
  • usunięciu operacyjnym (jeśli ganglion wywołuje dokuczliwe objawy lub nie poddaje się leczeniu. Niestety nie gwarantuje to, ze choroba nie wróci).

Rozpoznanie ganglionu stawia się na podstawie objawów klinicznych i badania fizykalnego. Czasem zalecane są badania obrazowe, takie jak USG, rzadziej RTG czy rezonans magnetyczny, który pozwala odróżnić ganglion od innych chorób.  

Ponieważ często zdarzają się nawroty ganglionu, po zabiegu warto unieruchomić staw. To zmniejsza ryzyko nawrotu. Po przeprowadzonym zabiegu, dla wzmocnienia efektu, zalecane są zabiegi rozluźniające i poprawiające krążenie oraz wzmacniające mięśnie.

Ganglion – przyczyny i objawy choroby – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czas na Zdrowie

Ganglion to torbiel galaretowata w formie guzka wypełnionego gęstym płynem. Najczęściej występuje na nadgarstku i stopie. Guz nie zagraża życiu, ale zlekceważony może doprowadzić do poważnych urazów, np. unieruchomienia kończyny. Ganglion nie jest zmianą nowotworową, jednak najczęściej zaleca się jego usunięcie – lubi się nawracać.

Torbiel wypełniona galaretowatą substancją znajduje się blisko ścięgien lub torebek stawowych. Ganglion na nadgarstku pojawia się na dłoniowej lub grzbietowej stronie. Często tworzy się także na stopie – może mieć różne rozmiary. Zazwyczaj guz jest niewielki i ma 1-2 cm średnicy. Nawet jeśli torbiel staje się coraz większy – nie przebije skóry.

Przyczyny powstania ganglionu

Torbiel galaretowata może pojawić się zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Jednak zdecydowanie częściej guzek pojawia się u kobiet w wieku 20-40 lat. Stawy stopy i nadgarstka wypełnione są płynem mającym za zadanie ułatwiać ruchomość.

W przypadku, gdy substancja produkowana jest w nadmiernych ilościach powstaje guzek wypełniony galaretą. Gęsty płyn wytwarzany jest przez pochewkę ścięgnistą – ma za zadanie ochraniać ścięgna.

Najczęściej spowodowane jest to wszelkiego rodzaju:

  • urazami,
  • uszkodzeniami,
  • przeciążeniami ścięgien,
  • długotrwałym napięciem ścięgien,
  • nadmiernym ruchem i przeciążeniem stawów.

Ganglion może być łatwo wykrywalny pod dotykiem palców. Pod wpływem nacisku często przesuwa się pod skórą.

Ganglion – objawy

Ganglion na stopie i ganglion nadgarstka pojawia się w okolicy ścięgien i torebek stawowych. Jedną z dolegliwości jest pojawienie się torbieli podczas wysiłku fizycznego. W spoczynku jednak guzek zmniejsza się lub całkowicie zanika.

Oprócz tego guz często naciska na znajdujące się w pobliżu nerwy. W rezultacie może dojść nawet do zaburzenia czucia w okolicy torbieli. W zaawansowanym stadium guza o dużych rozmiarach występuje ryzyko niedowładów mięśni.

Inne, często spotykane objawy to:

  • utrudniona rotacja stopą lub nadgarstkiem,
  • ból podczas ruchu,
  • wrażliwość na dotyk,
  • stan zapalny.

W niektórych przypadkach może pojawić się także gorączka spowodowana stanem zapalnym.

Leczenie i usunięcie ganglionu

W przypadku występujących dolegliwości oraz po wykryciu guza koniecznie należy umówić się na wizytę. Już na podstawie występujących objawów lekarz może rozpoznać ganglion.

Dodatkowo przeprowadza się badania USG, RTG lub rezonans magnetyczny, by wykluczyć inne choroby. W wielu przypadkach zdarza się, że guzek wchłania się samoistnie.

Lekarz unieruchamia kończynę, by zapobiec jakimkolwiek ruchom i aktywności fizycznej. Ten sposób leczenia zwany jest terapią zachowawczą.

Jeśli jednak ganglion nie wchłania się, wykonuje się aspirację. Jest to prosty zabieg polegający na nakłuciu torbieli oraz odessaniu galaretowatego płynu z wewnątrz.

Niestety ganglion jest schorzeniem, które często lubi się nawracać. Z tego powodu lekarze często zalecają całkowite usunięcie torbieli.

Szczególnie, gdy pojawia się u osób aktywnych fizycznie, intensywnie trenujących – istnieje duże ryzyko nawrotu.

Całkowite usunięcie ganglionu odbywa się w formie operacyjnej. Zabieg jest prosty, wykonywany w znieczuleniu miejscowym. Wykonuje się nacięcie, guz jest całkowicie usuwany, a rana zszywana. Po zabiegu unieruchamia się kończynę, zaleca się także zabiegi rozluźniające i wzmacniające mięśnie. Pacjent wraca do pełnej sprawności już po upływie około 6 tygodni od wykonania zabiegu.

W gabinetach Czas na Zdrowie wykonujemy zabieg usunięcia ganglionu. W celu uzyskania dodatkowych informacji lub umówieniu się na wizytę zapraszamy do kontaktu przez formularz kontaktowy lub dzwoniąc na podany nr. telefonu.

Ganglion – torbiel galaretowata – Medical Clinic Podhale – Nowy Targ – Zakopane

Ganglion to najczęściej występująca jedno lub wielokomorowa torbiel tkanek miękkich, która może wytworzyć się na stopach, w okolicy stawu kolanowego oraz na dłoniach (zazwyczaj w obszarze nadgarstka lub palców). Ma postać łagodnego guzka wypełnionego galaretowatą treścią – w jego wnętrzu gromadzi się płyn, a początek, tzw. szypuła, znajduje się najczęściej wewnątrz stawu, rzadziej w ścięgnach lub troczkach ścięgien. W przypadku guzów ręki, ganglion stanowi około 60 procent diagnozowanych przypadków w tym obszarze ciała.

Przyczyna tworzenia się tego rodzaju torbieli nie jest znana. Wiadomo natomiast, że ich pojawienie się może się wiązać ze stanem zapalnym w obrębie ścięgna lub uraz – np. gwałtowne szarpnięcie czy uderzenie. Szacuje się, że w u około 10 procent Pacjentów dotkniętych tą dolegliwością w przeciągu kilku lat wstecz wystąpił właśnie uraz.

Ganglion zlokalizowany na ręce może występować w czterech lokalizacjach:

  • po stronie grzbietowej nadgarstka (ponad połowa przypadków),
  • po stronie dłoniowej nadgarstka (około jedna piąta przypadków),
  • po stronie grzbietowej stawu międzypaliczkowego dalszego (między stawem międzypaliczkowym dalszym a paznokciem).
  • w obszarze pochewek ścięgnistych zginaczy palców.

Poza oczywistym objawem w postaci widocznego uwypuklenia, ganglion przyjmuje różne formy. Może być guzkiem bezbolesnym lub powodować dolegliwości bólowe, bywa miękki lub twardy, ruchomy lub nieruchomy. Może również ulegać powiększeniu wieczorem i zmniejszać się rano.

Z tego względu diagnostyka opiera się na takich badaniach jak: USG, RTG, TK, IMR. Dzięki nim możliwa jest dokładna ocena lokalizacji oraz wymiarów zmiany. Zdarza się także, że guzek jest niewielki i niewidoczny na zewnątrz.

O jego obecności świadczą w takim przypadku tylko dolegliwości bólowe.

Co istotne – nawet w przypadku braku bólu nieleczony ganglion może skutkować ograniczeniem ruchomości stawu, a nawet prowadzić do bezwładu mięśni.

Dodatkową cechą tej torbieli jest skłonność do nawrotów. Najprostszym testem diagnostycznym w przypadku zmian widocznych na zewnątrz (uwypukleń) jest test przezierności polegający na ich podświetleniu – lekarz obserwuje w ten sposób, czy zmiana odbija światło (dając wrażenie świecenia).

Co ważne, nie każdy ganglion musi być leczony chirurgicznie. Część guzków poddaje się punkcji pod kontrolą ultrasonografu, a następnie odciąga się ich zawartość i podaje do wnętrza lekarstwa. Po takim zabiegu lekarz unieruchamia rękę Pacjenta.

W przypadku operacji – chirurg wycina torbiel razem z szypułą, po czym zakłada na rękę szynę gipsową lub ortezę. Po kontroli lekarskiej i zdjęciu unieruchomienia specjalista może skierować Pacjenta na rehabilitację, która pomaga usprawnić funkcjonowanie ręki.

Istotne jest, aby w przypadku wystąpienia podejrzenia ganglionu nie stosować leczenia na własną rękę, poprzez próby rozbijania torbieli.

W konsekwencji takiego działania występuje wysokie ryzyko powstania torbieli wielokomorowej, wymagającej bardziej skomplikowanego i rozległego zabiegu operacyjnego.

W naszej klinice leczeniem ganglionów zajmuje się doktor Paweł Zejler – specjalista chirurgii ręki, założyciel Europejskiego Centrum Chirurgii Ręki, który współpracuje z Medical Clinic Podhale. Zapraszamy serdecznie na konsultacje.

Ganglion, czyli torbiel galaretowata. Od czego powstają gangliony nadgarstka lub na stopie? Sposoby leczenia i wskazania do operacji

Ganglion jest rodzajem torbieli, która często pojawia się na stopie, nadgarstku, palcu czy kolanie. To dosyć częsta dolegliwość, która wymaga jednak skomplikowanego leczenia.

Warto podjąć je jak najwcześniej, inaczej narośl może zwiększyć swoje rozmiary lub zmienić charakter na złośliwy.

Sprawdź, jakie są przyczyny powstawania ganglionów, jak się je rozpoznaje i jakie są metody ich leczenia, a także kiedy konieczna może być operacja, jak przebiega i jak wygląda proces rekonwalescencji.

Ganglion, inaczej torbiel galaretowata, to specyficzna narośl, która zwykle pojawia się w okolicach torebek stawowych oraz pochewek ścięgnistych.

Ganglion jest zbudowany z tkanki łącznej i stanowi nienowotworową przestrzeń jamistą, która jest wypełniona płynem lub galaretowatą substancją, i otoczony torebką ze zbitej tkanki łącznej. Chociaż zmiany w jego obrębie mają charakter nierakowy, pozostawienie je samym sobie bez odpowiedniego leczenia może prowadzić do zezłośliwienia się narośli.

Do podjęcia leczenia powinien przekonać również fakt, iż torbiel galaretowata zlokalizowana w pobliżu stawów może prowadzić do zaburzeń czucia skóry i objawów neurologicznych w obrębie mięśni, co ma związek z uciskiem guzka na struktury nerwowe.

W takich przypadkach pacjenci najczęściej skarżą się na ból podczas wykonywania ruchów nadgarstkiem, a ponadto wrażliwość na dotyk, osłabienie mięśni i mrowienie dłoni, a ponadto ograniczenie jej ruchliwości. Takie przypadki nie są zbyt powszechne, ale należy mieć świadomość ich istnienia.

Jak wygląda ganglion? Sprawdź na zdjęciu:

Narośl na nadgarstku jest najczęściej występującym rodzajem torbieli galaretowatej, czyli ganglionu. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Gangliony nadgarstka, ganglion na stopie, palcu, kolanie

Najczęściej występującym rodzaj torbieli galaretowatej jest ganglion nadgarstka. Guzek ten u wielu pacjentów powstaje po stronie grzbietowej dłoni i bardzo często rozwija się w pobliżu powierzchni księżycowato-łódeczkowatej.

Stąd jednak torbiel galaretowata jest w stanie opróżniać się do pochewek ścięgna wspólnego prostowników, przez co może zacząć pojawiać się również w kolejnych miejscach, oddalonych od początkowej lokalizacji.

Gangliony mogą wówczas występować w okolicach stawów nadgarstkowo-śródręcznych, dystalnych stawów międzypaliczkowych czy kanału Guyona.

Natomiast ganglion nadgarstka powstały po stronie spodniej dłoni w większości przypadków wychodzi z pochewki ścięgna zginacza nadgarstka, albo też z powierzchni stawowych, między kością łódeczkowatą a kością księżycowatą lub trójgraniastą.

Częsta jest też narośl na stopie, która u znacznej grupy pacjentów pojawia się na powierzchni grzbietowej stopy, albo też w okolicy stawów palców. Oprócz tego gangliony mogą pojawiać się w okolicy stawów kolanowych.

Ganglion powstaje przede wszystkim na skutek zmian degeneracyjnych tkanki łącznej, często jednak pojawia się też u osób, które doznały urazów i wszelkiego typu przeciążeń, lub też doświadczają stanów zapalnych ścięgien mięśni i torebek stawowych.

Gangliony na nadgarstku niezwykle często pojawiaja się u osób, które uprawiają sport lub wykonują stałą pracę powodującą duże i regularne obciążenie stawów. Ich pochewki są wtedy narażone na mikrourazy, urazy, przeciążenia czy pojawianie się zmian zwyrodnieniowych.

W czasie rozwoju ganglionu znacząco zwiększa się ilość płynnej substancji znajdującej się w pochewkach, która normalnie pozwala na swobodne przesuwanie się ścięgna w czasie wykonywania przez nas ruchu. W tej sytuacji powoduje natomiast pogrubienie się ściany pochewki i jej uwypuklenie, które przybiera postać torbieli galaretowatej.

Taka narośl na początku może być stosunkowo mała, ale jest bardzo dobrze wyczuwalna pod powierzchnią skóry. Przez cały czas zwiększa jednak swoje rozmiary i jest w stanie osiągnąć nawet do kilku centymetrów średnicy, nie doprowadzając jednak do przebicia skóry.

Z badań wynika, że z problemem ganglionów częściej zmagają kobiety niż mężczyźni. Co więcej, ganglion jest także schorzeniem osób młodych, gdyż zwykle pojawia się u osób pomiędzy 15.

a 40. rokiem życia. Nie omija też jednak osób starszych i małych dzieci. Dlatego rodzice, którzy dostrzegą guzek czy narośl na rączkach lub stopach malucha, powinni skonsultować się ze specjalistą.

Na początku wystarczy wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który w razie potrzeby może skierować na konsultację na przykład do ortopedy. Rozpoznanie i leczenie ganglionów u dzieci wygląda tak samo, jak w przypadku pacjentów dorosłych.

Po czym można poznać ganglion? Najważniejszym objawem jest widoczne uwypuklenie podskórne. Kiedy je uciskamy, może nam się wydawać, że narośl zaczyna się przesuwać.

Pacjenci mogą czuć dyskomfort, a nawet ból, zarówno podczas naciskania na ganglion, jak i w czasie wykonywania różnych czynności angażujących tę część ciała, na której pojawiła się torbiel galaretowata.

Często to właśnie wysiłek prowadzi do wyeksponowania narośli, która zmniejsza się albo nawet całkiem zanika, gdy nadgarstek, stopa lub kolano znajdują się w stanie spoczynku. Jeśli narośl wykazuje szczególną wrażliwość podczas ucisku, przyczyną tego może być odczyn zapalny, który będzie się utrzymywał w jej obrębie.

Jak rozpoznać torbiel galaretowatą?

Ganglion może zostać zdiagnozowany przez lekarza, do czego zwykle konieczne są:

  • ocena wzrokowa,
  • badanie palpacyjne,
  • obraz kliniczny,
  • diagnostyka obrazowa.

Lekarz zazwyczaj zleca wykonanie USG lub też rezonansu magnetycznego, który jest znacznie dokładniejszym badaniem. Dzięki nim możliwe jest zweryfikowanie, czy zmiana to faktycznie torbiel galaretowata czy inna jednostka chorobowa, na przykład martwica kości, zmiany złośliwe o charakterze nowotworowym czy też stany zapalne stawów.

W przypadku ganglionów w okolicach dłoni konieczne jest sprawdzenie, czy zmiany nie maja charakteru naczyniowego, poprzez zweryfikowanie stanu unaczynienia ręki za pomocą testu Allena. Próba polega na obserwacji ukrwienia dłoni po jej odpowiednim zaciśnięciu i uciśnięciu tętnic.

Nawet w sytuacji, gdy lekarz stwierdzi u pacjenta torbiel galaretowatą, konieczna jest również jej dłuższa obserwacja. Dotyczy to zwłaszcza zmian, które nie są bolesne i nie powodują dyskomfortu u pacjenta podczas wykonywania wszelkich typowych czynności.

Duża grupa pacjentów, którzy chcą się pozbyć dyskomfortu związanego z torbielą galaretowatą, w pierwszej kolejności szuka domowych sposób na wyleczenie tego schorzenia m.in. z zastosowaniem imbiru, czarnej herbaty czy olejku z kadzidłowca.

Trzeba być jednak świadomym tego, że żaden domowych sposobów nie ma naukowego potwierdzenia swojej skuteczności. Dlatego leczenie naturalne nie powinno być jedynym, na które się zdecydujemy. Masaże lub stosowanie maści może przynieść chwilową ulgę, jednak nie rozwiąże problemu.

Joga na problemy – 15 pozycji o leczniczym działaniu

W przypadku rozpoznania ganglionu w pierwszej kolejności podejmowane jest leczenie zachowawcze, które polega w głównej mierze na odciążeniu kończyny, na której pojawia zmiana.

Konieczne jest ograniczenie wszelkich czynności, które wymagają użycia większej siły i takich ruchów, które są przyczyną powstania torbieli galaretowatej. Należy pamiętać, że ciągłe przeciążanie kończyny w wielu przypadkach skutkuje powiększeniem się torbieli.

W skutecznym odciążeniu nadgarstka lub stopy pomagają m.in. specjalne szyny i stabilizatory, których stosowanie może być nam zalecone przez lekarza. Z dolegliwościami bólowymi związanymi z torbielą galaretowatą możemy sobie również radzić stosując niesterydowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe w postaci żelów czy maści wsmarowywanych w narośl.

Po jakimś czasie, gdy ból przestanie być już tak dokuczliwy, do leczenia zachowawczego wprowadzane są także elementy kinezyterapii. Dzięki nim pacjent zyskuje większy zakres ruchów w miejscu zmienionym chorobowo, ale polepszeniu ulega także stabilizacja stawu.

Lekarz może również zdecydować o skorzystaniu z możliwości, jakie daje fizykoterapia.

W związku z tym, pacjent może być poddawany zabiegom takim jak magnetoterapia, laseroterapia, fonoforeza czy jonoforeza, które mogą wpłynąć na ograniczenie odczuwanego bólu.

Nadwyrężone stawy pacjenta można też odciążyć poprzez kinesiotaping, który wspomaga leczenie chorych miejsc.

W sytuacji, gdy różne sposoby leczenie zachowawczego nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, konieczne jest podjęcie bardziej radykalnych kroków, takich jak np. aspiracja.

Aspiracja to zabieg, który polega na nakłuciu torbieli galaretowatej, a następnie na odessaniu jak największej ilości znajdującej się w niej substancji płynnej.

W ramach procedury pacjentowi podaje się kortykosteroidy, dzięki którym ganglion osusza się i zarasta, tworząc wewnętrzną bliznę.

Procedura zawsze wykonywana jest w miejscowym znieczuleniu w sterylnych warunkach i pod kontrolą USG, co umożliwia zachowanie odpowiedniej precyzji zabiegu.

Chociaż metoda daje natychmiastowe efekty, opinie na jej temat są podzielone. Wielu specjalistów zwraca uwagę na fakt, że jej długoterminowe efekty są tak naprawdę znikome. Trudno również przewidzieć ewentualne skutki uboczne takiego zabiegu u danego pacjenta.

Operacja ganglionów nadgarstka

Nawet jeśli pacjent zdecyduje się na poddanie się zabiegowi aspiracji, może dojść do ponownego powstania ganglionu w tym samym miejscu. W takich sytuacjach często dochodzi też do zaostrzenia się odczuwanego przez pacjenta bólu. Wówczas jedynym możliwym rozwiązaniem okazuje się być chirurgiczne usunięcie torbieli galaretowatej z nadgarstka, stopy lub kolana.

Operacja ganglionu polega na wycięciu zmienionej chorobowo części pochewki ścięgnistej albo torebki stawowej. Zabieg nie jest szczególnie skomplikowany, do jego przeprowadzenia stosuje się znieczulenie miejscowe, a nacięcie wykonywane na skórze jest bardzo małe.

Po zakończeniu pacjent może wrócić do normalnego życia, choć musi maksymalnie odciążyć chore miejsce i ograniczyć wykonywanie czynności, które zwiększają ruchomość okolicznego stawu. Sam staw pozostaje unieruchomiony do momentu, gdy rana pooperacyjna całkowicie się wygoi.

Podobnie jak w przypadku każdego zabiegu chirurgicznego, w jego miejscu może pojawić się obrzęk tkanek. Pacjenci zwykle odczuwają też swego rodzaju dyskomfort oraz tkliwość okolicy, gdzie wcześniej zlokalizowany był ganglion. Powrót do pełni formy po wykonaniu zabiegu usunięcia tego typu narośl zwykle nie trwa dłużej niż 6 tygodni.

Wycięcie ganglionu to tylko jeden z etapów jego leczenia. Aby operacja przyniosła oczekiwane rezultaty, pacjenci powinni bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza i poddać się odpowiednio zaplanowanej rehabilitacji.

Rehabilitacja składa się ona z kilku rozłożonych w czasie etapów. Każdy z nich zakłada zastosowanie nieco innych metod leczenia, które pozwalają pacjentowi uporać się z bólem i szybko powrócić do pełnej sprawności fizycznej:

  • Pierwsze 2 tygodnie po operacji – tuż po operacji kończyna, na której znajdował się ganglion, zostaje całkowicie unieruchomiona przy pomocy szyny ramiennej. Pacjent musi także dbać o jej odciążenie i ograniczenie wszelkiej aktywności. W większości przypadków lekarz zaleca również stosowania leków przeciwbólowych i niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Pacjent może być poddawany pierwszym zabiegom fizykalnym, takim jak laseroterapia, pole magnetyczne czy krioterapia.
  • 2. tydzień po operacji – to moment, gdy następuje zazwyczaj zdjęcie stabilizującej szyny ramiennej oraz szwów z rany pooperacyjnej. Specjalna szyna powinna jednak być zakładana na noc oraz pomiędzy zaleconymi ćwiczeniami. Jeśli wciąż występuje taka potrzeba, pacjent może ciągle przyjmować przepisane mu przez leki. Na tym etapie niezbędna jest mobilizacja blizny pooperacyjnej, co pomoże ograniczyć powstawanie zrostów. Blizna będzie lepiej wyglądać, ale przede wszystkim stanie się bardziej elastyczna i nie będzie powodowała dyskomfortu. To także czas na wprowadzenie pierwszych ćwiczeń rozluźniających i rozciągających tkanki miękkie w okolicach operowanego miejsca. Wykonywane są także ćwiczenia wspomagane oraz ćwiczenia bierne stawów palców i nadgarstka. Pacjent powinien też zostać poinstruowany, w jaki sposób wykonywać poszczególne ćwiczenia w domu. W tym okresie należy kontynuować rozpoczęte zabiegi fizykalne. Jeśli pozwala na to stan pooperacyjnej blizny, można też rozpocząć kąpiele wirowe.
  • Od 2. do 4. tygodnia po operacji – w tym czasie należy w dalszym ciągu mobilizować bliznę pooperacyjną, zwiększając też natężenie podejmowanej aktywności fizycznej. Zaleca się, by rozszerzyć wykonywane dotąd trening, włączając do planu również te ćwiczenia wspomagające kontrolę nerwowo-mięśniową i propriocepcję, a także oporowe i inne wzmacniające siłę mięśniową. Pacjent powinien kontynuować przepisane mu zabiegi fizykalne.
  • Od 4. do 6. tygodnia po operacji – pacjent może zrezygnować z używania szyny i zacząć wykonywać swoje codziennych aktywności. Wciąż w żadnym wypadku nie można jednak nadmiernie obciążać stawu. Na tym etapie zalecane są dalsze ćwiczenia mobilizujących bliznę pooperacyjną i ćwiczenia. Z zabiegów fizykalnych zalecane są przede wszystkim kąpiele wirowe.
  • 6. tydzień po operacji – pacjent powinien odzyskać pełną sprawność kończyny, z której została usunięta torbiel galaretowata.

Chirurgiczne wycięcie torbieli galaretowatej przynosi najlepsze efekty w leczeniu tego problemu, nie daje jednak pełnej gwarancji, że ganglion zostanie wyeliminowany na stałe. Niemniej jednak przypadki ponownego pojawienia się guzka zdarzają się bardzo rzadko.

Tak jak w przypadku każdej innej operacji, również w wyniku przeprowadzenia zabiegu wycięcia torbieli galaretowatej mogą pojawić się pewne powikłania. Wszyscy pacjenci powinni zostać o nich poinformowani odpowiednio wcześniej przed poddaniem się takiemu zabiegowi.

Do najczęstszych komplikacji w tego typu zabiegach, należy zaliczyć między innymi pojawienie się krwiaków oraz obrzęków. Oprócz tego, może także dojść do uszkodzenia ścięgien lub nerwów w kończynie, albo też ograniczenia zakresu ruchu w stawach.

Zioła i suplementy diety na ból stawów. 10 naturalnych skład…

ZOBACZ: Operacja nadgarstka, która ratuje chorą dłoń. Ekspert: dr Mirosław Kulmaczewski, chirurg

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *