Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?

Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?

Balneologia to samodzielna dziedzina wiedzy medycznej wykorzystująca do leczenia, profilaktyki, rehabilitacji i częściowo diagnostyki naturalne surowce lecznicze tj. wody mineralne, gazy lecznicze, peloidy i walory klimatyczne.

Droga rozwoju i ewolucji balneologii jest bardzo długa, począwszy od wiedzy czysto doświadczalnej, empirycznej, wykorzystywanej najczęściej przez nielekarzy, poprzez stosowanie wybranych i sprawdzonych w praktyce metod fizykalnych wspomagających medycynę kliniczną, aż do stworzenia odrębnej dziedziny medycznej opartej na naukowych podstawach.

Dziedzina ta nosiła różne nazwy: przyrodolecznictwo, balneologia, medycyna fizykalna, medycyna uzdrowiskowa, fizjoterapia. Aktualnie ta właśnie dyscyplina medyczna nazywana jest balneologią i medycyną fizykalną. W ciągu ostatnich 100 lat cieszyła się większym lub mniejszym powodzeniem.

Stopień akceptacji przez społeczeństwo naturalnych metod leczniczych był w ciągu tego okresu bardzo różny. W XIX wieku była cenioną metodą leczniczą, następnie w okresie szybkiego postępu cywilizacyjnego i co za tym idzie rozwoju nauk podstawowych, a przede wszystkim w wyniku rozwoju chemioterapii, balneologia znalazła się na drugim planie.

Korzystano wówczas z metod, jak się uważało skutecznych, a przede wszystkim działających natychmiastowo. Człowiek współczesny spieszy się coraz bardziej, niecierpliwią go więc metody działające z pewnym opóźnieniem. Obecnie naturalne metody lecznicze przeżywają renesans.

Główną przyczyną tego zjawiska jest z jednej strony lepsze poznanie skutków ubocznych „cudownych’ leków farmakologicznych, a z drugiej – postęp wiedzy balneologicznej. Owocuje to coraz efektywniejszymi metodami leczniczymi, oraz rozszerzeniem zakresu chorob leczonych w uzdrowiskach.

W dzisiejszym leczeniu uzdrowiskowym wyspecjalizowana kadra medyczna i pomocnicza dysponuje nowoczesnymi urządzeniami. Wymagane jest, aby lekarz pracujący w uzdrowisku i zakładach fizjoterapii był specjalistą z balneologii i medycyny fizykalnej. Lekarz specjalista-balneolog posiada zawsze dwie specjalizacje, jedną kliniczną, np.

jest internistą, kardiologiem, pediatrą, diabetologiem itd., i ma drugą specjalizację – balneologiczną. Dopiero po uzyskaniu specjalizacji klinicznej lekarz uzdrowiskowy ma prawo otworzenia i prowadzenia szkolenia w ramach specjalizacji balneologicznej. Poza stałą kadrą medyczną w pracy każdego uzdrowiska niezbędni są inni specjaliści: balneotechnicy, balneochemicy, geolodzy, klimatolodzy, pracownicy administracyjni.

Balneologia jest samodzielną dyscypliną medyczną dysponującą własnymi, specyficznymi metodami leczniczymi, rehabilitacyjnymi i diagnostycznymi. W stosunku do innych dyscyplin medycznych cechuje się wieloma odrębnościami. Dotyczą one zarówno sposobów posługiwania się metodami leczniczymi i diagnostycznymi, jak i czasem osiągania wyników leczniczych u chorych.

Wiadomo, że udany zabieg chirurgiczny czy zastosowanie silnie działających leków pozwala na natychmiastowe uzyskanie wyniku, natomiast metody fizjoterapeutyczne wymagają czasu. Tak chorzy jak i lekarze przyzwyczajeni są na ogół do oceny metod leczniczych na podstawie szybkości uzyskiwanych wyników leczniczych.

W takiej ocenie metody fizjoterapeutyczne wypadają niekorzystnie. Jednak za szybkie efekty lecznicze trzeba „zapłacić’ skutkami ubocznymi. Farmakoterapia, niestety, oprócz efektów korzystnych wywołuje cały szereg objawów ubocznych, które czasami przewyższają wyniki dobre.

Fizjoterapia natomiast nie wywołuje objawów ubocznych, co jest jej bardzo cenną zaletą. Lekarz przed zastosowaniem leku, zwłaszcza silnie działającego, staje często przed dylematem wyboru mniejszego zła, czyli zastosowania leku, mimo że zna jego skutki uboczne. Ten problem nie istnieje w przypadku posługiwania się metodami uzdrowiskowymi.

Inną cechą balneoterapii jest to, że wyniki lecznicze uzyskane przy zastosowaniu tych metod są trwalsze i utrzymują się dłużej. Wynika to z odmiennego mechanizmu działania metod naturalnych w porównaniu z farmakoterapią.

Zabiegi balneologiczne pobudzają mechanizmy adaptacyjne, uruchamiają rezerwy czynnościowe organizmu, natomiast leki chemiczne procesy te hamują. Leczenie metodami balneologicznymi powoduje usprawnienie funkcjonowania równocześnie wielu układów fizjologicznych, czyli działanie na cały organizm.

Nie ma leku farmakologicznego, który wykazywałby taką cechę. Zaznaczyć w końcu należy, że lecznictwo uzdrowiskowe jest metodą niezwykle tanią w stosunku do wszystkich innych metod leczniczych co staje się coraz to ważniejsze w świetle zreformowanej służby zdrowia.

  • Kierunki działania lecznictwa uzdrowiskowego
  • Podstawowe zadania spełniane przez lecznictwo uzdrowiskowe to:
  • – leczenie chorób przewlekłych
  • – prowadzenie rehabilitacji uzdowiskowej i profilaktyki
  • – prowadzenie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia
  • Wszystkie te kierunki działania realizowane są z zastosowaniem naturalnych metod leczniczych.
  • prof dr hab. Irena Ponikowska

Wiecej informacji można uzyskac w ksiazce prof. dr hab. Ireny Ponikowskiej pod tytulem: ‘Lecznictwo uzdrowiskowe- poradnik dla chorych’

Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?

UWAGA! WYKAZ STANDARDOWYCH PROCEDUR UZDROWISKOWYCH

Strona główna

Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania? archiwum 2001
Ten numer ‘SZ’ dotyczący lecznictwa uzdrowiskowego kierujemy przede wszystkim do lekarzy pierwszego kontaktu. Zapewne możliwościami leczenia uzdrowiskowego będą też zainteresowani specjaliści z gabinetów prywatnych, przychodni specjalistycznych, szpitali i klinik. Chcemy zwrócić większą uwagę środowiska medycznego na znaczenie metod stosowanych w lecznictwie uzdrowiskowym (balneo-terapii, fizykoterapii, kinezyterapii, dietetyki) w zapobieganiu chorobom przewlekłym i ich leczeniu. Zbyt często metody te są bowiem spychane na margines postępowania leczniczego. Tymczasem większość metod stosowanych przez medycynę uzdrowiskową ma podstawy naukowe. W ostatnich dziesięcioleciach badania naukowe przyczyniły się do poznania i wyjaśnienia mechanizmów ich działania (…)
Unia Uzdrowisk Polskich, zrzeszająca 26 największych w naszym kraju uzdrowisk, zaprasza do sanatoriów, które prezentowane są na łamach tego numeru ‘Służby Zdrowia’. Uzdrowiska te funkcjonowały w przeszłości jako Państwowe Przedsiębiorstwa Uzdrowiskowe. Na początku 1999 roku zostały skomercjalizowane i obecnie działają jako jednoosobowe Spółki Skarbu Państwa, zwane Spółkami Uzdrowiskowymi. Są to: Busko Zdrój, Ciechocinek, Cieplice, Horyniec, Inowrocław, Iwonicz, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Konstancin Zdrój, Krynica – Żegiestów, Lądek – Długopole, Połczyn, Przerzeczyn, Rabka, Rymanów, Szczawnica, Szczawno – Jedlina, Świeradów – Czerniawa, Świnoujście, Ustroń, Wieniec, Wysowa, Nałęczów, Zespół Uzdrowisk Krakowskich i Zespół Uzdrowisk Kłodzkich – Duszniki Zdrój, Kudowa Zdrój i Polanica Zdrój (…)
Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?  Balneologia i medycyna fizykalna jest dziedziną wiedzy medycznej, która wykorzystuje naturalne metody lecznicze i czynniki fizyczne do leczenia, rehabilitacji, prewencji i diagnostyki. Jest to specjalność medyczna dla lekarzy, którzy posiadają inne podstawowe specjalności kliniczne (program specjalizacyjny trwa 2-3 lata). (…)

/ Podstawy kliniczne balneologii i medycyny fizykalnej / Irena Ponikowska

  Wykaz uzdrowisk, które mają odpowiednie warunki klimatyczne i naturalne zasoby lecznicze umożliwiające leczenie w szpitalach i sanatoriach, a także fachową kadrę medyczną i niezbędną do funkcjonowania infrastrukturę. Poziom usług oferowanych przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego jest zróżnicowany. Istnieje możliwość leczenia się w szpitalach uzdrowiskowych, sanatoriach, ośrodkach rehabilitacyjnych oraz w przychodniach. (…)

Kierunki lecznicze uzdrowisk / Gdzie się leczyć? /

  Lekarz kierujący na leczenie uzdrowiskowe powinien znać wskazania i przeciwwskazania do tego rodzaju leczenia. Wskazania określają grupy chorób lub poszczególne choroby do leczenia w warunkach uzdrowiskowych. Wyodrębniają więc te choroby przewlekłe, które mogą być leczone metodami balneofizykalnymi, co – jak można się spodziewać – przyniesie dobre rezultaty. (…)

/ Wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego /

You might be interested:  Erytroplazja queyrata – przyczyny, objawy, leczenie
  Lądek Zdrój, najstarsze uzdrowisko w Polsce, ma wielowiekową tradycję w leczeniu i rehabilitacji schorzeń narządu ruchu, chorób naczyń obwodowych, chorób skóry oraz niektórych chorób zawodowych i zaburzeń endokrynologicznych. Uzdrowisko to, położone wśród zalesionych Gór Złotych, Gór Bialskich, Krowiarek i Masywu Śnieżnika, natura hojnie obdarowała. Bije w nim sześć źródeł, bardzo wydajnych, z których wypływają lecznicze wody termalne radoczynne i siarkowo-fluorkowe, klimat jest średniobodźcowy, krajobrazy i zespoły parkowo-leśne – wspaniałe, a w czystych wodach Białej Lądeckiej spotkać można pstrągi. (…)

/ Leczenie i rehabilitacja chorób narządu ruchu w Lądku Zdroju / Jadwiga Bierowiec

Szczegółowe wskazania medyczne w zakresie chorób narządu ruchu i schorzeń kardiologicznych. Ogólne przeciwwskazania oraz przeciwwskazania do wczesnej poszpitalnej rehabilitacji pacjentów z chorobą niedokrwienną serca (…)
Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego (związany kontraktem z kasą chorych). Może to być zarówno lekarz pierwszego kontaktu (domowy, rodzinny, rejonowy), jak i specjalista, zajmujący się pacjentem podczas leczenia w placówce stacjonarnej, która podpisała kontrakt z kasą chorych, a także specjalista leczący ambulatoryjnie w gabinecie/przychodni/poradni specjalistycznej, związanej kontraktem z kasą chorych. W przypadku skierowania wystawionego przez lekarza z gabinetu prywatnego, nie związanego umową z kasą chorych, kasa chorych nie jest uprawniona do udziału w pokrywaniu kosztów pobytu pacjenta w uzdrowisku. O skierowaniu powinny decydować realne wskazania i przeciwwskazania (…)
Profil leczniczy (kierunek) ustalony dla całego uzdrowiska oznacza specjalizowanie się w leczeniu określonych grup chorobowych. Wszystkie zakłady lecznicze usytuowane w uzdrowisku zobowiązane są do prowadzenia działalności tylko w zakresie ustalonych profili. Obowiązujące obecnie profile lecznicze uzdrowisk były ustalone i zatwierdzone przez Ministerstwo Zdrowia w 1969 r. (Dz. Urz. MZiOS nr 17, poz. 56). Instrukcja 6/69 obejmuje dane dotyczące wykorzystania warunków naturalnych i bazy leczniczej w poszczególnych uzdrowiskach w celu leczenia określonych chorób, wymienione są w niej też profile lecznicze. Od tego czasu w kraju, w medycynie i lecznictwie, w tym uzdrowiskowym, niemal wszystko się zmieniło (…)
W Uzdrowiskowym Zakładzie Przyrodoleczniczym w Ustroniu pacjent może korzystać z kompleksowej rehabilitacji. Obecnie wykonujemy około 3800 zabiegów dziennie, w tym: po 1300 z zakresu kinezyterapii i fizykoterapii, 200 masaży oraz 1000 z hydroterapii i peloidoterapii. Personel liczy około 100 wykwalifikowanych pracowników z dużym doświadczeniem. Są to magistrzy rehabilitacji, fizjoterapeuci, masażyści, pielęgniarki i zabiegowe. Pacjent po wstępnych badaniach otrzymuje kartę zabiegów zleconych przez lekarza, a także komputerowy wydruk karty zabiegowej, z planem zabiegów na poszczególne dni. Lekarz ma możliwość dokonywania zmian zaordynowanych zabiegów w trakcie rehabilitacji i leczenia. Korekta jest wykonywana w tym samym dniu (…)
Ustawa określa: 1) warunki, jakie powinny spełniać uzdrowiska, i formy prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, 2) odrębności ustroju gmin uzdrowiskowych (…)

>>> wersja mobilna

Medycyna fizykalna i balneologia

Termin ‘fizyka medyczna’ po raz pierwszy pojawił się już w 1788 roku, kiedy to Neil Arnott, autor pierwszego podręcznika fizyki dla medyków jako pierwszy wprowadził ten termin.

Fizyka i inżynieria biomedyczna jako dyscyplina naukowa wiąże się z początkiem odkrycia przez Wilhelma Rentgena w 1895 roku promieni X oraz odkrycia przez Marię Skłdowską-Curie i jej męża Piotra Curie pierwiastków promieniotwórczych polonu i radu w 1898  r.

Współczesna balneologia i medycyna fizykalna sięgają odległych czasów. Początkowo jednak miały one charakter czysto empiryczny. Dopiero w ubiegłym stuleciu, dzięki szybkiemu rozwojowi nauki i techniki, uzyskały fundamenty naukowe.

Wkład w rozwój tej dziedziny miało wielu wybitnych naukowców-lekarzy, którzy inicjowali różne badania, publikowali wyniki i pisali podręczniki.

W dzisiejszych czasach medycyna fizykalna jest stosowana jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego i leczenia operacyjnego. Obejmuje:

  • wodolecznictwo,
  • balneoterapie,
  • klimatoterapie,
  • aerozoloterapie,
  • masaż leczniczy,
  • kinezyterapie,
  • ultrasono terapie,
  • swiatłolecznictwociepłolecznictwo,
  • elektoroterapie.

Te metody leczenia usprawniają i pobudzają fizjlologiczne i naturalne mechanizmym samoobrony organizmu, oraz aktywują organizm do walki z chorobą.

Balneologia

Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?

Wybrane zabiegi z zakresu balneologii:

Kąpiel siarczkowa

Kąpiel wannowa w roztworze wody siarczkowo-siarkowodorowej słonej. Temperatura kąpieli: 34-37 C, czas: 15 min, częstotliwość: codziennie lub co drugi dzień.

Kąpiele siarczkowo-siarkowodorowe słone to uznany zabieg balneologiczny stosowany w przewlekłych schorzeniach skórnych, chorobach układu ruchu różnego pochodzenia oraz łagodnych zaburzeniach układu krążenia.

Wpływ kąpieli na organizm  zaczyna się już od momentu kontaktu skóry z wodą poprzez łagodne złuszczanie  naskórka a następnie stymulację  procesów odnowy. Działanie to wspomagają  bakteriobójcze i grzybobójcze właściwości wody siarczkowej. Efekt miejscowy to również pobudzenie mikrokrążenia, lepsze ukrwienie oraz metabolizm skóry.

Siarka przenika przez skórę i wchłania się do krwioobiegu w postaci siarkowodoru, koloidalnej oraz tiosiarczanu sodu zgodnie gradientem stężeń i na drodze transportu czynnego.

Po przeniknięciu przez warstwy skóry siarkowodór tworzy wielosiarczki, będące fizjologicznym składnikiem tkanki łącznej i substratem do syntezy kwasu chondroityno-siarkowego (składnika chrząstek stawowych) oraz aminokwasów (cystyny i metioniny).

Kąpiele siarczkowe wykazują również działanie przeciwzapalne uczestnicząc w procesach obrony antyoksydacyjnej organizmu. Procesy zapalne zakłócają równowagę procesów oksydacyjno-redukcyjnych  z przewagą nadprodukcji wolnych rodników, odpowiedzialnych za szereg procesów uszkadzająco-degeneracyjnych.

Zdysocjowany siarkowodór wchłonięty z kąpieli siarczkowych spełnia rolę neutralizatora wolnych rodników tlenowych lub reaktywnych form tlenu. Siła oddziaływania tego zabiegu zależna jest od stężenia związków czynnych w wodzie kąpielowej i wielkości powierzchni wchłaniania, czyli powierzchni ciała. Uznaje się, że wchłonięciu ulega 10% siarki zawartej w wodzie siarczkowo-siarkowodorowej słonej. Im wyższe stężenie roztworu tym większa wchłanialność związków leczniczych. Wykorzystanie w leczeniu źródeł wód leczniczych zawierających wysokie stężenia czynnych związków siarki może  zapewnić lepsze efekty leczenia.

Wskazania:

  • choroby zwyrodnieniowe stawów,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,
  • dyskopatie,
  • zespoły bólowe kręgosłupa,
  • stany pourazowe narządu ruchu,
  • miażdżyca tętnic obwodowych (choroba Reynauda, choroba Bürgera),
  • łuszczyca,
  • trądzik łojotokowy.

Kąpiel kwasowęglowa

Działanie chemiczne kąpieli kwasowęglowych związane jest z przenikaniem przez skórę dwutlenku węgla rozpuszczonego w wodzie kąpielowej.

W trakcie kąpieli na skórze pojawia się wyraźny rumień, wywołany rozszerzeniem naczyń włosowatych i tętniczek. Powoduje to przesunięcie krwi z centralnych części organizmu na obwód.

Dzięki zmniejszeniu oporów obwodowych praca serca staje się bardziej ekonomiczna, zwiększa się przepływ wieńcowy i nasila diureza.

Kapiele tego rodzaju wykorzystywane są przy nadciśnieniu tętniczym w I i II okresie, miażdżycy naczyń kończyn dolnych, angiopatii cukrzycowej, czynnościowych chorobach serca, nerwicach wegetatywnych.

Wskazania:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia krążenia obwodowego, tętniczego i żylnego,
  • angiopatia cukrzycowa,
  • czynnościowe choroby serca w okresie wydolności krążenia,
  • nerwice wegetatywne.

Kąpiel w zawiesinie borowinowej

Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?

Wskazania:

  • choroba zwyrodnieniowa stawów,
  • stany pourazowe,
  • schorzenia ginekologiczne oraz układu moczowego.

Zawijanie częściowe borowinowe

Połączenie łagodnego ciepła z chemicznym działaniem borowiny stosuje się w chorobach zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa,  stanach pourazowych, przykurczach i nerwobólach.

Bardzo znany jest korzystny wpływ borowiny na organizm, który obejmuje – przyspieszenie przemiany materii,  rozluźnienie napięcia mięśniowego, zmniejszenie bólu, zwiększenie elastyczności mięśni i ruchomości stawów, zwiększenie wchłanialności ognisk zapalnych, działanie przeciwzapalne,  ściągające, bakteriostatycznie, bakteriobójcze i przeciwwirusowe, wzrost poziomu hormonu luteinizujacego, obniżenie poziomu insuliny w surowicy krwi, powiększenie macicy przy jej niedorozwoju.

You might be interested:  Tasiemiec nieuzbrojony – charakterystyka, cykl rozwoju, zakażenie, leczenie

Wskazania:

  • procesy zwyrodnieniowe stawów,
  • stany pourazowe stawów kości, mięśni,
  • reumatyzm tkanek miękkich,
  • mialgie,
  • przewlekłe choroby zapalne stawów i kręgosłupa,
  • łuszczycowe zapalenie stawów,
  • stany po endoprotezoplastyce,
  • zespoły bólowe kręgosłupa,
  • choroby ginekologiczne.

Istotny element dzisiejszej medycyny

Balneologia i medycyna fizykalna oraz szeroko pojęte lecznictwo uzdrowiskowe, zajmują znaczące miejsce w obecnie dobrze rozwiniętej medycynie. Kluczowymi działaniami, które wykazują te metody medyczne to działania wspomagające i intensyfikujące inne metody wcześniej zastosowane.

Mają one także istotne znaczenie profilaktyczne i promujące zdrowie, jak również uprawniające i doskonalące funkcje ustrojowe poprzez zwiększenie zdolności do obrony własnej organizmu oraz rehabilitacyjne (balneorehabilitacja) potrzebne w leczeniu niektórych chorób układu ruchu i kardiologicznych.

Terapia uzdrowiskowa jest nieinwazyjna i bezpieczna, pozwala często na zmniejszenie dawki leków, co skutkuje niższymi kosztami i mniejszymi skutkami ubocznymi farmakoterapii.

Jak przedstawiono w tekście,  leczenie uzdrowiskowe może odgrywać dużą rolę w profilaktyce wielu chorób, wypełnia też  lukę w opiece nad pacjentami z chorobami przewlekłymi, dla których leczenie w poradniach nie jest skuteczne, i którzy równocześnie nie kwalifikują się do leczenia szpitalnego.

Lekarze zaznaczają, że to właśnie ta grupa chorych powinna okresowo korzystać z leczenia uzdrowiskowego, w celu poprawienia ogólnej kondycji zdrowotnej i zmniejszenia dolegliwości chorobowych.

Dobre wyniki leczenia, nieinwazyjny charakter stosowanych metod, a przy tym brak skutków ubocznych oraz holistyczne, psychosomatyczne oddziaływanie na chorego, stanowią wielką zaletę tej terapii. Dlatego też dalszy rozwój lecznictwa uzdrowiskowego jest potrzebą naszych czasów.

Warto także zwrócić uwagę, że lecznictwo uzdrowiskowe będzie miało coraz większe znaczenie, z uwagi na powszechne występowanie chorób przewlekłych o charakterze cywilizacyjnym oraz chorób wieku podeszłego. Ponadto, lecznictwo uzdrowiskowe jest metodą niezwykle tanią w stosunku do wszystkich innych metod leczniczych, co staje się coraz to ważniejsze w świetle zreformowanej służby zdrowia. Warto zatem pamiętać, że balneologia to nie ezoteryka, ale naukowo usankcjonowana dyscyplina wiedzy medycznej.

Balneologia – czym się zajmuje i jakie zabiegi oferuje?

Niezwykłe możliwości wód leczniczych docenili już starożytni, jednak dopiero badania przeprowadzone przez współczesnych wykazały, że minerały zawarte w wodach podziemnych mogą przenikać w głąb skóry i łagodzić dolegliwości niektórych chorób przewlekłych. Tego typu terapie nie tylko leczą, ale i poprawiają wygląd skóry. 

Balneologia cieszy się dużą popularnością głównie w sanatoriach i uzdrowiskach. W Polsce może się pochwalić bogatymi złożami leczniczych wód mineralnych.

Najczęściej spotykanymi wodami są: wody chlorkowo-sodowe, wodorowęglonowe, siarczkowo-siarkowodorowe , radoczynne i termalne.

Mają bogaty skład chemiczny i doskonale sprawdzają i nadają się do się kąpieli leczniczych oraz inhalacji, irygacji i kuracji pitnej. W balneoterapii stosowane są następujące kąpiele:

  • solankowe
  • kwasowęglowe
  • siarczkowo- siarkowodorowe
  • radoczynne

Kąpiele solankowe sprawdzają się w chorobach ortopedyczno-urazowych, reumatycznych, neurologicznych, ginekologicznych.

Kąpiele kwasowęglowe polecane są przy niektórych chorobach serca, nadciśnieniu tętniczym, niedokrwieniu kończyn dolnych oraz nerwicach narządowych. Do tego rodzaju kąpieli zaliczają się kąpiele gazowe, czyli  w naturalnym lub sztucznym dwutlenku węgla, uchodzą za bardziej łagodne i bezpieczniejsze dla układu krążenia.

  • Kąpiele siarczkowo-siarkowodorowe zaleca się w chorobach: reumatycznych, ortopedyczno-urazowych, wybranych chorobach dermatologicznych oraz w niedokrwieniu kończyn dolnych.
  • Kąpiele radoczynne stosowane są w chorobach naczyń obwodowych, chorobach górnych dróg oddechowych, chorobach reumatycznych i ginekologicznych.
  • Kąpiele w mieszance tlenowo-ozonowej choć są mało znane, świetnie sprawdzają się w chorobach naczyń w kończynach dolnych spowodowanych zmianami miażdżycowymi lub będącymi powikłaniami po cukrzycy.

W zakres balneologii wchodzi także peloidoterapia. Taka forma leczenia wykorzystuje niezwykłe właściwości borowiny, która powinna pochodzić z wartościowego i dobrze zbadanego złoża borowinowego. Na szczęście Polska dysponuje dużymi zasobami złóż borowinowych do najczęściej stosowanych zabiegów borowinowych należą:

  • okłady całkowite i częściowe
  • kąpiele borowinowe i zawiesinowe
  • tampony borowinowe
  • jonoforeza borowinowa
  • zabiegi z pasty borowinowej

Zabiegi borowinowe polecane są osobą ze schorzeniami reumatycznymi, ortopedyczno -urazowych, neurologicznymi, ginekologicznymi i laryngologicznymi.

Wody lecznicze bogate są w sód, magnez oraz siarkę. Ta ostania poprawia wygląd skóry, wzmacnia włosy oraz paznokcie. Picie wód z domieszką tego pierwiastka wspiera pracę wątroby i pomaga oczyścić organizm z toksyn.

Mimo że balneologia to medycyna naturalna, to proponowane przez nią zabiegi są w pełni uznane i cenione przez lekarzy różnych specjalności.

Trzeba także pamiętać, że – podobnie jak każde leczenie – nie można z niej korzystać na własną rękę.

Konieczna jest konsultacja z lekarzem i tylko on może zalecić odpowiednią formę leczenia, tylko on może przepisać kuracje mineralne, klimatyczne lub wodne.

Balneologia to dziedzina medycyny, która łączy w sobie czynniki fizyczne oraz naturalne metody lecznicze.

Balneolog zajmuje się leczeniem uzdrowiskowym, zatem spotkać go można przede wszystkim w sanatoriach i uzdrowiskach. Do jego najważniejszych zadań należy:

  • przeprowadzanie testów elektromiografii, wodnych, biodozymetrii i innych;
  • wypisywanie skierowań na leczenie  i zabiegi;
  • prowadzenie dokumentacji medycznej;
  • wypisywanie recept 
  • kwalifikowanie pacjentów i dobieranie dla nich odpowiednich terapii (ciepłolecznictwa, wodolecznictwa, elektrolecznictwa, terapii laserem, polem magnetycznym, ultradźwiękami, podczerwienią oraz inhalacjami);
  • ocena układu mięśni, kości i stawów, celem ustalenia wskazań i ewentualnych przeciwwskazań;
  • badanie pacjentów.

To również może cię zainteresować:

Balneologia – na czym polega, dla kogo?

Chcesz wiedzieć, co to jest balneologia? Zastanawiasz się nad leczeniem uzdrowiskowym i stoisz przed wyborem odpowiednich zabiegów? Zanim się zdecydujesz sprawdź, na czym polega balneologia i jakie są wskazania do jej stosowania.

Co to jest balneologia?

Balneologia jest to jedną z najstarszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej, która zajmuje się zastosowaniem leczniczych wód podziemnych podczas terapii chorób przewlekłych. A na czym polega balneologia? Na przeprowadzaniu zewnętrznych lub wewnętrznych zabiegów z użyciem wód mineralnych, np. w formie kąpieli, irygacji, lodu oraz masażu podwodnego.

Co daje balneologia? Wpływa nie tylko na poprawę stanu fizycznego pacjentów, ale także psychicznego, ponieważ posiada działanie relaksacyjne. Ponadto łagodzi bóle. Trzeba też wiedzieć, że zabiegi nie mogą być przeprowadzone przez niewykształconą w tym kierunku osobę, dlatego zawsze należy się zgłaszać do sanatoriów balneologicznych, gdzie pracują kompetentni lekarze.

A czym zajmuje się lekarz balneolog? Sprawdza oraz kontroluje stan pacjenta zalecając mu dopasowane do jego zdrowia kuracje. W tym celu wykonuje szereg testów, ocenia układ mięśni i stawów oraz przeprowadza niezbędne badania.

Posiada też prawo do wypisywania skierowań na leczenie, zwolnień, recept oraz do prowadzenia dokumentacji medycznej.

Warto jeszcze dodać, iż lekarz balneolog musi posiadać wykształcenie z konkretną specjalizacją medyczną, aby móc działać w tym zakresie.

You might be interested:  Alkoholizm wysokofunkcjonujący (hfa) – objawy, jak rozpoznać i leczyć?

Jak widać, jest to potwierdzona naukowo dziecina medycyny, dlatego warto dokładnie sprawdzić, co daje balneologia i poszczególne zabiegi z wykorzystaniem wód termalnych oraz jakie są wskazania i przeciwwskazania do przeprowadzania kuracji.

Zabiegi balneologii – rodzaje, charakterystyka

Przede wszystkim trzeba wiedzieć, że balneologia oferuje zabiegi hydroterapeutyczne. Tym różni się od podstawowych kuracji wodnych, że wykorzystuje bogate w różne składniki odżywcze wody termalne (np. siarkę, sód, magnez), a nie wodę gospodarczą.

Leczenie ma na celu usprawnianie funkcjonowania poszczególnych układów organizmu oraz procesów fizjologicznych. Natomiast rodzaje zabiegów balneologii dzieli się ze względu na metodę leczniczą, która została wykorzystana.

W skład metod balneologicznych wchodzą naturalne surowce lecznicze, naturalne czynniki przyrodnicze oraz czynniki fizyczne.

Do naturalnych surowców należą wody mineralne, gazy oraz peloidy, natomiast czynniki przyrodniczymi może być klimat czy krajobraz – dlatego sanatoria balneologiczne najczęściej znajdują się w ustronnych, pełnych zieloni miejscach, gdzie można odpoczywać w bliskim otoczeniu przyrody. Za czynnik fizyczny uznaje się natomiast energię. I aby leczenie osiągnęło pożądane efekty, należy stosować równocześnie różne rodzaje metod.

Natomiast podstawowe zabiegi balneologii stosowane w medycynie fizykalnej to kąpiele lecznicze, inhalacje, irygacje z wód mineralnych oraz kuracje pitne z użyciem wód zdrojowych, zwane również krenoterapią.

W leczeniu uzdrowiskowym często stosuje się również zabiegi peloidoterapii, w których wykorzystywana jest borowina.

Dostępne są takie terapie borowinowe jak kąpiele, nasiadówki, okłady, tampony borowinowe oraz kuracje z pasty borowinowej.

Balneologia – wskazania

Najczęstsze wskazania do balneologii to problemy z układem kostnym oraz mięśniowym. Zabiegi stosuje się w przypadku pacjentów z zapaleniem kości i stawów, bólami stawów oraz ze stanem zapalnym kręgosłupa.

Jednak to nie jedyne zastosowania balneologii. Hydroterapia wodami termalnymi może odbywać się również w przypadku osób z wypryskami skórnymi, trądzikiem oraz zapaleniem skórnym.

Kuracje wspomagają osłabioną odporność oraz pomagają walczyć z bezsennością, przewlekłym zmęczeniem, bólami głowy, a nawet z depresją.

Oprócz tego lekarz balneolog często zaleca wybrane metody lecznicze pacjentom z chorobami serca, urazami rdzenia kręgowego oraz skurczami mięśni.

Co jest ważne, zabiegi zawsze muszą odbywać się w specjalistycznym ośrodku, po przeprowadzeniu badań przez doświadczonego balneologa, który dopasuje terapię do stanu zdrowia konkretnej osoby. Czemu jest to tak istotne? Ponieważ istnieją też przeciwwskazań do balneologii.

Balneologia – przeciwwskazania

Choć zabiegi balneologiczne uznawane są za bezpieczne dla organizmu człowieka, istnieje kilka przypadków, w których należy zachować szczególną ostrożność.

Dodatkowym badaniom poddaje się kobiety w ciąży, a także osoby chorujące na nadciśnienie, cukrzyce, nowotwory oraz posiadające problemy z krążeniem.

Najczęściej nie wyklucza to przeprowadzania kuracji balneologicznej, a jedynie ogranicza niektóre zabiegi.

Jak widać, medycyna fizykalna ma wiele do zaoferowania, a współczesną balneologią często uzupełnia się tradycyjne leczenie. Dzięki temu można wspomóc organizm w walce z chorobą oraz uśmierzyć chroniczne bóle czy zmęczenie. Dlatego warto zainteresować się tym, jakie jeszcze zabiegi stosowane są w medycynie uzdrowiskowej.

Lekarz balneolog – sprawdź, w czym się specjalizuje

Lekarz balneolog jest specjalistą wykwalifikowanym w leczeniu uzdrowiskowym, co sprawia, że zdecydowanie najłatwiej można spotkać go w sanatoriach i szpitalach rehabilitacyjnych.

Zajmuje się on balneologią – dziedziną medycyny uzdrowiskowej, polegającą na leczeniu wodami podziemnymi.

Lekarz balneolog jest uprawniony do przeprowadzania zabiegów hydroterapeutycznych, a także zabiegów peloidoterapeutycznych, w których wykorzystuje się borowinę.

Balneologia – dziedzina lekarza balneologa

Balneologia to jedna z najstarszych i najpowszechniejszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej, wykorzystywanej w głównej mierze w sanatoriach i szpitalach rehabilitacyjnych o różnym profilu. Początki jej rozwoju sięgają czasów starożytnych – już w antycznej Grecji, Rzymie i Egipcie stosowano kąpiele o właściwościach leczniczych.

Ponowny rozkwit tej dziedziny medycyny przypada na XVII, XVIII i XIX w., kiedy to odkryto drogocenne właściwości, jakie kryją się za wodą mineralizowaną. W Polsce za ojca balneologii uznaje się Wojciecha Oczko, który w połowie XVI w. w swoim dziele zawarł klasyfikację wód leczniczych.

Z kolei oficjalnym twórcą tej dziedziny medycyny uzdrowiskowej jest Józef Dietl, który popularyzował ośrodki uzdrowiskowe w Polsce.

Kiedy warto skorzystać z pomocy balneologa?

Z pomocy lekarza balneologa najczęściej można skorzystać w sanatoriach i ośrodkach uzdrowiskowych. Zabiegi przeprowadzane przez tego specjalistę są najbardziej pomocne dla pacjentów, zmagających się z chorobami przewlekłymi, ponieważ jednym z fundamentalnych założeń balneologii jest wzmacnianie odporności.

Nie bez znaczenia przy tym jest to, że większość zabiegów przeprowadzanych przez balneologa ma również działanie relaksacyjnie, co pozytywnie wpływa na nastrój i samopoczucie pacjentów.

Zabiegi balneologiczne polecane są głównie przy: chorobach zwyrodnieniowych stawów, problemach ginekologicznych, zapaleniach kości, stawów i mięśni, a także  w nerwicach i bezsenności.

Zabiegi balneologiczne

W ośrodkach o profilu uzdrowiskowym łączy się tradycyjne metody leczenia z nowoczesnymi. W leczeniu chorób przewlekłych zastosowanie znajdują zabiegi balneologiczne, które przeprowadzane są pod okiem lekarza balneolog.

Ta dziedzina medycyny uzdrowiskowej bazuje wyłącznie na niefarmakologicznych metodach leczenia. Najpopularniejszym zabiegiem balneologicznym są zabiegi hydroterapeutyczne, w których wykorzystuje się wody bogate w substancje mineralne: siarkę, sód i magnez.

Wśród nich największym uznaniem i zainteresowaniem cieszą się kąpiele, w tym:

  • Kąpiel borowinowa, w której wykorzystuje się borowinę (peloidy), która jest zawiera wiele drogocennych substancji i związków mineralnych w tym: pektyny, bituminy, celulozę, kwasy huminowe, fulwokwasy, ligniny i fitohormony. Wskazaniem do jej zastosowania są choroby reumatyczne i zwyrodnieniowe, stany zapalne stawów, kości i mięśni, a także choroby kobiecie: nadżerki, zapalenia pochwy, problemy z płodnością. Z kolei przeciwwskazaniem do stosowania kąpieli borowinowych są nowotwory, żylaki, ciąża, złamania kości i krwawienia z dróg rodnych.
  • Kąpiel perełkowa, którą przeprowadza się w specjalnej wannie z wodą o temperaturze 37-39 stopni Celsjusza. Wprowadza się do niej powietrze pod ciśnieniem 3-4 atmosfer. Kąpiele te polecane są przy chorobach zwyrodnieniowych stawów, chorobach mięśni, zapaleniach nerwów i nerwicach. Są one również nieocenione w walce z bezsennością. Kąpieli perełkowych nie należy stosować przy niewydolności krążeniowo-oddechowej, chorobach zakaźnych, stanach zapalnych skóry, a także w czasie ciąży i menstruacji.
  • Kąpiele solankowe, które są bogatym źródłem wielu substancji mineralnych w tym: jonów sodowych, chloru, siarki, magnezu, potasu i boru. Polecane są one w szczególności przy chorobach reumatycznych, astmie oskrzelowej, otyłości, zaburzeniach krążenia, nerwicy, chorobach kobiecych, chorobach skórnych i przy rekonwalescencji pourazowej. Kąpieli solankowych należy zaniechać przy gruźlicy, niewydolności krążenia, osteoporozie, wadach serca, niedoczynności tarczycy, nowotworach, ciąży i menstruacji.

Źródła:

1. Drobnik J., Malcewicz M., Józefowski P., Medycyna uzdrowiskowa – współczesne lecznictwo uzdrowiskowe w Polsce. Family Medicine & Primary Care Review. 2011; 13: 103-108. 2. Frejowska M., Wodolecznictwo w profilaktyce i w terapii. http://www.fizjoterapeutom.pl/files/27/Wodolecznictwo_w_profilaktyce_i_terapii.pdf

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *