Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Choroby autoimmunologiczne należą do grupy chorób, w przypadku których organizm traktuje własne tkanki i komórki jako potencjalne niebezpieczeństwo i zaczyna je atakować. Jakie są przyczyny chorób autoimmunologicznych, jakie schorzenia występują najczęściej i dlaczego właściwa dieta jest tak ważnym elementem ich terapii?

Czym są i na czym polegają choroby autoimmunologiczne?

Układ autoimmunologiczny to swoista tarcza obronna, chroniąca nasz organizm przed chorobami i zwalczająca przyczyny infekcji oraz stanów zapalnych.

Niekiedy jednak, na skutek zachwiania pewnych mechanizmów, organizm uznaje własne zdrowe tkanki i komórki za obce, a tym samym – stwarzające zagrożenie. W konsekwencji zaczyna je atakować i uruchamiać procesy prowadzące do ich zniszczenia.

Tego typu dysfunkcje mogą prowadzić do rozwoju chorób autoimmunologicznych, zwanych też chorobami autoagresywnymi.

Przyczyny chorób autoimmunologicznych

Wskazanie dokładnej przyczyny występowania choroby autoimmunologicznej najczęściej jest niemożliwe. Istnieją jednak czynniki, które wywołują nadmierną aktywność układu odpornościowego, a przez to mogą zwiększać ryzyko rozwoju schorzenia. Mogą to być przyczyny:

  • genetyczne – predyspozycje do występowania chorób autoagresywnych mogą być dziedziczone, ale do wyzwolenia reakcji autoimmunologicznej niezbędne są inne czynniki, takie jak infekcja wirusowa czy wpływ przyjmowanych leków;
  • środowiskowe – podatność genetyczna może być powiązana z czynnikami środowiskowymi lub z nimi współdziałać;
  • związane z płcią – nawet 75 proc. osób cierpiących na zaburzenia autoimmunologiczne to kobiety;
  • związane z hormonami płciowymi – choroby autoagresywne najczęściej rozwijają się u osób w wieku rozrodczym, niekiedy pojawiające się symptomy mogą nasilać się na skutek wahań hormonalnych, np. w czasie ciąży lub w trakcie menopauzy;
  • związane z infekcjami bakteryjnymi lub wirusowymi – wiele chorób jest poprzedzanych przez infekcje wirusowe, które także mogą nasilać występujące się objawy.

Warto dodać, że funkcjonowanie układu immunologicznego osłabia również niezdrowy tryb życia: niewłaściwa dieta, nadmierne spożywanie alkoholu, palenie papierosów czy długotrwały stres. Dezorientacja układu odpornościowego może być też efektem znaczącego niedoboru witamin, zwłaszcza A, C i E, oraz minerałów.

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Najpopularniejsze choroby autoimmunologiczne – lista

Lista chorób autoagresywnych jest bardzo długa i obejmuje co najmniej kilkadziesiąt schorzeń. Są to m.in. choroby tarczycy, stawów, tkanki łącznej, układu nerwowego, mięśni i wątroby. Jakie są choroby autoimmunologiczne? Wśród najpopularniejszych wymienia się:

Jak leczyć choroby autoimmunologiczne?

Zdecydowana większość chorób autoimmunologicznych jest nieuleczalna bądź trudna do wyleczenia. Stosowane terapie mają na celu przede wszystkim kontrolowanie i redukcję nasilenia pojawiających się symptomów schorzenia, a dzięki temu – zwiększenie komfortu życia osoby chorej. W zależności od rodzaju choroby oraz występujących objawów leczenie może obejmować różne działania.

Leczenie
Działanie
  • Przyjmowanie leków   przeciwzapalnych, przeciwbólowych lub kortykosteroidów
Zmniejszają one stan zapalny i   ograniczają dolegliwości bólowe, mogą także być podawane w celu leczenia   ostrych nawrotów objawów
  • Stosowanie leków immunosupresyjnych
Zmniejszają aktywność układu odpornościowego
Wspiera odbudowę układu immunologicznego
Stosowana w przypadku chorób wpływających na układ ruchu, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów
Na przykład zastrzyki z insuliny,   stosowane w przebiegu cukrzycy
Polega na stymulowaniu układu   odpornościowego
Pozwalają usunąć zmiany zapalne

Trzeba jednak pamiętać, że terapia chorób autoimmunologicznych nie powinna ograniczać się wyłącznie do leczenia farmakologicznego.

Kompleksowa terapia schorzeń przewlekłych, a do takich zaliczają się choroby autoimmunologiczne, obejmuje również leczenie niefarmakologiczne.

Jednym z jego elementów – a niekiedy jedynym, jak ma to miejsce w przypadku celiakii – jest odpowiedni sposób odżywiania.

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Leczenie żywieniowe i właściwa dieta w chorobach autoagresywnych

Właściwa dieta ma ogromne znaczenie w terapii chorób autoimmunologicznych.

Dlaczego? Ma to związek z mikrobiomem jelitowym, czyli bakteriami zasiedlającymi nasze jelita, które odgrywają ważną rolę w procesach odpornościowych.

Zmiany w mikrobiomie jelitowym mogą mieć wpływ na funkcjonowanie systemu odpornościowego – a do ich wystąpienia może przyczynić się właśnie nasz sposób odżywiania.

W przypadku chorób autoagresywnych odpowiednia dieta to taka, która wyklucza składniki powodujące zaburzenia mikrobiomu jelitowego.

Za zaostrzenie choroby i nasilenie towarzyszących jej objawów często odpowiadają białka – w takiej sytuacji z jadłospisu należy wyeliminować przede wszystkim nabiał, a ponadto zboża i rośliny strączkowe.

Niekiedy zaleca się też, by spożywane posiłki nie zawierały orzechów, jajek, nasion i roślin psiankowatych, w tym pomidorów, papryki czy ziemniaków.

Co natomiast powinno jak najczęściej pojawiać się na talerzu? Zielone warzywa liściaste oraz warzywa kapustne, które zawierają związki o właściwościach przeciwzapalnych i detoksykacyjnych.

W diecie w chorobach autoimmunologicznych nie powinno zabraknąć także ryb, dobrej jakości mięsa, zdrowych tłuszczy oraz owoców, lecz w umiarkowanych ilościach.

W razie wątpliwości, zwłaszcza na początku terapii, warto skonsultować się ze specjalistą, który doradzi, jak powinien wyglądać jadłospis przy konkretnym schorzeniu.

Właściwa dieta jest niezwykle istotnym elementem procesu leczenia chorób autoimmunologicznych. I choć może wymagać pewnych wyrzeczeń, pomoże nam ograniczyć nasilenie objawów schorzenia, a tym samym poprawić jakość i komfort naszego życia.

Serwis zywieniemazanczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą

Choroby autoimmunologiczne – czym są, objawy i przyczyny

Układ immunologiczny jest strażnikiem naszej odporności i zapobiega rozwinięciu się różnego rodzaju infekcji. Zwykle jest on naszym sprzymierzeńcem, jednak w wyniku pewnych błędów w jego funkcjonowaniu, nasza największa broń może stać się wrogiem naszego organizmu. Mamy wówczas do czynienia z chorobami autoimmunologicznymi.

Co to jest choroba autoimmunologiczna

Skąd tak właściwie biorą się choroby autoimmunologiczne? Aktywność układu immunologicznego zapewnia nam odporność na różnego rodzaju zakażenia.

Dzięki niemu większość kontaktów z patogenami nie kończy się zachorowaniem, a nawet wówczas, gdy dojdzie do wniknięcia mikroorganizmów, bądź ich toksyn do organizmu, rozpoczyna się walka o jak najszybsze zwalczenie zakażenia i możliwie najmniejsze konsekwencje dla organizmu. Układ odpornościowy reaguje na obce antygeny.

Charakteryzuje go obecność mechanizmów autotolerancji, które sprawiają, że układ odpornościowy nie jest wrażliwy na komórki własnego organizmu i zapobiegają tym samym atakowi na nie. Tak dzieje się, gdy wszystkie mechanizmy funkcjonują prawidłowo.

Niestety, zdarza się również, że w wyniku pewnych zaburzeń, układ immunologiczny traktuje komórki i tkanki własnego organizmu jako zagrożenie i rozpoczyna przeciwko nim atak, którego celem jest ich zniszczenie. Wykształcają się wówczas choroby z autoagresji, czyli inaczej choroby autoimmunologiczne. Dotyczą one ok. 3-8% populacji na świecie i co ciekawe, zdecydowanie częściej cierpią na nie kobiety.

Rodzaje chorób autoimmunologicznych

Choroby autoimmunologiczne nie są jednolitą grupą chorób i wśród nich można wyróżnić choroby z autoagresji narządowo swoiste, czyli takie które ograniczone są do jednego narządu oraz układowe, które dotyczą całej tkanki, bądź też wielu narządów.

Lista chorób autoimmunologicznych

Do pierwszej grupy zaliczyć można takie choroby, jak choroby autoimmunologiczne tarczycy (choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa), niedokrwistość złośliwą (inaczej niedokrwistość Addisona-Biermera), chorobę Addisona, miastenię, cukrzycę typu I, stwardnienie rozsiane oraz pęcherzycę zwykłą. Wśród autoimmunologicznych chorób układowych wymienić można wrzodziejące zapalenie jelita grubego, twardzinę układową, toczeń rumieniowaty układowy, pierwotną marskość żółciową wątroby. Pozostałe choroby to przykładowo:

  • Choroba Crohna
  • ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia
  • bielactwo nabyte
  • łuszczyca
  • łysienie plackowate
  • sarkoidoza
You might be interested:  Czym są zajady i jak je leczyć?

Przyczyny chorób autoimmunologicznych

Przyczyny chorób autoimmunologicznych to przede wszystkim zaburzenia w mechanizmach autotolerancji, a więc tych, które chronią komórki własnego organizmu przez błędnym rozpoznaniem przez układ odpornościowy jako zagrożenie.

W rozwoju schorzeń autoimmunologicznych dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne. Duże znaczenie mają także czynniki środowiskowe, a więc stosowane przez nas leki, długotrwałe i powtarzające się sytuacje stresowe, jak również nasza dieta.

Co interesujące, nie rzadko zdarza się, że czynnikiem mającym udział w rozwoju chorób autoimmunologicznych jest infekcja bakteryjna lub wirusowa.

Czy choroby autoimmunologiczne są dziedziczne?

Jedną z głównych przyczyn chorób autoimmunologicznych, są czynniki genetyczne. Dlatego też skłonność do zachorowalności na choroby autoimmunologiczne jest dziedziczona. Warto jednak pamiętać, że potrzebne są tutaj także dodatkowe mechanizmy, takie jak działania leków czy też infekcje wirusowe.

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Objawy chorób autoimmunologicznych

Choroby autoimmunologiczne to bardzo zróżnicowana grupa chorób, dlatego też trudno jest określić ich konkretne objawy. Zależą one bowiem ściśle od tego, z jaką chorobą są związane.

Niemniej jednak szczególnie alarmujący powinien być fakt, gdy nagle u młodej, dotychczas zdrowej osoby dorosłej (w szczególności kobiety), pojawiają się objawy świadczące o dysfunkcji organizmu.

Objawami, które mogą budzić niepokój są przewlekłe zmęczenie, zmiana w wyglądzie skóry, zmiana masy ciała niezwiązana z dietą, nieprzemijające bóle stawowe o niewyjaśnionej przyczynie, zwiększone pragnienie, zespół suchego oka, czy też problemy z wątrobą.

Objawy te związane są z najczęściej występującymi chorobami autoimmunologicznymi. Należy jednak pamiętać, że naszą uwagę zawsze powinny zwracać nietypowe reakcje organizmu, w szczególności, gdy mają charakter przewlekły, bądź powtarzający się.

Diagnostyka chorób autoimmunologicznych – jakie badania wykonać?

Rozpoznanie choroby autoimmunologicznej zazwyczaj nie jest łatwe i zwykle wymaga co najmniej kilku wizyt u lekarza oraz wykonania szeregu badań diagnostycznych. Podstawowymi badaniami są morfologia krwi z rozmazem, ocena wskaźników stanu zapalnego oraz badanie ogólne moczu.

Niekiedy pomocne może być również wykonanie proteinogramu oraz oznaczenie poziomu cholesterolu. Badania te mogą być sygnałem świadczącym o niekorzystnych zmianach zachodzących w organizmie, jednak laboratoryjna diagnostyka chorób autoimmunologicznych opiera się przede wszystkim na badaniu autoprzeciwciał.

Część z nich obecna będzie we wszystkich chorobach autoimmunologicznych, zaś inne są ściśle związane z występowaniem określonej jednostki chorobowej. W diagnostyce chorób autoimmunologicznych niekiedy konieczne jest również wykonanie innych badań, np.

oznaczenie poziomu hormonów (w chorobach autoimmunologicznych tarczycy, cukrzycy).

Czy można wyleczyć choroby autoimmunologiczne

Choroby autoimmunologiczne należą do grupy chorób, których wyleczenie nie jest możliwe. Jednak podjęcie leczenia i kontrola stanu zdrowia pod okiem specjalistów pomagają wielu chorym na normalną aktywność we wszystkich sferach życia.

Jak i gdzie leczyć choroby autoimmunologiczne?

W tym momencie wiele osób może zadawać sobie pytanie, kto leczy choroby autoimmunologiczne? Początek diagnostyki chorób autoimmunologicznych zwykle zaczyna się w gabinecie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

W przypadku podejrzenia występowania takiej choroby, pacjent kierowany jest do odpowiedniej poradni specjalistycznej (w zależności od podejrzewanej choroby).

Może do być poradnia diabetologiczna, endokrynologiczna, dermatologiczna, gastroenterologiczna, reumatologiczna. 

Podstawę terapii chorób autoimmunologicznych stanowi leczenie objawowe – i tak, przy chorobie Hashimoto podaje się hormony tarczycy, przy cukrzycy typu I – insulinę, a w chorobie Addisona – brakujące hormony nadnerczy.

Terapia chorób autoimmunologicznych opiera się również na stosowaniu leków immunosupresyjnych, które mają zmniejszyć odpowiedź nieprawidłowo funkcjonującego układu odpornościowego. Najnowszą terapią jest terapia biologiczna.

Oparta jest ona na wykorzystaniu terapii celowanej z wykorzystaniem przeciwciał, której celem jest blokada czynników powodujących objawy choroby.

Choroby autoimmunologiczne u dzieci

Pomimo, iż szczyt zachorowań na choroby autoimmunologiczne to 20-30 lat, to należy pamiętać, że wiele z nich może również pojawić się już w wieku dziecięcym.

Dlatego też, nie należy bagatelizować żadnych niepokojących objawów.

Dodatkowo, szczególną uwagę należy zwrócić, gdy u dzieci występuje problem ze wzrastaniem, przybieraniem na wadze, trudności w nauce, czy też w ogólnym rozwoju dziecka.

Sprawdź też: Jak wzmocnić odporność dzieci przed zimą?

Kategoria: Produkty wzmacniające odporność dzieci w Aptece Nowa Farmacja

Piśmiennictwo:

1. Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W. Immunologia. Wydawnictwo Naukowe PWN 2002, Warszawa 2. Szeblowska D., Hebzda A., Wojtuń S. Choroby autoimmunizacyjne w praktyce lekarskiej. Pediatr Med Rodz 2011; 7(3): 218-222

Choroby autoimmunologiczne – rodzaje, diagnostyka | Synexus

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Coraz częściej słyszy się o chorobach autoimmunologicznych. Co to jest? Schorzenia te wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Choroby autoimmunologiczne nazywane są również chorobami z autoagresji – oznacza to, że układ immunologiczny uznaje swoje własne komórki za obce i próbuje je zwalczać. Postępujące zapalenie autoimmunologiczne z czasem zaczyna dawać objawy ze strony narządów lub całych układów w organizmie.

Co to jest choroba autoimmunologiczna?

Najprościej mówiąc, to choroba układu immunologicznego (odpornościowego). Autoimmunizacja polega na reakcji obronnej organizmu skierowanej przeciwko własnym komórkom.

Układ odpornościowy traci zdolność do rozróżniania antygenów „własnych” i „obcych”, co prowadzi do niszczenia swoich tkanek.

Choroby autoimmunologiczne atakują różne narządy lub układy i mają przebieg przewlekły oraz charakteryzują się okresami zaostrzeń i remisji.

Choroby autoimmunologiczne diagnozowane są coraz częściej w różnych grupach wiekowych. Szacuje się, że problemy immunologiczne dotyczą 3-8% światowej populacji. Bardziej podatne na autoimmunologiczne choroby są kobiety. Zmiany immunologiczne w organizmie najczęściej pojawiają się około 30. roku życia. Możliwe jest współwystępowanie kilku chorób autoimmunologicznych u jednej osoby. 

Choroby immunologiczne – rodzaje

Reakcja autoimmunologiczna może być skierowana przeciwko poszczególnym narządom:

  • choroby autoimmunologiczne tarczycy – choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa,
  • choroby autoimmunologiczne jelit – wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia,
  • choroby autoimmunologiczne nadnerczy – choroba Addisona,
  • choroby autoimmunologiczne skóry – bielactwo, łuszczyca, łysienie plackowate,
  • choroby autoimmunologiczne o podłożu neurologicznym – miastenia, stwardnienie rozsiane,
  • choroby autoimmunologiczne trzustki – cukrzyca typu 1 (insulinozależna).

Choroba immunologiczna może być również skierowana przeciwko całym układom w organizmie:

  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – choroba autoimmunologiczna atakująca stawy, a z czasem też inne narządy,
  • łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) – immunologiczne zapalenie stawów i skóry, z czasem zajmuje również inne partie ciała, np. oczy i serce,
  • zespół Sjögrena – uszkodzeniu ulegają komórki ślinianek i gruczołów łzowych, 
  • twardzina układowa – choroba autoimmunologiczna skóry i tkanki łącznej, powoduje postępujące włóknienie skóry oraz narządów wewnętrznych, 
  • toczeń rumieniowaty układowy – atakuje tkankę łączną, uszkodzeniu ulegają najczęściej skóra, stawy i nerki,
  • anemia złośliwa (choroba Addisona Biermera) – choroba autoimmunologiczna krwi wywołana przez zaburzenia wytarzania czynnika IF niezbędnego do wchłaniania witaminy B12.
You might be interested:  Jakie są objawy anginy?

Przyczyny chorób autoimmunologicznych

W większości przypadków trudno określić jedną, główną przyczynę choroby o podłożu immunologicznym. Zwykle wymienia się kilka różnych czynników, które mogły wywołać reakcję autoimmunologiczną w organizmie. 

Przyczyny środowiskowe powstawania chorób autoimmunologicznych, które wymienia się najczęściej:

  • stres,
  • zaburzenia hormonalne,
  • antygeny z żywności,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • infekcje wirusowe i bakteryjne,
  • stosowane leki,
  • promieniowanie ultrafioletowe.

Wskazuje się również genetyczne predyspozycje do autoimmunologii – w niektórych rodzinach częstotliwość zapadania na choroby autoimmunologiczne jest większa niż w innych.

Choroby autoimmunologiczne – objawy

Objawy chorób autoimmunologicznych zależą od tego, jaki narząd lub układ w organizmie został zaatakowany. Zatem schorzenia z autoagresji wywołują m.in.

 objawy skórne, bóle stawów, objawy ze strony układu pokarmowego, niedokrwistość, przemęczenie, zawroty głowy, podwyższoną temperaturę ciała i wiele innych, nieswoistych symptomów, które powinny zostać zweryfikowane odpowiednimi badaniami.

Choroby autoimmunologiczne mają przebieg przewlekły, charakteryzują się okresami zaostrzeń i remisji. Ich konsekwencją może być inwalidztwo, a nawet śmierć.

Choroby autoimmunologiczne – diagnostyka

Jednym z podstawowych markerów diagnostycznych w schorzeniach autoimmunologicznych jest obecność swoistych przeciwciał we krwi. Na przykład obecność przeciwciał przeciwko insulinie czy dekarboksylazie kwasu glutaminowego nasuwa podejrzenie rozwoju cukrzycy typu 1.

Z kolei obecność przeciwciał anty-TPO czy anty-TG może świadczyć o rozwijającej się chorobie Hashimoto. Lecz same przeciwciała nie są wystarczające do postawienia diagnozy. Konieczne są dodatkowe badania, np.

 USG tarczycy w przypadku choroby Hashimoto, USG nadnerczy w chorobie Addisona, biopsja jelita cienkiego w przypadku celiakii.

Jak leczy się choroby autoimmunologiczne?

Celem leczenia chorób autoimmunologicznych jest przywrócenie tolerancji immunologicznej na własne antygeny. To bardzo trudne, ponieważ często za daną chorobę odpowiada reakcja immunologiczna przeciwko całej grupie antygenów, a nie jednemu.

Leczenie chorób autoimmunologicznych polega więc przede wszystkim na podawaniu leków hamujących działanie układu odpornościowego (leki immunosupresyjne).

Leczenie zaburzeń autoimmunologicznych to również terapia objawowa – podawanie leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych oraz kortykosteroidów.

Duże nadzieje w leczeniu chorób autoimmunologicznych pokłada się w lekach biologicznych – terapie polegają na zastosowaniu laboratoryjnie wytworzonych cząsteczek, które naturalnie występują w organizmie i mają za zadanie regulować procesy związane z odpornością.

Według aktualnych badań nie jest możliwe całkowite wyleczenie choroby autoimmunologicznej. Jednak dzięki wdrożeniu właściwego leczenia farmakologicznego i (w wielu przypadkach) żywieniowego można osiągnąć długotrwałą remisję.

Dieta w chorobach autoimmunologicznych

W przypadku niektórych chorób autoimmunologicznych ogromną rolę w ich leczeniu odgrywa dieta. Nie ma uniwersalnych zaleceń żywieniowych dla wszystkich chorób autoimmunologicznych.

Często sposób odżywiania jest kwestią bardzo złożoną i wymaga indywidualnego podejścia zależnego od stanu chorego.

Przykładowo w ciężkich postaciach chorób nieswoistych jelit konieczne jest zastosowanie żywienia dojelitowego lub nawet pozajelitowego (dożylnego).

W celu minimalizowania objawów chorób autoimmunologicznych często zaleca się stosowanie diet eliminacyjnych. Korzystne działanie diety eliminacyjnej wykazano m.in. w przebiegu choroby Hashimoto czy RZS.

Do najczęściej eliminowanych składników należą gluten, laktoza, a także białka mleka. Największą skuteczność dietoterapii wykazano w przypadku celiakii – dieta bezglutenowa stanowi w tym przypadku obowiązkowy element leczenia.

Dzięki całkowitej eliminacji produktów zawierających gluten, osoby chore na celiakię mogą osiągnąć całkowitą remisję i odzyskać komfort życia. 

Obecnie Centrum Medyczne Synexus prowadzi badania dotyczące niektórych schorzeń z autoagresji – reumatoidalnego zapalenia stawów, bielactwa, choroby Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Pacjenci, u których zdiagnozowano te choroby autoimmunologiczne, mogą zyskać szansę na zakwalifikowanie się do badań klinicznych innowacyjnych leków.

lek. Michał Dąbrowski

Choroby autoimmunizacyjne

Układ odpornościowy stanowi ochronę organizmu przed drobnoustrojami i innymi substancjami  “obcymi”.

Składa się z dwóch części, jedna z nich wytwarza przeciwciała, czyli białka, które atakują  “obce” substancje i powodują ich usuwanie z organizmu – część ta zwana jest również układem odporności humoralnej.

Druga część składa się z wyspecjalizowanych komórek krwi zwanych limfocytami T, które mogą bezpośrednio atakować  “obce” substancje – część ta zwana jest także układem odporności komórkowej.

Jedyną ochronę organizmu u noworodka stanowią przeciwciała otrzymane od matki jeszcze przed urodzeniem. Dopiero w wyniku pierwszego kontaktu organizmu z   “obcą” substancją wytwarzane są przeciwciała a limfocyty T stają się komórkami obronnymi.

Dlatego też wykonuje się szczepienia, które mają na celu nauczenie naszego układu odpornościowego rozpoznawania osłabionych lub nieaktywnych form bakterii i wirusów wywołujących choroby.

W momencie ponownego kontaktu z tymi drobnoustrojami, organizm będzie już chroniony.

Prawidłowo funkcjonujący układ odpornościowy rozpoznaje własne tkanki jako   “nieobce” i ich nie atakuje. Jednak w przypadku przeszczepu, układ odpornościowy rozpoznaje i atakuje obcy narząd, proces ten nazwany jest odrzucaniem przeszczepu.

Osobom po przeszczepie standardowo podaje się leki obniżające aktywność układu odpornościowego (leki immunosupresyjne), chyba że dawcą przeszczepionego organu jest jednojajowy bliźniak pacjenta.

Komórki nowotworowe często różnią się od komórek prawidłowych, więc układ immunologiczny atakuje je, lecz odpowiedź immunologiczna jest zazwyczaj zbyt słaba, by powstrzymać rozwój nowotworu.

Choroby autoimmunizacyjne to choroby wywołane przez odpowiedź odpornościową ustroju skierowaną przeciwko własnym tkankom. Przyczyny tych chorób są nieznane, ale wydaje się, że u wielu pacjentów występuje dziedziczna predyspozycja do ich występowania.

W niektórych przypadkach chorób autoimmunizacyjnych (takich jak gorączka reumatyczna), odpowiedź immunologiczną wyzwala bakteria lub wirus,  a przeciwciała i limfocyty T atakują prawidłowe komórki, ponieważ niektóre elementy budowy tych komórek są bardzo podobne do struktury drobnoustrojów wywołujących infekcję.

Wyróżnia się dwa główne typy chorób autoimmunizacyjnych: wielonarządowe (układowe choroby autoimmunizacyjne) oraz takie, w których tylko pojedynczy organ lub tkanka są zajęte przez proces autoimmunizacyjny (narządowo swoiste choroby autoimmunizacyjne – Tabela 1). Jednak różnica pomiędzy nimi zaciera się, ponieważ w przebiegu narządowo swoistej choroby autoimmunizacyjnej często w sposób pośredni atakowane są również inne narządy i układy.

Tabela 1. Choroby  autoimmunizacyjne

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

* Nadal toczy się dyskusja czy MS jest chorobą autoimmunologiczną

Pełniejsza lista schorzeń autoimmunologicznych znajduje się na stronie Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Autoimmunologicznych w zakładce Informacja dla Pacjentów

Objawy kliniczne chorób autoimmunizacyjnych mogą się różnić, lecz często występuje przemęczenie, zawroty głowy i podwyższona temperatura ciała. Nasilenie powyższych objawów może również zmieniać się z czasem.

Badania laboratoryjne, które wykonuje się w procesie rozpoznania chorób autoimmunizacyjnych zależą od podejrzewanej choroby, lecz zazwyczaj jest to oznaczenie autoprzeciwciał.

W niektórych przypadkach pacjent może chorować na więcej niż jedną chorobę autoimmunizacyjną. Na przykład pacjenci z chorobą Addisona często cierpią również na cukrzycę typu 1, natomiast pacjenci ze stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych często chorują na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, czy chorobę Crohna.

You might be interested:  Proteza szkieletowa – wskazania, opinie, wykonanie, cena, higiena

W niektórych przypadkach przeciwciała mogą nie być skierowane przeciwko konkretnemu narządowi czy tkance. Na przykład przeciwciała antyfosfolipidowe mogą wchodzić w reakcję z białkami układu krzepnięcia, prowadząc do powstania zakrzepów w naczyniach krwionośnych (zakrzepicy).

Choroby autoimmunologiczne – przyczyny, leczenie, dieta. Lista chorób

Choroby autoimmunologiczne (choroby z autoagresji) nie są powodowane przez wirusy, bakterie lub inne patogeny, które przedostają się do naszego organizmu, inicjując reakcję obronną w postaci stanu zapalnego. W tym przypadku układ immunologiczny nie musi mierzyć się z drobnoustrojami, ale sam jest zagrożeniem dla człowieka, bo zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciwko zdrowym komórkom ludzkiego organizmu.

Czym są choroby autoimmunologiczne?

W przypadku schorzeń autoimmunologicznych nasz układ odpornościowy nie funkcjonuje w prawidłowy sposób – zamiast niszczyć zagrażające nam patogeny, atakuje w pełni zdrowe komórki, doprowadzając do powstawania przewlekłego stanu zapalnego, a także wyniszczenia konkretnych narządów i układów. Właściwa reakcja immunologiczna polega na rozpoznaniu wnikającego do organizmu wroga, mobilizacji sił do jego neutralizacji oraz wytworzeniu przeciwciał, które pozwalają uchronić się przed ponownym zakażeniem. To dzięki prawidłowej reakcji immunologicznej na niektóre choroby zakaźne zapadamy tylko raz oraz nabywamy odporność po przyjęciu szczepionek. Dzięki właściwemu działaniu układu immunologicznego pojawiają się u nas także objawy świadczące o tym, że nasz organizm zaczyna walczyć z chorobą, czyli m.in. stan podgorączkowy i gorączka.

Podobnie układ immunologiczny działa w przypadku np. urazów – mobilizuje do działania komórki w celu odbudowy uszkodzonej warstwy naskórka, skóry właściwej lub kości. W przypadku autoagresywnego działania układu immunologicznego białka organizmu traktowane są jak nieznane, obce komórki, co inicjuje reakcję obronną.

Charakterystyczne dla schorzeń autoimmunologicznych jest to, że niszczenie komórek organizmu nie następuje nagle i z dużą intensywnością – układ immunologiczny atakuje zdrowe komórki organizmu stopniowo, co powoduje, że objawy schorzeń z autoagresji bywają niespecyficzne i często nie dostrzegamy ich przez dłuższy czas.

Choroby autoimmunologiczne – przyczyny

Choroby autoimmunologiczne są przedmiotem intensywnych badań naukowców. Dzięki nim dowiedziono związku schorzeń z autoagresji z działaniem niektórych substancji chemicznych, przewlekłymi stanami zapalnymi, które powoduje m.in. nieprawidłowo skomponowana dieta, a także niektórymi infekcjami o podłożu bakteryjnym i wirusowym.

Potwierdzono też, że choroby autoimmunologiczne mogą być dziedziczone oraz mogą mieć związek z pojawieniem się w organizmie komórek nowotworowych.

Powyższe czynniki mogą być impulsem inicjującym nieprawidłową odpowiedź immunologiczną, jednak za niszczenie zdrowych komórek organizmu i związane z tym objawy odpowiadają limfocyty, które nie posiadają antygenów zgodności tkankowej.

Choroby autoimmunologiczne – lista

Choroby autoimmunologiczne dotyczą różnych narządów i układów. Najczęściej dotyczą tkanki łącznej, skóry, układu neurologicznego, układu hormonalnego, a także układu pokarmowego. Jedną z częściej występujących i dobrze poznanych chorób autoimmunologicznych jest cukrzyca typu 1.

W tym przypadku w wyniku nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej zaburzony zostaje prawidłowy mechanizm wydzielania insuliny oraz funkcjonowania trzustki. Do innych, dość dobrze poznanych, chorób autoimmunologicznych, z którymi każdy z nas miał lub może mieć styczność, zaliczamy m.in.

:

Do mniej znanych i rzadziej występujących schorzeń autoimmunologicznych zaliczamy m.in. ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, sarkoidozę, toczeń rumieniowaty układowy oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna.

Czytaj też:Co to jest dieta Hashimoto? Czy mogą stosować ją także zdrowe osoby?

CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE

Przyczyną chorób autoimmunologicznych jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego.

U zdrowej osoby komórki immunologiczne pełnią rolę ochronną i atakują czynniki mogące być przyczyną choroby, takie jak bakterie, wirusy, toksyny i inne.

U osoby z chorobą autoimmunologiczną układ odpornościowy zaczyna się „mylić” i zamiast atakować elementy obce i szkodliwe dla organizmu „przepuszcza atak” na komórki gospodarza.

Przyczyny chorób autoimmunologicznych:

  • Można powiedzieć, że każda choroba autoimmunologiczna ma taką samą przyczynę – zaburzenie pracy układu odpornościowego – a manifestacja jest tylko objawem. Przykładowo, w chorobie Hashimoto następuje atak na komórki tarczycy, w chorobie Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego na komórki przewodu pokarmowego, w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) atakowany jest narząd ruchu, a w łuszczycy komórki skóry. Choroba autoimmunologiczna zawsze ma charakter przewlekły, a chroniczny stan zapalny prowadzi do pogorszenia zdrowia i samopoczucia chorego.

Zalecane badania:

Dowiedz się więcej o chorobie Bezpłatne konsultacje telefoniczne

Kup badanie:

Informacje szczegółowe

Stosowane standardowo leczenie (leki immunosupresyjne, leki sterydowe, leczenie biologiczne) hamują nadreaktywny układ immunologiczny.

Terapia ta jest w wielu sytuacjach niezbędna, prowadzi do zahamowania stanu zapalnego (stan reemisji) i ograniczenie skali uszkodzeń atakowanego narządu czy organu.

Niestety, z reguły dość szybko po odstawieniu leczenia choroba wchodzi ponownie w postać aktywną i stan zapalny narasta. Leczenie to nie jest również pozbawione działań niepożądanych.

Z tego względu warto rozważyć wdrożenie działań dodatkowych, mających na celu uspokojenie i „odciążenie” rozregulowanego w chorobach autoimmunologicznych układu odpornościowego.

Warto wykonać ocenę mikroflory jelitowej i wdrożenie celowanej suplementacji probiotykami. Pamiętajmy bowiem, iż bakterie jelitowe są głównymi trenerami układu odpornościowego.

Zaburzenie równowagi mikrobiologicznej jelita przy współistniejącej predyspozycji genetycznej do rozwoju choroby sprzyja dysfunkcji układu immunologicznego, co prowadzić może do rozwoju przewlekłego procesu zapalnego.

Odpowiednio dobrane probiotyki hamują stan zapalny, uszczelniają barierę jelitową i przywracają równowagę bakterii jelitowych, co jest niezwykle istotne u pacjenta z chorobą autoimmunologiczną i znacznie ułatwia wprowadzenie choroby w stan reemisji.

Wyciszenie stanu zapalnego w organizmie wymaga ponadto modyfikacji diety. Istnieje wiele teorii, które wskazują na powiązanie pomiędzy dietą typową dla społeczeństw zachodnich (żywność wysokoprzetworzona, bogata w konserwanty, barwniki, wzmacniacze smaku) z lawinowym wzrostem występowania chorób nowotworowych oraz autoimmunizacyjnych.

Mówiąc prosto – jemy byle co i w biegu. Z tego względu wyeliminowanie z diety wszelkich pokarmów niepożądanych jest kluczowe dla zahamowania toczącego się procesu chorobowego. Rosnąca popularnością cieszą się protokoły autoimmunologiczne.

Są to diety z eliminacją wszystkich pokarmów, które mogą nadmiernie pobudzać i aktywować stan zapalny u pacjenta z chorobą autoimmunologiczną. Należy jednak pamiętać, iż nie ma jednego uniwersalnego sposobu odżywiania dla każdej osoby i to, że jednej osobie szkodzi mleko, nie znaczy że jest ono problemem dla innej osoby.

Z tego względu u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną zaleca się wykonywanie badań na utajone alergie pokarmowe IgA i IgG – zależne, celem identyfikacji konkretnych pokarmów aktywujących układ odpornościowy.

Wprowadzenie diety eliminacyjno-rotacyjnej na podstawie przeprowadzonych badań jest niezmiernie istotne w opisywanych chorobach i przyczynia się do hamowania stanu zapalnego w organizmie i wprowadzenie choroby w stan remisji (wyciszenia ).

Nie mniej ważnym badaniem w chorobach autoimmunologicznych jest ocena prawidłowości procesów metabolicznych zachodzących w komórkach organizmu oraz analiza zdolności do usuwania toksyn z organizmu.

Analiza OAP, zwana także metabolicznym odciskiem palca ocenia również zaburzenia pracy mitochondriów.

Dzięki temu możliwa jest szczegółowa analiza procesów zachodzących w każdej żywej komórce i dopasowanie celowanej suplementacji, wyciszającej stan zapalny w organizmie i usprawniającej pracę układu odpornościowego.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *