Uchyłki esicy – jak leczyć objawy?

Uchyłki esicy – jak leczyć objawy? Uchyłki esicy – jak leczyć objawy? Uchyłki jelita grubego, zapalenie uchyłków  (Diverticulosis, diverticulitis) Synonimy 

Uchyłkowatość jelit, choroba uchyłkowa jelit, uchyłkowatość esicy

Powrót  Opis 

Uchyłki to małe, workowate uwypuklenia ściany jelita grubego, które najczęściej tworzą się w jego końcowym odcinku zwanym esicą. Częstość występowania uchyłków rośnie z wiekiem, spotkać je można aż u 1/3 osób po 60 roku życia, u których zazwyczaj nie powodują one żadnych dolegliwości.

Powrót  Objawy  Zwykle występują niezbyt silne, kurczowe bóle w dole brzucha po stronie lewej, które nasilają się po posiłkach, a ustępują po oddaniu gazów lub wypróżnieniu. Wraz z bólami mogą pojawiać się również wzdęcia i zaparcie stolca lub zaparcie na przemian z biegunką. U nielicznych chorych dochodzi do zapalenia uchyłków, które objawia się silnymi bólami w dole brzucha, nasilającymi się przy parciu na stolec i wypróżnieniu, oraz gorączką.

Kontaktu z lekarzem wymaga:

  • Objawy sugerujące uchyłek
  • Bóle brzucha pomimo leczenia
  • Pojawienie się nowych objawów ze strony jelita, takich jak chudnięcie, bóle przy wypróżnieniach, ołówkowate stolce
  • Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:

  • Silne bóle brzucha z wymiotami, zatrzymaniem gazów i stolca lub gorączką
  • Krew w stolcu
  • Powrót  Przyczyny 

    Uchyłki jelita grubego zalicza się do chorób cywilizacyjnych; ich występowaniu sprzyja dieta z małą ilością błonnika, otyłość, brak aktywności fizycznej.

    Niewielka objętość treści jelitowej powoduje nadmierne skurcze i przerost warstwy mięśniowej oraz wzrost ciśnienia wewnątrz jelita.

    Prowadzi to do wypchnięcia wewnętrznej warstwy ściany jelita – błony śluzowej – i powstania charakterystycznych uwypukleń, w których mogą gromadzić się resztki pokarmowe i bakterie. U niektórych osób dochodzi do zapalenia uchyłków.

    Powrót  Zapobieganie 

    Zapobieganie polega na dostarczaniu organizmowi odpowiedniej porcji błonnika oraz dbałości o regularne wypróżnianie się.

    Powrót  Przebieg 

    Uchyłki jelita grubego stanowią istotne zagrożenie dopiero, gdy dojdzie do powikłań. Właściwe leczenie najczęściej zapobiega ich występowaniu.

    Powrót  Powikłania 

  • Zapalenie uchyłków
  • Niedrożność przewodu pokarmowego
  • Przedziurawienie jelita i zapalenie otrzewnej
  • Krwawienie z jelita
  • Powrót  Badania  Obecność uchyłków można potwierdzić badaniem radiologicznym jelita grubego z kontrastem (wlew doodbytniczy) lub badaniem endoskopowym (sigmoidoskopia, kolonoskopia). Powrót  Cel leczenia 

    Leczenie ma na celu łagodzenie dolegliwości bólowych i zapobieganie powikłaniom choroby. Jeśli dojdzie do powikłań, stosuje się leczenie przeciwbakteryjne lub dąży do usunięcia zmienionego chorobowo odcinka jelita.

    Powrót  Leczenie  Zalecenia ogólne Leczenie prowadzone jest ambulatoryjnie. Podstawowe znaczenie ma dieta z dużą ilością błonnika w postaci warzyw, owoców, płatków zbożowych i otrębów, z odpowiednią ilością płynów (2-3 litry na dobę). Jeśli taka dieta nie zapewnia regularnych wypróżnień, dodatkowo stosuje się leki zmiękczające stolec. Poza okresami nasilonych dolegliwości bólowych, zalecana jest odpowiednia do wieku aktywność fizyczna. Przyjęcia do szpitala wymagają chorzy z powikłaniami. Przy zapaleniu uchyłków stosuje się leżenie w łóżku, dietę ścisłą, a następnie ubogobłonnikową oraz podaje się antybiotyki dożylnie. Po ustąpieniu stanu zapalnego znów zwiększa się ilość błonnika w diecie. Inne powikłania mogą wymagać leczenia operacyjnego.

    Leczenie farmakologiczne

  • Leki zmiękczające kał (na przykład parafina, laktuloza)
  • Leki rozkurczowe
  • Antybiotyki w przypadku zapalenia uchyłków
  • Powrót  Leczenie operacyjne  Zabieg operacyjny jest konieczny w przypadku przedziurawienia jelita, ropnia wewnątrzbrzusznego, niedrożności lub przedłużającego się krwawienia. Najczęściej wykonuje się częsciową resekcję jelita grubego – usuwa się esicę lub lewą połowę jelita grubego (tak zwana hemikolektomia). Powrót  Podpis 

    Opracowałalek. med. Edyta Zagórowicz

    Powrót  Zobacz także  Powrót 

    Nota prawna

    Prezentowane strony mają charakter edukacyjny. Ogólne informacje na temat chorób i zasad postępowania w żadnym stopniu nie zastępują fachowej porady lekarskiej.

    Pomimo rygorystycznego przestrzegania ogólnie przyjętych zasad tworzenia serwisów medycznych ustalonych przez Health on the Net Foundation i weryfikacji prezentowanych treści przez uznane Autorytety medyczne, twórcy serwisu nie biorą żadnej odpowiedzialności, ani pośredniej ani bezpośredniej, za sposób wykorzystania i interpretowania informacji zawartych w serwisie.

    Ostatnia aktualizacja: 10 lutego 2013 roku

    Wszelkie prawa zastrzeżone © emedica.pl 2001-2013

    Stosujemy się do standardu HONcode dla wiarygodnej informacji zdrowotnej –sprawdź tutaj.

    Uchyłkowatość jelita grubego

    Powstawaniu uchyłków rzekomych sprzyja dieta ubogobłonnikowa – spożywanie zbyt małej ilości produktów zawierających nierozpuszczalny błonnik, takich jak warzywa, owoce czy otręby.

    Wspomniana dieta w połączeniu z siedzącym trybem życia sprzyja powstawaniu zaparć i zwiększeniu ciśnienia panującego w świetle jelita. Ze względu na rozpowszechnienie takiego trybu życia w państwach wysoko rozwiniętych uchyłkowatość jelita zalicza się do chorób cywilizacyjnych.

    Zapadalność na chorobę uchyłkową jelita grubego oraz jej powikłania wzrasta wraz z wiekiem.

    Jakie objawy wywołuje obecność uchyłków jelita grubego?

    W większości przypadków uchyłkowatość jelita grubego nie wywołuje żadnych objawów, a rozpoznanie ustala się na podstawie badań, takich jak kolonoskopia, wykonywanych z innych wskazań, na przykład w ramach programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Jeśli pojawią się objawy, mówimy o chorobie uchyłkowej jelita grubego. Mamy wówczas do czynienia z następującymi dolegliwościami:

    • ból w lewym dolnym kwadrancie brzucha,
    • wzdęcia,
    • zaparcia,
    • naprzemienne zaparcia i biegunki.

    Uchyłki esicy – jak leczyć objawy?

    Jak leczyć chorobę uchyłkową jelita grubego?

    W chorobie uchyłkowej niepowikłanej leczenie prowadzi się w warunkach ambulatoryjnych, czyli podczas wizyt w gabinecie lekarskim. Kluczowe znaczenie ma zwiększenie spożycia błonnika pokarmowego.

    Dostępne są mieszanki zawierające nasiona babki płesznik i łupiny babki jajowatej, stosowane przed śniadaniem i przed kolacją. Można również spożywać otręby w formie dodatku do jogurtów lub soków.

    Jednocześnie z suplementacją błonnika w wyżej wymieniony sposób korzystne jest również zwiększenie spożywania warzyw i owoców.

    Lekami stosowanymi w chorobie uchyłkowej są substancje o działaniu rozkurczowym oraz antybiotyk – ryfampicyna aplikowana w 7-dniowych cyklach raz w miesiącu. Ich stosowanie ma na celu zmniejszenie dolegliwości i ograniczenie ryzyka rozwoju powikłań.

    Jakie powikłania grożą choremu na uchyłkowatość jelita grubego?

    Najczęstszym powikłaniem uchyłkowatości jelita grubego jest ostre zapalenie uchyłków. Jest to stan zapalny, najczęściej biorący początek w jednym uchyłku, szybko szerzący się wzdłuż ściany jelita. Towarzyszy mu gorączka i ból o takiej samej lokalizacji, jak w chorobie uchyłkowej.

    W badaniu przedmiotowym wyczuwa się opór i tkliwość w lewym dolnym kwadrancie brzucha. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższenie wskaźników stanu zapalnego. W przebiegu zapalenia może dojść do wytworzenia ropnia, a nawet miejscowego zapalenia otrzewnej. W leczeniu stosuje się antybiotyki i restrykcje żywieniowe.

    W niektórych przypadkach konieczna jest hospitalizacja.

    Kolejnymi, rzadszymi powikłaniami są wspomniany już ropień i perforacja, czyli przerwanie ciągłości ściany jelita. Oba stany są przyczyną silnych dolegliwości, stanowią poważne zagrożenie dla pacjenta i wymagają pilnego leczenia operacyjnego, najczęściej związanego z usunięciem zajętego fragmentu jelita.

    Uchyłki jelita mogą stanowić również źródło krwawień do światła przewodu pokarmowego. W znacznej większości przypadków są to krótkotrwałe, ustępujące samoistnie epizody. Przedłużające się lub obfite krwawienia wymagają leczenia początkowo endoskopowego, w czasie kolonoskopii lub w formie zabiegu wewnątrznaczyniowego. Wyjątkowo stosuje się leczenie chirurgiczne.

    Obecność uchyłków sprzyja również powstawaniu niedrożności jelita. Jest to stan, w którym następuje zatrzymanie gazów i stolca. Przedłużająca się niedrożność może doprowadzić do poważnych konsekwencji, w tym nawet wstrząsu, dlatego wymaga leczenia chirurgicznego.

    Jak zapobiegać rozwojowi uchyłków jelita grubego?

    Kluczowe znaczenie w rozwoju uchyłkowatości jelita ma tryb życia, zatem jest to czynnik w pełni modyfikowalny. Co zmienić w codziennej rutynie? Zalecana jest dieta bogata w błonnik. Dodawanie do posiłków otrębów lub mieszanek błonnikowych z pewnością przyniesie korzystny efekt.

    Warto również zwiększyć ilość spożywanych warzyw i owoców oraz produktów zbożowych. Kolejnym istotnym czynnikiem ochronnym jest aktywność fizyczna. Należy dbać o codzienne zażywanie ruchu dostosowanego do wieku i wydolności.

    Istotne znaczenie ma również redukcja masy ciała, którą ułatwi przestrzeganie powyższych zasad.

    Źródła:

    • Bartnik W., Uchyłki jelita grubego, w: Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków,
    • Mach T., Zapalenie uchyłków jelita grubego, w: Wielka Interna – Gastroenterologia, wyd. Medical Tribune.

    Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

    Uchyłki jelita grubego – choroba uchyłkowa często przebiega bezobjawowo

    Choroba uchyłkowa jest jednym z najczęstszych schorzeń jelita grubego w populacjach zachodnich. W większości przypadków przebiega bezobjawowo, ale może też doprowadzić do poważnych powikłań. Główną przyczyną uchyłków jelita grubego jest dysbioza (zaburzenia mikrobioty jelitowej), dlatego najważniejsze w leczeniu jest przywrócenie i utrzymanie eubiozy.

    Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

    You might be interested:  Zapalenie zatok – objawy zatok – infekcji bakteryjnej i wirusowej

    Uchyłki jelita grubego to niewielkie, workowate uwypuklenia błony śluzowej i podśluzowej na zewnątrz światła jelita.

    Mogą występować w każdej części jelita grubego, ale najczęściej znajdują się w esicy. Do ich rozwoju dochodzi z wiekiem pod wpływem wielu czynników (genetyczne, endoskopowe, dietetyczne).

    W szóstej dekadzie życia co druga osoba ma uchyłki, a po 80. r.ż. nawet 80 proc. populacji.

    Dr Anna Pietrzak Archiwum

    Uchyłkowatość jelita grubego jest chorobą nieuleczalną, zatem trwającą całe życie. Nie można jej wyleczyć farmakologicznie ani operacyjnie, ponieważ trzeba by usunąć całe jelito grube, a to naraża pacjenta na inne objawy i częściej przynosi więcej szkody niż pożytku.

    Badania epidemiologiczne jednoznacznie wskazują na wzrost częstości występowania uchyłkowatości jelita grubego w populacjach całego świata. Problem ten jest szczególnie zauważalny w krajach rozwiniętych, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Europie Zachodniej.

    Uchyłki jelita grubego – postaci choroby uchyłkowej

    ‘Jeszcze kilka lat temu nie było wyraźnego rozgraniczenia między różnymi postaciami choroby. Co więcej, nierzadko tłumaczyliśmy pacjentom, że uchyłki to nic groźnego, taka ich uroda. Dopiero w 2015 r. kolejne edycje wytycznych międzynarodowych uporządkowały różne postaci choroby uchyłkowej’ – przypomina dr n. med.

    Anna Pietrzak z Katedry i Kliniki Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego działającego w obrębie Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.

    Dr Pietrzak jest główną autorką ‘Polskiego konsensusu interdyscyplinarnego dotyczącego diagnostyki i leczenia choroby uchyłkowej okrężnicy’ (2015).

    Obecnie, zgodnie z przyjętą nomenklaturą, w zależności od danych klinicznych i wyników badań, wyróżnia się:

    • uchyłkowatość bezobjawową,
    • objawową niepowikłaną chorobę uchyłkową (ONChU),
    • niepowikłane zapalenie uchyłków,
    • powikłane zapalenie uchyłków.

    ‘Do rozpoznania postaci bezobjawowej z reguły dochodzi przypadkowo, w trakcie kolonoskopii bądź badań obrazowych, np. tomografii komputerowej, wykonywanych z innych wskazań. Uchyłkowatość bezobjawowa nie wymaga leczenia ani monitorowania. Można jedynie zalecać pacjentom zrównoważoną dietę, bogatą w błonnik rozpuszczalny’ – wyjaśnia dr Pietrzak.

    Objawy choroby uchyłkowej

    ‘Jeżeli do zmian, które nie są aktywne zapalnie, dochodzą objawy gastrologiczne, takie jak nawracający, łagodny ból brzucha, wzdęcia, zmienny rytm wypróżnień, a parametry zapalenia nie będą podwyższone albo jedynie bardzo dyskretnie (górna granica normy), do tego w kolonoskopii czy w badaniach obrazowych stwierdza się np. usztywnienie esicy, pogrubienie jej ściany, ale nie widać aktywnych zmian zapalnych, to można rozpoznać objawową niepowikłaną chorobę uchyłkową’ – mówi specjalistka.

    Warto pamiętać, że kolonoskopia nie służy do rozpoznawania uchyłków, a w okresach zaostrzeń choroby jest wręcz przeciwwskazana w obawie o powikłania. Badaniami z wyboru są badania obrazowe, przede wszystkim tomografia komputerowa.

    Rokowanie w objawowej niepowikłanej chorobie uchyłkowej jest pomyślne, przebieg naturalny łagodny, a powikłania stwierdza się u niewielkiego odsetka chorych.

    ‘Jeżeli do wcześniej wymienionych dołączą się objawy zapalenia (leukocytoza, podwyższone parametry stanu zapalnego), mogą się pojawić wskaźniki świadczące o niewydolności poszczególnych narządów (ale też dyskretne), zmiany zapalne będą widoczne w badaniach obrazowych, to mówimy o niepowikłanym zapaleniu uchyłków’ – kontynuuje dr Pietrzak.

    ‘Z kolei jeżeli w badaniach laboratoryjnych podwyższone są wszystkie wykładniki zapalenia (OB, CRP, leukocytoza z przewagą neutrocytów i kalprotektyna w stolcu), do tego dołączą się cechy ciężkiej, przetrwałej niewydolności narządowej (nerki, płuca), a wyniki badań dodatkowych wskazują na powikłania – w tomografii komputerowej będą widoczne: duży ropień (powyżej 5 cm), przetoki/perforacja czy wręcz objawy zapalenia otrzewnej – będzie to wskazywać na powikłane zapalenie uchyłków’ – mówi specjalistka. Rokowanie w zapaleniu uchyłków zależy od przebiegu choroby. Powikłania zdarzają się rzadko, ale w ostatnich latach nastąpił wzrost ich częstości.

    Uchyłki jelita grubego a charakterystyczny ból zlokalizowany

    Ból trzewny, z trudną do umiejscowienia lokalizacją, rozlany, jest charakterystyczny dla zespołu jelita drażliwego czy dyspepsji czynnościowej.

    ‘Jeżeli pacjent jest w stanie wskazać palcem miejsce bólu: w lewym dole biodrowym, to z częstością siedem razy większą niż inne schorzenie będzie to choroba uchyłkowa.

    Ból ten może się utrzymywać tygodniami, po czym następuje wielomiesięczny, a nawet wieloletni okres bezobjawowy. Jeżeli do zlokalizowanego bólu w lewym dole biodrowym dołącza się biegunka, to taka konstelacja objawów u osób po 60. r.ż.

    10 razy częściej niż w jakiejkolwiek innej chorobie, zdarza się w chorobie uchyłkowej’ – tłumaczy dr Pietrzak.

    Jak zaznacza specjalistka, co druga osoba z już rozpoznaną chorobą uchyłkową będzie miała kolejne nawroty. Jest to bowiem choroba przewlekła, której nie można wyleczyć, jedynie doprowadzić do jak najdłuższej remisji.

    Choroba uchyłkowa jest najczęstszym gastroenterologicznym powodem hospitalizacji. Z jej przyczyny jest w Polsce hospitalizowanych rocznie ok. 18 tys. pacjentów, a liczba chorych trafiających do szpitala rośnie z roku na rok.

    Przyczyny choroby uchyłkowej

    Od niedawna wiadomo, że choroba uchyłkowa jest chorobą dziedziczoną. Odkryto geny odpowiedzialne za jej pojawienie się. Na rozwój choroby – powstanie uchyłków i objawów – mają też wpływ zmiany w mikrobiocie.

    ‘Chociaż uchyłków jeszcze nie widać, skład mikrobioty się zmienia. To oznacza, że nawet jeśli wytniemy zmieniony uchyłkowo fragment jelita, to i tak nieprawidłowa mikrobiota pozostanie i będzie działać niekorzystnie. To się będzie przekładało na powstanie nacieków zapalnych, a zatem nieodwracalną przebudowę ściany całego przewodu pokarmowego’ – wyjaśnia dr Pietrzak.

    Leczenie choroby uchyłkowej

    Celami leczenia objawowej niepowikłanej choroby uchyłkowej są:

    • opanowanie dolegliwości,
    • modyfikacja mikrobioty (przywrócenie eubiozy),
    • prewencja nawrotów,
    • ograniczenie powikłań.

    W leczeniu łagodnych i umiarkowanych postaci wystarczą modyfikacje dietetyczne, czyli suplementacja błonnika rozpuszczalnego oraz dieta łatwostrawna. Do niedawna zalecano również antybiotyki ogólnoustrojowe. Obecnie istnieją dowody na brak skuteczności antybiotykoterapii, leczenia chirurgicznego i stosowania mesalazyny.

    Natomiast dowody na skuteczność rifaksyminy i błonnika rozpuszczalnego w objawowej niepowikłanej chorobie uchyłkowej oraz w zapobieganiu nawrotom są niepodważalne.

    Najwięcej kontrowersji u lekarzy budzi odstąpienie od antybiotykoterapii w ONChU i w łagodnym niepowikłanym zapaleniu uchyłków. Dane z badań naukowych potwierdzają zasadność takiego postępowania już od lat.

    Ostatecznym potwierdzeniem były wyniki prospektywnego wieloośrodkowego badania DIABOLO. Włączono do niego 528 pacjentów leczonych antybiotykami bądź obserwowanych.

    Jego wyniki nie wykazały różnic dotyczących odsetka wyleczonych, czasu leczenia i częstości nawrotów oraz powikłań w zależności od sposobu postępowania.

    ‘Wyniki te potwierdził przegląd systematyczny i metaanaliza z 2018 r. obejmująca osiem badań, w sumie 2469 pacjentów.

    Okazało się, że odsetek powikłań i nawrotów jest dokładnie taki sam, bez znaczenia, czy podajemy antybiotyk, czy nie.

    To oznacza, że pacjenci z niepowikłanym zapaleniem uchyłków mogą być leczeni ambulatoryjnie bez zastosowania antybiotyków ogólnoustrojowych’ – komentuje dr Pietrzak.

    Uchyłki jelita grubego – leczenie chirurgiczne nie jest zalecane rutynowo

    Do niedawna uważano również, że po drugim nawrocie stanu zapalnego pacjent wymaga interwencji chirurgicznej.

    ‘Zakładaliśmy, że kolejne zapalenie może przynieść następne powikłania i w związku z tym taki chory kierowany był do interwencji chirurgicznej’ – przypomina dr Pietrzak.

    ’68 badań z udziałem pacjentów z różnymi postaciami zapalenia uchyłków pokazało, że kolejny powikłany nawrót po pierwszym nawrocie jest zdecydowanie rzadszy niż objawy przewlekłe po resekcji, które dotyczą nawet 1/4 chorych.

    W związku z tym żadne wytyczne nie zalecają rutynowego leczenia operacyjnego nawrotowego zapalenia uchyłków.

    Należy jednak podkreślić, że decyzja dotycząca konieczności operacji zawsze powinna być zindywidualizowana’ – mówi dr Pietrzak.

    Uchyłki jelita grubego – zapobieganie nawrotom

    • W celu zapobiegania nawrotom zapalenia zaleca się rifaksyminę, natomiast mesalazyna nie jest rekomendowana w tym wskazaniu.
    • ‘Badania z mesalazyną, które miały doprowadzić do jej rejestracji w zapaleniu uchyłków, nie doprowadziły do tego, bo nie wykazały przewagi tego leku nad placebo’ – przypomina dr Pietrzak.
    • Rifaksymina i błonnik rozpuszczalny stosowane w objawowej niepowikłanej chorobie uchyłkowej czy też zapaleniu działają wieloczynnikowo – na zmiany w mikrobiocie, na przewlekłe zapalenie, a także nieprawidłową motorykę jelit.

    Rifaksymina powinna być podawana cyklicznie, czyli przez 7 dni – 3 tygodnie przerwy, 7 dni – 3 tygodnie przerwy i tak do 24 miesięcy. Dla przywrócenia i podtrzymania eubiozy konieczne jest leczenie wielomiesięczne, nie można po pierwszym cyklu pochopnie odstawiać leku. Najnowsze badania wskazują na skuteczność i bezpieczeństwo nawet 8-letniej terapii.

    Maślan sodu w uchyłkach jelita grubego

    Mając na uwadze przewlekły charakter choroby, narastające obawy lekarzy i pacjentów o bezpieczeństwo długotrwałego leczenia chemicznego i tendencje do powrotu do medycyny opartej na składnikach naturalnych, warto wspomnieć o preparacie, który zyskuje coraz więcej uznania w leczeniu różnych chorób jelit (także choroby uchyłkowej), czyli o maślanie sodu.

    You might be interested:  Naczyniak wątroby – przyczyny, objawy, leczenie naczyniaka na wątrobie

    Pełni on szczególną funkcję w organizmie człowieka. Przede wszystkim jest głównym substratem energetycznym (źródłem energii) dla kolonocytów.

    Prowadzi do zmniejszenia przepuszczalności komórek dzięki zwiększeniu produkcji białek ścisłych oraz do zwiększenia produkcji śluzu. Dzięki temu wywiera efekt troficzny, stymulujący regenerację i gojenie uszkodzonego nabłonka jelitowego.

    Pierwsze badania, oceniające jego skuteczność w chorobie uchyłkowej, wypadły bardzo korzystnie, a kolejne są w toku.

    Maślan stosuje się w łagodzeniu objawów i zapobieganiu nawrotom choroby. Można go przyjmować długotrwale, należy jednak zwrócić uwagę na dwie kwestie. Przede wszystkim skuteczność maślanu jest dawkozależna. Do tej pory w badaniach in vitro i in vivo wykazano skuteczność dawki około 900 mg/d.

    Dlatego też minimalne dawkowanie powinno wynosić 3 x 300 mg. Jeszcze ważniejsza jest kwestia zabezpieczenia maślanu przed jego zużyciem tuż po spożyciu, we wcześniejszych partiach przewodu pokarmowego.

    Tylko specjalna formulacja i zabezpieczenie maślanu otoczką umożliwiają jego dotarcie do jelita grubego, w którym ma pełnić funkcję leczniczą.

    Skuteczności innych preparatów naturalnych – roślinnych czy probiotycznych – nie udowodniono i na razie nie mają one zastosowania w chorobie uchyłkowej.Zalecenia dietetyczne mają istotne znaczenie

    Uchyłki jelita grubego – dieta

    Dr Anna Pietrzak podkreśla, że wydając zalecenia pacjentowi, koniecznie należy zwrócić uwagę na dietę. Na szczęście coraz więcej osób jest świadomych jej wpływu na rozwój i przebieg różnych schorzeń.

    W chorobie uchyłkowej zalecenia dietetyczne mają istotne znaczenie. Niezależnie od postaci choroby, ważne jest ograniczenie czerwonego (szczególnie nieprzetworzonego) mięsa, ponieważ wykazano, że zwiększa ono ryzyko stanu zapalnego uchyłków.

    Nie potwierdzono szkodliwego wpływu jedzenia ziaren i orzechów, przed którymi kiedyś przestrzegano z obawy o utknięcie ich w świetle uchyłka.

    Nie udowodniono, aby miało to jakiekolwiek znaczenie, oczywiście, o ile produkty te są spożywane z umiarem.

    Za to otręby, ziarna, warzywa strączkowe, czyli tzw. błonnik nierozpuszczalny, pęczniejąc w świetle okrężnicy, może prowadzić do impakcji stolca (zatkania jelita twardą masą). U osób z uchyłkami, ale także np.

    u pacjentów z zaparciem czy wzdęciem, nie powinno się ich zalecać rutynowo. Zaleca się za to tzw. błonnik rozpuszczalny, zawarty w świeżych warzywach i owocach oraz w ziołach i żywności specjalnego przeznaczenia.

    Szczególnie jeden preparat jest wart uwagi, ponieważ jako jedyny w Polsce był badany w chorobie uchyłkowej, wykazując istotną statystycznie poprawę jakości życia i wypróżnień względem terapii standardowej.

    Ponadto ma on unikatowy skład, zawiera bowiem arabinogalaktan oraz laktoferynę. Arabinogalaktan to dwucukier szczególnie silnie działający prebiotycznie (zwiększa liczbę endogennych dobrych bakterii) oraz zwiększający produkcję endogennego kwasu masłowego.

    Z kolei laktoferyna działa immunomodulująco — przeciwdrobnoustrojowo i przeciwzapalnie.

    Strategie zachowawczego leczenia różnych postaci choroby uchyłkowej [63−68, 72]

    przewiń, aby zobaczyć całą tabelę

    Postać chorobyBezobjawowa uchyłkowatośćObjawowa niepowikłana choroba uchyłkowaNiepowikłane zapalenie uchyłków łagodne i umiarkowaneNiepowikłane zapalenie uchyłków ciężkie, nieleczące się, szczególne grupy chorych
    Główne objawyBrak, rozpoznanie przypadkowe w trakcie diagnostyki z innych przyczynNawracające bóle brzucha, wzdęcie, zmienny rytm wypróżnień. Wyniki badań dodatkowych (poza stężeniem kalprotektyny w stolcu) – prawidłoweSilny, długotrwały ból brzucha (lewy dolny kwadrat), gorączka i inne objawy ogólne. Wyniki badań dodatkowych (obrazowe i laboratoryjne) – nieprawidłoweSilny ból brzucha, wysoka gorączka, upośledzenie perystaltyki, zaburzenia wodno-elektrolitowe, hemodynamiczne
    Leczenie przyczynoweBez leczeniaRifaksymina cyklicznie Leki rozkurczowe (antycholinergiczne) Leki przeciwbóloweLeczenie ambulatoryjne Leki rozkurczowe (antycholinergiczne) Leki przeciwbólowe Leki przeciwgorączkowe Bez antybiotyków lub antybiotyki doustneLeczenie szpitalne Leki rozkurczowe (antycholinergiczne) Leki przeciwbólowe Leki przeciwgorączkowe Antybiotyki dożylne 7-10 dni, następnie doustne 7-10 dni (ambulatoryjnie) HDCz w dawce profilaktycznej Nawodnienie i.v.
    DietaBogata w błonnik rozpuszczalnyBogatobłonnikowa Ograniczenie:  czerwonego mięsa, alkoholuDieta łatwostrawna, półpłynna i płynna NawodnienieŚcisła W lżejszych przypadkach -płynna
    Modyfikacje stylu życiaZwiększenie aktywności fizycznejRedukcja masy ciała Zwiększenie aktywności fizycznej Zaprzestanie paleniaZwolnienie lekarskie Odpoczynek Tryb łóżkowo-fotelowyHospitalizacja Tryb leżący
    Zapobieganie nawrotom (łącznie z modyfikacjami stylu życia)Nie dotyczyRifaksymina cyklicznie (wszystkie objawy) Mesalazyna (ból)Rifaksymina cyklicznieRifaksymina cyklicznie

    HDCz – heparyny drobnocząsteczkowe; i.v. – dożylnie

    Źródło: Puls Medycyny

    Podpis: Iwona Kazimierska

    Choroba uchyłkowa jelita grubego – przyczyny, objawy i diagnostyka

    Jelito grube jest jednym z dłuższych narządów naszego organizmu. Jego długość może wynosić nawet do 2 metrów. To tu trafiają niestrawione w jelicie cienkim resztki pokarmów, które zostają zagęszczone przez bakterie, dzięki czemu dochodzi do produkcji kału.

    W jelicie grubym zachodzi również proces wchłaniania wody i elektrolitów oraz produkcji i wydzielania śluzu nawilżającego nabłonek jelita. Mikroflora jelita grubego jest odpowiedzialna także za przyśpieszenie procesu trawienia poprzez produkcję niektórych witamin, takich jak m.in.

    witamina K i B12. Niestety narząd ten narażony jest na wiele chorób. Najczęściej mówi się o nieswoistych chorobach zapalnych, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy mikroskopowe zapalenie jelita grubego.

    Na jelito grube czyha jednak jeszcze jedno poważne zagrożenie – choroba uchyłkowa.

    Czym różni się uchyłkowatość od choroby uchyłkowej jelita grubego?

    Uchyłkowatość jak i choroba uchyłkowa jelita grubego charakteryzują się występowaniem uchyłków w jelicie, czyli uwypukleń będących przepuklinami ściany jelita. Przyczyna ich powstawania nie jest dokładnie znana. Sama, niedająca żadnych objawów obecność uchyłków u pacjenta nie jest groźna.

    Stan taki nazywany jest uchyłkowatością bezobjawową. Uchyłkowatość w związku z bezobjawowym przebiegiem często diagnozowana jest przypadkowo, w trakcie kontrolnej kolonoskopii lub tomografii komputerowej.

    Problem zaczyna się wtedy, gdy u pacjenta dojdzie do wystąpienia objawów, co związane jest ze stanem zapalnym uchyłków – mamy wtedy do czynienia z chorobą uchyłkową jelita grubego. Choroba uchyłkowa występuje przeważnie u osób powyżej 80.

    roku życia, jednak w ostatnim czasie objawowa jej postać coraz częściej rozpoznawana jest także u ludzi młodych. Dodatkowymi czynnikami predysponującymi są także: mała aktywność fizyczna, palenie tytoniu i nieodpowiednia dieta.

    Objawy choroby uchyłkowej jelita grubego

    Objawy choroby uchyłkowej są różne w zależności od rodzaju choroby. Wyróżniamy m.in.:

    • niepowikłaną objawową chorobę uchyłkową,
    • łagodne i umiarkowane zapalenie uchyłków,
    • ciężkie i powikłane zapalenie uchyłków.

    Choroba uchyłkowa charakteryzuje się takimi objawami jak: nawracający lub przewlekły ból w lewym dole biodrowym, wzdęcia lub zmiana rytmu wypróżnień. W miarę rozwoju choroby może pojawić się również gorączka, nudności, wymioty, a także zatrzymanie gazów i stolca.

    Powikłania choroby uchyłkowej jelita grubego

    Nieleczona choroba uchyłkowa jelita grubego może prowadzić do ostrych i przewlekłych powikłań, które stanowią niekiedy wskazanie do leczenia operacyjnego. Najczęstszymi powikłaniami choroby uchyłkowej są:

    • ropień wewnątrzbrzuszny,
    • ropne zapalenie otrzewnej,
    • perforacja jelita,
    • krwotok jelitowy,
    • zwężenia esicy i przetoki.

    Diagnostyka choroby uchyłkowej jelita grubego

                Diagnostyka choroby uchyłkowej jelita grubego obejmuje badanie markerów stanu zapalnego oznaczanych z krwi i/lub badania obrazowe, takie jak USG, TK, MR.

    Kolonoskopia nie jest wskazana w diagnostyce choroby uchyłkowej. Badanie to, przeprowadzone w ostrej fazie zapalenia uchyłków może powodować powikłania, takie jak np. perforacja (przedziurawienie) ściany jelita wziernikiem endoskopu.

    Spośród markerów stanu zapalnego oznacza się przede wszystkim poziom CRP (białka ostrej fazy), ale przydatne zdaje się być także badanie stężenia kalprotektyny w kale. Powinno się przeprowadzić również diagnostykę różnicową z zespołem jelita drażliwego.

    Jest to związane z podobieństwem objawów obu chorób.

    Opracowano na postawie:

    Pietrzak A., Standardy w leczeniu uchyłków jelita grubego. Medycyna po Dyplomie 2017; 3(251): 14–21.

    Uchyłkowość jelita grubego – przyczyny, objawy i leczenie

    Uchyłki mają postać cienkościennych „woreczków” o średnicy około 1 cm, uwypuklających się na zewnątrz głównej części jelita grubego, nazywanej okrężnicą (zob. rycinę). Liczba uchyłków waha się od kilku do kilkudziesięciu.

    Powstają u osób dorosłych po wielu latach spożywania diety ubogoresztkowej, typowej dla współczesnych zwyczajów żywieniowych. Pokarm tego rodzaju słabo wypełnia jelito, zwiększa w nim ciśnienie i powoduje pogrubienie ściany jelita.Uchyłki nabyte uważane są za chorobę cywilizacyjną.

    Pewne znaczenie w ich rozwoju mogą mieć także czynniki genetyczne.Uchyłki z reguły nam nie dokuczają i nie musimy się nimi w ogóle przejmować, dopóki nie pojawią się dolegliwości (dotyczy to 10-15 proc. osób).

    You might be interested:  Bradykinezja – przyczyny, objawy, leczenie

    Mówimy wtedy o uchyłkowatości jelita grubego.

    Uchyłkowość jelita grubego – jakie są przyczyny uchyłkowości jelita grubego?

    Jest to jedna z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego w społeczeństwach wysokorozwiniętych, zaliczana do chorób cywilizacyjnych. Rozwija się u około 1/3 populacji do 45. roku życia, a u ludzi powyżej 85. roku życia występuje w około 66%.

    Przyczyny powstawania uchyłków jelita grubego nie jest do końca jasna. Uważa się, że za ich powstawanie odpowiedzialny jest wzrost ciśnienia w świetle jelita grubego i wypychanie błony śluzowej na zewnątrz, na przykład gdy występują zaparcia.

    Dlatego w jej zapobieganiu ważna jest bogata w błonnik dieta. Stwierdza się również zmiany w budowie ściany jelita, prowadzące do jej mniejszej elastyczności.

    Uchyłkowość jelita grubego – jakie są objawy?

    Objawami uchyłkowatości jelita grubego mogą być:

    • zaparcia (czasami także biegunki)
    • pobolewania po lewej stronie brzucha
    • niejednokrotnie nasilające się po jedzeniu
    • uczucie niepełnego wypróżnienia
    • puste parcia (nie ma po nich defekacji)
    • niestrawność,
    • uczucie dyskomfortu.

    Symptomy te są jednak mało charakterystyczne, ponieważ występują też przy innych schorzeniach układu pokarmowego. Zdiagnozowana przez lekarza uchyłkowatość jelita grubego nie stanowi poważnego problemu, dopóki nie dojdzie do zapalenia uchyłków.

    Objawami zapalenia uchyłków są:

    • bóle brzucha
    • gorączka
    • kłopoty z wypróżnieniem, a nawet zatrzymanie stolca.

    Z leczeniem stanu zapalnego nie należy zwlekać, ponieważ daje groźne powikłania, takie jak perforacja ściany jelita grubego czy zapalenie otrzewnej, które wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

    Uchyłkowość jelita grubego – jak przebiega leczenie uchyłkowości jelita grubego?

    Niepowikłaną uchyłkowość jelita grubego leczy się ambulatoryjnie za pomocą otrąb (2–3 łyżki stołowe dziennie), leków rozkurczowych i przeciwbólowych.

    Zapalenie uchyłków może być leczone szpitalnie leżeniem w łóżku, ścisłą dietą i antybiotykami stosowanymi doustnie lub dożylnie przez 7–10 dni.

    Inne powikłania – ropień wewnątrzbrzuszny, przedziurawienie jelita i przetoka między pętlami jelit – wymagają leczenia operacyjnego (często w trybie ostrym).

    Wskazaniem do operacji może być nawracające zapalenie uchyłków bez dodatkowych powikłań, ale taki sposób leczenia tego stanu jest wykorzystywany dość rzadko.Większość krwotoków (80%) z uchyłków zatrzymuje się samoistnie.

    U wielu chorych konieczne jest przetoczenie krwi, pilna kolonoskopia połączona z zabiegiem tamowania krwawienia lub operacja.Chcąc leczyć schyłkowość jelita grubego należy udać się do poradni zajmującej się chorobami układu pokarmowego. W mieście Warszawa takim miejscem jest Onkolmed Lecznica Onkologiczna, w której działa Poradnia Nowotworów Układu Pokarmowego i Poradnia Proktologii. Pracują w nich bardzo dobrzy i doświadczeni specjaliści.

    W celu umówienia się na konsultację w Poradni Nowotworów Układu Pokarmowego skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48226434503 lub +48797581010

    Szanowni Pacjenci,

    Przed zapisem do onkologa bardzo prosimy o dokładne zapoznanie się z zakresem działalności danego lekarza (każdy lekarz onkolog leczy inną część ciała).

    W przypadku problemu z wyborem właściwego specjalisty onkologa, prosimy o kontakt z Recepcją Onkolmed. Chętnie służymy pomocą. W celu prawidłowego zapisu do specjalisty, przeprowadzamy wywiad z Pacjentem.

    Mając tę wiedzę łatwiej jest nam zaoferować konkretną pomoc i wybór odpowiedniego lekarza.

    Ze względu na długą listę oczekujących w przypadku rezygnacji z wizyty prosimy o wcześniejsze jej odwołanie. 

    Szanujmy się wzajemnie.

    Choroba uchyłkowa jelit – objawy, leczenie

    • Choroba uchyłkowa jelit – obecność licznych (od jednego do kilkuset) uchyłków w przewodzie pokarmowym. Najczęściej występują one w jelicie grubym na terenie esicy (ponad 90 % wszystkich uchyłków). Nigdy nie występują w odbytnicy!Prawie zawsze są to uchyłki nabyte. Uchyłki wrodzone mają marginalne znaczenie.

      Epidemiologia

      Uchyłki jelita grubego są zaliczane do chorób cywilizacyjnych. Najczęściej występują one w społeczeństwach zachodnich. Prawie nigdy nie spotyka się ich w krajach rozwijających się. Pojawiają się zazwyczaj w 5, 6 dekadzie życia. Szacuje się, że blisko 2/3 populacji w wieku podeszłym jest dotknięta tą chorobą. Są to dane prawdopodobnie niedoszacowane, gdyż w większości przypadków uchyłki nie dają żadnych dolegliwości. Tylko około 10 % chorych ma jakiekolwiek objawy. W młodszym wieku uchyłki zdarzają się rzadko, a jeśli już to dotyczą głównie otyłych mężczyzn, dają cięższe objawy i częściej wymagają interwencji chirurgicznej.W starszym wieku nie ma specyfikacji co do płci. Choroba występuje z jednakową częstotliwością zarówno u kobiet jak i u mężczyzn.

      Etiopatogeneza

      Uchyłek jest kieszonkowatym uwypukleniem jelita.Badanie epidemiologiczne wskazują na to, że główną rolę w powstawaniu uchyłków może mieć dieta z niedostateczną zawartością włókien roślinnych. Czas pasażu jelitowego jest wtedy dłuższy, a masa stolca mniejsza. Prowadzi to do nadmiernych skurczów okrężnicy, przerostu warstwy mięśniowej okrężnej i wzrostu ciśnienia wewnątrzjelitowego. Pod wpływem tego ciśnienia dochodzi do wypchnięcia na zewnątrz błony śluzowej. Proces odbywa się w punktach zmniejszonego oporu, tj. w miejscach przechodzenia naczyń krwionośnych przez warstwę mięśniową okrężną.Uchyłki jelita są uchyłkami rzekomymi. Składają się tylko z błony śluzowej i wyścielającej ją od zewnątrz otrzewnej. Nie zawierają warstwy mięśniowej.Choroba uchyłkowa prawie nigdy nie występuje u wegetarian.

    Objawy

    W większości przypadków uchyłki jelita grubego nie dają żadnych objawów. Są one wykrywane przypadkowo na zdjęciu z wlewu dodbytniczego lub podczas kolonoskopii. Taka postać kliniczna choroby jest nazywana uchyłkowatością.W stosunkowo niewielkim odsetku przypadków choroba przebiega objawowo. Główne dolegliwości to:

    • bóle w lewym dole biodrowym – nasilają się po posiłkach i są łagodzone wypróżnieniami
    • zmiana rytmu wypróżnień
    • wzdęcie
    • zaparcie, lub zaparcie naprzemienne z biegunką
    • możliwe przemijające zatrzymanie wiatrów i stolca

    Postać objawową uchyłków nazywamy chorobą uchyłkową.

    Powikłania

    U nielicznych chorych z uchyłkami może dojść do powikłań jakimi są:

    • zapalenie uchyłków
    • ropień przyokrężniczy
    • perforacja jelita
    • niedrożność jelit
    • przetoki
    • krwotok

    Rozpoznanie

    Obecność uchyłków można potwierdzić badaniem radiologicznym – wlew doodbytniczy, lub endoskopowym – kolonoskopia. Wlew doodbytniczy jest metodą czulszą niż kolonoskopia.Każda z tych metod jest przeciwwskazana u chorych z powikłaniami choroby uchyłkowej!

    Badania pomocnicze

    • rutynowe badania krwi i moczu
    • u chorych z podrażnieniem pęcherza moczowego może dojść do mikroskopowego krwinkomoczu
    • USG i tomografia komputerowa – do oceny zbiorników ropy
    • badanie naczyniowe lub izotopowe – w celu ustalenia źródła krwawienia

    Wszyscy chorzy z powikłaniami wymagają oceny urologicznej, a kobiety także oceny ginekologicznej.

    Różnicowanie

    • zaburzenia czynnościowe jelit
    • rak jelita grubego
    • choroba Crohna
    • niedokrwienne zapalenie jelita grubego
    • ostre infekcyjne zapalenie jelit
    • rak jajnika
    • zapalenie w obrębie miednicy mniejszej
    • zapalenie pęcherza moczowego

    Leczenie

    Niepowikłane uchyłki jelita grubego

    Leczenie odbywa się ambulatoryjnie. Podstawą są otręby. Należy je wprowadzać stopniowo, początkowo 1-2 łyżki dziennie. Co tydzień dawkę można zwiększać o 2 łyżki dochodząc do 6-10 łyżek dziennie. Otręby zmniejszają dolegliwości bólowe i regulują wypróżnienia.Z leków stosuje się drotawerynę (3xdziennie 40-80 mg) i bromek oksyfenonium (3xdziennie 20 mg).

    Bezwzględnie są przeciwwskazane pochodne morfiny!

    Zapalenie uchyłków

    Pacjenci bez gorączki, w dobrym stanie ogólnym, z niepowikłanym zapaleniem uchyłków, bez innych poważnych chorób współistniejących, którzy mają zapewnioną odpowiednią opiekę w domu, mogą być leczeni ambulatoryjnie:

    • dieta – płyny
    • antybiotyki doustnie o szerokim spektrum działania. Zalecane są:
      • amoksycylina z kwasem klawulanowym
      • kotrimoksazol z metronidazolem
      • chinolon z metronidazolem

    Antybiotykoterapia powinna być kontynuowana przez 7-10 dni.

    Chorzy w podeszłym wieku, gorączkujący, z poważnymi chorobami towarzyszącymi, wyniszczeni lub z osłabioną odpornością wymagają leczenia szpitalnego:

    • dieta zerowa
    • płyny i antybiotyki tylko drogą dożylną
      • metronidazol lub klindamycyna
      • chinolony (ciprofloksacyna)
      • cefalosporyna III generacji (ceftazydym, cefotaksym, ceftriakson)
      • amininoglikozyd (gentamycyna, tobramycyna)
      • monobaktam (aztreonam)

    Terapia powinna być kontynuowana przez 7-10 dni.

    Brak poprawy po leczeniu zachowawczym wymaga pilnej diagnostyki w kierunku powikłań zapalenia uchyłków.

    • leczenie operacyjne – może być wskazane przy nawracającym zapaleniu uchyłków

    Inne powikłania

    Wolna perforacja, ropień śródbrzuszny, niedrożność jelit wymagają leczenia chirurgicznego w trybie nagłym.W przypadku ropnych powikłań najczęstszym zabiegiem jest operacja Hartmanna z przywróceniem ciągłości jelita w drugim etapie.Niektórzy chorzy są operowani z powodu nawracającego zapalenia uchyłków lub podniedrożności – przeważnie wykonuje się u ich jednoetapową resekcję esicy.

    Krwotok z uchyłka zwykle ustaje samoistnie (u 80 % chorych). Niemniej, przy masywnych krwotokach zagrażających życiu podejmuje się próby doraźnego tamowania metodami endoskopowymi (termicznymi, ostrzykiwaniem, za pomocą klipsów) lub na drodze arteriografii interwencyjnej (przez podanie wazopresyny).

    Skomentuj →

    Leave a Comment

    Your email address will not be published. Required fields are marked *