Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty jest złożoną wadą, która przede wszystkim kojarzy się niedostatecznym zachodzeniem na siebie zębów siecznych. Przednia część uzębienia jest faktycznie miejscem, w którym zgryz otwarty manifestuje się najczęściej.

Nie zawsze jednak prawidłowe schodzenie się zębów dolnych i górnych w linii okluzji oznacza brak zgryzu otwartego. U większości pacjentów zgryz otwarty ma postać zakamuflowaną. Oznacza to, że wraz z rozwojem, organizm samoistnie prowadzi do sytuacji, w której nadmierne wyrzynanie zębów przednich powoduje zamaskowanie wady.

Efektem takiego działania jest nieestetyczny uśmiech, nadmiernie eksponowane zęby przednie wraz z dziąsłami.

Przyczyny powstawania zgryzu otwartego

Zgryz otwarty podobnie jak każda wada ortodontyczna może być spowodowana przez czynniki genetyczne lub środowiskowe.

Oznacza to, że dzieci pacjentów z „zespołem twarzy długiej”, zgryzem otwartym, nadmiernym eksponowaniem zębów przednich, najprawdopodobniej będą dotknięte podobną wadą.

Niekorzystny, dziedziczony wzorzec wzrostu może zostać zdiagnozowany już na etapie uzębienia mlecznego.

Poza czynnikami genetycznymi, bardzo ważną rolę odgrywają czynniki środowiskowe – takie jak ssanie palca, ssanie smoczka, niedrożność dróg oddechowych, wypychanie języka, niemowlęcy typ przełykania. Powyższe przyczyny zgryzu otwartego mogą w różnym stopniu nasilać wadę, jednak odpowiednio szybko diagnoza, może zahamować postęp nieprawidłowości i przywrócić harmonijny zgryz.

Uważa się, że nieprawidłowości zdiagnozowane przed 4 rokiem życia, mogą samoistnie ulec korekcie, po wyeliminowaniu czynnika sprawczego.

Leczenie

Zgryz otwarty należy do wad, które leczy się najtrudniej. Podstawowym rozgraniczeniem, którym kieruje się ortodonta podczas wyboru sposobu leczenia każdej wady jest wiek. W przypadku wad pionowych rozgraniczenie przedstawia się następująco:

  1. Pacjenci do etapu późnego uzębienia mlecznego zwykle są leczeni przez wyeliminowanie czynników środowiskowych powodujących otwieranie się zgryzu.

    W przypadku czynników takich jak ssanie palca czy nieprawidłowe wypychanie języka przeważnie stosuje się zaporę dla języka, która w krótkim czasie znakomicie niweluje niekorzystne przyzwyczajenia.

    Jeżeli do złych nawyków ssania palca dochodzi tylko w nocy, pomocne może okazać się mechaniczne zablokowanie ręki piżamką.

  2. Do tej grupy należą przede wszystkim pacjenci w trakcie wymiany uzębienia z mlecznego na stałe oraz ze wczesnym stałym uzębieniem. Również w tej grupie mogą występować złe nawyki, które można eliminować za pomocą ćwiczeń oraz różnego rodzaju aparatów ruchomych. Ponadto leczenie zgryzu u pacjentów z niekorzystnym wzorcem wzrostu można przeprowadzić za pomocą:

    1. aparatów zewnątrzustnych typy headgear,
    2. szyn nagryzowych,
    3. łuków podniebiennych i językowych.

    Stosowanie powyższych aparatów ma przede wszystkim na celu hamowanie pionowego wzrostu zębów w tylnym odcinku uzębienia.

  3. Tę grupę można leczyć aktywnie wpływając na ukształtowane uzębienie. Podczas podejmowania decyzji należy rozważyć zarówno kwestie przywrócenia funkcji, jak również uwzględnić estetykę. Leczenie przez ekstruzję (nadmierne wyrzynanie) zębów przednich często prowadzi do niekorzystnego estetycznie eksponowania zębów siecznych zarówno w uśmiechu, jak i w spoczynku.

    Inną metodą leczenia jest intrudowanie (wciskanie) zębów trzonowych, które powoduje domykanie zgryzu na zasadzie działania klina. Powyższe działanie korzystnie wpływa na profil pacjenta, ponieważ żuchwa przesuwa się do przodu i do góry (przeciwnie do wskazówek zegara) – co uwydatnia bródkę, poprawiając estetykę profilu. Schemat leczenia dostępny z boku (Ryc.

    – Zgryz otwarty przedni – leczenie)

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty przed leczeniem

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty intruzja zębów bocznych

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty – anteriorotacja

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty po leczeniu

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

  • W jakim wieku należy udać się na pierwszą konsultację ortodontyczną ? Na wizytę kontrolną, podczas której lekarz ortodonta jest w stanie ocenić ustawienie zębów mlecznych można przeprowadzić w wieku 3,5 – 4 roku. Wizyta ta służy identyfikacji niekorzystnych nawyków takich jak ssanie palca/smoczka, niekorzystne wypychanie języka, przerost języka, oddychanie przez usta. Ocena powyższych czynników pozwoli wyeliminować efekty niekorzystnych nawyków i przywrócić właściwy kierunek rozwoju uzębienia.
  • Kiedy wiadomo, że u dziecka może rozwinąć się zgryz otwarty ? Ocenę rozwoju zębów i kości najlepiej kontrolować regularnie od wieku pełnego uzębienia mlecznego. W wieku 5-6 lat można już zauważyć pierwsze wstępne oznaki świadczące rozwoju zębów i kości w kierunku zgryzu otwartego. W przypadku zaobserwowania niekorzystnych cech, lekarz często zaleca podjęcie działań mających na celu korektę wzrostu w zakresie pionowym. Korekta ta w przypadku zgryzów otwartych zwykle ma na celu hamowanie nadmiernego wyrzynania się zębów trzonowych.

Zaburzenia zgryzu w uzębieniu mlecznym – kiedy rozpocząć leczenie ortodontyczne? | Magazyn Stomatologiczny – czasopismo numer 1 w stomatologii

Liliana Szyszka-Sommerfeld, Krzysztof WoźniakZakład Ortodoncji Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w SzczeciniePraca recenzowanaARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W MS 12/2018

Brak szpar między zębami siecznymi jest jedną z sytuacji klinicznych obserwowanych u dzieci w okresie uzębienia mlecznego. W prawidłowym uzębieniu mlecznym szpary między zębami siecznymi są zjawiskiem normalnym i pożądanym, gdyż zapewniają dostateczną ilość miejsca dla zębów siecznych stałych w czasie ich wyrzynania się. Jeśli zęby sieczne mleczne się stykają, można się spodziewać, że zęby sieczne stałe będą stłoczone i nieregularnie ustawione na skutek niewystarczającej ilości miejsca. Ponieważ jednak bardzo wczesna rozbudowa łuków w okresie uzębienia mlecznego nie zapewnia bardziej stabilnych i długotrwałych rezultatów niż ich późniejsza rozbudowa, a dalsze leczenie ortodontyczne będzie z pewnością konieczne, nie zaleca się podejmowania leczenia do czasu uzębienia mieszanego (1).Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Nawyk ssania palca, zwłaszcza kciuka, przez dzieci jest najbardziej powszechny i powstaje najwcześniej.

Jego następstwem w okresie uzębienia mlecznego mogą być takie nieprawidłowości, jak doprzednie przemieszczenie zębów siecznych górnych i dojęzykowe ustawienie zębów siecznych dolnych, znaczne zwężenie łuku górnego oraz zgryz otwarty w odcinku przednim (ryc. 1a-c).

Jeśli nawyk ten zostanie wyeliminowany do czasu wyrznięcia się zębów siecznych stałych, większość niekorzystnych efektów zębowych i szkieletowych zazwyczaj jest odwracalna (2, 3). Rzadko istnieje konieczność zaplanowania i podjęcia leczenia ortodontycznego w celu korekty położenia przemieszczonych zębów mlecznych.

Podobnie w przypadku zgryzów otwartych istnieje silna tendencja do samowyleczenia, w chwili gdy nawyk zanika. Uważa się, że do około 5.

roku życia nawyki ssania nie powodują zazwyczaj długoterminowych wad u dzieci z prawidłowymi relacjami szkieletowymi szczęk, dlatego nie jest wskazane stosowanie aparatów ortodontycznych, aby wyleczyć całkowicie zgryz otwarty w okresie uzębienia mlecznego. Możliwe jest jednak, że zgryz otwarty jest spowodowany niezgodnością szkieletową przy długim typie twarzy, polegającą na zwiększeniu przedniej wysokości twarzy. U takich dzieci nie można liczyć na samoistną korektę zgryzu otwartego, jednak leczenie modyfikujące wzrost nie jest zalecane w okresie uzębienia mlecznego z powodu dużego prawdopodobieństwa, że powróci stosunkowo szybko po zaprzestaniu aktywnego leczenia (1).

W uzębieniu mlecznym stosunkowo często występują poprzeczne wady zgryzu, takie jak zgryz krzyżowy częściowy boczny na tle zwężenia łuku górnego.

Przyczynami powstania tej wady mogą być oddychanie przez usta czy nawyki ssania, które powodują zwężenie łuku, zwłaszcza w okolicy kła mlecznego, a powstałe w konsekwencji przeszkody zgryzowe mogą powodować boczne czynnościowe przemieszczenie żuchwy.

Warto pamiętać, że zgryz krzyżowy boczny jednostronny w uzębieniu mlecznym prawie zawsze powstaje na skutek symetrycznie wąskiej szczęki i zmian czynnościowych (przemieszczenia żuchwy w jedną stronę w celu uzyskania kontaktu zębów), a nie asymetrii zębowej czy szkieletowej.

Zgryzy krzyżowe boczne, zwłaszcza z przemieszczeniem bocznym żuchwy, zdecydowanie powinny być leczone natychmiast po ich rozpoznaniu w okresie uzębienia mlecznego (1).

Przedwczesne kontakty i nieskorygowane przemieszczenie żuchwy mogą prowadzić do asymetrycznych zmian w napięciu mięśni żucia, niepożądanej modyfikacji wzrostu tkanek miękkich, anomalii szkieletowych oraz ścierania się zębów mlecznych i stałych. Poza tym samo przemieszczenie żuchwy komplikuje proces diagnostyczny, utrudniając określenie stosunków międzyszczękowych, a w wąskiej szczęce jest mniej miejsca dla zębów (1, 4-6).

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Często wystarczającą metodą leczenia jest opiłowanie kłów mlecznych w celu uniknięcia niepożądanych kontaktów i przeszkód zgryzowych oraz wyeliminowania przemieszczenia żuchwy. W sytuacji gdy występuje niewielka odległość międzykłowa i międzytrzonowcowa, zaleca się poszerzenie szczęki na drodze rozbudowy łuku górnego.

Podobnie w przypadku zgryzu krzyżowego częściowego przedniego leczenie ortodontyczne powinno również rozpocząć się wcześnie, aby uniknąć niedorozwoju mięśni twarzy, który może przyczynić się do asymetrii jej tkanek miękkich (ryc. 2a-c).

Leczenie polega zazwyczaj na usunięciu przeszkód przez opiłowanie powierzchni zgryzowych lub ekstrakcję zębów siecznych mlecznych, jeśli już zaczęły się resorbować (1).

Jeśli chodzi o wady zgryzu przednio-tylne i pionowe, to w okresie uzębienia mlecznego zaleca się leczenie tylko najpoważniejszych zmian.

Stosując modyfikację wzrostu podczas leczenia, można łatwo skorygować obecność schodka dystalnego (dolny ząb trzonowy umieszczony dystalnie w stosunku do górnego zęba trzonowego) lub mezjalnego (dolny ząb trzonowy położony doprzednio) u większości dzieci w okresie uzębienia mlecznego.

Nieprawidłowość ta wykazuje jednak tendencję do nawrotu, dlatego zwykle zaleca się rozpoczęcie leczenia w późniejszym okresie rozwojowym dziecka (1).

You might be interested:  Alergeny krzyżowe – reakcje krzyżowe pomiędzy alergenami

Inną nieprawidłowością u dzieci w okresie uzębienia mlecznego jest przedwczesna utrata zębów, głównie na skutek próchnicy lub urazów. Postępowanie terapeutyczne w tych przypadkach zależy między innymi od liczby, rodzaju i umiejscowienia utraconych zębów oraz okresu rozwojowego dziecka (7).

Przedwczesna utrata zębów siecznych mlecznych, do której dochodzi głównie na skutek urazu, nie powoduje istotnych zmian przestrzennych w łuku, z wyjątkiem sytuacji, gdy zostały one utracone na bardzo wczesnym etapie rozwoju oraz gdy wyjściowo istniały już nieprawidłowości, takie jak stłoczenia, nadmierny nagryz poziomy czy zgryz głęboki (ryc. 1a-c). Dlatego u większości dzieci nie jest konieczne utrzymanie przestrzeni po utracie zębów siecznych mlecznych. Utrzymywacz przestrzeni może być jednak potrzebny, gdy nie ma wykształconej wymowy głosek językowych lub też ze względów estetycznych, w przypadku braku samoakceptacji dziecka. Przy jednostronnej utracie kła mlecznego zęby sieczne mają tendencję do przemieszczenia się na to miejsce, powodując zaburzenia linii pośrodkowej i asymetrię w ustawieniu zębów. Z tych powodów zaleca się stosowanie utrzymywaczy przestrzeni lub ekstrakcję wyrównawczą po drugiej stronie łuku. Podobnie w przypadku utraty pierwszego zęba trzonowego zęby sąsiednie mają tendencję do przesuwania się w miejsce luki, zmniejsza się przestrzeń po usuniętym zębie i obserwuje się asymetrię łuku. Dlatego należy brać pod uwagę utrzymanie miejsca już w okresie uzębienia mlecznego. Szczególne znaczenie ma drugi mleczny ząb trzonowy, gdyż nie tylko rezerwuje miejsce dla drugich zębów przedtrzonowych stałych, ale jego korzeń dystalny wyznacza kierunek wyrzynania się pierwszego stałego zęba trzonowego we właściwym miejscu. Aparat utrzymujący przestrzeń jest potrzebny zarówno, aby kierować wyrzynaniem się pierwszego zęba trzonowego stałego przed jego pojawieniem się, jak i utrzymać później ten ząb w odpowiednim położeniu, gdy warunki zgryzowe zostaną już ustalone (1, 8, 9).

Podsumowując, pierwsza konsultacja ortodontyczna u dziecka powinna się odbyć już w okresie uzębienia mlecznego.

Można wówczas ocenić, czy zgryz rozwija się prawidłowo, a także zwrócić uwagę na obecność dysfunkcji lub szkodliwych nawyków, które mogą prowadzić do powstania wad zgryzu.

W przypadku rozpoznania w uzębieniu mlecznym nieprawidłowości zgryzowych w postaci zgryzów krzyżowych jest konieczne rozpoczęcie leczenia ortodontycznego bezpośrednio po ich zdiagnozowaniu w celu zapobieżenia poważnym powikłaniom.

PIŚMIENNICTWO

  1. Proffit W.R., Fields H.W.: Ortodoncja współczesna. Czelej, Lublin 2001.
  2. Warren J.J., Bishara S.E.: Duration in nutritive and nonnutritive sucking behaviour and effect on the dental arches in the primary dentition. Am. J. Orthod. Dentofac. Orthop., 2002, 121, 347-356.
  3. Sieja A. i wsp.: Etiologia zgryzów otwartych. Dent. Forum, 2013, 2, XLI, 73-77.
  4. McNamara J.A.: Early intervention in the transverse dimension: is it worth the effort? J. Orthod. Dentofac. Orthop., 2002, 121, 572-574.
  5. Neto G.P., Puppin-Rontani R.M., Rodrigues Garcia R.C.M.: Changes in the masticatory cycle after treatment of posterior crossbite in children aged 4 to 5 years. J. Orthod. Dentofac. Orthop., 2007, 131, 464-472.
  6. Machała P., Mikołajczyk M.: Occlusal adjustment (grinding) of primary dentition as assisting method during crossbite treatment in primary and early mixed dentition – cases report. Dent. Med. Probl., 2012, 49, 4, 611-616.
  7. Łabiszewska-Jaruzelska F. (red.): Ortopedia szczękowa – zasady i praktyka. PZWL, Warszawa 1995.
  8. Holan G., Needleman H.: Premature loss of primary anterior teeth due to trauma – potential short- and long-term sequelae. Dent. Traumatol., 2014, 30, 100-106.
  9. Wojtaszek-Lis J. i wsp.: Wpływ przedwczesnej utarty zębów mlecznych na morfologię i czynność narządu żucia. Przegląd piśmiennictwa. Forum Ortod., 2018, 14, 29-47.

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Wady zgryzu a wymowa – jak nieprawidłowy zgryz wpływa na artykulację głosek

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu Autor: Getty image

Wady zgryzu mogą współwystępować z wadami wymowy, a także być ich przyczyną. U dziecka z wadą zgryzu istotna jest wczesna profilaktyka ortodontyczna, która umożliwi prawidłowy rozwój i funkcjonowanie narządu żucia i pomoże zapobiec nieprawidłowościom w artykulacji głosek.

Spis treści:

Rodzaje i przyczyny wad zgryzu

Wada zgryzu jest deformacją w obrębie narządu żucia. Nieprawidłowości te dotyczą ustawienia zębów oraz relacji szczęki i żuchwy, często z współwystępującym dyskomfortem okolic mięśni biorących udział w akcie żucia i stawów skroniowo-żuchwowych.

Wśród wad zgryzu wyróżnia się: tyłozgryz, tyłożuchwie, przodozgryz, przodożuchwie, zgryz głęboki, zgryzy krzyżowe (częściowe/całkowite), zgryzy otwarte (częściowe/całkowite), zgryz przewieszony, a także stłoczenia zębów i zaburzenia budowy, liczby, położenia i wyrzynania zębów.

Wady zgryzu mogą być wrodzone lub nabyte:

      • wady wrodzone występują w wyniku czynników genetycznych oraz niekorzystnych czynników wpływających na płód.
      • wady nabyte to wszelkie niepożądane działania obejmujące narząd żucia w okresie od narodzin dziecka m.in. nieprawidłowa pozycja ułożenia dziecka podczas snu czy karmienia, nieprawidłowa dieta, obniżone napięcie mięśniowe, wady postawy, parafunkcje (nawykowe ssanie palca, smoczka, przedmiotów, obgryzanie paznokci, brusksizm), nieleczona próchnica, nieprawidłowy sposób połykania, nieprawidłowy sposób oddychania (torem ustnym), urazy i ubytki zębów.

Wady wymowy (np. seplenienie międzyzębowe, boczne) również mogą skutkować pojawieniem się nieprawidłowości zgryzowych lub ułożeniem zębów w łuku u osób, które pierwotnie nie miały wady zgryzu.

Wady zgryzu a wady wymowy

Artykulacja głosek uwarunkowana jest prawidłową budową, funkcją oraz współpracą narządów aparatu artykulacyjnego (języka, warg, żuchwy, podniebienia, policzków, zębów).

Pozycja języka oraz jego zakres ruchu jest ściśle związany z ułożeniem żuchwy.

W przypadku tyłozgryzu lub tyłożuchwia język cofnięty jest w głąb jamy ustnej, przy przodozgryzie lub przodożuchwiu ku przodowi, język ułożony jest płasko, utrudnione jest unoszenie języka.

Przy zgryzach krzyżowych i bocznych ułożeniach żuchwy, często powstaje szczelina między łukami, do której wsuwa się język przez co może pojawić się boczna realizacja głosek.

Przy zgryzach otwartych, charakteryzujących się brakiem zwarcia w odcinku przednim lub bocznym łuku zębowego lub rozległej szpary między zębami, najczęściej zdeformowane są głoski przedniojęzykowo-zębowe (np. t,d,c,dz).

W zależności od wady zgryzu oraz miejsca artykulacji głosek, wymowa poszczególnych dźwięków może być w różny sposób zdeformowana i wpływać na jakość i wyrazistość wypowiedzi.

Nie pozwól, aby afty przejęły kontrolę nad Twoją jamą ustną! Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Autor: Berlin-Chemie/Menarini Polska Sp. z o.o.

Anaftin®Żel łagodzi dolegliwości bólowe wywołane niewielkimi zmianami w jamie ustnej, tj. aftowe zapalenie jamy ustnej, owrzodzenia aftowe, jak również zmianami wywołanymi przez aparaty ortodontyczne i źle dopasowane protezy.

Zawiera poliwinylopirolidon (PVP) i kwas hialuronowy, które tworzą ochronną warstwę pokrywającą jamę ustną, stanowiącą barierę mechaniczną dla uszkodzonych okolic i dzięki temu łagodzi ból wywołany podrażnieniem odsłoniętych zakończeń nerwowych.

Kwas hialuronowy i aloes wspomagają naturalny proces gojenia uszkodzonych tkanek.

Forma żelu sprawdza się w leczeniu pojedynczych, ograniczonych zmian w jamie ustnej. Długi aplikator umożliwia precyzyjne naniesienie żelu na zmianę. 

Na podstawie: Instrukcja użycia Anaftin® Żel (09.2016); Szymczak-Paluch M. i wsp. Dermatologia po dyplomie, 2017;2: 13-19. 

Przygotowano: kwiecień 2020, PL-ANA-2020-C2-8-WEB

Wady zgryzu – profilaktyka

By w miarę możliwości uniknąć wystąpienia wady zgryzu u dzieci, istotna jest wczesna profilaktyka mająca na celu dbanie o prawidłową budowę i rozwój obwodowego aparatu mowy.

Ważna jest prawidłowa pozycja podczas spania oraz karmienia piersią oraz dbanie o prawidłowy rozwój motoryczny dziecka.

Stopniowe rozszerzanie diety w okresie wczesnego dzieciństwa tak, by dziecko mogło usprawniać aparat artykulacyjny gryząc twarde pokarmy (warzywa, owoce) i dostarczając wrażeń smakowych i sensorycznych.

Długotrwałe stosowanie smoczków lub butelek ze smoczkiem wpływa niekorzystnie na sferę oralną, dlatego warto rozpocząć odstawianie możliwie jak najszybciej (już po pierwszych urodzinach). Gdy dziecko ma często rozchylone usta, oddycha torem ustnym, ślini się konieczna jest jak najszybsza konsultacja z laryngologiem lub logopedą, by ustalić przyczynę tych nieprawidłowości.

Nie należy lekceważyć także pojawiających się parafunkcji u dziecka (ssanie kciuka, przedmiotów, obgryzanie paznokci, bruksizm), ponieważ długotrwałe nieprawidłowe odruchy mogą przejść w nawyk. Oczywiście bardzo ważną kwestią jest odpowiednia higiena jamy ustnej i okresowe kontrole dentystyczne.

Leczenie wad zgryzu

W sytuacji podejrzeń wystąpienia nieprawidłowości zgryzowych u dziecka należy jak najszybciej udać się do specjalisty. Korygowaniem wad zgryzu zajmują się ortodonci. Leczenie można rozpocząć w każdym wieku.

W zależności od przyczyny wystąpienia wady zgryzu, być może konieczna będzie konsultacja z innymi specjalistami (fizjoterapeutą, laryngologiem, logopedą).

Jeśli wada zgryzu współwystępuje z wadą wymowy niezbędna jest terapia logopedyczna.

Czy artykuł był przydatny?

W magazynie Dziecko Zakupy i My: ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży, a także inspiracje i porady dla całej rodziny! Sprawdź, jak zadbać o najbliższych – czytaj już za 3 zł!

You might be interested:  Podniebienie gotyckie – jak wygląda, czy można leczyć, jaki aparat?

Sprawdź Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Wady zgryzu. Jakie są przyczyny wad zgryzu?

Wady zgryzu dotyczą zdecydowanej większości społeczeństwa. W niektórych przypadkach mogą być zupełnie nieszkodliwe, czasem jednak potrafią być prawdziwym utrapieniem.

Niektóre wady zgryzu są nie tylko defektem kosmetycznym, ale także mają poważny wpływ na zdrowie naszych zębów, wygląd szczęki, a nawet nasze samopoczucie! Nieprawidłowe napięcie mięśni i zaburzone funkcjonowanie żuchwy oraz szczęk spowodowane wadą często jest przyczyną takich dolegliwości jak na przykład migreny, a nawet bóle karku i barków.

Skontaktuj się z nami 509 460 260

Wady zgryzu można korygować w każdym wieku, ale, jak mówi stare przysłowie, „lepiej zapobiegać, niż leczyć”. W poniższym artykule dowiesz się, jakie są najczęściej występujące wady zgryzu, co może je powodować, a także jak je leczyć.

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Wady zgryzu – skąd się biorą?

Przyczyny powstawania wad zgryzu dzieli się na wrodzone lub nabyte. Często po prostu daną wadę dziedziczymy i wtedy najlepszą rzeczą, jaką możemy zrobić, jest jak najszybsze leczenie ortodontyczne.

Wady dziedziczne to najczęściej zbyt ciasno rozmieszczone zęby oraz nietypowy kształt szczęki.

Wady nabyte są spowodowane przez oddziaływanie czynników zewnętrznych i mogą dotyczyć zarówno dzieci, jak i dorosłych.

W przypadku dzieci zgryz psują najczęściej złe nawyki, takie jak ssanie kciuka, zbyt długie używanie smoczka – pamiętajmy, że można go bezpiecznie stosować jedynie do trzeciego roku życia malucha! Kolejne to nieprawidłowy sposób karmienia zarówno piersią, jak i butelką, a nawet niepoprawne układanie dziecka w łóżeczku. Z kolei u dorosłych pogorszenie zgryzu może być spowodowane nieprawidłowym leczeniem dentystycznym, w tym źle dopasowanym wypełnieniem zębów. Wady zgryzu mogą być też wywołane przez bruksizm, czyli zgrzytanie zębami. Jeżeli zauważymy ten objaw u siebie czy dziecka  – nie ignorujmy go! Bruksizm może prowadzić do zwyrodnienia stawów szczęki, a nawet utraty zębów. Za wady odpowiedzialne bywa także oddychanie przez usta, którego przyczyną są na przykład alergie lub powiększony trzeci migdał.

Rodzaje oraz objawy wad zgryzu

Wady zgryzu wyróżnia się na podstawie nieprawidłowości w budowie łuków szczęki. Do najczęściej spotykanych należą:

  • tyłozgryz – czyli cofnięcie żuchwy. U pacjentów cierpiących na tyłozgryz obserwuje się nieprawidłowości w budowie szczęki oraz wady wymowy. Tyłozgryz jest najczęściej występującą wadą;
  • przodozgryz – głównym objawem jest znaczne wysunięcie dolnej szczęki do przodu, w wyniku którego dolne zęby mogą zachodzić na górne. Ta wada nadaje twarzy bardzo niekorzystny wyraz, a przy tym często towarzyszy jej zbyt małe napięcie języka, warg i mięśni żujących, wady wymowy – zwłaszcza z wypowiadaniem spółgłosek – oraz wysokie podniebienie;
  • zgryz otwarty – górne i dolne zęby nie domykają się, w wyniku czego powstaje szpara niedogryzowa. Wada wpływa na tak podstawowe czynności życiowe, jak na przykład rozgryzanie i żucie pokarmów;
  • zgryz głęboki – w wyniku tej wady górne zęby mocno zachodzą na dolne, co prowadzi do deformacji rysów twarzy czy ścierania się szkliwa;
  • zgryz krzyżowy – powoduje zachodzenie zębów dolnych na górne. Objawia się asymetrią warg oraz nieprawidłową pracą żuchwy.

Sposoby korygowania wad zgryzu

Jak widać, nieleczone wady zgryzu mogą skutecznie obniżyć nasz komfort oraz jakość życia, powodując nie tylko różne dolegliwości, ale także niekorzystnie wpływając na nasz wygląd. Na szczęście obecnie niemal wszystkie wady zgryzu można korygować!W celu leczenia wad zgryzu najczęściej stosuje się aparaty ortodontyczne – stałe oraz ruchome.

W poważniejszych przypadkach konieczne są operacje, mające na celu skorygowanie szczęki. O wyborze metody leczenia zawsze decyduje ortodonta. Specjalista bierze pod uwagę kilka czynników, m.in. zaawansowanie wady czy wiek pacjenta. Należy pamiętać, że im wcześniej wada zostanie wykryta, tym mniej uciążliwa metoda jej skorygowania zostanie zastosowana.

dr n. med. Magdalena Durka-Zając

Z cyklu #wadyzgryzu – zgryz otwarty

Zgryz otwarty jest kolejnym rodzajem wady zgryzu, którą chcę dla Was omówić. Objawia się on występowaniem charakterystycznej szpary niedogryzowej między przednimi lub bocznymi zębami. Jego rozwój często w dużej mierze zależy od czynników, na które mamy wpływ, dlatego zachęcam Was do lektury i dowiedzenia się jak mu przeciwdziałać.

W zgryzie otwartym między zębami górnymi, a dolnymi występuje prześwit i zęby górne nie dotykają zębów dolnych. To tzw. szpara niedogryzowa. W zależności od tego, w którym miejscu jest zlokalizowana, wyróżniamy dwa rodzaje zgryzu otwartego: przedni (który jest częściej spotykany) oraz boczny.

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Wada ta zaliczana jest do wad pionowych. Wśród osób rasy takiej jak nasza, czyli kaukaskiej występuje dość rzadko, bo u 2-4 proc. populacji. Częściej spotykana jest u Afroamerykanów, obejmuje 5-10 proc. tamtejszego społeczeństwa.

Zgryz otwarty może być jedynie wadą zębową lub bardziej poważną, obejmującą również struktury szkieletowe. Zgryz otwarty zębowy, w przypadku którego budowa szczęki i żuchwy jest prawidłowa, natomiast ustawienie zębów już nie, występuje głównie u dzieci i powstaje w wyniku nieprawidłowych funkcji oraz nawyków.

Mamy więc duży wpływ na jej rozwój. Natomiast zgryz otwarty szkieletowy zwykle jest wadą genetyczną (dziedziczną) i spowodowany jest występowaniem nadmiernego rozstawienia (kąta) miedzy płaszczyzną szczęki, a płaszczyzną żuchwy.

Choć zdarza się, że powstaje on również w wyniku nadmiernie nasilonych czynników środowiskowych.

Dlatego nie należy bagatelizować pierwszych objawów wady tego typu i aby uniknąć jej długotrwałych następstw, należy podjąć jak najszybciej jej właściwe leczenie.

Jak zgryz otwarty objawia się w rysach twarzy?

W przypadku zgryzu otwartego zębowego nie występują widoczne zmiany w rysach twarzy. Natomiast wada szkieletowa w zależności od nasilenia objawiać się może tym, że dolna część twarzy jest wypukła i długa tzw. „long face”, a usta są zbyt wypchnięte, stale uchylone lub mocno napięte, gdy pacjent stara się je połączyć.

  • Jak powstaje zgryz otwarty?
  • Tak jak już napisałam, zgryz otwarty (głównie szkieletowy) może być uwarunkowany genetycznie (dziedziczona jest wówczas budowa twarzoczaszki, która go powoduje).
  • Zgryz otwarty może powstawać również w wyniku urazu, najczęściej doznanego w dzieciństwie, którego następstwem może być resorpcja wyrostka kłykciowego żuchwy w stawie skroniowo-żuchwowym.

Wada tego typu może być wywołana także przez szereg czynników środowiskowych. Należy do nich np.

niewłaściwa postawa spoczynkowa jamy ustnej, a więc złe ułożenie języka na jej dnie zamiast na podniebieniu oraz stale otwarte usta i nieprawidłowe oddychanie przez nie (np.

w wyniku zatkanego nosa co może być spowodowane alergią lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych, występowania trzeciego migdałka albo przyzwyczajenia).

Na powstawanie zgryzu otwartego ma wpływ również osłabione napięcie mięśniowe ust i niewłaściwa pozycja warg.

Zgryz otwarty może powodować także przetrwała, wadliwa funkcja połykania. Objawia się ona tym, że w czasie aktu połykania język układa się/jest tłoczony między zębami zamiast na podniebieniu. W tej czynności dodatkowo biorą udział mięśnie policzków i bródki, które wywierają w tym momencie nacisk na kości twarzy. Jest to widoczne w charakterystycznym grymasie.

Dojrzały akt połykania nie powinien angażować tych mięśni, a jedynie język, który przy połykaniu powinien naciskać na podniebienie. Tego typu nieprawidłowe połykanie, występuje u dzieci (jest to tzw. połykanie niemowlęce), które powinno zanikać między 1,5-4 rokiem życia.

Jeśli jest ono przetrwałe i występuje u starszego dziecka lub dorosłego może powodować zgryz otwarty.

Typowo zębową wadę tego typu często spotyka się u dzieci z długotrwałymi nawykami takimi jak ssanie palca, czy smoczka. U nieco starszych dzieci wczesnoszkolnych przyczynia się do jej rozwoju nałogowe trzymanie w buzi między zębami innych przedmiotów np. ołówka, długopisu. Czynności te powodują przesuwanie się zębów i powstawanie szpary niedogryzowej.

Stopień nasilenia rozwoju zgryzu otwartego zależy od współwystępowania wymienionych czynników i czasu, w którym oddziałują na zgryz rosnącego dziecka.

Dlatego mimo tego, że do powstania tej wady w klasie szkieletowej przyczynia się głównie czynnik genetyczny, to może być tak, że u dziecka, które go nie ma, a ma za to nasiloną nieprawidłową pozycję jamy ustnej i języka, cały czas oddycha buzią, zamiast nosem i przez cały okres dzieciństwa rośnie w takich warunkach, wada ta będzie nabierać charakteru szkieletowego. Te czynniki będą bowiem powodowały to, że jego szczęka i żuchwa nie będą miały możliwości prawidłowego rozwoju. Żuchwa natomiast będzie w ich następstwie rosła w kierunku dolnym, przez co kąt między nią, a szczęką będzie się rozwierał i stawał coraz większy. Zgryz otwarty zębowy, zacznie więc obejmować struktury szkieletowe, co nieleczone z wiekiem tylko utrwali się.

Leczenie zgryzu otwartego

Jak widać czynniki środowiskowe mają olbrzymi wpływ na powstawanie zgryzu otwartego. Dlatego leczenie dzieci z uzębieniem mlecznym (do ok. 5 roku życia), u których obserwuje się rozwój tej wady, obejmuje przede wszystkim eliminowanie ich, a więc np. nawyków takich jak ssanie kciuka, czy smoczka.

U najmłodszych pacjentów wdrażamy również terapie mające na celu nauczenie dziecka prawidłowej pozycji języka czy połykania. Niwelujemy wszelkie powody, przez które oddycha ono przez usta zamiast przez nos.

W efekcie tego typu działań u małych dzieci w okresie rozwoju dochodzi do samoregulacji i można powiedzieć, że zgryz sam ulega naprawie, ponieważ zęby wracają na właściwe miejsce, a twarzoczaszka zaczyna rosnąć we właściwym kierunku.

You might be interested:  Flegmatyk – typ osobowości, jakie ma cechy, jaki jest w pracy i związku?

W tego typu leczeniu przyczynowym, jak już niejednokrotnie podkreślałam, często bardzo ważna jest holistyczna współpraca kilku specjalistów na różnych płaszczyznach, oraz przede wszystkim wzorowe dostosowywanie się do ich zaleceń przez opiekuna, który pilnuje, aby dziecko prawidłowo wykonywało ćwiczenia w domu.

Natomiast jeżeli rozwinie się wada szkieletowa, bardzo często jedynym możliwym leczeniem jest operacja ortognatyczna.

Inne formy leczenia, po zakończonym okresie wzrostu – u nastolatków i dorosłych, obejmują leczenie aparatem stałym z dodatkowymi elementami terapii, takimi jak ekstrakcje, intruzja zębów na miniimplantach, czy właśnie operacja ortognatyczna.

Plan leczenia ustalany jest na podstawie dokładnej diagnozy. Niestety tego typu terapia, na tym etapie zakończonego wzrostu, nie eliminuje przyczyn powstałej wady zgryzu i nie koryguje zmian w rysach twarzy (za wyjątkiem operacji ortognatycznej).

Wady zgryzu u najmłodszych – rodzaje, leczenie i zapobieganie | ON

Wady zgryzu u dzieci to obok próchnicy jeden z najczęstszych problemów stomatologicznych dotykający najmłodszych.

Obserwuje się je u ponad połowy dzieci w wieku szkolnym, jednak warto zaznaczyć iż swój początek biorą one już w okresie niemowlęcym.

To właśnie wtedy w znacznym stopniu rodzice nieświadomie pozwalają na nawyki, które sprzyjają ich rozwojowi. Z jakimi wadami możemy mieć do czynienia i jak je leczyć?

Jakie są rodzaje zgryzu?

Ortodonci wyróżniają kilka rodzajów zgryzu, z których większość określana jest jako wada i wymaga odpowiedniego leczenia. Pod kątem ustawienia zębów górnych i dolnych wyróżnia się następujące rodzaje zgryzu:

  • przodozgryz,
  • tyłozgryz,
  • zgryz głęboki,
  • zgryz otwarty,
  • zgryz krzyżowy.

Czym są wady zgryzu?

Wada zgryzu to nic innego jak zaburzenie w budowie i funkcjonowaniu narządów jamy ustnej. Zazwyczaj wady zgryzu utrudniają takie czynności jak jedzenie, oddychanie oraz prawidłową mowę. Mogą także wpływać na stan uzębienia oraz otaczających jamę ustną stawów.

Nie bez znaczenia jest też aspekt estetyczny. Często bowiem wady zgryzu są przyczyną kompleksów, zwłaszcza w przypadku osób starszych i wad prowadzących do deformacji twarzy.

Jeżeli chodzi o nieprawidłowy zgryz, wady dzielone są głównie ze względu na ułożenie przestrzenne i wyróżnia się:

  • wady pionowe (zgryz krzyżowy, zgryz przywieszony),
  • wady pośrodkowe (tyłozgryz, przodozgryz)
  • wady poprzeczne (zgryz otwarty, głęboki zgryz).

Dodatkowo wyróżnia się inne nieprawidłowości, takie jak np. krzywy zgryz u dziecka spowodowany nadmiernym stłoczeniem zębów w jamie ustnej czy też wadę przeciwną, polegającą na powstawaniu zbyt dużych szpar pomiędzy poszczególnymi zębami.

Przyczyny wad zgryzu u dzieci

Wady zgryzu u dzieci wynikają z nieprawidłowego położenia względem siebie kości szczęki i łuków zębowych. Zdarza się, że mają one charakter wrodzony, wynikający z silnych predyspozycji genetycznych lub np.

stosowanych przez ciężarną środków leczniczych. Zdecydowanie częściej jednak wada zgryzu u dziecka pojawia się wraz z jego rozwojem i jest efektem pewnych nieprawidłowych zachowań.

Wśród czynników sprzyjających powstawaniu wad zgryzu wymienia się:

  • nieprawidłowe przystawianie dziecka do piersi lub karmienie butelką,
  • ssanie kciuka,
  • zasysanie policzków i warg,
  • oddychanie przez usta,
  • gryzienie różnego rodzaju przedmiotów,
  • zgrzytanie zębami.

Krzywy zgryz u dzieci może być również wynikiem nieleczonej próchnicy. Zazwyczaj ma to związek z przedwczesnym usunięciem jednego lub kilku zębów i przemieszczaniem się w puste przestrzenie innych zębów, zwłaszcza stałych.

Z tego względu niezwykle ważna jest codzienna higiena jamy ustnej u dzieci, między innymi za pomocą bezpiecznych i naturalnych produktów z serii natureON.

Regularnie stosowana pasta natureON Kids, dzięki zawartości ksylitolu oraz naturalnego ekstraktu z mięty nie tylko hamuje rozwój chorobotwórczych bakterii, ale także tworzy na powierzchni zębów swoistą barierę przeciwpróchniczą, zabezpieczającą szkliwo zębów przed uszkodzeniem.

Z czasem może ona być zastąpiona u starszych dzieci przez pastę natureON Aloe Vera Sensitive, która jest równie bezpieczna i skuteczna w walce z próchnicą, a jej doskonałym uzupełnieniem jest płyn do płukania jamy ustnej z tej samej serii.

Jakie są rodzaje wad zgryzu u dzieci?

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, jeżeli chodzi o wady zgryzu u dzieci, rodzaje dzieli się między innymi ze względu na ułożenie przestrzenne. Osobną grupę stanowią poza tym wady zgryzu wynikające z przesunięcia pojedynczych zębów. Z jakimi nieprawidłowościami u dzieci najczęściej borykają się stomatolodzy?

W statystykach zdecydowanie wygrywa tyłozgryz, który diagnozowany jest w ponad 70% przypadków.

Czym się charakteryzuje? W jego przypadku obserwuje się wysunięcie górnego łuku zębowego do przodu, przez co niemożliwe jest zetknięcie się ze sobą przednich zębów.

Odwrotnością tej wady jest przodozgryz, kiedy to obserwowana jest wysunięta dolna szczęka u dziecka, a zęby zachodzą z przodu na zęby górne. Obie te wady prowadzą do nienaturalnego napięcia mięśni twarzy i z czasem zdeformowania jej wyglądu.

Zdecydowanie rzadszą, lecz równie poważną wadą jest zgryz otwarty, w przypadku którego obserwowany jest brak styku pomiędzy zębami górnymi i dolnymi na przednim lub tylnym odcinku łuków zębowych, w efekcie czego powstaje tzw. szpara niedogryzowa. Nieleczony zgryz otwarty może prowadzić m.in. do wykształcenia się tzw.

podniebienia gotyckiego, a także obniżenia napięcia mięśni języka oraz warg i niedorozwój szczęki oraz mowy.

Równie rzadką wadą jest zgryz głęboki, w przypadku którego dochodzi do zachodzenia zębów górnych na dolne i ścierania się szkliwa, a także zgryz krzyżowy, kiedy łuki zębowe nieprawidłowo zachodzą na siebie i wykazują niesymetryczne przesunięcie względem siebie.

Krzywy zgryz to ponadto wszelkiego rodzaju stłoczenia i odseparowania zębów. W przypadku stłoczeń, wyrastające zęby stałe nie mają miejsca na poprawne ułożenie i obracają się i ustawiają pod różnymi, nieprawidłowymi kątami. Taki brak miejsca może wynikać m.in. ze zbyt wąskiej szczęki lub przesunięć zębów po usunięciu niektórych z nich.

Zdarzyć się może jednak również sytuacja odwrotna, kiedy miejsca jest aż za dużo. Wtedy w uzębieniu widoczne są spore szpary, utrudniające m.in. prawidłową wymowę. Najczęściej szparowatość ma charakter rodzinny i udowodniono, że niektóre osoby są do niej predysponowane genetycznie.

 Zdarza się jednak, że jest ona efektem nadmiernego wypadania zębów w wyniku rozwijającej się w jamie ustnej próchnicy.

Leczenie wad zgryzu u dzieci

Pojawienie się wady zgryzu u dziecka stanowi poważne zagrożenie dla jego prawidłowego rozwoju.

Krzywy zgryz często powoduje różnego rodzaju choroby dziąseł i utrudnia dbanie o codzienną higienę, w efekcie prowadząc do wystąpienia próchnicy, a także zaburza prawidłowe funkcjonowanie stawów szczęki.

 Warto podkreślić, że rzadko kiedy wady występują samodzielnie. Zazwyczaj mają one charakter złożony, a najbardziej widoczna z nich uznawana jest za wadę wiodą

Leczenie wad zgryzu jeszcze w okresie dziecięcym jest istotne, ponieważ pozwala uniknąć wielu ze wspomnianych wyżej konsekwencji. Tak naprawdę nie ma jednoznacznie wyznaczonych kryteriów, według których należy rozpocząć leczenie, jednak zazwyczaj powinno ono mieć miejsce nie później niż do 12.

roku życia dziecka. Podstawą do rozpoczęcia leczenia jest uzębienie stałe, wady zgryzu mleczaków leczone są wyłącznie wtedy, gdy utrudniają one maluchom codzienne funkcjonowanie. Nie zmienia to jednak faktu, iż w przypadku ich stwierdzenia mały pacjent powinien pozostawać pod stałą opieką ortodonty lub stomatologa.

Ortodonta rozpoczyna leczenie od zebrania dokładnego wywiadu lekarskiego i określenia, która wada jest dominująca w przypadku naszego dziecka i pod tym kątem dobiera odpowiednią metodę leczenia. Najczęściej terapia wad zgryzu opiera się o:

  • ćwiczenia mięśniowe,
  • leczenie narzędziami typu szpatułka, płytka przedsionkowa lub proca bródkowa,
  • aparaty ortodontyczne ruchome i stałe,
  • w skrajnych przypadkach chirurgię szczękową.

Odpowiednio szybkie rozpoczęcie leczenia pozwala uzyskać w krótkim czasie satysfakcjonujące rezultaty, w tym nawet całkowitą redukcję danej wady. Z tego względu warto regularnie kontrolować stan uzębienia dziecka i nawet przy braku wyraźnych przesłanek raz na jakiś czas odwiedzić z dzieckiem ortodontę.

Pierwsza taka wizyta powinna nastąpić w momencie, kiedy dziecko posiada już pełne uzębienie mleczne. Pamiętajmy, im mniejsza wada tym leczenie jest krótsze i mniej inwazyjne, a jednocześnie pozwala uzyskać doskonałe i trwałe rezultaty.

W leczeniu ważną rolę odgrywa również profilaktyka, dlatego rodzice powinni zwracać szczególną uwagę na eliminację wszelkiego rodzaju nieprawidłowych nawyków u swoich dzieci.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *