Chlamydioza – objawy na skórze i inne, badanie, leczenie, powikłania

Chlamydioza to jedna z chorób przenoszonych drogą płciową, wywoływana przez bakterie z gatunku Chlamydia trachomatis. Szczep ten jest odpowiedzialny za wywoływanie stanów zapalnych w obrębie narządów rodnych i układu moczowego. Jakie są podstawowe objawy chlamydiozy? Dlaczego tak istotne jest jak najszybsze włączenie leczenia?

Chlamydioza – objawy na skórze i inne, badanie, leczenie, powikłania

Czym są chlamydiozy?

Chlamydiozy należą do grupy chorób zakaźnych wywoływanych przez bakterie z rodzaju Chlamydia. Wyróżniamy kilka ich gatunków – związane są z wystąpieniem stanu zapalnego w rozmaitych narządach.

Za zakażenia w obrębie dróg moczowo-płciowych odpowiadają konkretnie drobnoustroje z gatunku Chlamydia trachomatis, które jednocześnie są najbardziej powszechnymi bakteriami z tego rodzaju.

Co ważne, panowie zwykle zapadają na chlamydiozę po osiągnięciu dojrzałości płciowej, zwłaszcza pomiędzy 21. a 25. rokiem życia. Panie również częściej chorują przed ukończeniem 25 lat.

Schorzenie leczy się stosunkowo łatwo – jednak pacjenci, u których symptomy nie występują, rzadko zgłaszają się do lekarza i poddają terapii.

Tymczasem nieleczona chlamydioza może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych.

Chlamydia trachomatis – co warto wiedzieć o tej bakterii?

Bakteria Chlamydia trachomatis z reguły przenosi się podczas stosunku seksualnego, a w krajach rozwiniętych chlamydioza układu moczowo-płciowego należy do najczęściej występujących chorób przenoszonych drogą płciową. Niektóre dane wskazują, że w Polsce częstość zakażeń plasuje się na poziomie 20-40 proc.

Co ciekawe, ryzyko zakażenia jest wyższe u kobiet – o 3,5 raza w porównaniu do mężczyzn (związane jest to m.in. z budową anatomiczną narządów rodnych oraz florą bakteryjną pochwy). Warto jednak zaznaczyć, że według szacunków, nawet 80 proc. zakażonych pań nie odczuwa objawów klinicznych choroby.

Chlamydia trachomatis to bakteria gram-ujemna z rodzaju Chlamydia. Należy do tzw. bezwzględnych bakterii wewnątrzkomórkowych, czyli mikroorganizmów, które rosną i namnażają się wyłącznie w komórkach żywiciela. Kiedy wtargnie do organizmu, przyczepia się do komórek, przenika do nich i zaczyna się namnażać. Z krwią roznosi się po całym organizmie.

Chlamydia – szczególnie niebezpieczna w ciąży

Co ważne, zakażenie chlamydią jest niezwykle niebezpieczne u kobiet ciężarnych. Jest istotnym zagrożeniem dla prawidłowego przebiegu ciąży – jest niebezpieczne zarówno dla płodu, jak i matki. Do związanych z tym powikłań zalicza się m.in. poronienia, przedwczesne porody. 

Co więcej, bakteria może zostać przekazana w czasie porodu (nie tylko fizjologicznego, lecz także w przypadku cesarskiego cięcia) na noworodka i wywołać u niego zapalenie spojówek (zwykle ujawnia się około 5-14 dnia życia dziecka i objawia się m.in.

śluzową wydzieliną, zaczerwienieniem spojówek oraz obrzękiem), zapalenie płuc (na ogół występuje pomiędzy 2-16 tygodniem życia, zwykle ma łagodny charakter, ale nieleczone może skutkować poważnymi uszkodzeniami układu oddechowego dziecka) i inne, np.

stany zapalne gardła, ucha środkowego czy wsierdzia.

Objawy zakażenia Chlamydią trachomatis

Najpoważniejszym problemem z punktu widzenia epidemiologicznego jest częsty bezobjawowy przebieg zakażenia Chlamydią trachomatis. Wielu pacjentów nie jest więc świadomych obecności infekcji, co powoduje, że podczas kolejnych kontaktów seksualnych dochodzi do rozprzestrzeniania choroby – okres inkubacji wynosi około 7-14 dni od momentu zakażenia.

Jeśli wystąpią objawy u pacjentów płci męskiej, są związane z obecnością:

  • stanów zapalnych cewki moczowej – ból podczas oddawania moczu, pieczenie, świąd, bóle podbrzusza i jąder, obecność śluzowo-ropnej wydzieliny, 
  • stanów zapalnych najądrzy – intensywny ból zlokalizowany w mosznie z jedno- lub obustronnym obrzękiem, ból podbrzusza, może pojawić się także gorączka,
  • stanów zapalnych gruczołu krokowego – ból prostaty, gorączka, ból w trakcie oddawania moczu oraz stolca, częstomocz, mogą wystąpić także nieprawidłowości w funkcji narządów płciowych, jak np. przedwczesny wytrysk czy niepełny wzwód. Zapalenie najądrzy, jako miejsca magazynowania plemników, może skutkować męską niepłodnością – zaburzone zostają m.in. funkcje oraz budowa plemników.

W przypadku kobiet najczęściej obserwuje się następujące objawy:

  • upławy,
  • ból, świąd,
  • częstomocz,
  • krwawienia śródcykliczne,
  • bóle odczuwane w obrębie podbrzusza,
  • dyspareunia (bolesność podczas stosunku).

Owe symptomy – podobnie jak u mężczyzn – powiązane są zwykle z konkretnymi stanami zapalnymi wywołanymi zakażeniem opisywaną tu bakterią.

Skutkiem mogą być stany zapalne gruczołów przedsionkowych pochwy, zapalenie pochwy (często przebiega bezobjawowo), szyjki macicy (w jego przebiegu może pojawić się ból podczas wizyt w toalecie, obrzęk i pęcherzyki występujące na narządzie) czy jajowodów.

To właśnie stany zapalne w obrębie ostatniego z wymienionych tu narządów mogą wiązać się z najpoważniejszymi konsekwencjami, ponieważ dochodzi do upośledzenia ich drożności, co z kolei skutkuje trudnościami z zajściem w ciążę.

Podstawowymi objawami są wówczas: nasilenie upławów, krwawienia po stosunku (często związane z pojawieniem się nadżerki szyjki macicy) czy ból podczas oddawania moczu. U kobiet mogą pojawiać się także stany zapalne moczowodów, które mogą objawiać się nie tylko bolesnością podczas wizyt w toalecie, lecz także ropomoczem. Co ważne, niektóre dane wskazują, że zakażenie bakterią Chlamydia trachomatis może zwiększać ryzyko raka szyjki macicy.

Zakażenia Chlamydią trachomatis – forma przewlekła i powikłania

Forma przewlekła zakażenia jest szczególnym zagrożeniem dla płodności.

Wiąże się to nie tylko ze wspomnianymi już wyżej uszkodzeniami jajowodów, lecz także ze stanami zapalnymi błon śluzowych macicy, co może skutecznie ograniczać szanse na implantację zarodka.

Co więcej, w przypadku przewlekłego zakażenia opisywaną tu bakterią mogą pojawić się także stany zapalne w innych lokalizacjach, np. w stawach czy gardle.

Jeśli zaś konkretnie skupimy się na powikłaniach, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, zakażenia chlamydiowe mogą prowadzić do Zespołu Reitera, który manifestuje się stanami zapalnymi w obrębie spojówek, cewki moczowej i wspomnianych już stawów.

W przebiegu choroby obserwuje się również zmiany na skórze i błonach śluzowych – zwłaszcza łuszczycopodobne wykwity o charakterze grudkowo-krostkowym.

Nieraz dochodzi do zapalenia gardła (na ogół bez charakterystycznych objawów) lub zapalenia odbytu, któremu towarzyszą uczucie pieczenia oraz śluzowo-ropny wyciek.

W przypadku podejrzenia zakażenia chlamydiozą, należy skonsultować się lekarzem ginekologiem, dermatologiem, urologiem lub andrologiem (w przypadku mężczyzn).

Diagnostyka zakażenia Chlamydią trachomatis

Postawienie diagnozy chlamydiozy jest stosunkowo trudne, zwłaszcza przy bezobjawowym przebiegu. Sugerować mogą ją nawracające zakażenia w obrębie miednicy mniejszej czy przewlekły zespół bólowy miednicy. Badanie w jej kierunku jest również często wykonywane jako element diagnostyki niepłodności.

Wstępną diagnozę stawia się na podstawie wywiadu z pacjentką lub pacjentem oraz obserwacji zgłaszanych objawów. Powinno się wykluczyć inne infekcje intymne, jak rzeżączka czy rzęsistkowica. Niezbędne jest też przeprowadzenie badań laboratoryjnych.

Można wykorzystać testy mające na celu wykrycie przeciwciał przeciwko antygenom bakteryjnym, wytworzonym przez organizm w surowicy krwi lub badania molekularne, wykrywające materiał genetyczny bakterii w wymazie z szyjki macicy czy cewki moczowej.

U mężczyzn materiał do badań pobiera się z ujścia cewki moczowej (rzadziej z odbytu). Można przebadać też poranną próbkę moczu.

Co istotne, za złoty standard uznaje się w tym zakresie hodowlę komórkową – jak podają szacunkowe dane, jej czułość wykrywania zakażenia waha się na poziomie 70-80 proc.

Leczenie chlamydiozy narządów rodnych

Chlamydie to bakterie, więc podstawą leczenia jest antybiotykoterapia (głównie są to antybiotyki z grupy makrolidów, tetracyklin oraz niektórych fluorochinolonów) – trwa ona minimum 7 dni.

Pamiętajmy, że ze względu na możliwy przebieg bezobjawowy, powinni zostać przeleczeni także wszyscy partnerzy seksualni osoby zakażonej, z którymi współżyła w okresie wylęgania patogenu. Do czasu wyleczenia obowiązuje też bezwzględna abstynencja seksualna.

Niestety, chlamydioza ma tendencję do nawrotów, co czasem wiąże się z koniecznością ponownej antybiotykoterapii.

Co istotne, objawy zakażenia u kobiet (jak ból, pieczenie, świąd, obrzęki, zaczerwienienie, upławy) można łagodzić, przemywając zewnętrzne narządy płciowe roztworem chlorowodorku benzydaminy

Warto jednak pamiętać, że prawdziwym wyzwaniem jest zwalczanie powikłań chlamydiozy, takich jak niepłodność na skutek zapalenia najądrzy czy jajowodów. 

Profilaktyka – jak zapobiegać zakażeniom chlamydii

Podstawą jest fakt, że przed odbyciem stosunku (zwłaszcza przygodnego) warto pomyśleć o zabezpieczeniu, które pozwoli zminimalizować ryzyko zachorowania nie tylko na chlamydiozę, lecz także inne choroby przenoszone drogą płciową, w tym zakażenie wirusem HIV. Najważniejsza jest w tym zakresie prezerwatywa – pamiętajmy, że inne środki antykoncepcyjne, które mają uchronić przed nieplanowaną ciążą, jak np. tabletki hormonalne, nie strzegą przed chorobami wenerycznymi. 

Chcąc ustrzec się przed zakażeniem, warto poznać czynniki, które zwiększają jego ryzyko:

  • wczesny wiek rozpoczęcia współżycia,
  • duża ilość partnerów seksualnych,
  • częste zmiany partnerów,
  • partnerzy z grup ryzyka zakażenia,
  • niestosowanie barierowych środków antykoncepcyjnych – np. wspomniane wyżej prezerwatywy.

Co więcej, zainfekowaniu sprzyja też m.in. menstruacja, pozostałości po poronieniu czy różnego rodzaju zabiegi wewnątrzmaciczne. W tych przypadkach należy zachować szczególną ostrożność.

Chlamydia trachomatis – jakie są objawy i powikłania oraz jak leczyć?

Chlamydioza – objawy na skórze i inne, badanie, leczenie, powikłania

Chlamydia trachomatis należy do jednej z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Stanowi przede wszystkim poważne zagrożenie dla osób młodych, prowadzących aktywne użycie seksualne z przygodnymi partnerami i bez stosowania prezerwatyw. Jest bardzo podstępnym schorzeniem, ponieważ może przez wiele lat nie dawać żadnych objawów, przez co osoba chora nieświadomie zaraża kolejnych partnerów. Szacuje się, że około 80% kobiet nie wie o infekcji i dowiaduje się o niej dopiero w momencie, kiedy dochodzi do przykrych powikłań.

Czym są chlamydiozy?

Chlamydiozy są chorobami wywoływanymi przez grupę bakterii o nazwie chlamydia. Należą do nich dwa szczególnie niebezpieczne szczepy: chlamydia trachomatis, rozprzestrzeniający się głównie drogą płciową oraz chlamydia peumoniae igg, przenoszony drogą kropelkową; a także chlamydia psittaci, przenoszony przez ptaki.

Najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem chlamydii jest trachomatis, który według danych publikowanych przez WHO corocznie wywołuje około 90 milionów przypadków nowych zachorowań na całym świecie. Bakteria obejmuje dwa biotypy: trachoma oraz LGV, wśród których wyodrębniono jeszcze 15 serotypów.

W zależności od rodzaju stanowią one przyczynę różnych schorzeń.

Przykładowo serotypy A, B, Ba i C wywołują jaglicę, D-K powodują zapalenie cewki moczowej, śluzowo-ropne zapalenie szyjki macicy, zapalenie spojówek oraz zapalenie płuc u noworodków, a LGV (obejmujące serotypy L1, L2 i L3) stanowią przyczynę powstawania ziarniaka wenerycznego.

Równie niebezpieczną bakterią jest chlamydia pneumoniae. Objawy zakażenia to w tym przypadku zapalenie płuc, astma, zapalenie zatok, zapalenie gardła. Bakteria ta przyczynia się do uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych i tworzenia blaszek miażdżycowych, co może doprowadzić do niebezpiecznych zakrzepów oraz chorób układu krwionośnego.

Jakie są objawy chlamydii?

Choroba najczęściej przebiega bezobjawowo (u około 75% kobiet i 50% mężczyzn) i diagnozowana jest dopiero wtedy, gdy dojdzie do powikłań (zazwyczaj jest to zapalenie jajników u kobiet i zapalenie najądrza u mężczyzn oraz niepłodność).

Przeprowadzone wówczas badania diagnostyczne wykrywają obecność bakterii chlamydia. Objawy choroby u kobiet, jeśli występują, są typowe dla infekcji układu moczowo-płciowego.

Należą do nich: upławy, ból, swędzenie i pieczenie podczas oddawania moczu oraz krwawienie z pochwy (szczególnie po stosunku). Jeśli infekcja przeniesie się na przydatki, towarzyszą jej bóle w podbrzuszu i krwawienie między miesiączkami.

Jakie jeszcze symptomy daje chlamydia? Objawy u mężczyzn to przede wszystkim: pieczenie podczas oddawania moczu, obrzęk i ból jąder. Zdarza się też, że występują oznaki przypominające reumatoidalne zapalenie stawów.

Do zakażenia chlamydią najczęściej dochodzi podczas uprawiania seksu, również oralnego lub analnego. Zdarza się także, że choroba przenoszona jest na noworodka podczas porodu przez zainfekowaną matkę.

You might be interested:  Białe plamy na zębach – jakie są przyczyny, jak się ich pozbyć i w jaki sposób je usunąć?

Jest to bardzo niebezpieczne, ponieważ może wywołać u niemowlęcia jaglicę oraz zapalenie płuc.

Do czynników zwiększających ryzyko powstania chlamydiozy lekarze zaliczają: współżycie bez użycia prezerwatywy, dużą liczbę partnerów seksualnych, wiek do 25 roku życia oraz przebycie w przeszłości choroby wenerycznej.

Choroba może zaatakować gardło podczas uprawiania seksu oralnego. Bakterie chlamydia trachomatis przenikają wówczas przez błony śluzowe i uszkodzoną skórę. Mogą też, co zdarza się rzadziej, zostać przeniesione na rękach, którymi dotykano narządów płciowych zakażonego partnera, w inne partie ciała (np. do oka).

Jak leczyć chlamydię?

Z uwagi na niebezpieczne powikłania, każda kobieta aktywna seksualnie, powinna raz w roku poddać się testowi na obecność bakterii chlamydia. Leczenie chlamydiozy nie jest łatwe, ponieważ większość szczepów bakterii jest odporna na antybiotyki na bazie penicyliny i cefalosporyny.

O chorobie należy bezwzględnie poinformować byłych i obecnych partnerów seksualnych, ponieważ łatwo może dojść do powtórnego zakażenia. Najlepiej, jeśli terapię przechodzą równocześnie wszyscy partnerzy osoby chorej. Podstawę skutecznego leczenia powinien stanowić antybiogram, dzięki czemu eliminuje się niebezpieczeństwo wystąpienia nawrotów.

Wczesne wykrycie choroby jest szczególnie ważne, jeśli kobieta planuje poczęcie lub jest już w ciąży, ponieważ choroba zwiększa ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej i przedwczesnego porodu. Najczęściej zakażenie bakteriami chlamydia trachomatis leczy się za pomocą doksycykliny, azytromycyny lub erytromycyny.

Badania wykazały, że największą skuteczność wykazują: klindamycyna, ryfampicyna oraz antybiotyki z grupy tetracyklin i makrolitów. Terapia trwa około 7-14 dni, podczas których należy powstrzymać się od współżycia, aż do momentu całkowitego wyleczenia, ponieważ osoba będąca nosicielem może zakażać inne osoby.

W przypadku zapalenia spojówek zarówno u osób dorosłych, jak i u noworodków stosuje się miejscowo tetracyklinę lub erytromycynę przez okres 2-3 tygodni. Niestety, przebycie chlamydiozy nie daje odporności na przyszłość.

Bakterie chlamydia trachomatis mogą wywołać groźne stany zapalne i niedrożność jajowodów, co stanowi częstą przyczynę niepłodności i powikłań ciąży. Dlatego też lekarze zalecają przeprowadzanie testu u kobiet planujących potomstwo na obecność chlamydia.

Badanie to, wykonane odpowiednio wcześnie, oszczędziło wielu przyszłym matkom niepotrzebnych, poważnych komplikacji związanych z poczęciem. Test polega na oznaczeniu poziomu immunoglobulin IgM i IgG we krwi oraz wykryciu bakterii w wymazie ze sromu, szyjki macicy lub ujścia cewki moczowej.

Nieleczona chlamydioza może doprowadzić do poważnych powikłań. Należą do nich między innymi:

  • infekcje w okolicy jajowodów lub macicy, doprowadzające do ich dysfunkcji, objawiające się wysoką gorączką i bólem,
  • śluzowo-ropne zapalenie jajników i szyjki macicy oraz nadżerki szyjki macicy, które często rozprzestrzeniają się na sąsiednie tkanki i narządy, wywołując zapalenie otrzewnej,
  • ropień okołojelitowy lub ropień wątrobowy,
  • zapalenia najądrza, które często doprowadzają do zapalenia gruczołu krokowego i niepłodności, objawiające się wysoką temperaturą, opuchlizną i bólem,
  • zapalenie odbytnicy i okrężnicy u homoseksualnych mężczyzn,
  • zakażenie noworodka podczas porodu, wywołujące zapalenie płuc i wtrętowe zapalenie spojówek,
  • bóle i zapalenia stawów,
  • jaglica, czyli przewlekłe zapalenie spojówek i rogówki, prowadzące do powstawania blizn na ich powierzchni i w konsekwencji utraty wzroku,
  • zapalenie cewki moczowej,
  • ziarniak weneryczny, inaczej ziarnica weneryczna pachwin, mogąca również objąć wiele innych narządów,
  • zmiany w układzie nerwowym,
  • zapalenia okołowątrobowe, zapalenie pęcherzyka żółciowego i trzustki, objawiające się bólami brzucha,
  • spadek odporności,
  • astma
  • schorzenia naczyń, zapalenie wsierdzia, zapalenie mięśnia sercowego i opon mózgowo-rdzeniowych, które na szczęście zdarzają się rzadko.

Chlamydioza a stosunki seksualne

Chlamydioza bardzo szybko rozprzestrzenia się drogą płciową. Nieleczona Chlamydia u mężczyzn jest równie niebezpieczna, jak u kobiet. Dlatego też należy bezwzględnie stosować prezerwatywy podczas współżycia z przygodnymi osobami. Podczas leczenia choroby trzeba również unikać stosunków seksualnych, ponieważ aż do momentu pełnego wyleczenia można zarazić partnera.

Jak uniknąć chlamydiozy?

W profilaktyce chlamydiozy bardzo ważne jest ograniczenie liczby partnerów seksualnych, stosowanie podczas współżycia prezerwatyw oraz unikanie przygodnych kontaktów seksualnych. Bardzo ważne jest powstrzymanie się od współżycia w przypadku podejrzenia choroby i szybkie zgłoszenie się do ginekologa.

Aby uniknąć przykrych komplikacji związanych z zakażeniem, lekarze zalecają przeprowadzanie regularnych badań przesiewowych, w szczególności przy współżyciu z wieloma partnerami seksualnymi. Badanie moczu na obecność bakterii chlamydia trachomatis wykonuje się zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

W profilaktyce chlamydiozy u kobiet nie zaleca się płukania pochwy, ponieważ zabieg ten zaburza naturalną florę bakteryjną i zwiększa ryzyko infekcji.

Zobacz także:

Chlamydia ‒ przyczyny, objawy i leczenie

Chlamydia trachomatis jest bakterią, która po dostaniu się do organizmu człowieka przyczepia się do jego komórek i rozmnaża się, wykorzystując ich energię. Odpowiada za stany zapalne narządów płciowych i jest trudna do zdiagnozowania, gdyż przebiega bezobjawowo. Leczenie chlamydii jest istotne, aby nie doszło do groźnych powikłań i zarażenia kolejnych osób.

Chlamydia ‒ sposoby zarażenia

Chlamydia jest bakterią przenoszoną drogą płciową.

Na zakażenie najbardziej narażone są osoby, które często zmieniają partnerów seksualnych i nie stosują zabezpieczenia w postaci prezerwatywy.

Niekiedy przydarza się młodym kobietom przyjmującym antykoncepcję hormonalną, u których chlamydia kolonizuje się w pochwie bądź w gardle, jeżeli do zakażenia doszło w wyniku seksu oralnego.

Bakteria wnika do organizmu przez błonę śluzową i uszkodzoną skórę, dlatego do zakażenia chlamydią może dojść również na basenie, przez używanie wspólnych ręczników lub w trakcie porodu. Przenika także przez łożysko, co jest niebezpieczne dla płodu.

Chlamydia ‒ objawy u mężczyzn

Chlamydia częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. U każdego jednak jest ona równie niebezpieczna, zwłaszcza że aż połowa zakażeń przebiega bezobjawowo, co zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań. Należy pamiętać, że mimo braku objawów, nosiciel chlamydii może zarazić innych. Do objawów zakażenia chlamydią u mężczyzn należą:

  • · wyciek z cewki moczowej, który może być przejrzysty lub mlecznobiały
  • · pieczenie podczas oddawania moczu
  • · zaczerwieniona skóra w okolicy krocza
  • · miejscowe podwyższenie temperatury w obrębie cewki moczowej
  • · ból krocza
  • · obrzęk jąder
  • · gorączka
  • · bóle stawów.

Dolegliwości pojawiają się zazwyczaj po około 3 tygodniach od momentu zakażenia. Może ono ujawnić się w postaci zapalenia cewki moczowej, gruczołu krokowego i najądrzy. Jeżeli doszło do stosunku homoseksualnego pojawia się zapalenie odbytu lub gardła.

Objawy chlamydii u kobiet

U większości kobiet zakażenie chlamydią przebiega bezobjawowo. Bakteria kolonizuje się w pochwie i rozprzestrzenia na wszystkie elementy żeńskiego układu moczowo-płciowego. Do objawów chlamydii u kobiet należą:

  1. · obfita ropna wydzielina z pochwy
  2. · ból podbrzusza
  3. · pieczenie podczas oddawania moczu
  4. · częstomocz
  5. · krwawienia między miesiączkami
  6. · krwawienia po stosunku
  7. · zaburzenia miesiączkowania
  8. · ból podczas zbliżenia seksualnego
  9. · zapalenie stawów
  10. · obniżenie odporności.

Chlamydia u kobiet może prowadzić do zapalenia błony śluzowej macicy, zapalenia gruczołów Bartholina. Najczęściej umiejscawia się w nabłonku kanału szyjki macicy, gdzie w niektórych przypadkach tworzą się wybroczyny i ropniaki widoczne podczas badania ginekologicznego. Objawy chlamydii nie są charakterystyczne i często stawia się inne, błędne rozpoznanie.

Chlamydia ‒ badanie. Jak wykryć zakażenie chlamydią?

Zakażenie chlamydią jest trudne do wykrycia, ponieważ w większości przypadków przebiega bezobjawowo, a w postaci uśpionej bakteria może przebywać w organizmie nawet przez kilka lat. Testem, które pozwala na wykrycie bakterii, jest badanie moczu oraz mikroskopowa analiza wymazu z cewki moczowej u mężczyzn i wymazu z pochwy lub szyjki macicy u kobiet.

Próbki są badane pod kątem występowania w nich drobnoustrojów. Pełna diagnostyka obejmuje także badanie krwi na obecność swoistych przeciwciał. W aptekach dostępne są testy enzymatyczne, które mogą być wykonane w domu. Nie są one jednak wystarczająco czułe.

Najbardziej wiarygodne wyniki daje wykonanie badania molekularnego, które wykrywa DNA chlamydii w organizmie osoby zakażonej.

Wykrycie zakażenia chlamydią jest istotne w przypadku kobiety, która planuje zajście w ciążę, ponieważ bakteria może przedostać się przez łożysko do organizmu płodu, co skutkuje poronieniem. Dziecko może zarazić się także od matki podczas porodu.

Chlamydia ‒ leczenie

Leczenie chlamydii polega na zastosowaniu antybiotyków. Najczęściej wybierana jest doksycyklina lub azytromycyna. Ich przyjmowanie powinno trwać minimum 7 dni. W tym czasie należy całkowicie powstrzymać się od stosunków seksualnych. Leczeniu powinni poddać się równocześnie także partnerzy osób zakażonych, ponieważ bez tego może dojść do ponownego zakażenia.

Chlamydia ‒ powikłania

Nierozpoznana i nieleczona chlamydia może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

U mężczyzn powoduje powstawanie zmian pozapalnych, które mogą się przyczynić do problemów z płodnością.

U kobiet odpowiada za nadżerki szyjki macicy, które mogą przeistoczyć się w raka narządu rodnego, jeżeli infekcja utrzymuje się przez długi czas. Konsekwencją chlamydii może być także bezpłodność.

Chlamydioza – objawy i leczenie. Jak zarazić się chlamydiozą?

Chlamydie (łac. Chlamydiae) są bakteriami Gram-ujemnymi. Wyróżnia się kilka gatunków chlamydii, które są chorobotwórcze dla człowieka. Najlepiej poznane są bakterie Chlamydia trachomatis oraz Chlamydia pneumoniae – ta pierwsza przenoszona jest drogą płciową, druga rozprzestrzenia się drogą kropelkową.

Zakażenia Chlamydia trachomatis są powszechne i dotyczą zarówno kobiet jak i mężczyzn. Kłopot polega na tym, że u nawet 8 na 10 zakażonych osób choroba przebiega bezobjawowo lub bardzo łagodnie, co grozi nieświadomym jej rozprzestrzenianiem. Szacuje się, że tylko w Polsce nawet 40% populacji miało kontakt z tą bakterią.

ZOBACZ TEŻ: Kiła (syfilis) objawy i leczenie. Jak zarazić się kiłą?

Jakie są rodzaje i objawy zakażenia chlamydią?

Objawy chlamydiozy zależne są od gatunku bakterii oraz drogi jej rozprzestrzeniania się. Typowymi przypadłościami są infekcje układu moczowo-płciowego i odbytnicy, oka, gardła, a także dróg oddechowych. Do zakażenia bakterią może dojść także podczas porodu z zakażonej matki na noworodka.

Zakażenie układu moczowo-płciowego, odbytnicy, gardła

Patogenem odpowiedzialnym za infekcje tych obszarów jest Chlamydia trachomatis. Do zakażenia dochodzi poprzez kontakty seksualne, w szczególności te odbywające się bez użycia prezerwatywy.

U kobiet zakażenie C.trachomatis doprowadzić może do zapalenia szyjki macicy, co w blisko 80% przypadków przebiega bezobjawowo.

W pozostałych przypadkach pojawia się obrzęk wraz z zaczerwienieniem tarczy szyjki macicy, bóle podbrzusza, plamienia lub krwawienia śródcykliczne, a także śluzowo-ropna wydzielina w ujściu zewnętrznym szyjki macicy.

Jeżeli bakteria zaatakowała cewkę moczową, wystąpić może ropno-śluzowa wydzielina z cewki moczowej i częstsze oddawanie moczu. U mężczyzn dominującym objawem zakażenia C.trachomatis jest wyciek z cewki moczowej, pieczenie i ból podczas oddawania moczu, a także zaczerwienienie i świąd w okolicy ujścia cewki moczowej.

Zakażenie C.trachomatis może objąć także odbytnicę, czego objawem jest występowanie śluzowo-ropnej wydzieliny (często z domieszką krwi), a także uporczywe pieczenie w okolicy odbytu. Uprawianie seksu oralnego grozi przeniesieniem bakterii do gardła, jednak w tym przypadku infekcja przebiega bezobjawowo.

You might be interested:  Discektomia szyjna, lędźwiowa – usunięcie dysku – rehabilitacja, powikłania

ZOBACZ TEŻ: Gronkowiec złocisty – objawy. Jak można zarazić się gronkowcem?

Zakażenie oka

Ten typ zakażeń C.trachomatis występuje stosunkowo rzadko i przebiegać może pod postacią jaglicy (w Polsce choroba ta została wyeliminowana) lub wtrętowego zapalenia spojówek.

Typowymi objawami tego drugiego schorzenia są nawracające stany zapalne, odczyn grudkowy spojówek, a także śluzowo-ropna wydzielina. Symptomy te dotyczą zwykle jednego oka, mogą utrzymywać się nawet przez kilka lat, z okresami zaostrzeń i remisji.

  Bardzo często zapaleniu spojówek towarzyszy zakażenie układu moczowo-płciowego.

Zakażenie dróg oddechowych

Do zakażenia układu oddechowego dochodzi na skutek kontaktu z bakterią Chlamydia pneumoniae. Zakażenie może objąć krtań, migdałki, a także ucho środkowe, zaś poważniejsze infekcje prowadzą do rozwoju zapalenia oskrzeli oraz płuc.

ZOBACZ TEŻ: Rzeżączka – objawy i sposoby leczenia

Czym grozi nieleczona chlamydioza?

Choć w większości przypadków zakażenie chlamydią nie daje żadnych objawów, niepodjęcie leczenia choroby może nieść poważne konsekwencje zdrowotne. Jedną z nich jest bezpłodność – zakażenie C.

trachomatis może odprowadzić do rozwoju stanu zapalnego jajowodów i w konsekwencji ich zwężenia. Niedrożność jajowodów uniemożliwia zapłodnienie i znacząco zwiększa ryzyko ciąży pozamacicznej. Ponadto, nawracające stany zapalne przyczyniać się mogą do występowania zrostów i ropni.

Obecność bakterii jest przyczyną przedwczesnych porodów i poronień, grozi także zarażeniem noworodka podczas porodu.

Nieleczona chlamydioza może skutkować także tzw. zespołem Reitera, który objawia się zapaleniem cewki moczowej i spojówek, a także odczynowym zapaleniem stawów.

ZOBACZ TEŻ: Pneumokoki – groźne dla zdrowia bakterie. Leczenie i profilaktyka

Przebieg leczenia chlamydiozy

Jeżeli lekarz podejrzewa chlamydiozę, konieczne jest wykonanie wymazu (u kobiet) lub pobranie próbki moczu (u mężczyzn), aby ustalić przyczynę występowania objawów oraz wykluczyć inne patogeny (np. rzeżączkę i rzęsistkowicę).

Zakażenia chlamydialne leczy się antybiotykami – tetracyklinami, makrolidami lub fluorochinolonami. Terapia powinna obejmować oboje partnerów seksualnych, zaś w czasie leczenia należy unikać jakichkolwiek kontaktów seksualnych i szczególnie dbać o przestrzeganie zasad higieny.

W czasie trwania antybiotykoterapii warto zadbać o uzupełnienie flory bakteryjnej w bakterie probiotyczne w postaci preparatów doustnych (np. Lacidofil, Multilac, Provag, Lacibios Femina) lub dopochwowych (np. Invag, Lactovaginal, Lakcid Intima).

Przywrócenie prawidłowej flory bakteryjnej zmniejszy ryzyko infekcji grzybiczej, która jest częstym skutkiem ubocznym leczenia antybiotykami.

Jak chronić się przed chlamydiozą?

Ryzyko zakażenia chlamydią jest większe u osób utrzymujących stosunki seksualne z więcej niż jednym partnerem. Ważne jest zatem, by unikać ryzykownych kontaktów seksualnych oraz pamiętać o stosowaniu prezerwatywy, choć ta metoda nie daje 100% ochrony.

Lekarze zalecają, by w ramach profilaktyki każda osoba aktywna seksualnie wykonywała test na obecność bakterii Chlamydia trachomatis co najmniej raz w roku. W tym celu można sięgnąć po szybkie testy (np. HandiLab-C) lub wykonać badanie w laboratorium analitycznym.

ZOBACZ TEŻ: Helicobacter pylori – jak pozbyć się uciążliwej bakterii?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

​Chlamydia – objawy, leczenie, chlamydioza, antybiotyki na chlamydię

Chlamydia trachomatis, Chlamydia pneumoniae i Chlamydia psittaci – to trzy gatunki chlamydii. Choroby zakaźne wywołane przez bakterie z rzędu chlamydia to chlamydiozy.

Objawy chlamydii zależą od gatunku bakterii – Chlamydia trachomatis wywołuje stany zapalne narządów rodnych (chlamydia pochwy, zapalenie szyjki macicy, zapalenie cewki moczowej); Chlamydia pneumoniae – zapalenie górnych i dolnych dróg oddechowych (zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie gardła); Chlamydia psittaci – ornitoza, papuzica, choroba ptasia, choroby odzwierzęce. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chlamydii?

Co to jest chlamydia? To rodzaj bakterii z rzędu chlamydiales, które bytują wewnątrzkomórkowo. Różne gatunki tych bakterii wywołują różnego rodzaju stany chorobowe. Gatunki chlamydii chorobotwórcze dla człowieka to:

  • chlamydophila pneumoniae (dawniej: chlamydia pneumoniae);
  • chlamydia trachomatis;
  • chlamydophila psittaci.

Chlamydioza – co to za choroba?

Chlamydiozy, choroby wywołane przez chlamydie, najczęściej sprawiają trudności diagnostyczne i mogą przebiegać bezobjawowo – na szczęście rokowanie w chlamydiozach jest dobre. Leczenie chlamydii polega zazwyczaj na podaniu antybiotyków i wdrożeniu terapii wspomagającej.

Chlamydia – objawy

Pierwsze objawy chlamydii zależą od gatunku bakterii, która wywołała w organizmie zakażenie.

Zupełnie inaczej przebiega zakażenie bakterią Chlamydia trachomatis – przenoszoną drogą płciową; Chlamydophila pneumoniae – przenoszoną drogą kropelkową; Chlamydophila psittaci – przenoszoną przez kontakt z chorym ptactwem. Często zakażenia chlamydią przebiegają bezobjawowo, co dodatkowo utrudnia diagnostykę chlamydiozy.

Chlamydia trachomatis – objawy i powikłania:

  • zapalenie cewki moczowej;
  • zapalenie najądrzy;
  • zapalenie gruczołu krokowego;
  • zapalenie szyjki macicy;
  • nasilona wydzielina z pochwy;
  • zapalenie stawów;
  • pieczenie przy oddawaniu moczu;
  • zapalenie śluzowo-ropne szyjki macicy;
  • śluzowo-ropna wydzielina z pochwy;
  • krwawienie z pochwy;
  • bóle w podbrzuszu;
  • częste oddawanie moczu;
  • obrzęk w okolicy moszny;
  • bóle moszny;
  • ból podczas oddawania moczu;
  • zapalenia spojówek;
  • zapalenia płuc z gorączką i kaszlem;
  • jaglica (chlamydiowe zapalenie spojówek i rogówki);
  • gorączka.

Czytaj też: Infekcje intymne latem: rzęsistkowica, grzybica pochwy, waginoza

Chlamydophila pneumoniae – objawy i powikłania

Chlamydia psittaci – objawy i powikłania

  • ornitoza (papuzica, choroba ptasia);
  • objawy ornitozy: suchy kaszel; ból głowy; gorączka; wysypka; krwawienie z nosa;
  • powiększenie wątroby;
  • powiększenie śledziony;
  • uszkodzenie zastawek serca;
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Chlamydia trachomatis

Chlamydie tego gatunku najczęściej wywołują stany zapalne narządów rodnych. Chlamydia trachomatis to najbardziej powszechny gatunek chlamydii – bakteria ta przenosi się drogą płciową lub w czasie porodu (np. bezpośredni kontakt bakterii z zakażonej matki do oka noworodka).

Istnieje kilka typów chlamydii trachomatis, często wywoływane przez tę bakterię choroby u kobiet to m.in.: ropno-śluzowe zapalenie szyjki macicy (objawy to m.in.

: śluz i ropna wydzielina z pochwy, pieczenie przy oddawaniu moczu, bóle w podbrzuszu); zapalenie jajników; zapalenie jajowodów; niedrożność jajowodów; u mężczyzn: niegonokokowe zapalenie cewki moczowej (objawy: ropna wydzielina, częste oddawanie moczu, pieczenie przy oddawaniu moczu); u noworodków: zakażenia (np. zapalenie spojówek; zapalenie płuc). Okres inkubacji chlamydia trachomatis wynosi od 7 do 14 dni.

Chlamydia trachomatis to bakteria, która może przyczyniać się do niepłodności kobiet i mężczyzn.

Czytaj też: Chlamydia a ciąża pozamaciczna

Chlamydophila pneumoniae (chlamydia pneumoniae)

Wraz z wiekiem rośnie ryzyko zarażenia bakterią chlamydia pneumoniae, która przenosi się drogą kropelkową. Chlamydia tego rodzaju może powodować zapalenie płuc. Powikłaniami infekcji mogą być również m.

in.: dychawica oskrzelowa (przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych – w przypadku infekcji chlamydią wywoływana uszkodzeniem nabłonka rzęskowego w oskrzelach); zapalenie gardła; przewlekłe zapalenie zatok.

Okres inkubacji bakterii Chlamydia pneumoniae wynosi do 4 tygodni. Najnowsze badania wskazują na związek tego rodzaju bakterii z powstawaniem m.in. stwardnienia rozsianego, choroby wieńcowej i choroby Alzheimera.

Chlamydia psittaci

Ten rodzaj bakterii chlamydia przenoszony jest przesz kontakt z chorym ptactwem. Chlamydia psittaci może wywołać ornitozę – potocznie nazywaną chorobą hodowców gołębi.

Do zakażenia człowieka dochodzi drogą kropelkową lub po bezpośrednim kontakcie z zakażonym ptakiem. Chlamydia u ptaków najczęściej przebiega bezobjawowo, a zarazić można się nawet wdychając roztocza z cząsteczkami kału zarażonego ptaka.

Ornitoza rozwija się po 7 do 14 dni od momentu zakażenia. Po tym czasie mogą pojawić się objawy (zwykle występują nagle): dreszcze, bóle głowy, krwawienie z nosa, gorączka. Inne objawy ornitozy to m.in. sinica, męczący kaszel, bóle w klatce piersiowej, nudności i wymioty. Powikłaniem zakażenia bakterią Chlamydia psittaci może być śródmiąższowe zapalenie płuc.

Chlamydia – badania

W diagnostyce chlamydii wykonywane są badania laboratoryjne – wykorzystywane są testy na chlamydię wykrywające przeciwciała przeciwko chlamydiom (stosowane przede wszystkim w wykrywaniu gatunków: Chlamydia pneumoniae i Chlamydia psittaci).

Uzupełnieniem są badania molekularne (stosowane w diagnostyce Chlamydia trachomatis), które mają na celu wykrycie materiału genetycznego bakterii (wymaz z szyjki macicy, wymaz cewki moczowej oraz badanie moczu). Jeśli w wyniku zakażenia chlamydią rozwinie się zapalenie płuc – lekarz dodatkowo zleca wykonanie RTG klatki piersiowej.

Różnicowanie chlamydii polega na wykluczeniu rzęsistkowicy i rzeżączki (w tym celu wykonywane jest mikroskopowe badanie wydzieliny).

Czytaj też: Chlamydia – test

Chlamydia – leczenie

Leczenie chlamydii zależy przede wszystkim od gatunku bakterii. W terapii stosuje się przede wszystkim antybiotyki, które powinny być aktywne wobec bakterii wewnątrzkomórkowych. Leczenie chlamydii trwa od 7 dni do 4 tygodni. Krócej trwa leczenie zakażenia Chlamydia trachomatis, dłużej – zakażenia Chlamydia pneumoniae i osób z ornitozą.

Antybiotykoterapia przynosi zapewnia zazwyczaj pełne wyleczenie. W przypadku chorób narządów rodnych wywołanych przez Chlamydia trachomatis dodatkowo zaleca się też abstynencję seksualną oraz wdrożenie leczenia chlamydii u partnerki/partnera. Trudności w leczeniu mogą pojawić się w przypadku powikłań chlamydii, takich jak zapalenie wsierdzia czy zapalenie otrzewnej.

Chlamydia – jakie antybiotyki?

W przypadku zakażeń układu moczowo-płciowego bakterią Chlamydia trachomatis stosowane antybiotyki to: azytromycyna – z grupy antybiotyków makrolidowych (azytromycyna nie powoduje śmierci bakterii, a tylko ogranicza ich rozmnażanie się) lub doksycyklina – antybiotyk z grupy tetracyklin, który wnika do komórki bakteryjnej i blokuje możliwość syntezy białek.

W leczeniu zakażeń Chlamydophila pneumoniae stosowane antybiotyki to: tetracykliny, makrolidy, chinolony. Leczenie trwa od 2 do 6 tygodni.

W przypadku chlamydiowego zapalenia spojówek stosuje się m.in. podawane ogólnie antybiotyki (doksycyklina, azytromycyna, erytromycyna, tetracyklina) oraz krople antybiotykowe – podawane miejscowo (azytromycyna, moksyfloksacyna), czasami: maść erytromycynową.

Chlamydia – inne rodzaje

Gatunki chlamydii chorobotwórcze dla zwierząt to m.in.: chlamydia pecorum (wywołuje choroby koni); C. felis; C. abortus; C. muridarum; C. caviae; C. suis.

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego (ZUM) mogą dotyczyć jednego lub kilku narządów należących do tego układu. Układ moczowy składa się z dwóch nerek, dwóch moczowodów, pęcherza i cewki moczowej. Nerki to narządy o kształcie fasoli, położone w okolicy lędźwiowej poniżej klatki piersiowej.

Oczyszczają krew ze zbędnych substancji i wytwarzają mocz, aby wydalić te substancje z organizmu wraz z nadmiarem wody. Mocz przepływa moczowodami z nerek do pęcherza – zbudowanego z mięśni zbiornika, który przez krótki czas magazynuje mocz.

Rozciąga się on w miarę zbierania się moczu do momentu, kiedy narastające ciśnienie wywołuje potrzebę oddania moczu. Zwieracz pęcherza (mięśniowy ‘zawór’ położony w ujściu pęcherza) rozluźnia się, a pęcherz kurczy się i mocz zostaje wydalony przez cewkę moczową poza organizm.

Zakażenia układu moczowego to określenie ogólne, niezależne od części układu, której dotyczy. Wyróżniamy zapalenie cewki moczowej (zwykle spowodowane zakażeniem, czasem podrażnieniem), zapalenie pęcherza moczowego i odmiedniczkowe zapalenie nerek.

Często jednak lekarze używają ogólnego określenia’zakażenie układu moczowego’, ponieważ nie istnieje proste badanie, które pozwoliłoby dokładnie ocenić, które narządy układu moczowego są objęte zakażeniem.

You might be interested:  Dysforia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

W prawidłowych warunkach mocz nie zawiera drobnoustrojów, jednak jeśli zbyt długo pozostaje w pęcherzu, staje się dobrą pożywką dla bakterii. Zakażenia układu moczowego w większości spowodowane są wprowadzeniem bakterii do ujścia cewki moczowej. Bakterie przylegają do ścianek cewki, namnażają się i przemieszczają w górę cewki moczowej do pęcherza.

Najczęściej zakażenia układu moczowego ograniczają się do dolnych dróg moczowych (cewka i pęcherz moczowy). Zakażenie tych narządów wywołuje nieprzyjemne objawy, jak pieczenie w czasie oddawania moczu, ale łatwo poddaje się leczeniu. Jeżeli jednak nie leczy się go prawidłowo, zakażenie może szerzyć się w górę moczowodów, do nerek.

Zakażenie nerek jest bardziej niebezpieczne i może powodować trwałe uszkodzenie nerek, szczególnie u małych dzieci, osób starszych oraz pacjentów chorych na cukrzycę i przewlekłe choroby nerek. Czasem zakażenie układu moczowego może prowadzić do zakażenia krwi (posocznicy, sepsy), które może zagrażać życiu pacjenta.

    Zakażenia układu moczowego mogą być wywołane przez różne bakterie, ale większość (80-90%) zakażeń wywołuje pałeczka okrężnicy (Escherichia coli), bakteria powszechnie występująca w przewodzie pokarmowym i zwykle obecna w kale. Inne bakterie wywołujące zakażenia układu moczowego należą do rodzajów Proteus, Klebsiella, Enterococcus (enterokoki) i Staphylococcus (gronkowce).

Rzadko zakażenie mogą wywołać drożdżaki, takie jak Candida albicans. Zakażenie cewki moczowej często bywa spowodowane chorobami przenoszonymi drogą płciową, np. opryszczką, chlamydiozą lub rzeżączką.

ZUM może wystąpić u osoby w każdym wieku, jednak kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni. Jest to związane z budową anatomiczną dróg moczowych; u kobiet cewka moczowa jest krótsza (bakterie mają mniejszy dystans do pokonania) i ujście cewki moczowej leży stosunkowo blisko odbytu i pochwy. Każdy czynnik, który zwalnia lub blokuje przepływ moczu albo ułatwia wprowadzenie bakterii do dróg moczowych, zwiększa ryzyko wystąpienia zakażenia. Zwiększone ryzyko ZUM występuje m.in. w następujących stanach:

  • nieprawidłowości anatomiczne (np. zwężenie cewki moczowej lub moczowodów)      
  • zatrzymanie moczu, niepełne opróżnianie pęcherza      
  • refluks pęcherzowo-moczowodowy (nieprawidłowy, wsteczny przepływ moczu z pęcherza do moczowodów)      
  • kamica nerkowa      
  • cewnikowanie pęcherza (zwłaszcza długotrwałe)      
  • urazy rdzenia kręgowego      
  • cukrzyca (powoduje zmiany w układzie immunologicznym, uszkodzenie nerek i często obecność glukozy  w moczu, co ułatwia namnażanie bakterii)      
  • choroby nerek      
  • zaburzenia układu immunologicznego      
  • u mężczyzn powiększenie gruczołu krokowego, utrudniające odpływ moczu.

Objawy mogą być różne, ale często występują:

  • silne, nieprzemijające parcie na mocz
  • pieczenie w czasie oddawania moczu
  • mętny, cuchnący mocz
  • bóle krzyża.

Pacjenci z ZUM skarżą się też na ucisk w dole brzucha i obecność niewielkich ilości krwi w moczu.

Jeśli zakażenie ma ostry przebieg i/lub zostały zajęte nerki, mogą wystąpić bóle w okolicy lędźwiowej, wysoka gorączka, dreszcze, nudności i wymioty. Gorączka pojawia się też, jeśli dojdzie do zakażenia krwi (sepsy).

U niektórych pacjentów mogą wystąpić zaburzenia psychiczne i splątanie. Niektórzy pacjenci z ZUM mogą nie mieć żadnych objawów.

Powikłania

W większości przypadków zakażenia układu moczowego przebiegają ostro i bez powikłań. Leczenie prowadzi do ustąpienia objawów w ciągu 1-2 dni. Jednak zakażenie nerek może powodować trwałe uszkodzenie nerek, szczególnie u osób starszych i bardzo młodych.

Choroby, które prowadzą do przewlekłych lub nawracających zakażeń układu moczowego, mogą również uszkadzać nerki i w niektórych przypadkach powodują niewydolność nerek. Niewydolność nerek i sepsa (zakażenie krwi) mogą zagrażać życiu pacjenta. Wymagają natychmiastowego leczenia, najczęściej w szpitalu.

U kobiet ciężarnych ZUM może prowadzić do porodu przedwczesnego i powodować nadciśnienie tętnicze. U mężczyzn może powodować trudne do leczenia zakażenia i zapalenia gruczołu krokowego.

Większość zakażeń układu moczowego wykrywa się za pomocą badania ogólnego moczu i potwierdza badaniem posiewu moczu.

Po wykryciu bakterii, które powodują zakażenie, wykonuje się testy wrażliwości na antybiotyki, aby ocenić, czy lek wybrany przez lekarza zadziała w danym przypadku. Jeśli lekarz podejrzewa zakażenie krwi, może zlecić posiew krwi.

Przy podejrzeniu choroby przenoszonej drogą płciową, np. chlamydiozy lub rzeżączki (które mogą powodować objawy podobne jak w bakteryjnym ZUM), może zlecić dodatkowe badania specjalistyczne.

W przypadku nawracających lub przewlekłych zakażeń mogą być wskazane dodatkowe badania, np. stężenie glukozy (w celu wykrycia cukrzycy) lub mocznika i kreatyniny (w celu oceny czynności nerek). Można też wykonać badania obrazowe lub specjalistyczne badania rentgenowskie, wykrywające nieprawidłowości anatomiczne i objawy chorób, które sprzyjają zakażeniom układu moczowego.

  • BADANIA LABORATORYJNE
  • Badanie ogólne moczu

Mocz należy pobierać ze środkowego strumienia, aby zminimalizować zanieczyszczenie próbki bakteriami i komórkami skóry (u kobiet także bakteriami prawidłowo występującymi w pochwie).

Pacjent powinien dokładnie umyć okolice narządów płciowych mydłem i wodą przed oddaniem moczu. Obecność białych i czerwonych krwinek, azotynów i bakterii w badaniu ogólnym moczu może świadczyć o zakażeniu.

Posiew moczu

Posiew wykonuje się na cienką warstwę pożywki (płytkę agarową) i inkubuje przez 24-48 godzin. Następnie liczy się i identyfikuje wszystkie bakterie wyhodowane na agarze. Zwykle w przypadku ZUM hodowla ujawnia wiele kolonii bakteryjnych jednego typu.

Obecność trzech lub więcej różnych bakterii (lub obecność bakterii pochodzących z pochwy, np. pałeczek kwasu mlekowego u kobiet) świadczy o zanieczyszczeniu, w takim przypadku nie wykonuje się więcej badań z użyciem tej próbki.

Jeśli pacjent wciąż ma objawy ZUM, wskazane jest pobranie kolejnej próbki moczu. Jeśli wyhodowano dużą liczbę kolonii i w większości są to bakterie jednego szczepu, wykonuje się badanie wrażliwości na antybiotyki.

Ocenia się zdolność różnych antybiotyków do hamowania wzrostu wyhodowanych bakterii, co pozwala przewidzieć, jaki antybiotyk będzie najlepiej działał u danego pacjenta

Posiew krwi

Pobiera się dwie próbki krwi. Wykrycie jakichkolwiek bakterii we krwi, która prawidłowo jest jałowa, świadczy o zakażeniu. Próbki krwi inkubuje się na pożywce w temperaturze 37'C i regularnie ocenia pod kątem wzrostu bakterii.

Większość zakażeń można wykryć w ciągu 24-48 godzin, ale jeśli bakterii jest niewiele lub należą do wolno rosnących, badanie może trwać dłużej. Posiewy krwi są inkubowane i oceniane przez 5 dni. Jeśli sepsa u pacjenta jest wynikiem zakażenia układu moczowego, wykrywa się takie same drobnoustroje w posiewie krwi i moczu.

Badanie wrażliwości na antybiotyki pozwala ocenić, jaki antybiotyk usunie bakterie z moczu i krwi.

BADANIA POZALABORATORYJNEU osób z nawracającymi lub przewlekłymi zakażeniami układu moczowego lekarz może zlecić jedno lub kilka poniższych badań. Każde z nich dostarcza innych informacji, dlatego może być wskazane wykonanie kilku badań jednocześnie.

Badanie ultrasonograficzne (USG) nerek i pęcherza moczowego pozwala ocenić budowę tych narządów za pomocą ultradźwięków. Narządy widoczne są jako jasne i zacienione obszary.

Cystoureterografia mikcyjna jest badaniem rentgenowskim, pozwalającym ocenić cewkę i pęcherz moczowy w czasie napełniania i opróżniania pęcherza.

Kilka rodzajów badań z dziedziny medycyny nuklearnej może służyć do oceny czynności i kształtu pęcherza moczowego i nerek. W każdym przypadku podaje się dożylnie substancję zawierającą izotop radioaktywny. Substancja ta przedostaje się do nerek i pęcherza, umożliwiając wykrycie nieprawidłowości budowy tych narządów.

Cystoskopia polega na wprowadzeniu giętkiej rurki o średnicy słomki do cewki moczowej i pęcherza. Pozwala to lekarzowi obejrzeć wewnętrzną powierzchnię cewki i pęcherza.

Badanie pozwala wykryć przeszkody w odpływie moczu i inne nieprawidłowości. W razie wykrycia kamieni moczowych można wprowadzić przez cystoskop narzędzia, które umożliwią rozkruszenie kamienia za pomocą lasera.

Cystoskopia pozwala też pobrać próbki moczu i tkanek do dalszych badań.

Urografia pozwala ocenić cały układ moczowy. Środek cieniujący wydalany przez nerki do pęcherza wstrzykuje się dożylnie. Kolejne zdjęcia rentgenowskie umożliwiają wykrycie przeszkód w odpływie moczu i nieprawidłowości anatomicznych.

Zakażenia układu moczowego leczy się zwykle antybiotykiem. Rodzaj antybiotyku, dawka i długość leczenia zależą od:

  • rodzaju bakterii wywołującej zakażenie
  • wrażliwości bakterii na antybiotyki
  • zajętych narządów
  • stanu zdrowia, alergii u pacjenta
  • występowania nawracających zakażeń układu moczowego
  • rodzaju zakażenia: czy jest ostre czy przewlekłe
  • rodzaju leczenia: zapobiegawcze czy w celu wyleczenia obecnego zakażenia
  • obecności zakażenia krwi.

W przypadku powikłanego zakażenia czynnikiem wywołującym może być więcej niż jeden szczep bakterii i konieczne może być leczenie kilkoma antybiotykami, które działają na wszystkie bakterie wywołujące zakażenie. Jeśli zakażenie objęło nerki, pacjent może wymagać kilkumiesięcznej terapii.

Może się tak zdarzyć również w przypadku, gdy u mężczyzny doszło do zajęcia gruczołu krokowego.U pacjentów wyjątkowo predysponowanych do nawracających zakażeń i/lub do uszkodzenia nerek, lekarz może zlecić zażywanie antybiotyku zapobiegawczo, stale lub w okresach zwiększonego ryzyka.

Jeśli zakażenie układu moczowego jest spowodowane chorobą przenoszoną drogą płciową, np. chlamydiozą lub rzeżączką, lekarz zleca przyjmowanie antybiotyku, który jest skuteczny w tych chorobach.

U osób aktywnych seksualnie nawracające zakażenia układu moczowego mogą być związane z bezobjawowym zakażeniem występującym u partnera. W niektórych przypadkach trzeba leczyć oboje partnerów.

(Kobiety przyjmujące doustne środki antykoncepcyjne powinny poinformować o tym lekarza, gdyż niektóre antybiotyki zmniejszają skuteczność antykoncepcji.)

Po kilku dniach leczenia antybiotykiem może dojść do biegunki lub zakażenia pochwy drożdżakami, ponieważ antybiotyk działa też na prawidłowo występujące bakterie i zmienia równowagę bakteryjną organizmu. W takich przypadkach pacjent powinien skontaktować się z lekarzem, ponieważ może wymagać dodatkowego leczenia.Czasem nawracające lub przewlekłe zakażenia układu moczowego ustępują dopiero po wyleczeniu ich przyczyn, jak na przykład nieprawidłowości anatomiczne, kamica czy przeszkoda w odpływie moczu. W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.

Jak można zapobiegać zakażeniom układu moczowego?

Zapobieganie ZUM polega na utrzymaniu przepływu moczu przez drogi moczowe i unikaniu zanieczyszczenia cewki moczowej bakteriami. Zalecenia obejmują:

  • picie codziennie dużej ilości wody w celu utrzymania przepływu moczu
  • oddawanie moczu w razie potrzeby, nie wstrzymywanie się od oddawania moczu przez dłuższy czas
  • podcieranie się po oddaniu stolca w kierunku od siebie ku górze, aby nie dopuścić do przedostania się bakterii kałowych do cewki moczowej
  • unikanie środków podrażniających cewkę moczową, szczególnie u osób podatnych na nawracające zakażenia układu moczowego (unikanie pieniących płynów do kąpieli, prysznic zamiast kąpieli, dokładne spłukiwanie mydła)
  • oddawanie moczu po stosunku płciowym, aby usunąć bakterie, które mogły dostać się do cewki moczowej
  • unikanie obcisłych spodni i noszenie bielizny bawełnianej, która jest przewiewna i nie zatrzymuje wilgoci
  • picie soku z żurawiny, zalecane przez niektórych lekarzy – może zapobiegać przyleganiu bakterii do ścian cewki moczowej.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *