Ból podbrzusza u kobiet – przyczyny ginekologiczne

Ból podbrzusza może być odczuwany przez pacjentkę jako kłucie lub rozpieranie. Może dotyczyć zarówno prawej, jak i lewej strony, a także promieniować do innych obszarów, np. pleców.

Nieraz ma przeszywającą formę, co na szczęście nie zawsze wiąże się z poważnymi schorzeniami.

O czym mogą więc świadczyć bóle podbrzusza, jak sobie z nimi radzić i kiedy bezwzględnie udać się do lekarza?

Ból podbrzusza u kobiet – przyczyny ginekologiczne

Ból podbrzusza – co warto wiedzieć? 

Ból podbrzusza może wiązać się z wieloma różnymi dolegliwościami i dotyczyć zarówno układu rozrodczego, moczowego, jak i pokarmowego. Jego przyczyną mogą być np. choroby jelit, które niewątpliwie należy leczyć pod okiem gastrologa. 

Skupiając się zaś na obszarze narządów płciowych kobiety, często ból podbrzusza interpretowany jest jako problem związany z jajnikami. To właśnie w nich co miesiąc dojrzewa pęcherzyk Graafa, który zawiera w sobie komórkę jajową i umożliwia kobiecie zostanie matką.

Co więcej, jajniki są odpowiedzialne za produkcję takich hormonów płciowych, jak estrogeny, progesteron, androgeny czy też relaksyny. Obie te funkcje wiążą się z dynamicznym i zmiennym cyklem menstruacyjnym i nie zawsze muszą budzić niepokój.

Zdarza się jednak, że tego typu bolesność jest objawem poważnych chorób – warto więc wiedzieć, na co szczególnie zwrócić w tym kontekście uwagę. 

Ból podbrzusza – normalna reakcja fizjologiczna

  • Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) – ból podbrzusza jest jednym z kluczowych elementów występujących podczas PMS. Podobnie jak zwiększone poczucie zmęczenia, a także huśtawka nastrojów. Dane wskazują, że większe ryzyko wystąpienia zespołu napięcia przedmiesiączkowego pojawia się w momencie, gdy cykl jest owulacyjny.
  • Owulacja – niektóre kobiety odczuwają owulację, czyli moment pęknięcia pęcherzyka Graafa, który wiąże się z uwolnieniem komórki jajowej. Nieprzyjemny ból zazwyczaj nie jest bardzo nasilony. Ważne jest w tym wypadku obserwowanie swojego ciała. Jeżeli kobieta zauważa, że to ból powtarzalny cyklicznie, może z dużym prawdopodobieństwem założyć, że jest naturalną reakcją jej organizmu.
  • Ból po pierwszym stosunku – dziewczęta i kobiety, które wcześniej nigdy nie współżyły, mogą po pierwszym w życiu stosunku odczuwać ból podbrzusza. W tym przypadku może wynikać z przerwania błony dziewiczej podczas nacisku członka partnera.
  • Ciąża – ból podbrzusza odczuwany przez kobiety po zbliżeniu może być sygnałem wczesnej ciąży. Co jednak ważne, nie zawsze to reakcja fizjologiczna – dolegliwości bólowe u ciężarnych pacjentek mogą sygnalizować kłopoty i być niebezpieczne zarówno dla niej, jak i płodu, dlatego nie wolno ich bagatelizować i pomimo wszystko zalecana jest konsultacja lekarska. 
  • Pozycja seksualna – nieodpowiednio dobrane pozycje mogą uciskać kobiece narządy, co powoduje dyskomfort, a także bolesność podczas współżycia. Warto poobserwować, jak ciało reaguje na zmianę pozycji i poszukać tej, która jest najbardziej komfortowa dla budowy anatomicznej danej kobiety. Dyspareunia jest jednak wskazaniem do pogłębienia diagnostyki ginekologicznej.
  • Podłoże emocjonalne – ból podbrzusza może wiązać się z odczuwaniem lęku, który zupełnie nie wiąże się z obszarem seksualności (praca, codzienne obowiązki, dzieci etc.). Z drugiej strony może pojawić się także lęk przed stosunkiem (ewentualną ciążą, bliskością z partnerem, w związku z wcześniejszymi doświadczeniami etc.). Pracę nad znalezieniem przyczyn owych trudnych emocji, a następnie nad konstruktywnymi sposobami radzenia sobie z nimi najlepiej wykonać pod okiem psychoterapeuty lub seksuologa.

Ból podbrzusza – objaw zmian chorobowych

  • Torbiele jajnika – powiększająca się torbiel jajnika może powodować ucisk znajdujących się obok tkanek, co wywołuje m.in. właśnie ból. Pojawiać mogą się również zaburzenia cyklu, krwawienia międzymiesiączkowe czy trudności podczas oddawania moczu.

Co istotne, torbiele mogą być zmianami łagodnymi, lecz także takimi, które zagrażają zdrowiu – szczególnie jeśli istnieje znaczne ryzyko ich pęknięcia. Odpowiedni sposób postępowania w przypadku wystąpienia torbieli jajnika należy skonsultować z lekarzem.

Mocno nasilony ból jajnika może wiązać się również ze skrętem torbieli lub jej pęknięciem, co wymaga pilnej reakcji chirurgicznej.

  • Endometrioza – to choroba, która dotyka nawet 5-15 proc. kobiet w wieku rozrodczym. Wiąże się z występowaniem endometrium (błona wyściełająca jamę macicy) poza jamą macicy. Charakteryzuje się m.in. dużym nasileniem bólu, szczególnie w czasie menstruacji. Występowanie endometriozy nieraz również wiąże się z powstaniem torbieli, które są nazywane endometrialnymi. W procesie ich leczenia wykorzystuje się przede wszystkim metodę laparoskopową, włącznie z pobraniem materiału do dalszych badań, które pomogą postawić finalną diagnozę. Ból redukuje w tym wypadku głównie usunięcie zmian endometrialnych. Jeżeli jednak jest to I lub II stopień endometriozy, można starać się zastosować leczenie farmakologiczne.
  • Ciąża pozamaciczna – dochodzi do niej w momencie, gdy zapłodniona komórka jajowa nie zagnieżdża się w macicy, a zamiast tego w jajowodzie (w większości przypadków) czy np. w jajniku. Jej objawem może być ból, który rozprzestrzenia się także na inne obszary, ale również krwawienia, mdłości i inne.
  • Zapalenie przydatków – przydatki to jajniki oraz jajowody. Gdy dochodzi w nich po powstania stanu zapalnego (wywołanego bakteriami), pojawia się promieniujący do pachwin i ud ból podbrzusza. Mogą towarzyszyć temu również takie objawy, jak wymioty, gorączka, ogólne osłabienie i biegunka. Zapalenie przydatków jest stanem mogącym nieść poważne konsekwencje, stąd tak istotne jest jego leczenie, które polega na dobraniu odpowiedniej antybiotykoterapii.
  • Polipy i mięśniaki macicy – również mogą być przyczyną bólu podbrzusza. Wyróżnia się polipy endometrialne oraz polipy szyjki macicy – gdy rozmiary tych zmian rozrostowych są znaczne, powodują często ból, a także krwawienie i wzmożoną produkcję wydzieliny pochwowej (brązowa wydzielina z pochwy może być symptomem różnych stanów chorobowych).

Mięśniaki macicy (zwłaszcza duże i mnogie guzy) niejednokrotnie powodują dyskomfort oraz ból podbrzusza nie tylko po zbliżeniu, lecz także w trakcie. Dają też wiele innych objawów, takich jak obfite, długie i bolesne miesiączki czy uczucie parcia w okolicy brzucha.

Co ważne, znaczne rozmiary i ciągły rozrost polipów oraz mięśniaków macicy jest bezwzględnym wskazaniem do leczenia operacyjnego.

  • Nowotwór jajnika – to choroba, która przez długi czas nie daje objawów. Ból pojawia się dopiero w momencie, gdy nowotwór rozrasta się już poza obszar jajnika. Dochodzi wtedy do silnych dolegliwości, które oprócz bólu wiążą się m.in. z wodobrzuszem, wzdęciami, niestrawnością, wymiotami czy uciskiem na pęcherz. Co ważne, ból podbrzusza może wiązać się także z innymi chorobami nowotworowymi: chłoniakiem, nowotworem jelita grubego, odbytu, narządów rodnych, pęcherza moczowego etc.
  • Infekcje intymne – uporczywe bóle podbrzusza mogą wynikać z infekcji intymnych, takich jak:
  • kiła,
  • chlamydioza,
  • rzeżączka,
  • wirus opryszczki,
  • zapalenie sromu,
  • zapalenie pochwy.

Zakażenia powodujące ból podbrzusza mogą dotyczyć także układu moczowego, w tym np. zapalenia pęcherza. 

Aby zminimalizować ryzyko infekcji intymnej najważniejsza jest odpowiednia higiena intymna.

Zabiegiem, który może złagodzić uciążliwe objawy infekcji intymnych, jest irygacja pochwy lub przemywanie zewnętrznych narządów rodnych roztworem chlorowodorku benzydaminy.

Co jednak ważne, w razie podejrzenia infekcji intymnej należy przede wszystkim udać się do ginekologa i wdrożyć zalecone leczenie. Konieczna może być także terapia partnera seksualnego.

Biorąc pod uwagę fakt, że ból podbrzusza może być objawem bardzo wielu dolegliwości, jeśli jest szczególnie silny, przedłużający się lub regularnie się powtarza, należy skonsultować problem z lekarzem ginekologiem oraz lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej.

Ból w dole brzucha – co może oznaczać?

Ból w dole brzucha umiejscowiony jest poniżej linii pępka i przeważnie zwiąże się z dolegliwościami narządów znajdujących się w jamie brzusznej.

Zazwyczaj przyczyny bólu w dole brzucha są niegroźne, jeśli jednak dopadnie Cię nagły, silny ból, uniemożliwiający normalne funkcjonowanie – jak najszybciej udaj się do lekarza! Ze specjalistą należy skonsultować się także, jeśli jesteś w ciąży (lub ją podejrzewasz) oraz gdy bólowi w podbrzuszu towarzyszy którykolwiek z poniższych objawów:

  • krew w kale,
  • biegunka,
  • wysoka gorączka,
  • nawracające wymioty (zwłaszcza, gdy pojawi się w nich krew),
  • krwawienie z pochwy (niezwiązane z miesiączką),
  • omdlenia. 
You might be interested:  Leczenie alergii na jad owadów

Przyczyny bólu w dole brzucha

Ze względu na zróżnicowane przyczyny bólu w podbrzuszu bardzo ciężko jest ją jednoznacznie określić, dlatego do jego zdiagnozowania niezbędne mogą okazać się specjalistyczne badania.

W ustaleniu przyczyny bólu pomaga dokładne określenie jego nasilenia, lokalizacji (prawa czy lewa strona podbrzusza), charakteru (np.

tępy, ostry, skurczowy, kłujący) oraz podanie objawów współistniejących.

ZOBACZ TEŻ: Co może oznaczać ból brzucha?

Ból w dole brzucha związany z cyklem miesiączkowym

Bóle w dole brzucha mogą naturalnie pojawiać się podczas miesiączki lub w czasie owulacji.

Comiesięcznemu krwawieniu towarzyszy ból, który jest wynikiem skurczów mięśni macicy i uwrażliwienia tkanek na bodźce (spowodowane zmianami hormonalnymi).

Ten charakterystyczny kurczowy lub ostry ból w dolnej części brzucha może promieniować w okolice krzyża, ud lub pachwin. Pojawia się on zazwyczaj na początku miesiączki i utrzymuje 1–3 dni.

Niektóre kobiety skarżą się także na ból podczas owulacji (czyli w połowie cyklu menstruacyjnego), będący wynikiem podrażnienia otrzewnej w trakcie pękania pęcherzyka Graafa. Ten lekko kłujący ból odczuwany jest po prawej lub lewej stronie, w zależności od tego, który jajnik uwalnia komórkę jajową.

ZOBACZ TEŻ: Ból podbrzusza – powodem często miesiączka

Ból w dole brzucha związany z problemami ginekologicznymi

Ból podbrzusza bardzo często związany jest z nieprawidłowościami w obrębie narządów rodnych jak np. stan zapalny miednicy, skręt jajnika, endometrioza, mięśniak, pęknięcie torbieli czy nowotwór jajnika. Ostry ból związany z endometriozą pojawia się tuż przed oraz w trakcie krwawienia miesiączkowego, podczas oddawania stolca i w trakcie stosunku.

Zapalenie przydatków charakteryzuje nagły, skurczowy ból po obu stronach podbrzusza, któremu towarzyszyć może śluzowo-ropna wydzielina, ból podczas mikcji i w trakcie stosunku oraz gorączka. Na pęknięcie torbieli może wskazywać nagły ból, który ustępuje w ciągu kilku godzin.

Ból w dole brzucha może pojawić się również w wyniku poronienia lub powstawania zrostów po operacji.

Ból w dole brzucha związany z chorobami przewodu pokarmowego

Ból z prawej strony podbrzusza może świadczyć o zapaleniu wyrostka robaczkowego, podczas którego początkowo odczuwa się niewielki ból, który nasila się z upływem czasu. Może mu towarzyszyć utrata apetytu, gorączka i wymioty.

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego wymaga natychmiastowego udania się do szpitala! Ból w dole brzucha może być także objawem: zapalenia uchyłków jelita, zespołu jelita drażliwego, chorób infekcyjnych układu pokarmowego lub niedrożności jelit.

Ból w dole brzucha związany z chorobami układu moczowego

Ból w dole brzucha związany z chorobami układu moczowego Jeśli bólowi w dole brzucha towarzyszy częstomocz, parcie na mocz i dyskomfort przy oddawaniu moczu, może być on spowodowany dolegliwościami dróg moczowych takich jak: kamica nerkowa, infekcje układu moczowego, zapalenie pęcherza moczowego czy kolka nerkowa. Natomiast u mężczyzn ból w dole brzucha może być objawem zapalenia gruczołu krokowego.​​

ZOBACZ TEŻ: Wyrostek robaczkowy – jak rozpoznać zapalenie?

Jak leczyć ból w dole brzucha?

Leczenie bólu podbrzusza uzależnione jest od przyczyny jego występowania.

Ból spowodowany menstruacją, owulacją lub łagodną dolegliwością przewodu pokarmowego można złagodzić przyjmując leki przeciwbólowe (Ibuprom, Ibum, Apap, Nurofen) lub rozkurczowe (No-spa, Deespa, Scopolan, Buscopan).

W aptekach dostępne są też preparaty złożone działające jednocześnie przeciwbólowo i rozkurczowo (Vemonis Femi, Panadol Femina, Scopolan compositum). Dostępność tych preparatów w aptekach w Twojej okolicy sprawdzisz na portalu ktomalek.pl.

Pomocniczo można stosować ciepłe okłady lub kąpiele. Ból podbrzusza może wymagać włączenia terapii hormonalnej, antybiotykoterapii lub przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego, dlatego jeśli jest on silny lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy – skontaktuj się z lekarzem. 

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Ból podbrzusza: przyczyny i leczenie

Ból podbrzusza lokalizuje się w brzuchu, poniżej linii poprowadzonej na wysokości pępka. Może promieniować, ale i obejmować okolicę pachwin. Dzieje się tak dlatego, że ból podbrzusza może mieć różne przyczyny.

Ból podbrzusza najczęściej towarzyszy:

  • owulacji bądź menstruacji u kobiet,
  • schorzeniom układu płciowego,
  • schorzeniom układu moczowego,
  • schorzeniom układu pokarmowego.

Najczęstszą przyczyną bólu w podbrzuszu u kobiet jest miesiączka. Pojawia się on wskutek uwrażliwienia tkanek (w efekcie comiesięcznych zmian hormonalnych) oraz skurczów mięśni macicy, które towarzyszą menstruacji.

Ponadto wiele kobiet odczuwa ból związany z jajeczkowaniem, czyli owulacją, która ma miejsce mniej więcej w połowie cyklu miesiączkowego. Pęknięciu pęcherzyka Graafa i uwolnieniu komórki jajowej towarzyszy ból, który lokalizuje się najczęściej po jednej stronie brzucha.

Inną przyczyną bólu podbrzusza u kobiet mogą być także patologie w obrębie narządów rodnych takie jak: mięśniaki macicy, endomterioza czy zapalenie przydatków. Z kolei u mężczyzn za ból podbrzusza w obrębie układu płciowego najczęściej odpowiada zapalenie prostaty (gruczołu krokowego).

Ból podbrzusza może mieć związek z nieprawidłowościami w obrębie układu moczowego. Najczęściej są to infekcje, takie jak choćby zapalenie pęcherza moczowego czy kłębuszkowe zapalenie nerek.

Źródłem bólu mogą być także narządy układu pokarmowego. Są to zarówno:

  • infekcyjne choroby układu pokarmowego (np. jelitówki),
  • dolegliwości ostre, wymagające natychmiastowej interwencji chirurgicznej, takie jak zapalenie wyrostka robaczkowego czy niedrożność jelit,
  • schorzenia przewlekłe, takie jak zespół jelita drażliwego, nietolerancja pokarmowa czy zaburzenia perystaltyki jelit.

Ból podbrzusza to objaw niespecyficzny, a ustalenie jego przyczyny może być diagnostycznym wyzwaniem. Jeśli pojawiają się zaburzenia w oddawaniu moczu czy krew w moczu, może to wskazywać na problemy natury urologicznej.

Z kolei gdy towarzyszą mu sensacje ze strony układu pokarmowego (wymioty, biegunka, nudności), po posiłku zwłaszcza – choroby układu pokarmowego. Ból podbrzusza, któremu towarzyszy gorączka, najczęściej jest spowodowany chorobą infekcyjną, wywołaną zarówno przez wirusy, jak i bakterie.

Mogą one obejmować nie tylko układ oddechowy, ale i pokarmowy.

Ponieważ ból może sygnalizować poważne problemy ze zdrowiem, zawsze warto konsultować się ze specjalistą. Lekarz, by ustalić przyczynę bólu, przeprowadzi dokładny wywiad lekarski, a i zleci, w razie konieczności, badania diagnostyczne, zarówno laboratoryjne, jak i obrazowe.

W diagnostyce bólu podbrzusza kluczowe znaczenie mają trzy czynniki:

  • lokalizacja dolegliwości, co pozwala na ustalenie, który narząd jest jego źródłem,
  • natężenie bólu i charakter bólu (silny, umiarkowany, ostry, przewlekły, promieniujący),
  • objawy, które mu towarzyszą (np. wymioty, biegunka, gorączka).

Najważniejsze jest ustalenie przyczyny bólu podbrzusza, gdyż od tego zależy leczenie.

Aby złagodzić ból owulacyjny czy menstruacyjny lub związany z łagodnymi dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, wystarczy sięgnąć po lek przeciwbólowy albo rozkurczowy, przyłożyć do brzucha ciepły kompres czy wziąć kąpiel. Nieco innego leczenia będą wymagały infekcje, które wywołały bakterie – wówczas włącza się antybiotykoterapię.

Zdarzają się też sytuacje, które wymagają hospitalizacji, a i interwencji chirurgicznej. To dlatego zawsze, jeśli ból podbrzusza jest dokuczliwy, ostry bądź niepokojący, trzeba iść do lekarza. Nie wolno go lekceważyć zwłaszcza wtedy, gdy towarzyszą mu takie objawy jak:

  • wysoka gorączka,
  • utrata przytomności,
  • krew w stolcu,
  • ból brzucha po prawej stronie, nasilający się.
You might be interested:  Mięsień nadgrzebieniowy – anatomia, uszkodzenia, leczenie, ćwiczenia

To także może cię zainteresować:

Ból narządów rodnych – co oznacza ból w dole brzucha?

Diagnostyka bólu jest niezwykle trudna, ze względu na subiektywność tego objawu. W jego ocenie należy uwzględnić zróżnicowany stopień wrażliwości każdego człowieka na ból. Dolegliwości bólowe w ginekologii mogą mieć bardzo zróżnicowane przyczyny.

Ból a cykl miesięczny

  • Zespół napięcia przedmiesiączkowego – za wystąpienie objawów napięcia przedmiesiączkowego odpowiedzialne są wahania stężenia hormonów płciowych w organizmie kobiety. Dolegliwości te najczęściej występują w drugiej połowie cyklu. Jest to ta faza, gdy dominuje stężenie progesteronu. Skutkuje to wystąpieniem kilku charakterystycznych objawów, w tym bólu podbrzusza i odcinka lędźwiowego kręgosłupa, piersi, bólu głowy o różnym nasileniu, a nawet migreny.
  • Ból owulacyjny – występuje zwykle między 14. a 16. dniem cyklu u kobiet, które regularnie miesiączkują co 28 dni. Trwa on zwykle 12–24 godzin. Nasila się przy ruchu, szczególnie przy chodzeniu. Może mu towarzyszyć plamienie.
  • Bolesne miesiączki – najczęściej pojawiają się po około 2 latach prawidłowego, regularnego miesiączkowania. Ból rozpoczyna się zwykle kilka dni przed wystąpieniem krwawienia miesięcznego. Lokalizuje się w podbrzuszu i ma charakter kurczowy. Mogą współwystępować nudności, wymioty, biegunka. Wynika ze zmian ukrwienia i nadmiernej kurczliwości tkanek macicy. W celu rozpoznania bolesnego miesiączkowania należy wykluczyć inne przyczyny bólu, np. endometriozę, mięśniaki macicy itd.

Stany zapalne dróg rodnych powodujące ból

Stany zapalne w obrębie dróg rodnych zazwyczaj przebiegają z objawami bólowymi okolicy podbrzusza, takimi jak:

  • zapalenie endometrium – współwystępują nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych, także gorączka;
  • zapalenie przydatków – dominuje ból podbrzusza, gorączka i nasilona tkliwość podczas badania ginekologicznego;
  • zapalenie szyjki macicy – ból zlokalizowany dodatkowo w okolicy krzyżowej; współwystępują obfite, cuchnące upławy i stan zapalny zwykle całego sromu, ponadto dolegliwości podczas oddawania moczu;
  • zapalenie pochwy – mogą się pojawić dolegliwości bólowe, występują one jednak rzadko, zdarzają się przy nasilonej infekcji dróg rodnych.

Ból przy endometriozie

Ból może być tu spowodowany torbielą, której powiększające się rozmiary mogą powodować ucisk na sąsiednie narządy. Są to zwykle torbiele czekoladowe, czyli takie, które wypełnione są krwistą wydzieliną. Ich pęknięcie jest szczególnie groźne dla pacjentki i wymaga szybkiej interwencji lekarskiej.

Częściej ból jest tu następstwem powstania licznych zrostów szyjki macicy przylegających do sąsiednich narządów. Wskutek tego rozwija się tyłozgięcie macicy. Stan ten objawia się bólami w okolicy krzyżowej, bolesnym współżyciem i parciem na mocz. Ponadto mogą występować bolesne miesiączki i parcie na odbytnicę.

Ból przy nowotworach dróg rodnych

Ból w podbrzuszu mogą sprawiać następujące zmiany nowotworowe:

  • mięśniaki macicy – objawy bólowe pojawiają się w przypadku znacznych rozmiarów guzów;
  • rak szyjki macicy – dolegliwości pojawiają się przy dużym zaawansowaniu nowotworu;
  • rak sromu – tu objawy bólowe występują wcześnie; jest to charakterystyczna cecha tego nowotworu, wyróżniająca go spośród innych guzów narządów płciowych;
  • rak jajnika – dolegliwości zaznaczają się w momencie przekroczenia znacznych rozmiarów guza i nacieku na narządy sąsiadujące;
  • skręcona torbiel jajnika – ból w tym przypadku ma charakter nagły i bardzo silny; występują zwykle nudności i wymioty; dotyczy on podbrzusza; stan pacjentki może być bardzo ciężki i niezbędna jest szybka interwencja lekarska.

Powikłania po porodzie i zabiegach przyczyną bólu dróg rodnych

Poza stanami chorobowymi ból dróg rodnych może być spowodowany powikłaniami po porodach lub przebytych zabiegach. Mogą występować poniższe stany.

  • Zrosty okołoprzydatkowe – powstają w wyniku toczących się stanów zapalnych w okolicy narządów rodnych, wewnątrz jamy brzusznej. Nowopowstałe struktury powodują pociąganie sąsiadujących narządów. Dolegliwości mają charakter przeszywający, promieniują ku dołowi, są niezależne od dnia cyklu miesięcznego.
  • Obniżenie narządów rodnych – uszkodzenie struktur wieszadłowych narządów rodnych, zwykle w wyniku powikłań porodowych, takich jak przedłużony poród, porody dużych płodów bądź gwałtownie przebiegające, przedwczesne parcie (gdy szyjka macicy nie jest jeszcze przygotowana do aktywnej fazy porodu), stosowanie kleszczy. Pacjentki mogą skarżyć się na uczucie rozpierania, ból nasilający się przed miesiączką, przy zmęczeniu, czy po długotrwałym utrzymywaniu pozycji stojącej. Może współwystępować bolesne współżycie.
  • Bolesny kikut macicy powstaje w wyniku częściowego wycięcia macicy z pozostawieniem szyjki. Może być spowodowany możliwymi pęknięciami, zrostami wokół szyjki bądź zaburzeniami ukrwienia w wyniku zmniejszenia dopływu krwi z tętnic macicznych.

Jakie są inne przyczyny bólu dróg rodnych i podbrzusza?

Układ kostno-stawowy

Najczęściej są to schorzenia kręgosłupa – głównie odcinka krzyżowego, w mniejszym – lędźwiowego. Objawy bólowe w podbrzuszu może powodować choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa.

Występuje najczęściej u starszych pacjentek, które prowadzą mało aktywny tryb życia, a większość dnia spędzają w pozycji siedzącej. Osłabione mięśnie przykręgosłupowe nie zapewniają prawidłowej ochrony dla części kostnej i łącznotkankowej kręgosłupa.

Dochodzi do przekazywania największych obciążeń na krążki międzykręgowe, które przesuwają się i uciskają nerwy wychodzące z rdzenia kręgowego.

Do tej grupy schorzeń predysponują też skrzywienia kręgosłupa, takie jak np. skolioza, wady wrodzone, np. krąg klinowy, nieprawidłowości dotyczące kończyn, np.

różna długość kończyn dolnych, płaskostopie (brak prawidłowego wysklepienia podeszwy stopy), koślawość kończyn (nieprawidłowe wygięcie kończyn dolnych, głównie części podkolanowej), choroby zapalne kręgosłupa (zesztywniające zapalenie kręgosłupa), przerzuty choroby nowotworowej kręgosłupa, urazy, zaburzenia metaboliczne, takie jak osteoporoza.

Układ pokarmowy

Zaliczamy tu takie choroby jak zespół jelita drażliwego, zapalenia jelit (m.in. choroba Leśniowskiego-Crohna czy colitis ulcerosa), a także patologie odbytnicy i zapalnie wyrostka robaczkowego. Postawienie trafnej diagnozy bywa trudne i czasochłonne. Podstawą jest zebranie przez lekarza wywiadu dotyczących cech charakterystycznych dolegliwości bólowych.

Niezwykle ważne jest tutaj określenie przez pacjenta okoliczności występowania i zanikania bólu, jego nasilenie w zależności od czynności dnia codziennego, objawów towarzyszących, takich jak nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, wzdęcia, brak apetytu, krwawienia z przewodu pokarmowego.

Układ moczowy

Głównie chodzi tu o infekcje bakteryjne – zapalenie cewki moczowej, pęcherza moczowego aż po odmiedniczkowe zapalenie nerek. Zakażenie układu moczowego można podejrzewać wtedy, gdy występują zaburzenia w oddawaniu moczu.

Ponadto mogą wystąpić symptomy, takie jak pieczenie przy oddawaniu moczu, samoistne parcie na pęcherz moczowy, częste oddawanie moczu, szczególnie zauważalne w nocy, ból podbrzusza, wydzielina z cewki moczowej.

W przypadku odmiedniczkowego zapalenia nerek dominują objawy ogólne, np. gorączka.

Zaburzenia o podłoży psychiatrycznym

Warunkiem ich rozpoznania jest wykluczenie możliwych schorzeń organicznych, a więc takich, których podłożem są potwierdzone patologie narządów wewnętrznych.

Leczenie objawowe bólu dróg rodnych

Objawy niepokojące, które powinny skłaniać do niezwłocznej konsultacji lekarskiej to:

  • ból ostry, nagły, bardzo silny, przeszywający,
  • tkliwość brzucha,
  • nudności, wymioty,
  • towarzyszące krwawienie z dróg rodnych,
  • gorączka,
  • zasłabnięcie/omdlenie.

Doraźne leczenie obejmuje paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne i leki rozkurczowe. Istotne jest podkreślenie, iż każdy preparat powinien być stosowany w odpowiedniej ilości i po wykluczeniu przeciwwskazań. Nieadekwatne przyjmowanie może skutkować poważnymi powikłaniami dla organizmu pacjenta.

Ból w chorobach ginekologicznych jest objawem wymagającym diagnostyki i skutecznego poszukiwania jego podłoża. Leczenie przyczynowe stanowi tu jedyne prawidłowe postępowanie, które uwalnia od objawów.

Bibliografia:

  1. Pschyrembel W., Strauss G., Petri E., Ginekologia praktyczna. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
  2. Bręborowicz G. H., Położnictwo i ginekologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
  3. Bręborowicz G., Nowak-Markwitz E., Rechberger T., Sytuacje kliniczne w ginekologii, onkologii ginekologicznej i uroginekologii, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.

Jak oceniasz artykuł?

Średnia: 3.33 (6) Zostaw swoją ocenę.

Dziękujemy!

Co może oznaczać ból podbrzusza u kobiety?

Ból podbrzusza u kobiety to objaw nie tylko menstruacji czy schorzeń ze strony układu płciowego (na przykład zapalenia jajników). Przewlekły ból po prawej stronie brzucha może oznaczać zapalenie wyrostka robaczkowego. Aby poznać przyczynę bólu podbrzusza, należy ustalić jego natężenie i towarzyszące mu dolegliwości.

You might be interested:  Czy i w jaki sposób alkohol uszkadza wątrobę?

1. Diagnostyka przyczyny bólu podbrzusza

Aby lekarz mógł postawić diagnozę o chorobie, której objawem jest ból brzucha, kobieta musi udzielić mu wielu informacji. Znaczenie ma przede wszystkim lokalizacja dolegliwości. Ból podbrzusza u kobiety może oznaczać m.in.

choroby ze strony układu płciowego. Jednak, aby potwierdzić to przypuszczenie, należy ustalić pozostałe okoliczności tej przypadłości. Miejsce bólu pozwala dookreślić, które narządy wewnętrzne odpowiadają za jego pojawienie się.

Ból podbrzusza jest częstym problemem wśród kobiet (123RF)

Ponadto istotny jest poziom natężenia bólu – może to być przewlekły ból w podbrzuszu, ostry ból albo tępy ból w dolnej części brzucha. Dla postawienia diagnozy mają znaczenie również inne jego cechy.

Jeśli jest opasający, może sygnalizować zapalenie trzustki, jeśli promieniuje w kierunku prawej łopatki, może oznaczać kamicę żółciową, a gdy rzutuje do pachwiny, to znak, że kobieta prawdopodobnie cierpi na kolkę nerkową.

Objawy towarzyszące bólowi podbrzusza to dolegliwości ze strony układu pokarmowego, czyli wymioty, biegunka lub zaparcia. Kolor i postać stolca mogą ulec zmianie. W czasie bólu podbrzusza można zaobserwować żółtaczkę i wzdęty brzuch. W zależności od współwystępowania z bólem podbrzusza jednego lub kilku z tych symptomów wskazuje się chorobę, która go wywołała.

2. Ból podbrzusza a choroby

Ból w podbrzuszu u kobiety może pojawić się w czasie miesiączki. Wówczas jest on silny i uniemożliwia kobiecie normalne funkcjonowanie. Aby złagodzić ból menstruacyjny, warto sięgnąć po lek przeciwbólowy albo rozkurczowy. Można również wypróbować domowy sposób na ból w podbrzuszu, czyli ciepły kompres na okolice brzucha.

Przyczyną przewlekłego bólu w podbrzuszu ulokowanego po prawej stronie jest nie tylko schorzenie układu pokarmowego, czyli zapalenie wyrostka robaczkowego. W przypadku kobiet taki ból może oznaczać zapalenie jajników lub zapalenie miednicy.

Oprócz tych schorzeń ze strony układu płciowego ból po prawej stronie podbrzusza może sygnalizować, że kobieta cierpi na zapalenie uchyłków jelit. Warto nadmienić, że symptomem zapalenia wyrostka jest silny ból brzucha, który pojawia się po naciśnięciu jego prawej strony.

Ponadto kobieta może odczuwać jadłowstręt i skarżyć się na wymioty. Wówczas obserwuje się u niej podwyższoną temperaturę ciała.

Problemy i choroby ginekologiczne – objawy

Czy w praktyce ginekologicznej można wyróżnić problemy, z którymi pacjentki najczęściej zgłaszają się do ginekologa? Czy jakieś schorzenia częściej niż inne wymagają konsultacji z lekarzem? Problemów ginekologicznych może być tak wiele, jak pacjentek, ale postaramy się wybrać te najczęstsze.

Infekcje intymne

Infekcje dróg rodnych, obejmujące zarówno zapalenia grzybicze, bakteryjne czy rzadziej wirusowe i pasożytnicze, są najczęściej spotykane wśród pacjentek potrzebujących pilnej konsultacji ze swoim ginekologiem.  Liczba pacjentek skarżących się na nieprzyjemne objawy (dyskomfort lub wręcz ból w okolicach intymnych) jest duża, a problemy te mogą dotyczyć kobiet w każdym wieku.

Wśród czynników predysponujących do występowania infekcji intymnych wyróżnić można anatomiczną bliskość cewki moczowej i odbytu, stosunki płciowe, miesiączkowanie, czynniki chemiczne (bielizna, środki higieny), czynniki mechaniczne (urazy, ciała obce, wkładki wewnątrzmaciczne i tampony), stany chorobowe, obniżenie efektywności naturalnych mechanizmów ochronnych, antybiotykoterapię, hypoestrogenizm czy zmiany atroficzne.

Istnieje wiele mechanizmów, które chronią drogi rodne przed czynnikami chorobotwórczymi. W większości przypadków są one wystarczająco efektywne w ochronie przed infekcjami. Wyróżniamy wśród nich m.in.

: mechaniczne (przyleganie ścian pochwy, fałdy śluzówki, błona dziewicza), biochemiczne (kwaśne 3,8 – 4,5 pH pochwy, zasadowe 7,5 pH śluzu szyjkowego), biologiczne (ciała odpornościowe, kompleksy białkowo-cynkowe, lizozym), bakteryjne (Lactobacillus acidophilus).

Jeśli jednak te mechanizmy przestają spełniać swoją rolę, pacjentka  odczuwa dolegliwości lub zauważa zmiany.

Najczęstszymi z nich, z którymi powinna się zgłosić do lekarza, są: – świąd, pieczenie przedsionka pochwy i sromu; – podrażnienie, zaczerwienienie przedsionka pochwy i sromu; – zmiana charakterystyki wydzieliny z pochwy (normalnie jest ona śluzowa, przezroczysta, bez zapachu); – zmiana zapachu wydzieliny pochwowej; – powierzchowna dyspareunia (bolesne współżycie); – bolesne oddawanie moczu; – wzmożone napięcie ścian pochwy w trakcie badania ginekologicznego;

– wykwity skórne w okolicach intymnych (np. pęcherzyki, brodawkowate wyrośla – kłykciny).

Tylko wnikliwy wywiad dotyczący ww. objawów, ich nasilenia, szczegółowych informacji o upławach może pomóc lekarzowi, w połączeniu z diagnostyką mikroskopową czy bakteriologiczną, szybko i trafnie zdiagnozować czynnik chorobotwórczy odpowiedzialny za daną infekcję.

Zaburzenia miesiączkowania

Nieregularność miesiączkowania jest  częstym problemem skłaniającym pacjentkę do diagnostyki ginekologicznej. Fizjologicznie cykl miesiączkowy występuje co 24-32 dni, krwawienie miesiączkowe obejmuje 3-5 dni i związane jest z utratą ok. 20-40 ml krwi. Pierwsza miesiączka występuje najczęściej ok. 12.-13. roku życia.

  •  O zaburzeniach miesiączkowania mówimy, gdy pacjentka zauważy: – brak miesiączki – gdy nie wystąpi do 16. roku życia lub u dotychczas miesiączkujących nie występuje przez co najmniej 180 dni; – rzadkie miesiączki – gdy występują rzadziej niż co 32 dni; – częste miesiączki – gdy pojawiają się w przedziale 21-24 dni; – skąpe miesiączki – gdy krwawienie miesiączkowe trwa 1-2 dni i objętość miesiączki jest mniejsza niż 20 ml; – obfite miesiączki – gdy objętość traconej z miesiączką krwi przekracza 80 ml i trwa dłużej, nawet do 5-7 dni; – bolesne miesiączkowanie; – bolesne miesiączkowanie, któremu dodatkowo towarzyszą objawy ogólne – bóle głowy, mdłości, wymioty, zasłabnięcia;
  • – plamienia/krwawienia międzymiesiączkowe.

Dolegliwości w podbrzuszu Bóle brzucha, a zwłaszcza te występujące w podbrzuszu, które nie ustępują po ogólnodostępnych lekach przeciwbólowych i rozkurczowych, wymagają konsultacji lekarskiej.

Objawy te często zmuszają do współpracy diagnostycznej ginekologa, chirurga i internisty. Zwyczajowo wśród pacjentek przyjęło się stwierdzenie, że „bolą jajniki”.

Okazuje się, że rzadko potwierdzają to konsultacje ginekologiczne.

Bóle związane z jelitami (kolka jelitowa) czy pęcherzem moczowym (zapalenie układu moczowego) są częstym problemem, z którym spotykają się lekarze na ostrych dyżurach. Bóle takie mogą kojarzyć się z rzadko spotykanym zapaleniem przydatków. Diagnostyka tych schorzeń zawsze kończy się konsultacją ginekologiczną, która może wykluczyć stwierdzenie procesu zapalnego w obrębie narządu rodnego.

Co zatem powinno skłonić pacjentkę do konsultacji z lekarzem w momencie stwierdzenia dolegliwości bólowych w obrębie podbrzusza? Na pewno będą to: – nagły, kłujący ból w podbrzuszu; – gorączka > 37.5 st. C – zwłaszcza taka, która nie reaguje na leki powszechnie stosowane,np.

paracetamol; – towarzyszące bólom objawy rzekomogrypowe – osłabienie, bóle mięśniowe, ogólne rozbicie; – nudności, wymioty; – ból, który rozpoczyna się w okolicy żołądka i „schodzi” do podbrzusza; – obrona mięśniowa – znaczne zwiększenie bolesności przy dotyku powoduje odruchowe napięcie mięśni; – „mroczki” przed oczami, zasłabnięcie, utrata przytomności; – biegunka (powyżej 3 luźnych stolców na dobę), silne zaparcia; – ból w okolicy podbrzusza prawego przy chęci uniesienia kończyny prawej; – bolesność przy oddawaniu moczu, pienienie się moczu, krew w moczu; – bóle w okolicy lędźwiowej promieniujące do spojenia łonowego; – szybko pogarszające się samopoczucie.

Szybka, wielospecjalistyczna diagnostyka łącząca w sobie badania podstawowe krwi, moczu i USG (jamy brzusznej i ginekologiczne) pozwoli na skuteczne leczenie. Stanów ostrych (tzw. pilnych) nie należy bagatelizować. Zbyt często pacjentki trafiają na Szpitalne Oddziały Ratunkowe w stanie ciężkim, gdyż zbyt długo zwlekały, twierdząc, że „samo przejdzie”.

Lek. ginekolog-położnik Maciej Chojnacki

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *