Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

Objawy zapalenia mięśnia sercowego to m.in. ból w klatce piersiowej, duszność, arytmia, kołatania serca, zaburzenia rytmu serca, tachykardia. Choroba obejmuje mięsień serca, może prowadzić do uszkodzenia serca w wyniku zapalenia; często związana jest z zapaleniem osierdzia.

Powikłania zapalenia mięśnia sercowego to m.in. postępująca niewydolność serca, zatory obwodowe, mikrotętniak lewej komory serca.

Jak rozpoznać przewlekłe i ostre zapalenie mięśnia sercowego? Jak leczyć tę chorobę? Jakie badania wykonuje się w celu zdiagnozowania zapalenia mięśnia sercowego?

Zapalenie mięśnia sercowego to choroba serca, która często przebiega bez wyraźnych objawów – objawy sercowe mogą wystąpić nawet kilka tygodni od momentu wystąpienia pierwszych objawów zwiastunowych, takich jak zmęczenie i duszności. Stan zapalny w przebiegu choroby obejmuje zarówno komórki mięśnia sercowego, jak i naczynia serca.

Przyczynami zapalenia mięśnia sercowego mogą być infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze (np. wirusy Coxsackie, gronkowiec, paciorkowiec, chlamydia, pneumokoki, grzybica – candida); reakcje immunologiczne; choroby metaboliczne i neurologiczne oraz działanie niektórych leków.

Zapalenie mięśnia sercowego może wystąpić u każdego – bez względu na wiek, stan zdrowia, płeć.

Czytaj też:

Zapalenie mięśnia sercowego – objawy

Objawy zapalenia mięśnia sercowego i przebieg choroby zależą od przyczyny zapalenia.

Częste objawy:

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

UWAGA! Zapalenie mięśnia sercowego o łagodnym przebiegu może przebiegać bezobjawowo.

Stan zapalny w obrębie serca może być wywołany różnymi czynnikami. Zapalenie mięśnia sercowego często rozwija się w wyniku stanów zapalnych dróg oddechowych i gardła, ale może też wynikać z zakażenia w układzie pokarmowym (wówczas mogą wystąpić: biegunka, wysypka skórna, ból brzucha). 

Zapalenie mięśnia sercowego – przyczyny

  • infekcje bakteryjne (np. gronkowce, paciorkowce, chlamydie, Borrelia burgdorferi – borelioza, salmonella, pneumokoki);
  • pasożyty (toksoplazma, glista ludzka, tasiemce, włosień);
  • infekcje wirusowe (np. wirusy Coxsackie, wirus grypy, ospa wietrzna, różyczka, półpasiec, wirus zapalenia wątroby typu C, cytomegalia);
  • przyjmowanie niektórych leków (niesteroidowe leki przeciwzapalne, niektóre antybiotyki, leki przeciwgruźlicze);
  • narkotyki (np. kokaina);
  • inne substancje toksyczne (np. metale ciężkie).
  • Na zapalenie mięśnia sercowego narażone są również osoby z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak: toczeń rumieniowaty, celiakia, grasiczak, zapalenie jelit, sarkoidoza, choroby tkanki łącznej.
  • Zapalenie mięśnia sercowego – badania i diagnoza
  • W diagnostyce zapalenia mięśnia sercowego wykonuje się badania:
  • elektrokardiogram (EKG);
  • badania laboratoryjne krwi; morfologia krwi – w badaniu może być stwierdzone zwiększenie liczby leukocytów);
  • RTG klatki piersiowej – możliwe objawy zapalenia mięśnia sercowego: płyn w płucach, powiększenie serca);
  • rezonans magnetyczny – dzięki temu badaniu możliwa jest ocena wielkości jam serca; pomaga w rozpoznaniu mięśnia sercowego;
  • badanie USG serca (echokardiografia) – może wykryć obecność płynu w jamie osierdzia;
  • biopsja mięśnia sercowego – badanie wykonywane w ostrym zapaleniu mięśnia sercowego; pobranie wycinków mięśnia sercowego umożliwia szczegółową ocenę.

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

Zapalenie mięśnia sercowego – EKG. Co wykazuje elektrokardiogram?

Jednym z podstawowych badań w diagnostyce zapalenia mięśnia sercowego jest elektrokardiogram (EKG). Zapis elektrycznej czynności serca może wykazać m.in.:

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

Rodzaje zapalenia mięśnia sercowego

  • ostre zapalenie mięśnia sercowego – ma wyraźny początek i daje wyraźne objawy, w przebiegu może rozwinąć się kardiomiopatia rozstrzeniowa;
  • przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego – może prowadzić do zaawansowanej niewydolności serca; nie daje wyraźnych objawów, może przebiegać bezobjawowo;
  • piorunujące zapalenie mięśnia sercowego – niebezpieczny rodzaj ZMS, nagły początek, objawy gwałtownie narastają, może prowadzić do wstrząsu kardiogennego.

Zapalenie mięśnia sercowego – leczenie

Łagodna postać zapalenia mięśnia sercowego polega na zwalczaniu przyczyny choroby, czyli np. infekcji wirusowej lub bakteryjnej.

W większości przypadków stosuje się leczenie objawowe – choroba ustępuje samoistnie.

Jeśli występują objawy kardiologiczne lub zapalenie mięśnia sercowego przebiega z powikłaniami, to zalecane jest stosowanie leków, które podtrzymują akcję serca.

W przebiegu zapalenia mięśnia sercowego – szczególnie na początku choroby – nie są zalecane niesteroidowe leki zapalne (np. ibuprofen), które mogą nasilić objawy choroby.

W przypadku gorączki zalecany jest zwykle paracetamol. Przyczynowe leczenie zapalenia mięśnia sercowego możliwe jest dopiero wówczas, gdy zdiagnozowana zostanie przyczyna choroby (np.

jeśli przyczyną jest grypa lub borelioza, należy wdrożyć przyczynowe leczenie przeciwdrobnoustrojowe).

Zapalenie mięśnia sercowego – leczenie domowe

Pacjenci z zapaleniem mięśnia sercowego powinni ograniczyć wysiłek fizyczny (nawet na 6 miesięcy). Leczenie domowe polega na unikaniu stresu, odciążeniu chorego serca, rezygnacji z picia alkoholu i palenia papierosów, stosowaniu odpowiednio zbilansowanej diety – bogatej w przeciwutleniacze i witaminy. Stosowanie leków i suplementów diety należy zawsze konsultować z lekarzem.

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

 Czytaj też:  Zioła na cholesterol, domowe sposoby na miażdżycę

Zapalenie mięśnia sercowego – leczenie w szpitalu

Nasilające się objawy choroby, występowanie takich objawów, jak: przyspieszony rytm serca, zaburzenia rytmu, ból w klatce piersiowej, mogą być wskazaniem do leczenia zapalenia mięśnia sercowego w szpitalu.

Jeśli stwierdzony zostanie nadmiar płynu, zaleceniem może być stosowanie leków, których zadaniem będzie zmniejszenie obrzęków i usunięcie nagromadzonego płynu.

W niektórych przypadkach ostrego przebiegu zapalenia mięśnia sercowego stosuje się leki podtrzymujące ciśnienie krwi (dożylnie); pompę wspomagającą (bezpośredni wspomagającą pracę serca lub pompę wspomagającą do tętnicy).

W skrajnym przypadku, gdy dochodzi do zniszczenia mięśnia sercowego, konieczny jest przeszczep serca.

You might be interested:  Endoprotezoplastyka (alloplastyka) – co to jest i kiedy się wykonuje?

Zapalenie mięśnia sercowego u dzieci

Najczęstszymi przyczynami zapalenia mięśnia sercowego u noworodków i starszych dzieci są choroby infekcyjne. Objawom infekcji towarzyszą dodatkowo objawy kardiologiczne (np. zaburzenia rytmu serca, osłabienie, arytmia).

Objawy zapalenia mięśnia sercowego ustępują zwykle po wyleczeniu choroby. Zalecane są regularne wizyty u lekarza, rezygnacja z aktywności fizycznej oraz badania kontrolne (również po wyleczeniu infekcji).

Zapalenie mięśnia sercowego – dieta

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

W przypadku zapalenia mięśnia sercowego zalecana jest odpowiednio zbilansowana dieta, z ograniczeniem tłuszczu pochodzenia zwierzęcego, bez fast foodów, z niską zawartością sodu, z dużą ilością warzyw i owoców. Wskazana jest rezygnacja z soli kuchennej (zastąpić ją można ziołami), rezygnacja z używek, gotowanie potraw zamiast smażenia.

Czytaj też:  Zioła i domowe sposoby na nadciśnienie, czyli jak obniżyć ciśnienie bez leków

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

RZS jest jedną z najczęstszych chorób układowych. Kobiety chorują trzy razy częściej niż mężczyźni. Szczyt zachorowalności przypada między 35. a 50. rokiem życia.

O RZS rozmawiamy z lek. Magdaleną Węgrzyn, specjalistą reumatologiem.

Czym jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)?

Lek. Magdalena Węgrzyn: Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą zapalną o podłożu immunologicznym, w której dochodzi do zajęcia stawów oraz do zmian pozastawowych, dotyczących między innymi układu krążenia, płuc, nerek czy narządu wzroku.

Zapalenie stawów bez podjęcia odpowiedniego leczenia prowadzi nieuchronnie do ich destrukcji. Wiąże się to nie tylko z odczuwaniem bólu, ale też z postępującymi zmianami zniekształcającymi stawów, prowadzącymi do niepełnosprawności.

Jednak wczesne podjęcie leczenia u większości chorych daje możliwość zatrzymania postępu choroby na etapie, kiedy proces zapalny nie doprowadził jeszcze do trwałego uszkodzenia i deformacji stawów.

Jak często mamy do czynienia z tą chorobą i kiedy zwykle występują pierwsze objawy?

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowaniaRZS jest chorobą, która dotyka również młodych ludzi

MW: RZS jest jedną z najczęstszych chorób układowych. W ciągu jednego roku na 100 000 osób odnotowuje się 29 nowych zachorowań.

Szacuje się, że w Europie Północnej choruje na nią 0,8% osób dorosłych. Inaczej mówiąc, prawdopodobieństwo zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów w populacji ogólnej wynosi około 1%. Jest ono nieco wyższe wśród najbliższych krewnych osoby chorej, ocenia się je na 2-5%.

Kobiety chorują trzy razy częściej niż mężczyźni. Szczyt zachorowalności przypada między 35. a 50. rokiem życia.

 

Jakie są główne objawy reumatoidalnego zapalenia stawów i jak szybko rozwija się choroba?

MW: Reumatoidalne zapalenie stawów w większości przypadków rozwija się w ciągu kilku tygodni, rzadziej w czasie kilkunastu dni. U 10-15 na 100 chorych początek może być ostry, obejmujący zaledwie kilka dni. W typowym przebiegu choroby najwcześniej dochodzi do symetrycznego zajęcia (pojawienia się stanu zapalnego) stawów rąk i nadgarstków oraz stawów stóp.

Duże stawy, takie jak kolanowe, łokciowe czy barkowe częściej zajęte są zwykle w nieco późniejszym stadium choroby. Wystąpienie bólu stawów nie jest podstawą do podejrzenia choroby, jeśli nie towarzyszą mu inne objawy.

Charakterystyczne dla RZS jest współistnienie bólu, obrzęku i sztywności porannej stawów, utrzymującej się nawet ponad godzinę po przebudzeniu. U części chorych mogą pojawić się objawy ogólne, takie jak uczucie silnego zmęczenia, bóle mięśni, stany podgorączkowe, brak apetytu czy nieznaczny spadek masy ciała.

W jaki sposób lekarz rozpoznaje RZS?

MW: Rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów o wieloletnim przebiegu, szczególnie jeśli nie zostało podjęte leczenie, nie jest trudne. Zmiany, szczególnie stawów rąk, wynikające z ich destrukcji są bardzo charakterystyczne. Badania laboratoryjne i obraz radiologiczny tylko je potwierdzają.

Jednak najważniejszym celem, jest wczesne postawienie rozpoznania, to znaczy w okresie, gdy nie doszło jeszcze do uszkodzenia stawów.

Służą do tego specjalne kryteria stworzone przez międzynarodową grupę ekspertów, opierające się na badaniu stawów, badaniach krwi oraz na ustaleniu czasu trwania dolegliwości. Zliczając odpowiednio przyporządkowane punkty, ustala się wskazania do rozpoczęcia leczenia.

Choć nie ujęte w kryteriach, pomocne bywa badanie ultrasonograficzne stawów w sytuacji, gdy od wystąpienia objawów minęło niewiele czasu.

A jak leczymy RZS?

MW: Po potwierdzeniu rozpoznania reumatoidalnego zapalenia stawów, włączane są tak zwane leki modyfikujące przebieg choroby.

Spośród nich, według aktualnie obowiązujących zaleceń, lekiem pierwszego wyboru jest metotreksat.

Przy istnieniu przeciwwskazań do jego stosowania, nietolerancji czy wystąpieniu działań niepożądanych zalecane są inne leki, takie jak sulfasalazyna, leflunomid czy hyroksychlorochina.

W pierwszych miesiącach terapii często włączane są też glikokortykosteroidy. Ich przeciwzapalny efekt pojawia się szybko po podaniu, co daje zniesienie bólu i obrzęku w czasie niezbędnym do rozwinięcia pełnego działania właściwych leków.

Jest to tak zwana terapia pomostowa na okres nieprzekraczający zwykle sześciu miesięcy.

Pacjenci, u których nie dochodzi do remisji choroby pod wpływem leczenia co najmniej dwoma lekami spośród wymienionych, kwalifikowani są do programów lekowych z zastosowaniem leków biologicznych.

You might be interested:  Zatkane zatoki – przyczyny, objawy, leczenie zatkanych zatok

Czym jest remisja choroby?

MW: Remisja nie jest niestety równoznaczna z wyleczeniem. Obecnie nie stworzono jeszcze leku, którego przyjęcie przez określony czas pozwoliłoby na całkowite wyzwolenie się z choroby.

Remisja jest to stan, w którym proces zapalny tli się w tak minimalnym stopniu, że niemal nie ma oznak choroby. Możemy ten czas porównać do przerwy w jej trwaniu, uzyskanej dzięki regularnemu stosowaniu leku.

Jednak przy próbie całkowitego odstawienia leczenia proces zapalny u zdecydowanej większości pacjentów ulega ponownie zaostrzeniu. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, po ponownym włączeniu leków uzyskanie remisji jest dużo trudniejsze.

U niewielkiego odsetka chorych jest możliwa remisja utrzymująca się bez leczenia.

Dotyczy to jednak wyłącznie pacjentów, u których podjęto leczenie na bardzo wczesnym etapie i nie stwierdzano czynników ryzyka agresywnego przebiegu choroby.

Warunkiem bezwzględnym jest też zmniejszanie dawek leków w sposób bardzo ostrożny na przestrzeni długiego czasu, ze świadomością podejmowanego ryzyka zaostrzenia.

Czy są jakieś dodatkowe metody wspierające leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów, np. terapie manualne, kąpiele?

MW: Na każdym etapie choroby, dodatkowe leczenie niefarmakologiczne może przynosić wymierne korzyści. Kinezyterapia, czyli odpowiednio dobrane ćwiczenia zapobiegają utracie siły mięśni, pozwalają na utrzymanie zakresu ruchu w zajętym stawie, a także wspomagają koordynację i precyzję ruchu.

Terapie manualne są także pomocne w zapobieganiu przykurczom i zwiększaniu ruchomości stawów. Fizykoterapia, czyli na przykład termoterapia, biostymulacja laserowa, elektrolecznictwo czy też masaże i kąpiele stosowane we właściwym momencie choroby wywierają efekt przeciwzapalny, przeciwbólowy oraz rozluźniający mięśnie.

Bardzo istotne jest dbanie o kondycję i ogólnej sprawność ruchową. Daje to poczucie samodzielności i pomaga radzić sobie z chorobą.

Zawsze też podkreślam, że wszystkie „przyjemności”, które robimy dla siebie, mają działanie dobroczynne, rozluźniają, relaksują, co bardzo pomaga, szczególnie gdy chorobie towarzyszą stany depresyjne związane z bólem.

Dziękuję za rozmowę. 

MW: Dziękuję i zachęcam do przeczytania również innych artykułów dotyczących chorób układu ruchu.

Rozmawiała: Eunika Bogucka

Źródło danych: A. Jura-Półtorak, K. Olczyk, Diagnostyka i ocena aktywności reumatoidalnego zapalenia stawów.Diagnostyka laboratoryjna 2011, nr 4, s. 431

Artykuły powiązane:

Choroba reumatyczna a zapalenie wsierdzia

Zapalenie wsierdzia jest chorobą rozwijającą się w wyniku stanu zapalnego (powstałego w zdecydowanej większości w wyniku zakażenia) obejmującego struktury wsierdzia serca, w tym głównie rejon zastawek. Objawia się to w różny sposób, w zależności, który region serca jest zajęty i w jakim stopniu.

Głównymi objawami są: gorączka, osłabienie, szmer nad sercem, niewydolność serca czy objawy zapalenia płuc lub zatorowości. Również przyczyn oraz czynników predysponujących jest wiele. Zalicza się do nich: wady wrodzone serca, narkomanię, inne choroby serca oraz chorobę reumatyczną, dokładniej mówiąc gorączkę reumatyczną.

U ponad 50% chorych z ostrą gorączką reumatyczną dochodzi do powikłań sercowych, w tym zapaleń wsierdzia.

Gorączka reumatyczna jest chorobą obejmującą tkankę łączną, polegającą na rozwoju odpowiedzi zapalnej i odpowiedzi immunologicznej powstałej po zakażeniu bakterią – paciorkowcem hemolizującym grupy A.

Do sytuacji takiej dochodzi w wyniku tak zwanej reakcji krzyżowej, kiedy organizm walczący z infekcją paciorkowcową gardła wytwarza odpowiedź immunologiczną, która w wyniku podobieństwa niektórych antygenów (‘biologicznych znaczników’) bakteryjnych i własnych organizmu atakuje swoje tkanki. Prawdopodobnie istnieje predyspozycja genetyczna do zachorowania na tą chorobę.

Istotą omawianej choroby są także tak zwane guzki Aschoffa, czyli nacieki zapalne w tkance łącznej, które ulegają martwicy i bliznowaceniu.

Gorączka reumatyczna powstaje u około 3% przypadków paciorkowcowych zapaleń gardła i migdałków (anginy) nieleczonych antybiotykami.

Objawy gorączki reumatycznej

Objawy gorączki reumatycznej pojawiają się zwykle około 3 tygodni po zapaleniu gardła i przybierają następującą formę:

  • Zapalenie dużych stawów – występuje u więcej niż 90% chorych, polega na obrzęknięciu, silnym bólu, tkliwości i zaczerwienieniu skóry. Zapalenie to jest asymetryczne- stawy nie są zajmowane parami. Stan taki trwa 2 do 3 tygodni, po czym ustępuje, nie powodując trwałych zmian anatomicznych.
  • Zapalenie serca – występuje u ponad połowy chorych. Może obejmować swoim zakresem tytułowe zapalenie wsierdzia oraz zapalenie mięśnia sercowego oraz osierdzia. Często występują objawy wymienione już wyżej, takie jak szmer nad sercem, ogólne osłabienie, objawy niewydolności serca czy objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak blok przedsionkowo-komorowy I stopnia.
  • Pląsawica, zwana także tańcem świętego Wita. Polega na mimowolnych ruchach mięśni twarzy oraz kończyn z towarzyszącą labilnością emocjonalną. Występuje rzadziej niż wyżej wymienione objawy, gdyż u 5-20% chorych i pojawia się później – po około 3 miesiącach od zapalenia gardła. Bez leczenia ustępuje po około 1-2 tygodni.
  • Rumień brzeżny – czyli zmian skórna o zabarwieniu czerwonym, występuje na tułowiu oraz bliższych częściach kończyn. Nie występuje natomiast na twarzy. Jest zdecydowanie rzadsza, gdyż pojawia się tylko u 5% chorych.
  • Guzki podskórne Meyneta – zmiany pojawiające się na wyprostnych częściach podskórnych stawów – łokciowych i kolanowych. Są one niebolesne i przesuwalne względem podłoża. Występują u mniej niż 3% chorych.
You might be interested:  Zrosty pooperacyjne – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Oprócz wymienionych objawów stwierdza się zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak:

  • przyspieszony opad czerwonych krwinek – zwiększone OB,
  • podwyższone CRP,
  • wysokie miana przeciwciał przeciwko streptolizynie O (enzym paciorkowców) – ASO>200j.

Rozpoznanie gorączki reumatycznej stawia się na podstawie kryteriów Jonesa, składających się z tak zwanych dużych i małych objawów. Do rozpoznania choroby konieczne jest stwierdzenie dwóch dużych objawów lub jednego dużego i dwóch małych. Oto one:

Duże objawy gorączki reumatycznej: zapalenie serca, zapalenie wielostanowe, pląsawica, rumień brzeżny, guzki podskórne.

Małe objawy gorączki reumatycznej: ból stawów, gorączka, wzrost OB lub CRP, zmiany w EKG świadczące o bloku przedsionkowo-komorowym, przebyta wcześniej gorączka reumatyczna.

Leczenie gorączki reumatycznej

Leczenie opiera się głównie na stosowaniu leków przeciwzapalnych, czyli NLPZ-tów, w tym często kwasu acetylosalicylowego lub w cięższych przypadkach również glikokortykosteroidów. Dodatkowo dokonuje się tak zwanego wyjałowienia jamy nosowo-gardłowej w celu eliminacji paciorkowców mogących ‘podsycać’ chorobę. Dokonuję się tego przez intensywną antybiotykoterapię.

Gorączka reumatyczna a serce

Tak jak to zostało wspomniane wyżej dolegliwości stawowe ustępują nie pozostawiając trwałych zmian anatomicznych. Niestety, tego samego nie można powiedzieć w przypadku zajęcia serca. Każdy nawrót choroby zwiększa ryzyko uszkodzenia struktur serca (większość nawrotów mam miejsce w ciągu 2 lat) – zmiany na zastawkach poza obrzękiem są nieodwracalne.

Lekarz Łukasz Galus

Zapalenia wsierdzia – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie wsierdzia to stan zapalny, który może objąć zastawki, komory, przedsionki, duże naczynia krwionośne, ale również ciała obce znajdujące się w obrębie serca, czyli sztuczne zastawki czy elektrody rozrusznika serca. Aby doszło do rozwoju infekcji wewnątrz serca niezbędna jest bakteriemia, a więc obecność bakterii we krwi.

Wyróżnia się:

  • infekcyjne zapalenie wsierdzia,
  • reumatyczne zapalenie wsierdzia.

Co powinniśmy wiedzieć o sercu? Obejrzyjcie wideo:

Infekcyjne zapalenie wsierdzia wywołują różne patogeny, najczęściej bakterie (bakteryjne zapalenie wsierdzia), zwłaszcza kolonizujące błony śluzowe czy skórę, jak również grzyby, chlamydie, mikoplazmy.

Do zapalenia wsierdzia dochodzi najczęściej drogą krwiopochodną. Za większość, bo ponad 90 proc. przypadków, odpowiadają bakterie z rodziny paciorkowców, gronkowców, pneumokoki, enterokoki, dwoinka rzeżączki.

Zdecydowanie rzadziej są to infekcje grzybicze.

Reumatyczne zapalenie wsierdzia w większości przypadków pojawia się w odpowiedzi na gorączkę reumatyczną, gdy zapalenie obejmuje tkankę łączną. Jej przyczyną jest najczęściej zakażenie paciorkowcem. Do czynników ryzyka zalicza się między innymi operację zastawek, narkomanię, ale i ekstrakcję zęba.

Objawy, jakie wywołuje zapalenie wsierdzia zależą od:

  • tego, czy stan chorobowy dotyczy prawej czy lewej strony serca,
  • drobnoustroju, który wywołał stan zapalny,
  • odporności chorego,
  • obecności implantu, głównie protezy zastawki serca.

Infekcyjne zapalenie wsierdzia objawia się:

  • stanami podgorączkowymi, gorączką, dreszczami,
  • osłabieniem, rozbiciem, złym samopoczuciem,
  • utratą apetytu, nudnościami, wymiotami, chudnięciem,
  • bólami, kaszlem, dusznością,
  • zaburzeniami neurologicznymi,
  • zmianami skórnymi.

Wraz z rozwojem choroby pojawiają się inne objawy, które mogą wskazywać na bakteryjne zapalenie wsierdzia. Jeżeli choroba dotyczy lewej części serca, może się pojawić niewydolność serca, objawy zatorowości (szybkie męczenie się, nietolerancja wysiłku, wybroczyny na skórze). Z kolei choroba prawostronna wywołuje objawy zapalenia płuc (duszność, kaszel, krwioplucie).

Reumatyczne zapalenie wsierdzia powstaje w przebiegu gorączki reumatycznej. Jego objawy to głównie:

  • gorączka,
  • bóle głowy,
  • wybroczyny pod paznokciami,
  • guzki Oslera (bolesne czerwone zgrubienia na palcach rąk i stóp),
  • pojawiające się w badaniu osłuchowym szmery serca: w lewej lub prawej komorze, w zależności od tego, która struktura zostaje zaatakowana.

Infekcyjne zapalenie wsierdzia bywa wyzwaniem diagnostycznym. Ponieważ na początku choroby pojawiają się niespecyficzne objawy wskazujące na infekcję, włączane jest leczenie antybiotykiem.

Poza tym zapalenie wsierdzia nie wykazuje cech charakterystycznych, które pozwalałyby na postawienie pewnego rozpoznania. Włączenie leków często zaciera obraz choroby i opóźnia rozpoznanie.

Bywa, że choroba jest zdiagnozowana dopiero wtedy, gdy dochodzi do uszkodzenia zastawek serca.

Na czym polega diagnostyka zapalenia wsierdzia? Niezbędne jest wykonanie badań, zarówno echokardiograficznych, obrazowych, jak i laboratoryjnych.

To głównie EKG, morfologia, OB, posiew krwi, RTG klatki piersiowej. Podstawowym badaniem obrazowym jest echo serca. Aby rozpocząć leczenie choroby bardzo ważne jest znalezienie jej przyczyny.

W tym celu wykonuje się posiewy, badania przeciwciał i DNA bakterii.

Chorzy na infekcyjne zapalenie wsierdzia muszą być leczeni w szpitalu, ponieważ choroba wymaga długiego i intensywnego leczenia. Antybiotyk podaje się nawet sześć tygodni, a dobiera się go na podstawie wykonanego posiewu krwi i antybiogramu. Czasem konieczne staje się przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Nieleczone infekcyjne zapalenie wsierdzia zwykle prowadzi do śmierci.

Zapalenie wsierdzia jest chorobą poważną. Pomimo wprowadzania nowych metod postępowania wciąż wiąże się z występowaniem poważnych powikłań i wysoką śmiertelnością.

Do najczęstszych powikłań zapalenia wsierdzia zalicza się:

  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • uszkodzenie zastawek serca,
  • niewydolność serca,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zatory obwodowe,
  • zatory płucne,
  • ostra niedomykalność zastawki.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *